Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) Nedir, Nasıl Alınır? 2026 Rehberi: Noter, Sulh Hukuk Mahkemesi ve e-Devlet Sorgulama

Bir yakınınız vefat etti. Bankaya gittiniz, memur “veraset ilamı getirin” dedi. Tapuya gittiniz, aynı cevabı aldınız. Aracın devri, telefon hattının kapatılması, ölüm aylığı başvurusu, hepsi aynı belgeye takılıyor. Bu rehber, kanundaki adıyla mirasçılık belgesi, halk arasındaki adıyla veraset ilamı hakkında bilmeniz gereken her şeyi tek yerde topluyor: belge nedir, kim isteyebilir, noterden mi mahkemeden mi alınır, 2026 yılında ne kadara mal olur, e-Devlet üzerinden nasıl sorgulanır ve belge elinize geçtikten sonra hangi süreler işlemeye başlar.

Rehberin tamamı 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu, 1512 sayılı Noterlik Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ve 2026 yılı harç ve ücret tarifelerine dayanır. Sorularınız için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Bu rehberin dayandığı mevzuat

Veraset İlamı Nedir? Hukuken Ne Anlama Gelir?

Veraset ilamı, bir kişinin ölümünden sonra kimlerin mirasçı olduğunu ve her mirasçının mirastan hangi oranda pay aldığını gösteren resmî belgedir. Türk Medenî Kanunu bu belgeyi “mirasçılık belgesi” adıyla düzenler. TMK m.598/1’e göre, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Uygulamada “veraset ilamı”, “veraset belgesi” ve “mirasçılık belgesi” aynı belgeyi anlatır.

Belgenin hukuki niteliğini doğru anlamak, sonraki adımların tamamını etkiler. Miras, belgeyle değil ölümle geçer. TMK m.599 uyarınca mirasçılar, miras bırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar; taşınmazlar, alacaklar, banka hesapları ve borçlar ölüm anında mirasçılara geçmiştir. Veraset ilamı bu hakkı doğurmaz, yalnızca ispat eder. Bu yüzden belge, mirasçılığın ispat aracıdır; kurucu değil açıklayıcıdır.

İkinci önemli nokta, belgenin kesin hüküm oluşturmamasıdır. TMK m.598/3, mirasçılık belgesinin geçersizliğine ilişkin davanın her zaman açılabileceğini söyler. HMK m.388 de çekişmesiz yargı kararlarının maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceğini düzenler. Belge, aksi ispat edilinceye kadar geçerli bir karine sağlar; atlanmış bir mirasçı, yanlış hesaplanmış bir pay veya sonradan ortaya çıkan bir vasiyetname belgenin değiştirilmesine yol açabilir.

Belgede Ne Yazar, Ne Yazmaz?

Belgede miras bırakanın kimliği ve ölüm tarihi, mirasçıların ad, soyad ve kimlik bilgileri ile her mirasçının payı yer alır. Paylar kesirli olarak gösterilir. Örneğin eş ve iki çocuk bırakan bir kişinin belgesinde tereke 4 pay itibar edilerek eşe 1, çocuklardan her birine 1,5 pay yazılır; uygulamada bu 8 pay üzerinden eşe 2, çocuklara 3’er pay olarak gösterilir. Payların dayanağı TMK m.499’dur: sağ kalan eş, altsoy ile birlikte mirasçı olduğunda mirasın dörtte birini, ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yarısını, büyük ana-baba zümresiyle birlikte dörtte üçünü alır; bu zümrelerden hiçbiri yoksa mirasın tamamı eşe kalır.

Belgede yazmayan şeyler de en az yazanlar kadar önemlidir. Veraset ilamı terekenin içeriğini göstermez: hangi tapular, hangi hesaplar, hangi araçlar olduğu belgede yer almaz. Borçlar da yazmaz. Saklı pay, tenkis, muris muvazaası, mirasçılıktan çıkarma ya da mirasın reddi gibi hususlar belgenin konusu değildir; bunlar ayrı dava veya işlemlerle çözülür. Belge yalnızca kimin, hangi oranda mirasçı olduğunu söyler.

Payınızı belgeyi almadan önce görmek isterseniz yasal miras payı ve saklı pay hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; araç TMK m.495-506’ya göre kesirli payları gösterir.

Veraset ilamının kapsamı

Veraset İlamını Kimler İsteyebilir?

Yasal mirasçılardan her biri belgeyi tek başına isteyebilir. Diğer mirasçıların rızası, imzası veya haberi aranmaz. Eş, çocuklar, torunlar, ana-baba, kardeşler ve zümre sistemi içinde mirasçı olan diğer hısımlar bu kapsamdadır. Belge tek bir mirasçı tarafından alınsa bile bütün mirasçıları ve paylarını gösterir; her mirasçı için ayrı belge düzenlenmez.

Atanmış mirasçılar ve vasiyet alacaklıları için usul farklıdır. TMK m.598/2’ye göre, mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa, mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir. Bu belge yalnızca sulh hukuk mahkemesinden alınır; noter, vasiyetnameye dayalı mirasçılık belgesi düzenleyemez. Vasiyet alacaklısı ile atanmış mirasçı arasındaki fark ayrı bir rehberde ele alınmıştır.

Mirasçının kendisi ölmüşse, onun mirasçıları da miras bırakan için belge isteyebilir; bu hâlde iki ayrı belge gerekir. Miras bırakanın alacaklıları, hukuki yararlarını göstermek şartıyla kimlerin mirasçı olduğunu öğrenmek için mahkemeye başvurabilir; alacaklı, takibi kime yönelteceğini ancak bu yolla bilebilir. Vekil aracılığıyla başvuruda vekâletnamede mirasçılık belgesi talep yetkisinin bulunması aranır.

Noterden Veraset İlamı Nasıl Alınır?

Noterlerin mirasçılık belgesi verme yetkisi, 6217 sayılı Kanun ile Noterlik Kanunu’na eklenen 71/A maddesinden gelir ve 1 Ekim 2011’den bu yana uygulanmaktadır. Noter, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü kayıtlarına sistem üzerinden ulaşır, miras bırakanın nüfus kaydındaki soybağı zincirini inceler ve yasal mirasçıları belirler. Türkiye Noterler Birliği’nin verdiği bilgiye göre belge, başvuru formunun imzalanmasından sonra sistem tarafından birkaç dakika içinde hazırlanır ve noter tarafından doğrulanarak teslim edilir.

Noterlik Kanunu m.71/B, işlemin usulünü düzenler: noter, ilgilinin yazılı veya sözlü başvurusu üzerine bir tutanak düzenler; belge bizzat noter ya da noterlik dairesinde imza yetkisi verilmiş hukuk fakültesi mezunu görevli veya noter stajyeri tarafından hazırlanabilir. Bu işlemlere ilişkin kâğıtlar değerli kâğıt bedelinden istisnadır. Türkiye’nin herhangi bir noterliğine başvurulabilir; miras bırakanın son yerleşim yerindeki noterlik şartı yoktur.

Adım adım süreç şöyledir:

1. T.C. kimlik numaranızı gösteren kimlik belgenizle herhangi bir noterliğe gidin. Yanınızda miras bırakanın T.C. kimlik numarası bulunsun; bilmiyorsanız noterlik tespit edebilir.
2. Başkası adına başvuruyorsanız vekâletname veya mahkeme kararı ibraz edin.
3. Noterliğin verdiği mirasçılık belgesi başvuru formunu doldurup imzalayın.
4. Noter, nüfus kayıtlarını sistemden inceler; kayıt yeterliyse belge dakikalar içinde hazırlanır ve noter tarafından doğrulanır.
5. Harç ve noter ücretini ödeyip mühürlü belgeyi teslim alın. Belge aynı gün elinizdedir.

Nüfus kayıtları noterin sistemden görebileceği kadar açık değilse veya aşağıda sayılan engellerden biri varsa noter belge düzenlemez; gerekçeyi içeren bir red belgesi verir ve sizi sulh hukuk mahkemesine yönlendirir. Bu red belgesi mahkeme başvurusunda dilekçenin ekine konur.

Noterden alınan veraset ilamının 2026 maliyet kalemleri

Noterin Veraset İlamı Veremeyeceği Hâller

Noterlik Kanunu m.71/B, üç durumda noterin belge veremeyeceğini açıkça söyler: mirasçılık belgesi verilmesinin yargılamayı gerektirmesi, nüfus kayıtlarının mirasçılık belgesi verilmesi konusunda yeterli olmaması ve mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi. Bu üç başlık uygulamada şu somut durumlara karşılık gelir:

• Vasiyetname veya miras sözleşmesi varsa. Atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklısı belgesi yalnızca sulh hukuk mahkemesinden alınır (TMK m.598/2). Noter yalnızca yasal mirasçıları görür.
• Soybağı nüfus kaydından kurulamıyorsa. Evlilik dışı doğup soybağı tanıma veya hükümle kurulmamış çocuk, nüfusa kayıtsız doğum, kayıtlarda çelişki ve eksiklik.
• Mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa veya talep eden yabancıysa. Çifte vatandaşlık ve yurt dışında ölüm de nüfus kaydı üzerinden çözülemeyen sorunlar doğurur; bu dosyalar mahkemeye gider.
• Tanık dinlenmesi veya bilirkişi incelemesi gerekiyorsa. Ölüm tarihi belirsizliği, birlikte ölüm iddiası (TMK m.29), eski tarihli ve yetersiz kayıtlar.
• Mirasın reddi, mirasçılıktan çıkarma, mirastan yoksunluk veya gaiplik söz konusuysa. Bunların her biri hukuki değerlendirme gerektirir; gaiplik kararı (TMK m.32-35) ayrıca mahkemeden alınır.
• Miras bırakanın nüfus kaydında ölüm bilgisi işlenmemişse. Önce nüfus kaydının düzeltilmesi gerekir.

Bu hâllerde noter red belgesi düzenler. Red belgesi bir kayıp değildir; mahkeme dosyasında noterin hangi gerekçeyle belge veremediğini gösterir ve hâkimin incelemesini hızlandırır.

Sulh Hukuk Mahkemesinden Veraset İlamı Nasıl Alınır?

Mirasçılık belgesi verilmesi, HMK m.382/2-c’de çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. HMK m.383 uyarınca görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetki bakımından kesin bir kural yoktur; HMK m.384’e göre talepte bulunanın veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu nedenle miras bırakan başka şehirde ölmüş olsa bile kendi oturduğunuz yerdeki sulh hukuk mahkemesine başvurabilirsiniz.

Talep hasımsızdır; davalı gösterilmez. Dilekçede miras bırakanın kimliği ve ölüm tarihi, talep edenin mirasçılık sıfatı, bilinen mirasçılar ve nüfus kayıtlarının UYAP üzerinden celbi talebi yer alır. Noterden red belgesi alındıysa eklenir. Mahkeme çoğu dosyada duruşma açmadan, nüfus kayıtları üzerinden inceleme yaparak karar verir. Vasiyetname, yabancılık unsuru, tanık dinlenmesi gereken soybağı sorunu gibi hâllerde dosya duruşmalı incelenir ve süre uzar. Dilekçenin tam metni ve ekleri için veraset ilamı talep dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.

Adalet Bakanlığı’nın UYAP düzenlemesine göre, yargılamayı gerektiren hâller dışında ölüm tarihi 1990 sonrası olan kişiler için “mirasçılık belgesi verilmesi” talepleri 16 Aralık 2016’dan itibaren UYAP sistemi üzerinden yapılmakta ve verilen kararlar e-Devlet’ten görüntülenebilmektedir. Bu, mahkemeden alınan belgenin banka ve tapu tarafından elektronik ortamda da doğrulanabilmesi demektir.

Mahkemeden alınan veraset ilamının 2026 maliyet kalemleri

Vekâlet ücreti ve dosya masraflarının nasıl hesaplandığı miras avukatı vekâlet ücreti rehberinde ayrıntılı anlatılmıştır. Mahkeme kararına karşı HMK m.387 uyarınca istinaf yolu açıktır; talep hasımsız olduğundan uygulamada bu yola nadiren gidilir.

Noter mi, Mahkeme mi? Hangisi Sizin Dosyanıza Uygun?

Kural basittir: nüfus kayıtları tereddütsüz ve mirasçılar yalnızca yasal mirasçı ise noter; vasiyetname, yabancılık unsuru, soybağı sorunu veya ret/çıkarma/gaiplik gibi bir hukuki değerlendirme varsa mahkeme. Şüpheli dosyalarda önce notere gitmek zaman kaybettirmez; noter belge veremiyorsa aynı gün red belgesiyle mahkemeye yönelirsiniz.

Noter ve mahkeme yolunun karşılaştırması

e-Devlet’te Veraset İlamı Sorgulama (2026): Adım Adım

e-Devlet üzerinden yeni bir veraset ilamı düzenlenmez; e-Devlet, noter veya mahkeme tarafından daha önce düzenlenmiş belgeleri görüntülemenizi sağlar. Bu ayrım sık karıştırılır. “e-Devlet’ten veraset ilamı alınır mı” sorusunun doğru cevabı şudur: belge daha önce alınmışsa e-Devlet’ten görüntülenir, çıktısı alınır ve kurumlarca doğrulanır; hiç alınmamışsa önce noter ya da mahkemeye başvurmak gerekir.

e-Devlet Kapısı’nda veraset ilamıyla ilgili üç ayrı hizmet bulunur:

1. Adalet Bakanlığı – Veraset İlamı Sorgulama. Sulh hukuk mahkemelerince UYAP üzerinden verilen “Mirasçılık Belgesi Verilmesi” ve “Mirasçılık Belgesinin İptali” kararlarını gösterir. Adalet Bakanlığı’nın açıklamasına göre uygulama 16 Aralık 2016’dan bu yana çalışmakta ve ölüm tarihi 1990 sonrası olan kişilere ilişkin belgeleri kapsamaktadır.
2. Türkiye Noterler Birliği – Veraset İlamı Sorgulama. Noterliklerce düzenlenen mirasçılık belgelerini gösterir.
3. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü – Mirasçısı Olduğum Taşınmazlar. Belge bilgileriyle miras bırakan adına kayıtlı taşınmazları listeler.

Sorgulama adımları şöyledir:

1. www.turkiye.gov.tr adresine T.C. kimlik numaranız ve e-Devlet şifrenizle (veya mobil imza, e-imza, internet bankacılığı ile) giriş yapın.
2. Arama kutusuna “Veraset İlamı Sorgulama” yazın. Mahkemeden alınan belge için Adalet Bakanlığı, noterden alınan belge için Türkiye Noterler Birliği hizmetini seçin.
3. Miras bırakanın T.C. kimlik numarasını girin ve sorgulayın. Sistem, mirasçı olarak kayıtlı olduğunuz dosyaları listeler; belgeyi görüntüleyip PDF olarak indirebilirsiniz.
4. Taşınmazları görmek için “Mirasçısı Olduğum Taşınmazlar” hizmetine geçin. Üç seçenek sunulur: Adalet Bakanlığı veraset ilamı ile sorgulama, Noterler Birliği veraset ilamı ile sorgulama ve NVİ bilgilerimle sorgulama. Üçüncü seçenek yalnızca anne, baba veya vefat eden eş adına kayıtlı taşınmazları gösterir; dede, nine veya daha uzak akrabalardan kalanları kapsamaz.
5. Listelenen taşınmazlarda “Hisse Bilgileri” ve “Taşınmaz Bilgileri” bağlantılarından pay oranını, ada-parsel ve niteliği görün.

Sorgulamanın boş dönmesi, mirasçı olmadığınız anlamına gelmez. Belge hiç düzenlenmemiş olabilir, ölüm 1990 öncesi olabilir, belge UYAP dışında elle düzenlenmiş eski tarihli bir mahkeme kararı olabilir ya da mahkeme dosyası “yargılamayı gerektiren” grupta olduğu için sistemde görünmeyebilir. Bu hâllerde noter veya mahkeme yoluyla belge alınır.

Belgeyi Aldıktan Sonra e-Devlet’te Yapabileceğiniz Diğer Sorgular

Veraset ilamı e-Devlet’te tanındıktan sonra terekeyi tespit etmek için kurum kurum dolaşmanız gerekmez. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun 4 Şubat 2022’de kullanıma açtığı “Murise Ait Mevduat/Katılım Fonu Hesabı Bulunan Banka Sorgulama” hizmeti, miras bırakanın hangi bankalarda hesabı olduğunu listeler; bakiye göstermez. BDDK’nın açıklamasına göre 16 Aralık 2016’dan itibaren mahkemelerden, 2 Haziran 2021’den itibaren noterliklerden alınan belgelerle sorgulama yapılabilir. Elektronik para kuruluşlarındaki bakiyeler için TCMB elektronik para hesabı sorgulama rehberimize bakın.

Veraset ilamıyla e-Devlet’te yapılabilen miras sorgulamaları

Bu sorgular terekenin aktifini gösterir; pasifi, yani borçları göstermez. Miras bırakanın icra dosyaları, vergi ve SGK borçları için ayrıca “İcra Dosyası Sorgulama (Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına)” hizmeti ve İnteraktif Vergi Dairesi kullanılır. Borçların malları aştığından şüphe ediyorsanız üç aylık ret süresini kaçırmadan mirasın reddi rehberine bakmanız gerekir.

Belgeyi Aldıktan Sonra: İşlem Sırası ve İşleyen Süreler

Veraset ilamı elinize geçtiğinde iki saat birden işlemeye başlamış olur; aslında ikisi de ölüm tarihinden itibaren işler. Birincisi mirasın reddi süresidir: TMK m.606’ya göre miras üç ay içinde reddedilebilir; yasal mirasçılar için süre mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispat etmedikçe ölümü öğrendikleri tarihten başlar. Belge almak tek başına mirası kabul anlamına gelmez, ancak TMK m.610/2 uyarınca terekenin olağan yönetimi dışına çıkan işlemler, malları gizlemek veya kendine mal etmek ret hakkını düşürür. Sürenizi mirasın reddi süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

İkincisi veraset ve intikal vergisi beyan süresidir. VİVK m.9’a göre ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye’de ise beyanname ölüm tarihini izleyen dört ay içinde verilir; mirasçılar yurt dışındaysa altı ay, ölüm yurt dışında olmuşsa mirasçıların bulunduğu yere göre altı veya sekiz ay. Beyanname, veraset ilamı ile birlikte verilir. VİVK m.17, bankaların ve diğer kurumların vergi ödendiğini gösteren belge olmadan hak sahiplerine ödeme yapamayacağını, tasdikname ibraz edilmezse veraset yoluyla intikallerde %5 tevkifat yapılacağını düzenler; tapuda intikal için de vergi ilişiğinin kesilmesi aranır. 2026 yılında eş ve çocuklardan her birine düşen payın 2.907.136 TL’lik kısmı istisnadır. Ayrıntılar veraset ve intikal vergisi rehberinde, hesaplama veraset ve intikal vergisi hesaplama aracında bulunur.

Veraset ilamından sonra işleyen süreler

Tapu, banka, araç, hisse senedi ve şirket payı işlemlerinin adım adım sırası mirasın intikali rehberinde anlatılmıştır. Belge alınmasına rağmen mirasçılar anlaşamıyorsa elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi veya ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir. Terekenin içeriği belirsizse terekenin tespiti ve korunması davası açılabilir.

Hatalı veya Eksik Veraset İlamı: İtiraz ve İptal

Belgede bir mirasçı atlanmış, paylar yanlış gösterilmiş, mirası reddeden kişi mirasçı olarak yazılmış ya da sonradan bir vasiyetname ortaya çıkmış olabilir. TMK m.598/3 uyarınca mirasçılık belgesinin geçersizliğine ilişkin dava her zaman açılabilir; zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. İzlenecek yol, belgenin hangi makamdan alındığına göre değişir.

Noterden alınan belgeye karşı Noterlik Kanunu m.71/C uyarınca menfaati ihlal edilenler sulh hukuk mahkemesine itiraz eder. Mahkeme, itiraz yerindeyse belgenin düzeltilmesine ve yeniden düzenlenmesine karar verir; kararın bir örneği belgeyi veren noterliğe ve Türkiye Noterler Birliği’ne bildirilir. Bu bir çekişmesiz yargı işidir; yetki bakımından herhangi bir sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.

Mahkemeden alınan belgenin iptali ise çekişmeli yargıya tabidir. Belgede mirasçı görünen kişiler hasım gösterilerek asliye hukuk mahkemesinde iptal davası açılır ve gerçek duruma uygun yeni belge verilmesi istenir. Ayrıntılı usul mirasçılık belgesinin iptali rehberinde, hatalı belgeye dayanılarak yapılan tescillerde noter ve Devletin sorumluluğu ise hatalı mirasçılık belgesi ve yolsuz tescil rehberinde ele alınmıştır.

Belge hatalı değil ama eskimişse, örneğin mirasçılardan biri sonradan ölmüşse veya biri mirası reddetmişse, iptal davasına gerek yoktur; güncel duruma göre yeni belge alınır. Noter, mirası reddedenin ret kararını ve mirasçının mirasçılarını nüfus kaydından görebiliyorsa yeni belgeyi de düzenleyebilir.

Yabancılık Unsuru Taşıyan Dosyalar

Miras bırakan yabancı uyrukluysa, mirasçılardan biri yabancıysa, ölüm yurt dışında gerçekleşmişse veya terekede yurt dışı malvarlığı varsa noter belge veremez; dosya sulh hukuk mahkemesine gider. MÖHUK m.20’ye göre miras ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. MÖHUK m.43’e göre mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, son yerleşim yeri Türkiye’de değilse terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür; Türkiye’de malvarlığı bulunan bir yabancı için Türk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınabilmesi bu hükme dayanır.

Yurt dışında alınmış bir mirasçılık belgesinin Türkiye’de kullanılabilmesi için tanınması gerekir. Almanya’daki “Erbschein” gibi belgeler Türkiye’de doğrudan tapuya sunulamaz; yabancı miras kararının tanınması ve tenfizi usulü işletilir ya da Türk mahkemesinden ayrıca belge alınır. Uygulanacak hukukun tespiti ve yabancı unsurlu paylaşım MÖHUK rehberinde anlatılmıştır. Türk vatandaşlığından çıkmış veya çifte vatandaş mirasçıların olduğu dosyalarda nüfus kaydı çoğu zaman yeterli olmadığından, bu dosyaların da mahkeme yoluyla yürütülmesi gerekir.

Özel Durumlar: Ret, Gaiplik, Evlatlık, Boşanma Davası Sırasında Ölüm

Mirasın reddinden sonra belge. Mirası reddeden yasal mirasçı, miras bırakandan önce ölmüş gibi kabul edilir (TMK m.611). Ret kararı kesinleştikten sonra alınacak belgede reddeden kişi mirasçı olarak gösterilmez, payı altsoyuna veya diğer mirasçılara geçer. Ret öncesi alınmış belge varsa güncellenmesi gerekir.

Gaiplik. Miras bırakanın ölümü kesin değil, kendisi kayıpsa önce TMK m.32 uyarınca gaiplik kararı alınır; ölüm tehlikesi içinde kaybolmada bir yıl, uzun süredir haber alınamamada beş yıl geçmiş olmalıdır. Gaiplik kararı olmadan noter de mahkeme de mirasçılık belgesi düzenleyemez. Gaiplik ve mirasın açılması ayrı rehberdedir.

Evlatlık. TMK m.500’e göre evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur; evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlat edinen ve hısımları ise evlatlığa mirasçı olamaz. Evlatlık ilişkisi nüfus kaydında görünüyorsa noter belge verebilir.

Boşanma davası sırasında ölüm. TMK m.181 uyarınca boşanma davası devam ederken eşlerden biri ölürse, davaya ölenin mirasçıları devam edebilir; sağ kalan eşin kusuru ispatlanırsa eş mirasçı olamaz. Bu yargılama tamamlanmadan düzenlenen belge eşi mirasçı gösterir; sonuç değişirse belge iptal edilerek yenilenir.

Birlikte ölüm. Aynı kazada ölen ve hangisinin önce öldüğü ispat edilemeyen kişiler TMK m.29/2 gereğince aynı anda ölmüş sayılır ve birbirlerine mirasçı olamazlar. Bu durum tanık ve belge incelemesi gerektirdiğinden belge mahkemeden alınır.

Eski tarihli ölümler. Tapu hâlâ onlarca yıl önce ölen dede adına kayıtlı olabilir. Bu hâlde dededen başlayarak her kuşak için ayrı mirasçılık belgesi gerekir; zincirdeki her ölümün nüfus kaydında işlenmiş olması şarttır. Eski mirasın intikali rehberi bu zinciri anlatır.

Veraset İlamında Sık Yapılan Hatalar

• Belgeyi alıp üç ayı geçirmek. Borca batık terekede ret süresi belgeden bağımsız işler; belge almak süreyi durdurmaz.
• Vergi beyanını unutmak. Dört aylık beyan süresi geçince usulsüzlük cezası ve gecikme faizi doğar; banka ve tapu vergi ilişiği kesilmeden işlem yapmaz.
• Vasiyetname varken notere gitmek. Noter yalnızca yasal mirasçıları görür; vasiyetnamenin açılması (TMK m.596) ve mahkeme yolu gerekir.
• Eski belgeyle işlem yapmaya çalışmak. Mirasçılardan biri öldü veya reddettiyse belge güncel durumu yansıtmaz; yeni belge alınır.
• Belgenin tereke listesi olduğunu sanmak. Belge malları göstermez; mallar e-Devlet sorguları ve tereke tespiti ile bulunur.
• Belgeyle tek başına satış yapılabileceğini düşünmek. Elbirliği mülkiyetinde tasarruf için bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir (TMK m.702).
• Yabancı uyruklu mirasçıyı noter dosyasında saklamak. Nüfus kaydında görünmeyen mirasçı belgeden düşer; belge sonradan iptal edilir ve yapılan tesciller sorumluluk doğurur.

Sıkça Sorulan Sorular

Veraset ilamı ile mirasçılık belgesi aynı şey mi?

Evet. Kanundaki adı mirasçılık belgesidir (TMK m.598); veraset ilamı ve veraset belgesi halk arasındaki adlarıdır. Noter veya sulh hukuk mahkemesi tarafından düzenlenir ve mirasçıları ile paylarını gösterir.

Veraset ilamı e-Devlet’ten alınır mı?

e-Devlet yeni belge düzenlemez; noter veya mahkemeden daha önce alınmış belgeyi görüntüler. Mahkeme belgeleri Adalet Bakanlığı, noter belgeleri Türkiye Noterler Birliği veraset ilamı sorgulama hizmetinde görünür.

Veraset ilamı noterden mi mahkemeden mi alınır?

Nüfus kayıtları yeterliyse ve yalnızca yasal mirasçılar varsa herhangi bir noterden aynı gün alınır. Vasiyetname, yabancılık unsuru, soybağı sorunu, ret, çıkarma veya gaiplik varsa sulh hukuk mahkemesinden alınır (Noterlik Kanunu m.71/B).

Veraset ilamı 2026’da ne kadar?

Noterde harç, harcın %30’u tutarında noter ücreti (en az 58,82 TL) ve sayfa başına 80,68 TL yazı ücreti alınır. Mahkemede 335,20 TL başvurma harcı, 732,00 TL maktu karar harcı ve gider avansı ödenir. Kesin tutar mirasçı sayısı ve sayfa sayısına göre değişir.

Veraset ilamı kaç günde çıkar?

Noterden genellikle dakikalar içinde, aynı gün alınır. Mahkemeden nüfus kaydı yeterliyse birkaç hafta içinde; tanık dinlenmesi, vasiyetname veya yabancılık unsuru varsa daha uzun sürer.

Veraset ilamını tek bir mirasçı alabilir mi?

Evet. Yasal mirasçılardan her biri, diğerlerinin rızası olmadan tek başına başvurabilir. Belge bütün mirasçıları ve paylarını gösterir; her mirasçı için ayrı belge düzenlenmez.

Veraset ilamının geçerlilik süresi var mı?

Kanunda bir süre öngörülmemiştir; belge süresiz geçerlidir. Ancak mirasçılardan biri ölmüş veya mirası reddetmişse belge güncel durumu yansıtmaz ve yeni belge alınması gerekir.

Veraset ilamı almak mirası kabul anlamına gelir mi?

Hayır. Belge mirasçılığın tespitidir. Ancak TMK m.610/2 uyarınca terekenin olağan yönetimi dışına çıkan işlemler, malları gizleme veya kendine mal etme ret hakkını düşürür. Ret süresi üç aydır.

Veraset ilamında paylar yanlışsa ne yapılır?

Noter belgesine karşı sulh hukuk mahkemesine itiraz edilir (Noterlik Kanunu m.71/C). Mahkeme belgesine karşı asliye hukuk mahkemesinde iptal davası açılır. TMK m.598/3 uyarınca bu dava her zaman açılabilir.

Veraset ilamıyla hangi işlemler yapılır?

Tapuda intikal, banka hesaplarının çözülmesi, araç devri, hisse senedi ve şirket payı intikali, sigorta tazminatı ve BES ödemeleri, veraset ve intikal vergisi beyannamesi. Bankalar vergi tasdiknamesi yoksa %5 tevkifat yapar (VİVK m.17).

Miras bırakan yabancı uyrukluysa veraset ilamı nereden alınır?

Noter veremez; sulh hukuk mahkemesinden alınır. MÖHUK m.20 uyarınca miras ölenin millî hukukuna tabidir, Türkiye’deki taşınmazlara Türk hukuku uygulanır. Yurt dışında alınmış belgenin Türkiye’de kullanılması için tanıma gerekir.

Veraset ilamı için avukat gerekli mi?

Noter yolunda zorunlu değildir. Mahkeme yolunda da zorunlu değildir; ancak vasiyetname, yabancılık unsuru, soybağı uyuşmazlığı veya hatalı belgenin iptali söz konusuysa dosyanın avukatla yürütülmesi hak kaybını önler.