Mirasın Reddi Dilekçesi Örneği 2026 — TMK m.605-611, Üç Aylık Süre ve Ret Zinciri

Borca batık bir miras kalan kişi için en kritik belge, üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine verilecek olan ret beyanıdır. Dilekçenin kendisi teknik olarak kısadır; ancak yanlış mahkemeye verilmesi, sürenin kaçırılması veya beyanın bir şarta bağlanması sonucu tümüyle değiştirir ve hakkı ortadan kaldırır.

Dilekçeden Önce: Üç Kritik Kontrol

Ret dilekçesi kısa bir metindir; asıl belirleyici olan onu vermeden önce yapılan üç kontroldür.

1. Süre. Yasal mirasçılar için süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işler. Mirasçı olduğunu sonradan öğrenen kişi bunu ispatlarsa süre öğrenme anından başlar. Üç ay hak düşürücüdür; durmaz, kesilmez.

2. Mahkeme. Beyan, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. Mirasçının kendi ikametgâhı belirleyici değildir.

3. Tereke mallarına dokunmamış olmak. Ret süresi içinde tereke mallarına tasarruf etmek — hesaptan para çekmek, kira tahsil etmek, borca kısmi ödeme yapmak — mirasın zımnen kabulü sayılabilir ve ret hakkını düşürür.

Bu üç kontrol yapılmadan yazılan dilekçe, teknik olarak kusursuz olsa bile sonuç doğurmayabilir.

Dilekçe Örneği

Aşağıdaki metin bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanlar doldurulmalı, somut olayın özelliklerine göre uyarlanmalıdır.

Uyarı: Bu şablon genel bilgilendirme amaçlıdır. Terekenin durumu, mirasçı sayısı ve süre hesabı her dosyada farklıdır; başvurudan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.

Dilekçeye Eklenecek Belgeler

Son satır özellikle önemlidir: ölümü geç öğrendiğinizi ileri sürüyorsanız bunu gösteren bir kayıt sunulmalıdır. Aksi hâlde sürenin ölüm tarihinden işlediği kabul edilebilir.

Dilekçede Sık Yapılan Yedi Hata

Ret dilekçeleri çoğunlukla içerik yetersizliğinden değil, teknik hatalardan sonuç doğurmaz.

Yedinci satır uygulamada en çok mağduriyet yaratan noktadır: bir mirasçının reddi, mirası kendiliğinden ortadan kaldırmaz; miras bir sonraki dereceye geçer. Çocukları reddeden bir mirasta sıra torunlara, sonra miras bırakanın kardeşlerine geçebilir.

Bu nedenle ret kararı verilirken ailenin tamamının bilgilendirilmesi gerekir. Aksi hâlde durumdan habersiz bir yakın, üç aylık süreyi kaçırarak borçlu duruma düşebilir.

Beşinci satır da benzer bir yanılgıdır: dilekçe kişiseldir. Her mirasçının kendi adına beyanda bulunması gerekir; bir mirasçının reddi diğerlerini kapsamaz.

Ret mi, Hükmen Ret mi, Resmî Defter mi?

Borca batık bir terekede tek yol ret değildir. Hangisinin uygun olduğu terekenin durumuna göre değişir.

Üçüncü satır çoğu zaman gözden kaçar: terekenin durumu belirsizse doğrudan reddetmek yerine resmî defter tutulmasını istemek daha akılcıdır. Defter sonucunda tereke kârlı çıkarsa miras kabul edilebilir; batık çıkarsa ret imkânı korunur.

İkinci satır ise süreyi kaçıranların yoludur: ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır ve bu durumun tespiti süreye bağlı değildir.

Reddin Sonuçları: Kim, Neyi Kaybeder?

Ret kararı vermeden önce nelerin kaybedildiğini ve nelerin kaybedilmediğini bilmek gerekir.

Üçüncüden altıncıya kadar olan satırlar, borca batık terekelerde belirleyicidir: mirası reddeden kişi bu hakları kaybetmez. Bu, ret kararını çok daha kolay verilebilir hâle getirir.

Son satır ise gözden kaçan bir risktir: ödemeden âciz bir miras bırakanın mirasını reddeden mirasçılar, ölümden önceki beş yıl içinde ondan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde onun alacaklılarına karşı sorumlu olabilir.

Başvuru Sonrası Ne Olur?

Dilekçe verildikten sonraki süreç kısadır ancak takip edilmelidir.

Uzun bir rehberdi; en kritik noktaları bir arada bırakalım.

• Dilekçe sulh hukuk mahkemesine kaydedilir ve dosya numarası verilir.
• Hâkim, ret beyanını tutanakla tespit eder.
• Süresinde yapılan ret, mahkemenin özel kütüğüne yazılır.
• Talep hâlinde reddi gösteren belge verilir; bu belgeyi mutlaka alın.
• Belgeyi bankalara, icra dairelerine ve alacaklılara ibraz edin.
• Devam eden icra takipleri varsa ret belgesini dosyaya sunun.
• Bir sonraki derecedeki mirasçıları yazılı olarak bilgilendirin.
• Ret sonrası tereke mallarına ilişkin hiçbir işlem yapmayın.

Dördüncü ve beşinci kalemler pratikte en çok işe yarayanlardır: ret belgesi ibraz edilmediği sürece alacaklılar ve icra daireleri işlemlere devam eder. Belgenin kendiliğinden herkese bildirildiği varsayılmamalıdır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Ret beyanının hangi mahkemeye yöneltileceği, dilekçenin en kritik teknik unsurudur.

İkinci satır çok karıştırılır: gerçek ret sulh hukuk mahkemesine yapılan bir beyandır; hükmen ret ise asliye hukuk mahkemesinde açılan ve husumetin tereke alacaklılarına yöneltildiği bir davadır. Hükmen ret davasını mirasçılara yöneltmek en sık yapılan husumet hatasıdır.

Son yerleşim yerinin tespiti için nüfus kayıt örneği yeterlidir. Miras bırakan son yıllarını başka bir ilde geçirmiş ancak nüfus kaydı taşınmamışsa, fiilî yerleşim yerini gösteren belgeler sunularak tartışma önlenebilir.

Yanlış mahkemeye verilen dilekçede yetkisizlik kararı çıkar; bu arada üç aylık süre işlemeye devam eder. Bu nedenle mahkeme tespiti dilekçe yazımından önce yapılmalıdır.

Süre Yetmiyorsa: Uzatma ve Koruyucu Adımlar

Üç aylık ret süresi, terekenin gerçek durumunu öğrenmek için çoğu zaman yetmez. Özellikle mirasbırakanın ticari faaliyeti, kefaletleri veya bilinmeyen senet borçları varsa, mirasçı karar vermek için gerekli bilgiye bu sürede ulaşamaz. Kanun bu ihtimali gözetmiştir: önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi, yasal ve atanmış mirasçılara tanınmış olan ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir. Uzatma talebi, ret süresi dolmadan ileri sürülmelidir.

Süreyi uzatmak yerine ya da uzatma talebiyle birlikte kullanılabilecek ikinci bir araç daha vardır: terekenin resmî defterinin tutulması. Bu yol, terekenin aktif ve pasifinin mahkeme eliyle kayıt altına alınmasını sağlar; üçüncü kişilerin bilgi verme yükümlülüğü doğduğundan, mirasçının tek başına ulaşamayacağı borç bilgileri de dosyaya girer. Defter tamamlandıktan sonra mirasçı, mirası tutulan deftere göre kabul etme, reddetme veya resmî tasfiye isteme seçeneklerinden birini kullanır.

Hangi yolun seçileceği, elinizdeki bilginin düzeyine bağlıdır. Terekenin borca batık olduğu açıksa doğrudan ret; borç durumu belirsizse önce terekenin tespiti ve resmî defter tutma yolu daha güvenlidir. Her iki hâlde de karar, süre dolmadan verilmelidir.

Tereke Yönetilemiyorsa: Temsilci Atanması

Mirasçılar arasında ret konusunda görüş ayrılığı varsa veya bir mirasçıya ulaşılamıyorsa, tereke fiilen yönetilemez hâle gelir. Elbirliği mülkiyetinde tasarruf işlemleri oybirliği gerektirdiğinden; kira sözleşmesi yapılamaz, borç ödenemez, işletme çalıştırılamaz. Bu tıkanıklık için mirasçılardan her biri tek başına sulh hukuk mahkemesine başvurarak miras ortaklığına temsilci atanmasını isteyebilir; diğer mirasçıların muvafakati aranmaz.

Temsilci atanması mirası kabul anlamına gelmez ve ret hakkınızı ortadan kaldırmaz; yalnızca paylaşmaya kadar yönetimi kolaylaştıran geçici bir çözümdür. Bu nedenle ret süresi işlerken terekenin zarar görmesini önlemek isteyen mirasçı için pratik bir güvence oluşturur.

Başvurudan Önce Yapılacak Yedi Kontrol

Altıncı satır kararı tümüyle tersine çevirebilir: murisin konut veya ihtiyaç kredisinde hayat sigortası varsa borç sigortadan karşılanır ve tereke borca batık olmaktan çıkabilir.

Bu nedenle ret dilekçesi verilmeden önce bankadan poliçe sorgusu yapılmalıdır.

Yedinci satır en kısa ve en çok kaçırılan süredir: resmî defter isteme süresi yalnızca bir aydır.

Beşinci satır ailede planlama gerektirir: bir mirasçının reddi borcu bitirmez; TMK m.611 uyarınca miras bir sonraki dereceye geçer.

Ekler: Hangi Belge Neden Gerekir?

Altıncı satır usulî bir zorunluluktur: küçük veya kısıtlı mirasçılar adına ret için TMK m.462 uyarınca vesayet makamından izin alınmalıdır.

İzinsiz yapılan beyan sonuç doğurmaz ve süre bu arada işlemeye devam eder.

Dördüncü satır zorunlu değildir: ret beyanı için borç durumunu ispat etmek gerekmez; gerçek ret kayıtsız şartsız bir beyandır.

Ancak hükmen ret iddiasında borca batıklığın açıkça belli olduğunu gösteren kayıtlar önem taşır.

Beyanı Geçersiz Kılan Yedi Yanlış

Birinci ve ikinci satırlar en temel kuraldır: TMK m.609/2 uyarınca ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır.

“Borçlar şu tutarı aşarsa reddediyorum” şeklindeki bir beyan geçersizdir.

Üçüncü satır lehte bir kuraldır: üç aylık süre ölüm tarihinden değil, ölümün ve mirasçılığın öğrenildiği tarihten işler.

Yedinci satır en tehlikeli hatadır: beyandan önce terekeye ait bir mala dokunmak TMK m.610 uyarınca ret hakkını düşürür.

Ret Sonrası Zincir: Borç Nereye Gider?

İkinci ve üçüncü satırlar ret kararının en sık atlanan sonucudur: bir mirasçının reddi borcu sona erdirmez, miras bir sonraki dereceye geçer.

Bu nedenle ret kararı ailede tüm dereceler birlikte planlanmalıdır; yoksa borç kardeşlere veya torunlara ulaşır.

Altıncı satır mirası reddeden yakınlar için önemli bir bilgidir: TBK m.56/2 uyarınca yakınların manevi tazminat hakkı kendi adlarına doğar.

Bu hak terekeye dâhil olmadığından, mirası reddeden kişi de bu talebi ileri sürebilir.

Başvurudan Sonra Süreç Nasıl İlerler?

Üçüncü ve dördüncü satırlar reddin resmî kaydını sağlar: TMK m.609 uyarınca ret beyanı özel kütüğe yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine bunu gösteren bir belge verilir.

Yedinci satır pratik bir uyarıdır: bu belge yıllar sonra icra takibi geldiğinde ilk istenecek evraktır.

Altıncı satır ise en sık yaşanan sorundur: ret kararına rağmen alacaklı takip başlatabilir.

Bu hâlde takibe süresinde itiraz edilmeli ve gerekirse menfi tespit davası açılmalıdır.

Dilekçeyi Verirken Kontrol Edilecekler

Mirasın reddi beyanı basit bir dilekçeyle yapılır; ancak süre ve usul hataları hakkın kaybına yol açar. Aşağıdaki tablo başvuru öncesi kontrol listesidir.

Ret beyanı öncesi kontrol listesi

Dördüncü satır, süreden daha sinsi bir risktir: süre içinde olunsa dahi terekeye malik gibi davranmak ret hakkını düşürür. Cenaze giderinin ödenmesi gibi zorunlu işler bu kapsamda sayılmazken, terekeden mal alınması veya alacak tahsili zımnen kabul sonucu doğurabilir.

Ret Hakkını Düşüren ve Uzatan Hâller

Dilekçe hazırlanmadan önce ret hakkının hâlen mevcut olup olmadığı denetlenmelidir. Kanun, hakkın düştüğü ve sürenin uzatılabildiği hâlleri ayrı maddelerde göstermiştir.

Beşinci ve altıncı satırlar birlikte okunmalıdır: terekeye ilişkin her işlem ret hakkını düşürmez. Olağan yönetim niteliğindeki işlemler ile zamanaşımını kesmek için yapılan dava ve takipler ret hakkını korur; buna karşılık tereke malını kullanmaya başlamak, satmak veya gizlemek hakkı düşürür.

Ret Beyanının Doğurduğu Zincir

Bir mirasçının reddi, yalnızca kendi durumunu değiştirmez; sonraki mirasçılar bakımından da sonuç doğurur.

Dördüncü satır, uygulamada sıkça atlanan bir imkândır: reddeden mirasçılar, kendilerinden sonra gelen mirasçıların da sürece dâhil edilmesini isteyebilir. Bu talep yapılmazsa, sonraki mirasçılar kendi süreleri içinde ayrı ayrı başvurmak zorunda kalır ve süre kaçırma riski artar.

Ret rejiminin bütünü için mirasın reddi rehberimize bakabilirsiniz.

Ret Süresi Ne Zaman Başlar? Mirasçı Türüne Göre Ayrım

Üç aylık ret süresinin başlangıcı bütün mirasçılar için aynı değildir. Kanun, yasal mirasçılar ile ölüme bağlı tasarrufla atanmış mirasçılar bakımından farklı başlangıç anları öngörür; bu ayrım, sürenin dolup dolmadığı tartışmasının çekirdeğidir.

Üçüncü satır ret zincirinin nasıl işlediğini gösterir: bir mirasçının reddi üzerine sıra sonraki zümreye geçtiğinde, o kişiler için süre kendi öğrenme tarihlerinden başlar. Bu nedenle borca batık terekelerde ailenin bütün fertlerine haber verilmesi gerekir; aksi hâlde borç, durumdan haberi olmayan bir yeğene veya kardeşe ulaşır ve süresi geçtiği için ret imkânı kalmayabilir.

Süre kaçırılmışsa hükmen ret yolu devreye girer ve bu yol süreye tabi değildir. Şartları ve dilekçesi Mirasın Hükmen Reddi Dilekçesi sayfasında ele alınmıştır. Sürenin hesabı için Mirasın Reddi Süre Hesaplama Aracı kullanılabilir.

Reddin Kütüğe Tescili ve Alınacak Belge

Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır; beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Beyan tutanağa geçirilir ve özel kütüğe yazılır. Süreç, beyanın alınmasıyla değil belgenin temin edilmesiyle tamamlanır.

Beşinci ve altıncı adımlar sık atlanır: ret beyanı verilmiş olsa dahi, belge icra dosyalarına sunulmadıkça takipler kendiliğinden durmaz. Mirasçı hakkında başlatılmış takiplerde belgenin ibrazı ve gerekiyorsa itiraz yollarının kullanılması gerekir. Ölen kişinin borçlarının akıbeti Ölen Kişinin İcra Borcu Mirasçıya Geçer mi? yazısında ele alınmıştır.

Kayıtsız şartsız olma şartı da beyanı geçersiz kılabilecek bir noktadır: “borçlar payımı aşarsa reddediyorum” gibi şarta bağlı beyanlar kabul edilmez. Beyanın koşulsuz ve tereddütsüz olması gerekir.

Retten Etkilenmeyen Haklar

Mirası reddetmek, ölümle bağlantılı bütün hakları kaybetmek anlamına gelmez. Bazı haklar terekeye girmediğinden hak sahibinin kendi hakkı olarak varlığını sürdürür.

Bu tablo, ret kararı verilirken en çok tereddüt edilen noktayı çözer: dul aylığı, yetim aylığı ve destekten yoksun kalma tazminatı mirası reddeden kişi için de devam eder. Ölüm aylığının hesabı ve hak sahipliği Ölüm Aylığı, Dul ve Yetim Aylığı 2026 yazısında; tazminatın mirastan farkı Ölümlü Kazada Tazminat Mirasa Dâhil mi? yazısında ele alınmıştır.

Alacaklıların Karşı Hamlesi: Reddin İptali

Ret her zaman kesin sonuç doğurmaz. Kanun, kendi alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla yapılan reddi yaptırıma bağlar: malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklıları veya iflas idaresi, kendilerine yeterli güvence verilmediği takdirde ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilir.

Bu hüküm yalnızca borçlu mirasçının kendi alacaklılarını korur; tereke alacaklılarıyla ilgisi yoktur. Terekenin gerçekten borca batık olduğu dosyalarda ise davanın pratik sonucu sınırlı kalır, çünkü tasfiye sonunda paylaşılacak bir değer kalmaz. Konu Mirasın Reddinin İptali yazısında ele alınmıştır.

Aile İçinde Ret Planlaması: Kim, Hangi Sırayla?

Borca batık bir terekede tek bir mirasçının reddi yeterli değildir; ret zinciri sonraki mirasçılara geçer. Bu nedenle ailede kimin hangi sırayla etkileneceğinin önceden çıkarılması gerekir.

Üçüncü satır sık gözden kaçar: altsoyun tamamı mirası reddederse miras sağ kalan eşe geçer. Eş, çocukların reddiyle kendisinin de kurtulduğunu düşünerek hareketsiz kalırsa borç kendisine kalır. Bu nedenle eşin de kendi adına beyanda bulunması gerekir.

Yedinci satır zincirin sonudur: en yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddedilen miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir. Bu tasfiyenin işleyişi Terekenin Resmî Tasfiyesi Talebi Dilekçesi sayfasında anlatılmıştır.

Küçük mirasçılar bakımından ret beyanı için vesayet makamının izni gerekebilir ve bu süreç zaman aldığından erken başlatılmalıdır; ayrıntısı Vesayet İzni Olmadan Yapılan Paylaşım yazısındadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirasın reddi dilekçesi hangi mahkemeye verilir?

Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. Başka bir yer mahkemesine verilen dilekçe yetkisizlik nedeniyle gecikmeye yol açar.

Süre ne kadar?

Yasal mirasçılar için süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; mirasçı olduklarını sonradan öğrendiklerini ispat etmeleri hâlinde ise bu tarihten başlayarak üç aydır.

Dilekçe yazmak zorunlu mu?

Ret beyanı sulh mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Ancak yazılı dilekçe hem ispat hem kayıt bakımından daha güvenlidir.

Beyan şarta bağlanabilir mi?

Bağlanamaz. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. “Borçlar şu kadarsa reddediyorum” biçimindeki bir beyan geçersizdir.

Dilekçede neler bulunmalı?

Mahkeme adı, talep edenin kimlik ve adres bilgileri, miras bırakanın kimliği ve ölüm tarihi, mirasçılık ilişkisi, ret iradesinin açıkça belirtilmesi ve ekler yer almalıdır.

Ret beyanı nasıl kayda geçer?

Sulh hâkimi ret beyanını tutanakla tespit eder; süresinde yapılan ret, mirasın açıldığı yer sulh mahkemesinin özel kütüğüne yazılır ve talep hâlinde reddi gösteren belge verilir.

Süre geçtiyse ne yapılır?

Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse hükmen ret gündeme gelir; bu yol süreye tabi değildir.

Küçük veya kısıtlı adına ret nasıl yapılır?

Bu işlem vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da iznine tabidir. İki kademeli izin süreci işlediğinden başvuru ilk günlerde yapılmalıdır.

Ret ettikten sonra ölüm aylığı alınabilir mi?

Alınabilir. Sosyal güvenlik kapsamındaki ölüm aylığı hak sahibinin kendi hakkıdır, terekeye girmez ve reddten etkilenmez.

Bir mirasçının reddi diğerlerini kapsar mı?

Kapsamaz. Dilekçe kişiseldir; her mirasçının kendi adına beyanda bulunması gerekir.

Reddedersem miras kime geçer?

Miras bir sonraki dereceye geçer. Çocukları reddeden bir mirasta sıra torunlara, ardından miras bırakanın kardeşlerine geçebilir; bu nedenle ailenin bilgilendirilmesi gerekir.

Ret belgesi aldıktan sonra ne yapmalıyım?

Belgeyi bankalara, icra dairelerine ve alacaklılara ibraz edin. Belge ibraz edilmediği sürece işlemler devam eder.

Gerçek ret ile hükmen ret aynı mahkemede mi görülür?

Hayır. Gerçek ret sulh hukuk mahkemesine yapılan bir beyandır; hükmen ret ise asliye hukuk mahkemesinde açılan ve husumetin tereke alacaklılarına yöneltildiği bir davadır.

Miras bırakanın son yerleşim yerini nasıl belirlerim?

Nüfus kayıt örneği esas alınır. Son yıllarını başka bir ilde geçirmiş ancak kaydı taşınmamışsa, fiilî yerleşim yerini gösteren belgeler sunularak tartışma önlenebilir.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme gereklidir.