Tereke Temsilcisi Atanması Talebi Dilekçesi Örneği 2026 — TMK m.640/3, Yetki Listesi ve Süreç

Mirasçılar arasında tek bir kişinin direnmesi, terekedeki bütün işleri durdurabilir. Kiracıdan kira tahsil edilemez, banka hesabından işlem yapılamaz, sigorta yenilenemez, dava açılamaz, taşınmazın vergisi ödenemez. Bunun sebebi hukuki bir zorunluluktur: miras ortaklığında mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve terekeye ait haklar üzerinde ancak birlikte tasarruf edebilirler. Kanun bu kilidi açmak için bir mekanizma öngörür: mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.

Bu sayfa, sulh hukuk mahkemesine verilecek tereke temsilcisi atanması talebi dilekçesinin örnek metnini, temsilcinin yetki sınırlarını, benzer kurumlarla farkını ve sürecin adımlarını kanun maddeleriyle veriyor. Aşağıdaki metin şablondur; somut olaya göre uyarlanmalıdır. Dosyanız için değerlendirme almak isterseniz Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Neden Gerekir: Elbirliği Mülkiyetinin Kilidi

Miras açıldığı anda, birden çok mirasçı varsa paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık doğar. Bu ortaklıkta paylar belirlenmiş değildir; her mirasçının hakkı terekenin tamamına yayılır ve tasarruf işlemleri oybirliği gerektirir. Oybirliği sağlanamadığında ortaklık fiilen felç olur ve tereke değer kaybetmeye başlar.

Son satır ayrı bir hükme dayanır: bir mirasçı ödemeden aciz hâlindeyse, mirasın geçmesi üzerine diğer mirasçılardan her biri, haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Bu, temsilci atanması talebiyle birlikte ileri sürülebilecek ayrı bir korumadır.

Miras ortaklığının yapısı ve oybirliği ilkesi Miras Ortaklığında Yönetim ve Oybirliği İlkesi yazısında; terekeyi tek başına yöneten mirasçının hesap verme yükümlülüğü Mirasçılardan Biri Terekeyi Yönetiyor yazısında ele alınmıştır.

Kanuni Dayanak ve Usul (TMK m.640)

TMK m.640, miras ortaklığını ve temsilci atanmasını birlikte düzenler. Maddenin üçüncü fıkrası, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesinin miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabileceğini öngörür. Dördüncü fıkra, mirasçılardan her birinin terekedeki hakların korunmasını isteyebileceğini ve sağlanan korumadan mirasçıların hepsinin yararlanacağını belirtir.

Talebin tek bir mirasçı tarafından ileri sürülebilmesi, bu kurumu özellikle güçlü kılar. Diğer mirasçıların rızası aranmaz; mahkeme, terekenin menfaatini gözeterek karar verir. Aynı şekilde, mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını da tek başına isteyebilir ve bu korumadan bütün mirasçılar yararlanır.

Tereke Temsilcisi Atanması Talebi Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanlar doldurulmalı, somut olaya uymayan talepler çıkarılmalıdır.

Uyarı: Bu şablon genel bilgilendirme amaçlıdır. Terekenin bileşimi, mirasçıların durumu ve talep edilecek yetkilerin kapsamı her dosyada farklıdır; başvurudan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.

Yetki Sınırı: Neyi Tek Başına Yapabilir, Neye İzin Gerekir?

Dilekçenin en kritik bölümü, temsilcinin yetkilerinin sayıldığı kısımdır. Mahkeme kararında hangi yetkilerin verildiği açıkça yazılmalıdır; çünkü tapu müdürlüğü, banka ve icra dairesi yalnızca kararda gösterilen yetkilere itibar eder. Genel bir “temsilci atanmasına” kararı, uygulamada işleri çözmek yerine yeni bir tıkanma yaratır.

Son iki satır sık karıştırılır: tereke temsilcisi terekeyi yönetir, paylaştırmaz. Paylaşma, mirasçıların anlaşmasıyla yapılan taksim sözleşmesiyle ya da ortaklığın giderilmesi davasıyla gerçekleşir. Aynı şekilde mirası reddetmek her mirasçının kendi kişisel hakkıdır ve temsilci bunu mirasçılar adına kullanamaz.

Paylaşma yolları için Miras Taksim Sözleşmesi Örneği ve Ortaklığın Giderilmesi Dava Dilekçesi Örneği sayfalarına; mirasın reddi için Mirasın Reddi Dilekçesi Örneği sayfasına bakılabilir.

Kim Temsilci Olarak Atanır?

Kanun temsilcinin kim olacağını belirlemez; takdir mahkemeye aittir. Uygulamada üç seçenek vardır ve her birinin avantajı ile riski farklıdır.

Talep eden mirasçı dilekçesinde bir isim önerebilir; ancak mahkeme bu öneriyle bağlı değildir. Mirasçılar arasında ciddi bir güven sorunu varsa bağımsız bir üçüncü kişinin atanması istenmesi, kararın diğer mirasçılarca kabullenilmesini kolaylaştırır. Temsilcinin ücreti mahkemece takdir edilir ve kural olarak terekeden karşılanır.

Beş Benzer Kurum: Hangisi Hangi Durumda?

Tereke temsilcisi, benzer adlar taşıyan başka kurumlarla sürekli karıştırılır. Yanlış talep, görevsizlik veya reddedilme ile sonuçlanır.

Ayrımın pratik ölçütü şudur: mirasçılar belli ama anlaşamıyorsa tereke temsilcisi; mirasçılar belli değilse veya bulunamıyorsa resmen yönetim; tereke borca batık ve tasfiye isteniyorsa tasfiye memuru; miras bırakanın kendi iradesi varsa vasiyeti yerine getirme görevlisi. Bu kurumların ayrıntıları için Miras Ortaklığı ve Tereke Temsilcisi Atanması, Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi ve Mirasın Resmî Tasfiyesi yazılarına bakılabilir. Koruma önlemlerinin bütünü Tereke Tespiti Dilekçesi Örneği sayfasında ele alınmıştır.

Süreç Adım Adım

Beşinci aşama tekrar vurgulanmalıdır: karar metninde yetkiler sayılmamışsa, banka ve tapu müdürlüğü temsilcinin işlemini kabul etmeyebilir. Bu nedenle dilekçedeki yetki listesi, kararın da omurgasını oluşturacak biçimde ayrıntılı yazılmalıdır.

Temsilcinin Sorumluluğu, Ücreti ve Görevinin Sona Ermesi

Tereke temsilcisi terekeyi kendi menfaati için değil, bütün mirasçıların ortak menfaati için yönetir. Bu nedenle özen yükümlülüğü altındadır, yaptığı işlemler için belge tutmalı ve talep hâlinde hesap vermelidir. Özen yükümlülüğüne aykırı davranarak terekeyi zarara uğratan temsilci, doğan zarardan sorumlu tutulur.

Temsilcinin görevini gereği gibi yerine getirmediği düşünülüyorsa mirasçılardan her biri mahkemeden görevden alınmasını ve yerine yenisinin atanmasını isteyebilir. Talep, atama kararını veren mahkemeye yöneltilir ve haklı sebeplerin somut olarak gösterilmesi gerekir.

Alternatifler: Temsilci Atanmadan Çözüm Mümkün mü?

Temsilci atanması her zaman en hızlı yol değildir. Somut soruna göre daha basit araçlar bulunabilir.

İkinci satır önemlidir: terekedeki hakların korunması için temsilci atanmasını beklemeye gerek yoktur. Mirasçılardan her biri, korumaya yönelik işlemleri tek başına yapabilir ve sağlanan korumadan bütün mirasçılar yararlanır. Bu yetki, ecrimisil, tapu iptali veya zamanaşımını kesme gibi koruyucu işlemlerde kullanılır. Paylı mülkiyete dönüştürme yolu için Elbirliğinin Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi Dilekçesi sayfasına bakılabilir.

Temsilcinin Üç Zor Alanı: Şirket Payı, Kiracı ve Devam Eden Davalar

Terekede yalnızca taşınmaz ve para bulunuyorsa temsilcinin işi görece basittir. Ancak terekeye bir şirket payı, kiracılı bir taşınmaz veya derdest bir dava girdiğinde yetki sınırları hassaslaşır ve kararın metni belirleyici hâle gelir.

Şirket payı. Limited şirkette pay, mirasçılara geçer; ancak şirket sözleşmesinde öngörülmüşse şirket, payı devralmayı reddedebilir ve bu hâlde payın gerçek değeri ödenir. Anonim şirkette ise mirasla geçiş bakımından bağlam kuralları daha esnektir. Her iki hâlde de ortaklık haklarının kullanılması, özellikle genel kurulda oy verilmesi, elbirliği ortaklığında tek bir temsilci eliyle yürütülür. Temsilcinin genel kurula katılıp oy kullanabilmesi için bu yetkinin mahkeme kararında açıkça yer alması gerekir. Konu Limited Şirket Payının Mirasçıya Geçişi ve Şirketin Red Hakkı ile Aile Şirketinde Pay Mirası yazılarında ele alınmıştır.

Kiracılı taşınmaz. Miras bırakanın kiraya veren sıfatı mirasçılara geçer; kira sözleşmesi ölümle sona ermez. Kiranın tahsili, sözleşmenin yenilenmesi, kira artışının bildirilmesi ve gerektiğinde tahliye sürecinin yürütülmesi olağan yönetim işlerindendir. Buna karşılık tahliye davası açılması, kararda dava açma yetkisinin gösterilmesini gerektirir. Mirasçıların kiracı karşısındaki konumu Miras Kalan Evde Kiracı Var yazısında; kira şerhinin yeni maliki bağlayıp bağlamadığı Miras Taşınmazında Kira Şerhi yazısında incelenmiştir.

Devam eden davalar. Miras bırakan taraf olduğu bir davada vefat etmişse yargılama durur ve mirasçıların davaya dâhil olmasıyla devam eder. Mirasçı sayısı fazlaysa veya bir kısmına ulaşılamıyorsa taraf teşkili aylarca sağlanamaz. Temsilci atanması bu tıkanmayı açar; kararda terekeyi temsilen davada taraf olma yetkisi gösterilmişse dosya temsilci üzerinden yürür. Bu usul Dava Sürerken Taraf Öldü yazısında ayrıntılandırılmıştır.

Kararın Kurumlarda Kullanımı

Atama kararı alındıktan sonra temsilcinin ilk işi, kararı ilgili kurumlarda işletmektir. Kurumların her biri farklı belge ister ve karar metnindeki yetki ifadelerine göre işlem yapar.

Uygulamada en sık yaşanan aksaklık, kararda yalnızca “temsilci atanmasına” denilmiş olması ve yetkilerin sayılmamasıdır. Böyle bir kararla bankaya gidildiğinde işlem reddedilebilir. Bu durumda ek karar veya yetki genişletilmesi talebiyle mahkemeye yeniden başvurmak gerekir; bu da aylar kaybettirir. Dilekçedeki yetki listesinin ayrıntılı olması, bu ikinci başvuruyu baştan gereksiz kılar.

Terekenin Vergi Cephesi ve Temsilcinin Rolü

Miras ortaklığı sürerken vergi yükümlülükleri durmaz. Terekeye ait taşınmazın emlak vergisi, kira geliri varsa gelir vergisi beyanı, işletme varsa dönemsel beyannameler ve nihayet veraset ve intikal vergisi beyanı gündemdedir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gecikme faizi ve ceza doğurur ve sonuçta bütün mirasçıların payını azaltır.

Temsilci, mahkeme kararında yetkilendirilmişse bu ödemeleri terekeden yapar ve belgeleyerek hesabına işler. Kira gelirinin beyanı bakımından ise dikkat edilmesi gereken nokta, gelirin mirasçılar arasında payları oranında beyan edilmesidir; temsilci tahsilatı tek elden yapsa bile vergi yükümlülüğü mirasçıların şahsında doğar. Kira gelirinin beyan usulü Kira Gelirinde Beyan Uygulaması yazısında; veraset ve intikal vergisinin hesabı Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama Aracı sayfasında ele alınmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

Talep Reddedilirse veya Karar Yetersiz Kalırsa

Mahkeme her talebi kabul etmek zorunda değildir. Temsilci atanması, terekenin menfaati bakımından gerekli görülmezse talep reddedilebilir; örneğin mirasçılar arasında fiilî bir uyuşmazlık bulunmadığı, tek bir işlem için muvafakat alınmasının yeterli olduğu veya paylaşmanın zaten tamamlanmak üzere olduğu değerlendirilebilir.

Bu nedenle dilekçede somut kilitlenme örneklerinin gösterilmesi belirleyicidir: hangi işlem, hangi tarihte, kimin muvafakat vermemesi nedeniyle yapılamamıştır. Soyut biçimde “mirasçılar anlaşamıyor” denilmesi, çoğu zaman talebin reddine yol açar. Gönderilmiş ihtarnameler, cevapsız kalan yazışmalar, kiracının ödeyemediği kiralara ilişkin belgeler ve bankanın işlem yapamayacağını bildiren yazılar bu noktada güçlü delil oluşturur.

Karar verildiği hâlde yetkiler dar tutulmuşsa, ek yetki verilmesi istenebilir. Bu talep, atama kararını veren mahkemeye yöneltilir ve hangi işlemin hangi yetki eksikliği nedeniyle yapılamadığı somut olarak açıklanır. Uygulamada bu ikinci başvurunun en sık sebebi, kararda dava açma ve banka işlemleri yetkilerinin gösterilmemiş olmasıdır.

Süreler ve Bağlantılı İşlemler

Sıkça Sorulan Sorular

Tereke temsilcisi atanması talebi hangi mahkemeye verilir?

Sulh hukuk mahkemesine verilir. Yetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir.

Diğer mirasçıların onayı gerekir mi?

Gerekmez. Kanun, mirasçılardan birinin istemi üzerine mahkemenin temsilci atayabileceğini öngörür. Diğer mirasçılar ilgili sıfatıyla dinlenir ancak rızaları şart değildir.

Temsilci ne kadar süreyle görev yapar?

Paylaşmaya kadar. Miras ortaklığı paylaşmanın tamamlanmasıyla sona erdiğinde temsilcinin görevi de biter.

Temsilci tereke malını satabilir mi?

Kural olarak satamaz. Satış, ipotek ve benzeri tasarruf işlemleri için mahkemeden ayrıca izin alınması gerekir. Bu nedenle talep dilekçesinde bu husus açıkça düzenlenmelidir.

Temsilci mirası paylaştırabilir mi?

Paylaştıramaz. Temsilci terekeyi yönetir ve temsil eder. Paylaşma, mirasçıların yapacağı taksim sözleşmesiyle veya ortaklığın giderilmesi davasıyla gerçekleşir.

Temsilci olarak mirasçılardan biri atanabilir mi?

Atanabilir. Mahkeme mirasçılardan birini, bağımsız bir üçüncü kişiyi veya bir uzmanı atayabilir. Talep eden aday gösterebilir ancak mahkeme bu öneriyle bağlı değildir.

Temsilcinin ücretini kim öder?

Ücret mahkemece takdir edilir ve kural olarak terekeden karşılanır.

Temsilci görevini kötüye kullanırsa ne yapılır?

Mirasçılardan her biri, haklı sebepleri göstererek temsilcinin görevden alınmasını ve yerine yenisinin atanmasını mahkemeden isteyebilir. Kusurlu davranışla terekeyi zarara uğratan temsilci ayrıca sorumlu tutulur.

Temsilci atanmadan terekeyi korumak mümkün mü?

Mümkündür. Mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını tek başına isteyebilir ve sağlanan korumadan bütün mirasçılar yararlanır. Bu yetki koruyucu davalar ve işlemler için kullanılabilir.

Yurt dışındaki mirasçıya ulaşamıyoruz, ne yapmalıyız?

Bu tipik bir temsilci atanması sebebidir. Ulaşılamayan mirasçı nedeniyle oybirliği sağlanamadığı dilekçede somut olarak açıklanmalı ve gerekiyorsa tebligat için adres araştırması talep edilmelidir.

Temsilci terekeyi temsilen dava açabilir mi?

Mahkeme kararında bu yetki verilmişse açabilir ve terekeye karşı açılan davalarda terekeyi temsil edebilir. Bu nedenle dava açma ve davada temsil yetkisi dilekçede ayrıca istenmelidir.

Tereke temsilcisi ile tereke yöneticisi aynı şey mi?

Değildir. Tereke temsilcisi, mirasçılar belli olmakla birlikte oybirliği sağlanamadığında atanır. Terekenin resmen yönetilmesi ise mirasçının bulunamaması veya mirasçılık sıfatının ispatlanamaması gibi hâllerde uygulanan ayrı bir koruma önlemidir.

Talep için bir süre var mı?

Yoktur. Paylaşma tamamlanana kadar her zaman talepte bulunulabilir.

Karar sonrası bankada işlem yapabilmek için ne gerekir?

Kesinleşme şerhli karar örneği ve mirasçılık belgesi ibraz edilir. Kararda banka hesaplarında işlem yapma yetkisinin açıkça gösterilmiş olması gerekir.

Mirasçılardan biri ödemeden aciz hâlindeyse ne yapılabilir?

Diğer mirasçılardan her biri, haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Bu talep, temsilci atanması istemiyle birlikte ileri sürülebilir.