Mirasın Reddi Dilekçesi Örneği (2026) — TMK m.605 ve Üç Aylık Süre

Borca batık bir miras kalan kişi için en kritik belge, üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine verilecek olan ret beyanıdır. Dilekçenin kendisi teknik olarak kısadır; ancak yanlış mahkemeye verilmesi, sürenin kaçırılması veya beyanın bir şarta bağlanması sonucu tümüyle değiştirir ve hakkı ortadan kaldırır.

Dilekçeden Önce: Üç Kritik Kontrol

Ret dilekçesi kısa bir metindir; asıl belirleyici olan onu vermeden önce yapılan üç kontroldür.

1. Süre. Yasal mirasçılar için süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işler. Mirasçı olduğunu sonradan öğrenen kişi bunu ispatlarsa süre öğrenme anından başlar. Üç ay hak düşürücüdür; durmaz, kesilmez.

2. Mahkeme. Beyan, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. Mirasçının kendi ikametgâhı belirleyici değildir.

3. Tereke mallarına dokunmamış olmak. Ret süresi içinde tereke mallarına tasarruf etmek — hesaptan para çekmek, kira tahsil etmek, borca kısmi ödeme yapmak — mirasın zımnen kabulü sayılabilir ve ret hakkını düşürür.

Bu üç kontrol yapılmadan yazılan dilekçe, teknik olarak kusursuz olsa bile sonuç doğurmayabilir.

Dilekçe Örneği

Aşağıdaki metin bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanlar doldurulmalı, somut olayın özelliklerine göre uyarlanmalıdır.

Uyarı: Bu şablon genel bilgilendirme amaçlıdır. Terekenin durumu, mirasçı sayısı ve süre hesabı her dosyada farklıdır; başvurudan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.

Dilekçeye Eklenecek Belgeler

Son satır özellikle önemlidir: ölümü geç öğrendiğinizi ileri sürüyorsanız bunu gösteren bir kayıt sunulmalıdır. Aksi hâlde sürenin ölüm tarihinden işlediği kabul edilebilir.

Dilekçede Sık Yapılan Yedi Hata

Ret dilekçeleri çoğunlukla içerik yetersizliğinden değil, teknik hatalardan sonuç doğurmaz.

Yedinci satır uygulamada en çok mağduriyet yaratan noktadır: bir mirasçının reddi, mirası kendiliğinden ortadan kaldırmaz; miras bir sonraki dereceye geçer. Çocukları reddeden bir mirasta sıra torunlara, sonra miras bırakanın kardeşlerine geçebilir.

Bu nedenle ret kararı verilirken ailenin tamamının bilgilendirilmesi gerekir. Aksi hâlde durumdan habersiz bir yakın, üç aylık süreyi kaçırarak borçlu duruma düşebilir.

Beşinci satır da benzer bir yanılgıdır: dilekçe kişiseldir. Her mirasçının kendi adına beyanda bulunması gerekir; bir mirasçının reddi diğerlerini kapsamaz.

Ret mi, Hükmen Ret mi, Resmî Defter mi?

Borca batık bir terekede tek yol ret değildir. Hangisinin uygun olduğu terekenin durumuna göre değişir.

Üçüncü satır çoğu zaman gözden kaçar: terekenin durumu belirsizse doğrudan reddetmek yerine resmî defter tutulmasını istemek daha akılcıdır. Defter sonucunda tereke kârlı çıkarsa miras kabul edilebilir; batık çıkarsa ret imkânı korunur.

İkinci satır ise süreyi kaçıranların yoludur: ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır ve bu durumun tespiti süreye bağlı değildir.

Reddin Sonuçları: Kim, Neyi Kaybeder?

Ret kararı vermeden önce nelerin kaybedildiğini ve nelerin kaybedilmediğini bilmek gerekir.

Üçüncüden altıncıya kadar olan satırlar, borca batık terekelerde belirleyicidir: mirası reddeden kişi bu hakları kaybetmez. Bu, ret kararını çok daha kolay verilebilir hâle getirir.

Son satır ise gözden kaçan bir risktir: ödemeden âciz bir miras bırakanın mirasını reddeden mirasçılar, ölümden önceki beş yıl içinde ondan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde onun alacaklılarına karşı sorumlu olabilir.

Başvuru Sonrası Ne Olur?

Dilekçe verildikten sonraki süreç kısadır ancak takip edilmelidir.

Uzun bir rehberdi; en kritik noktaları bir arada bırakalım.

• Dilekçe sulh hukuk mahkemesine kaydedilir ve dosya numarası verilir.
• Hâkim, ret beyanını tutanakla tespit eder.
• Süresinde yapılan ret, mahkemenin özel kütüğüne yazılır.
• Talep hâlinde reddi gösteren belge verilir; bu belgeyi mutlaka alın.
• Belgeyi bankalara, icra dairelerine ve alacaklılara ibraz edin.
• Devam eden icra takipleri varsa ret belgesini dosyaya sunun.
• Bir sonraki derecedeki mirasçıları yazılı olarak bilgilendirin.
• Ret sonrası tereke mallarına ilişkin hiçbir işlem yapmayın.

Dördüncü ve beşinci kalemler pratikte en çok işe yarayanlardır: ret belgesi ibraz edilmediği sürece alacaklılar ve icra daireleri işlemlere devam eder. Belgenin kendiliğinden herkese bildirildiği varsayılmamalıdır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Ret beyanının hangi mahkemeye yöneltileceği, dilekçenin en kritik teknik unsurudur.

İkinci satır çok karıştırılır: gerçek ret sulh hukuk mahkemesine yapılan bir beyandır; hükmen ret ise asliye hukuk mahkemesinde açılan ve husumetin tereke alacaklılarına yöneltildiği bir davadır. Hükmen ret davasını mirasçılara yöneltmek en sık yapılan husumet hatasıdır.

Son yerleşim yerinin tespiti için nüfus kayıt örneği yeterlidir. Miras bırakan son yıllarını başka bir ilde geçirmiş ancak nüfus kaydı taşınmamışsa, fiilî yerleşim yerini gösteren belgeler sunularak tartışma önlenebilir.

Yanlış mahkemeye verilen dilekçede yetkisizlik kararı çıkar; bu arada üç aylık süre işlemeye devam eder. Bu nedenle mahkeme tespiti dilekçe yazımından önce yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirasın reddi dilekçesi hangi mahkemeye verilir?

Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. Başka bir yer mahkemesine verilen dilekçe yetkisizlik nedeniyle gecikmeye yol açar.

Süre ne kadar?

Yasal mirasçılar için süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; mirasçı olduklarını sonradan öğrendiklerini ispat etmeleri hâlinde ise bu tarihten başlayarak üç aydır.

Dilekçe yazmak zorunlu mu?

Ret beyanı sulh mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Ancak yazılı dilekçe hem ispat hem kayıt bakımından daha güvenlidir.

Beyan şarta bağlanabilir mi?

Bağlanamaz. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. “Borçlar şu kadarsa reddediyorum” biçimindeki bir beyan geçersizdir.

Dilekçede neler bulunmalı?

Mahkeme adı, talep edenin kimlik ve adres bilgileri, miras bırakanın kimliği ve ölüm tarihi, mirasçılık ilişkisi, ret iradesinin açıkça belirtilmesi ve ekler yer almalıdır.

Ret beyanı nasıl kayda geçer?

Sulh hâkimi ret beyanını tutanakla tespit eder; süresinde yapılan ret, mirasın açıldığı yer sulh mahkemesinin özel kütüğüne yazılır ve talep hâlinde reddi gösteren belge verilir.

Süre geçtiyse ne yapılır?

Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse hükmen ret gündeme gelir; bu yol süreye tabi değildir.

Küçük veya kısıtlı adına ret nasıl yapılır?

Bu işlem vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da iznine tabidir. İki kademeli izin süreci işlediğinden başvuru ilk günlerde yapılmalıdır.

Ret ettikten sonra ölüm aylığı alınabilir mi?

Alınabilir. Sosyal güvenlik kapsamındaki ölüm aylığı hak sahibinin kendi hakkıdır, terekeye girmez ve reddten etkilenmez.

Bir mirasçının reddi diğerlerini kapsar mı?

Kapsamaz. Dilekçe kişiseldir; her mirasçının kendi adına beyanda bulunması gerekir.

Reddedersem miras kime geçer?

Miras bir sonraki dereceye geçer. Çocukları reddeden bir mirasta sıra torunlara, ardından miras bırakanın kardeşlerine geçebilir; bu nedenle ailenin bilgilendirilmesi gerekir.

Ret belgesi aldıktan sonra ne yapmalıyım?

Belgeyi bankalara, icra dairelerine ve alacaklılara ibraz edin. Belge ibraz edilmediği sürece işlemler devam eder.

Gerçek ret ile hükmen ret aynı mahkemede mi görülür?

Hayır. Gerçek ret sulh hukuk mahkemesine yapılan bir beyandır; hükmen ret ise asliye hukuk mahkemesinde açılan ve husumetin tereke alacaklılarına yöneltildiği bir davadır.

Miras bırakanın son yerleşim yerini nasıl belirlerim?

Nüfus kayıt örneği esas alınır. Son yıllarını başka bir ilde geçirmiş ancak kaydı taşınmamışsa, fiilî yerleşim yerini gösteren belgeler sunularak tartışma önlenebilir.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme gereklidir.