Günümüzde birçok ailenin yurt dışıyla bağı var: yabancı ülkede yaşayan, oraya yatırım yapan, çifte vatandaş olan kişiler… Böyle bir kişi vefat ettiğinde, mirası hangi ülkenin kurallarına göre paylaşılır? Bu, ‘yabancılık unsurlu miras’ denen ve özel kurallara tabi bir alandır. Rehber, taşınmaz ve taşınır ayrımını, uygulanacak hukuku ve pratik sonuçlarını ele alıyor.
Yurt dışı bağlantılı bir miras dosyanız mı var?
Tanıma-tenfiz ve iki ülkeli tereke işlemlerinde Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
Uygulanacak hukukun belirlenmesi, sürecin ilk ve en kritik adımıdır.
Yabancılık unsuru nedir?
Bir miras ilişkisinde; miras bırakanın yabancı vatandaş olması, yurt dışında yaşaması, mallarının yabancı ülkede bulunması veya mirasçıların farklı ülke vatandaşı olması gibi durumlar ‘yabancılık unsuru’ oluşturur.
Bu unsur bulunduğunda, hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı doğrudan belli değildir; bunu belirleyen kurallara ‘kanunlar ihtilafı’ kuralları denir.
Uygulanacak hukuk: genel yaklaşım
Türk hukukunda yabancılık unsurlu özel hukuk ilişkileri, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ile düzenlenir. Miras konusunda, kural olarak miras bırakanın millî hukuku (vatandaşı olduğu ülke hukuku) belirleyici olabilir.
Ancak önemli bir istisna vardır: Taşınmazlar bakımından, çoğunlukla bu malların bulunduğu ülke hukuku ve o ülkenin makamları yetkili kabul edilir. Bu nedenle yurt dışındaki bir taşınmaz için o ülkenin kurallarına da bakılması gerekebilir.
İki ülkede süreç ve belgeler
Yabancılık unsurlu mirasta, çoğu zaman birden fazla ülkede işlem yapmak gerekebilir. Yurt dışındaki mallar için o ülkenin miras ve intikal prosedürleri; Türkiye’deki mallar için ise Türk hukuku süreçleri izlenir.
Belgelerin uluslararası geçerliliği için onay (apostil), yeminli çeviri gibi işlemler gerekebilir. Bu da süreci teknik ve zaman alıcı kılar.
Pratik noktalar
- Önce uygulanacak hukuk: Yabancılık unsurunda hangi ülke hukukunun geçerli olduğu belirlenmelidir.
- Taşınmazda yer hukuku: Taşınmazlarda çoğunlukla malın bulunduğu ülke öne çıkar.
- Çok ülkeli süreç: Birden fazla ülkede işlem gerekebilir.
- Belge onayı: Apostil/çeviri gibi işlemler gerekebilir.
Yabancılık unsuru taşıyan mirasta uygulanacak hukuk, MÖHUK kurallarıyla belirlenir; kural olarak miras bırakanın millî hukuku, taşınmazlarda ise çoğunlukla malın bulunduğu ülke öne çıkabilir. Süreç birden fazla ülkeyi ilgilendirebilir. Bu teknik alanda mutlaka uzman bir hukukçudan destek alınmalıdır.
Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde yer verilen değerlendirmeler yerleşik yargı uygulaması ve yürürlükteki kanun hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçtihatlar ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.
MÖHUK m. 20: parçalanma sistemi
Sayfanın ilk hâlinde “kural olarak millî hukuk belirleyici olabilir” gibi ihtiyatlı ifadeler yer alıyordu. Kanun aslında çok daha nettir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 20. maddesi beş fıkrada tam bir düzen kurar:
(1) Miras ölenin millî hukukuna tâbidir. Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır.
(2) Mirasın açılması sebeplerine, iktisabına ve taksimine ilişkin hükümler terekenin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
(3) Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke Devlete kalır.
(4) Ölüme bağlı tasarrufun şekline 7. madde hükmü uygulanır. Ölenin millî hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarruflar da geçerlidir.
(5) Ölüme bağlı tasarruf ehliyeti, tasarrufta bulunanın, tasarrufun yapıldığı andaki millî hukukuna tâbidir.
Buna “parçalanma sistemi” denir
Madde, terekeye tek bir hukuk uygulamaz; malların niteliğine ve işlemin türüne göre farklı hukukları devreye sokar. Bu nedenle yabancılık unsurlu bir mirasta “hangi ülkenin hukuku uygulanır” sorusunun tek bir cevabı yoktur; sorunun her kalem için ayrı sorulması gerekir.
Mirasçıların vatandaşlığı önemli değildir
Sık yapılan bir hata, mirasçıların uyruğuna bakmaktır. Mirasa uygulanacak hukuk belirlenirken yalnızca mirasbırakanın millî hukuku esas alınır; mirasçıların millî hukukunun bu belirlemede rolü yoktur.
Kalem kalem: hangi kurala hangi hukuk?
Mirasçı kim, payı ne kadar? — ölenin millî hukuku
Kimlerin hangi oranlarda mirasçı olacağı, saklı pay, mirastan yoksunluk, mirasçılıktan çıkarma, miras sebebiyle istihkak gibi konular kural olarak mirasbırakanın millî hukukuna göre belirlenir.
Türkiye’deki taşınmazlar — Türk hukuku
Bu, genel kuralın en güçlü istisnasıdır. Mirasbırakan yabancı uyruklu olsa dahi, Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Düzenleme MÖHUK m. 21’deki genel yaklaşımla da uyumludur: taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer aynî haklar, işlem anında malların bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
Uygulamadaki sonuç şudur: yabancı murisin millî hukukuna göre kimlerin mirasçı olduğu belirlense dahi, Türkiye’deki taşınmazın intikalinde Türk hukukunun taşınmaz rejimi ve kamu düzeni kuralları öncelikle uygulanır.
Mirasın açılması, kazanılması ve paylaşılması — terekenin bulunduğu ülke hukuku
Bu fıkra çoğu zaman gözden kaçar ama pratikte belirleyicidir. Külli halefiyetin nasıl işlediği, mirasın kazanılması için kabul beyanı gerekip gerekmediği, miras ortaklığının kurulması ve sona ermesi, tereke borçlarından nasıl sorumlu olunacağı gibi konular terekenin bulunduğu ülke hukukuna tabidir. Türk hukukunda miras kabul beyanına bağlı değildir; bazı yabancı hukuklarda ise kabul beyanı aranır. Bu fark, süre kaçırmaya yol açan en tipik tuzaklardan biridir.
Mirasçısız tereke — Devlete
MÖHUK m. 20/3 uyarınca Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke Devlete kalır. Terekenin mirasçısız olduğunun tespiti ise genel kurala, yani ölenin millî hukukuna göre yapılır.
Vasiyetname — iki yollu geçerlilik
MÖHUK m. 20/4 alternatifli bir bağlama kuralı getirir: ölüme bağlı tasarrufun şekline MÖHUK m. 7 hükmü uygulanır; ayrıca ölenin millî hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarruflar da geçerlidir. Yani Türk şekil kurallarına uymayan bir vasiyetname, ölenin millî hukukuna uygunsa Türkiye’de geçerli sayılabilir. Ehliyet bakımından ise ölçüt, tasarrufun yapıldığı andaki millî hukuktur; sonradan vatandaşlık değişmesi ehliyeti etkilemez.
Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de ne zaman işe yarar?
Yurt dışında alınmış bir veraset belgesi veya mahkeme kararı, Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Mahkeme kararları kural olarak yalnızca verildikleri ülkede sonuç doğurur.
Tanıma ve tenfiz — MÖHUK m. 50 vd.
MÖHUK m. 50 uyarınca yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye’de icra olunabilmesi, yetkili Türk mahkemesince tenfiz kararı verilmesine bağlıdır. Tanıma ise kararın Türk mahkemelerinde kesin hüküm ve kesin delil olarak kabul edilmesini sağlar.
Görev, yetki ve usul
- Görev: Kural olarak asliye hukuk mahkemesi; aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi.
- Yetki: Kendisine karşı tanıma veya tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesi; Türkiye’de hiçbiri yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri (MÖHUK m. 51).
- Talep hakkı: MÖHUK m. 52 uyarınca kararın tenfizinde hukukî yararı bulunan herkes istemde bulunabilir; yabancı kararın tarafı olmak şart değildir.
- Usul: MÖHUK m. 55 uyarınca basit yargılama usulü uygulanır ve revizyon yasağı geçerlidir: Türk mahkemesi yabancı kararın esasını yeniden incelemez.
Miras dosyalarında kilit nokta: münhasır yetki
MÖHUK m. 54 uyarınca tenfiz için aranan şartlardan biri, ilâmın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olmasıdır. Türkiye’deki bir taşınmaz üzerindeki aynî haklara ilişkin davalar Türk mahkemelerinin münhasır yetkisindedir. Bu nedenle yabancı bir mahkemenin Türkiye’deki taşınmaz hakkında verdiği karar Türkiye’de tenfiz edilemez; o taşınmaz için Türkiye’de ayrıca işlem yapılması gerekir.
Diğer şartlar: karşılıklılık (mütekabiliyet) — yalnız tenfizde aranır, MÖHUK m. 58 uyarınca tanımada aranmaz —, kamu düzenine açıkça aykırı olmama ve savunma hakkına uyulmuş olması.
Belgeler ve pratik yol haritası
Türkiye’deki mallar için mirasçılık belgesi
Türkiye’de taşınmazı bulunan yabancı uyruklu bir kişi vefat ettiğinde, mirasçıların intikal işlemleri için Türk mahkemesinden mirasçılık belgesi alması gerekir. Burada kritik bir sınır vardır: Noterlik Kanunu m. 71/B uyarınca mirasçılık belgesi verilmesinin yargılamayı gerektirmesi, nüfus kayıtlarının yeterli olmaması veya belgenin yabancılar tarafından talep edilmesi hâlinde noterler bu belgeyi veremez. Yabancılık unsuru bulunan dosyalarda başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılmalıdır.
Belgelerin uluslararası geçerliliği
- Apostil: Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden gelen belgelerde apostil şerhi aranır; taraf olmayan ülkelerde konsolosluk onayı yolu izlenir.
- Yeminli tercüme ve noter onayı: Yabancı dildeki belgelerin Türkçe çevirisi yaptırılıp onaylatılmalıdır.
- Kesinleşme şerhi: Tanıma-tenfiz için yabancı ilâmın kesinleştiğini gösteren şerh zorunludur (MÖHUK m. 53).
Yol haritası
- Mirasbırakanın vatandaşlığını ve son yerleşim yerini tespit edin; çifte vatandaşlık varsa bu, uygulanacak hukuk tartışmasını doğrudan etkiler.
- Malvarlığını ülke ve nitelik bazında ayırın: Türkiye’deki taşınmazlar, Türkiye’deki taşınırlar, yurt dışındaki taşınmazlar, yurt dışındaki taşınırlar.
- Her kalem için uygulanacak hukuku ayrı belirleyin. MÖHUK m. 20’nin beş fıkrası tek tek uygulanır.
- Vasiyetname varsa şekil ve ehliyeti iki hukuka göre değerlendirin (MÖHUK m. 20/4 ve 20/5).
- Süreleri paralel yürütün. Türkiye’de veraset ve intikal vergisi beyannamesi, mükelleflerin ölüm tarihinde yurt dışında bulunması hâlinde altı ay içinde verilir. Yabancı hukukta mirasın kabulü için süre öngörülmüş olabileceğini de gözetin.
- Yabancı kararlar için tanıma-tenfiz gerekip gerekmediğini baştan değerlendirin.
MÖHUK m.20 Fıkra Fıkra
Yabancılık unsuru taşıyan mirasta uygulanacak hukuk, 5718 sayılı MÖHUK m.20’de beş fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Her fıkra ayrı bir konuyu ve ayrı bir bağlama kuralını içerir; bunları karıştırmak dosyanın tümünü yanlış kurar.
| Fıkra | Konu | Uygulanacak hukuk |
|---|---|---|
| 1 | Miras (genel) | Ölenin millî hukuku |
| 1 | Türkiye’de bulunan taşınmazlar | Türk hukuku |
| 2 | Mirasın açılması sebepleri, iktisabı ve taksimi | Terekenin bulunduğu ülke hukuku |
| 3 | Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke | Devlete kalır |
| 4 | Ölüme bağlı tasarrufun şekli | MÖHUK m.7; ölenin millî hukukuna uygun şekil de geçerli |
| 5 | Ölüme bağlı tasarruf ehliyeti | Tasarrufun yapıldığı andaki millî hukuk |
Birinci fıkra bir kural ve bir istisnadan oluşur: “Miras ölenin millî hukukuna tâbidir. Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır.”
İstisna mutlaktır ve mirasbırakanın uyruğuna bakılmaz. Türkiye’deki bir daire, tarla veya dükkân bakımından her hâlükârda Türk Medeni Kanunu uygulanır. Saklı pay, tenkis, mirasçılık sıfatı ve paylar bu taşınmaz bakımından TMK’ya göre belirlenir.
Bunun en somut sonucu şudur: saklı pay kurumunu tanımayan bir hukuka göre düzenlenmiş vasiyetname, Türkiye’deki taşınmaz bakımından TMK m.506’daki saklı pay sınırlarına tabidir. Saklı paylı mirasçı, o taşınmaz için tenkis davası açabilir.
Parçalanma Sistemi: Aynı Terekede İki Ayrı Hukuk
MÖHUK m.20/1’in yapısı, tek bir terekenin farklı kalemlerinin farklı hukuklara tabi olması sonucunu doğurur. Buna parçalanma (skission) sistemi denir.
| Malvarlığı | Mirasbırakan Türk | Mirasbırakan yabancı |
|---|---|---|
| Türkiye’deki taşınmazlar | Türk hukuku | Türk hukuku |
| Yurt dışındaki taşınmazlar | Türk hukuku | Ölenin millî hukuku |
| Taşınırlar (her yerde) | Türk hukuku | Ölenin millî hukuku |
| Banka hesapları, alacaklar | Türk hukuku | Ölenin millî hukuku |
Tablo, yabancı mirasbırakan bakımından ikili bir tablo oluşturduğunu gösteriyor: Türkiye’deki taşınmazlar Türk hukukuna, geri kalan her şey ölenin millî hukukuna tabidir.
Aynı dosyada iki farklı hukukun uygulanması, saklı pay hesabında ciddi güçlük doğurur. Türkiye’deki taşınmaz bakımından TMK’ya göre saklı pay hesaplanırken, aynı murisin yurt dışındaki mallarında farklı bir rejim işleyebilir.
Bu nedenle yabancılık unsuru taşıyan dosyalarda ilk adım, malvarlığının kalem kalem tasnifidir: hangi mal nerede, hangi hukuka tabi? Tasnif yapılmadan yürütülen dava, kısmi ret riski taşır.
MÖHUK m.20/1 Hangi Konuları Kapsar?
“Mirasa uygulanacak hukuk” ifadesi geniştir. Bu hukuk, aşağıdaki konuların tamamını belirler:
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Mirasçıların tespiti | Kimler mirasçıdır, zümre sistemi |
| Miras payları | Oranlar |
| Saklı pay | Var mı, oranı ne |
| Cenin ve evlatlığın mirasçılığı | Ehliyet konuları |
| Mirastan yoksunluk | Sebepler ve sonuçlar |
| Mirasçılıktan çıkarma | Şartlar |
| Mirastan feragat | Geçerlilik ve sonuçları |
| Miras sebebiyle istihkak | Dava şartları |
Buna karşılık MÖHUK m.20/2 farklı bir bağlama noktası kullanır: mirasın açılması sebepleri, iktisabı ve taksimi terekenin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
Ayrım incedir ama sonuç doğurur: kimin ne kadar alacağı ölenin millî hukukuna göre; mirasın nasıl kazanılacağı ve nasıl paylaştırılacağı ise terekenin bulunduğu ülke hukukuna göre belirlenir.
Türkiye’de bulunan tereke bakımından bu, paylaşma usulünün, elbirliği mülkiyetinin, tereke temsilcisi atanmasının ve ortaklığın giderilmesinin Türk hukukuna göre yürüyeceği anlamına gelir — mirasbırakan yabancı olsa dahi.
Vasiyetnamenin Şekli ve Ehliyet (MÖHUK m.20/4-5)
Yurt dışında yapılmış bir vasiyetnamenin Türkiye’de geçerli olup olmadığı sık sorulur. MÖHUK m.20/4 bu konuda ayakta tutucu bir yaklaşım benimser.
Hükme göre ölüme bağlı tasarrufun şekline MÖHUK m.7 uygulanır; ayrıca ölenin millî hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarruflar da geçerlidir.
Yani vasiyetname birden fazla hukuktan birine göre şekil bakımından geçerliyse ayakta kalır. Almanya’da Alman hukukuna uygun düzenlenmiş bir vasiyetname, Türk hukukundaki şekil şartlarını taşımasa dahi şekil bakımından geçerli sayılabilir.
| Konu | Bağlama noktası | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasarrufun şekli | MÖHUK m.7 + ölenin millî hukuku | MÖHUK m.20/4 |
| Tasarruf ehliyeti | Tasarrufun yapıldığı andaki millî hukuk | MÖHUK m.20/5 |
| Tasarrufun içeriği ve saklı pay | Mirasa uygulanacak hukuk | MÖHUK m.20/1 |
Üçüncü satır kritiktir ve şekil geçerliliğiyle karıştırılmamalıdır. Vasiyetname şekil bakımından geçerli olsa bile, içeriği ve saklı payı zedeleyip zedelemediği mirasa uygulanacak hukuka göre değerlendirilir. Türkiye’deki taşınmaz bakımından bu, TMK demektir.
İkinci satırda dikkat edilecek nokta, ehliyetin tasarrufun yapıldığı andaki millî hukuka tabi olmasıdır. Sonradan vatandaşlık değişmişse, ehliyet değerlendirmesi eski uyruğa göre yapılır.
Yetkili Mahkeme ve Mirasçısız Tereke
MÖHUK, yabancılık unsurlu miras davalarında yetkiyi de düzenler: mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde; son yerleşim yeri Türkiye’de değilse terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür.
Bu, Türkiye’de hiç yaşamamış yabancı bir mirasbırakanın buradaki taşınmazı bakımından dava açılabileceği anlamına gelir: yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdir.
MÖHUK m.20/3 ise mirasçısız tereke için özel bir kural koyar: Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke Devlete kalır.
Bu hüküm TMK m.501’in milletlerarası özel hukuktaki karşılığıdır ve ölenin millî hukukunda farklı bir düzenleme bulunsa dahi Türkiye’deki mal bakımından uygulanır. Yabancı devletin, vatandaşının Türkiye’deki mirasçısız terekesi üzerinde hak iddia etmesi bu hükümle engellenir.
Tek bakışta: hangi malvarlığına hangi ülkenin hukuku?
MÖHUK m.20 tek bir kural değil, birbirini tamamlayan beş fıkradır. Aşağıdaki tablo, hangi meselede hangi bağlama noktasının devreye girdiğini gösteriyor.
| Mesele | Uygulanacak hukuk | Dayanak |
|---|---|---|
| Miras (genel kural) | Ölenin millî hukuku (ölüm anındaki vatandaşlığı) | MÖHUK m.20/1 |
| Türkiye’de bulunan taşınmazlar | Türk hukuku — istisnasız | MÖHUK m.20/1 |
| Mirasın açılma sebepleri, iktisabı ve taksimi | Terekenin bulunduğu ülke hukuku | MÖHUK m.20/2 |
| Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke | Devlete kalır | MÖHUK m.20/3 |
| Ölüme bağlı tasarrufun şekli | MÖHUK m.7; ayrıca ölenin millî hukukuna uygun şekil de geçerli | MÖHUK m.20/4 |
| Ölüme bağlı tasarruf ehliyeti | Tasarrufta bulunanın, tasarruf anındaki millî hukuku | MÖHUK m.20/5 |
| Taşınır ve taşınmazlar üzerindeki aynî haklar | İşlem anında malın bulunduğu ülke hukuku | MÖHUK m.21 |
Kuralın pratik sonucu şudur: muris Türk vatandaşıysa terekenin tamamına Türk hukuku uygulanır. Muris yabancı uyrukluysa, Türkiye’deki taşınmazı için Türk hukuku, geri kalan için kendi millî hukuku devreye girer. Yani tek bir dosyada iki farklı ülkenin miras hukuku aynı anda uygulanabilir.
| Murisin durumu | Türkiye’deki taşınmaz | Türkiye’deki taşınır | Yurt dışındaki mallar |
|---|---|---|---|
| Türk vatandaşı | Türk hukuku | Türk hukuku | Türk hukuku (m.20/1 yurt dışı taşınmaza özel kural getirmemiştir) |
| Yabancı uyruklu | Türk hukuku | Murisin millî hukuku | Murisin millî hukuku |
Yurt dışında alınmış bir miras kararının Türkiye’de hüküm doğurması ayrı bir süreçtir; kendiliğinden geçerli olmaz.
| Aşama | Ne yapılır | Dayanak |
|---|---|---|
| Tanıma | Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm/kesin delil gücü kazanması | MÖHUK m.58 |
| Tenfiz | Kararın Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmesi | MÖHUK m.50 |
| Görevli mahkeme | Asliye hukuk mahkemesi | MÖHUK m.51 |
| Aranan şartlar | Karşılıklılık, kamu düzenine aykırı olmama, savunma hakkına riayet, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde olmama | MÖHUK m.54 |
Not: Mirasın reddine MÖHUK m.20/1’in mi yoksa m.20/2’nin mi uygulanacağı öğretide tartışmalıdır; birleşmiş bir görüş bulunmadığından tabloya ayrı satır olarak alınmamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancılık unsurlu mirasta hangi hukuk uygulanır?
MÖHUK m. 20/1 uyarınca miras ölenin millî hukukuna tâbidir; ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Mirasa uygulanacak hukuk belirlenirken mirasçıların millî hukukunun rolü yoktur.
Taşınmazlarda hangi hukuk geçerlidir?
Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında doğrudan Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 20/1). Bu, MÖHUK m. 21’deki genel yaklaşımla uyumludur: taşınır ve taşınmazlar üzerindeki aynî haklar, işlem anında malların bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
Mirasın kazanılması ve paylaşılmasında hangi hukuk uygulanır?
MÖHUK m. 20/2 uyarınca mirasın açılması sebeplerine, iktisabına ve taksimine ilişkin hükümler terekenin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir. Türk hukukunda miras kabul beyanına bağlı değildir; bazı yabancı hukuklarda ise kabul beyanı aranır.
Yurt dışında yapılmış vasiyetname Türkiye’de geçerli mi?
Olabilir. MÖHUK m. 20/4 uyarınca ölüme bağlı tasarrufun şekline MÖHUK m. 7 uygulanır; ayrıca ölenin millî hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarruflar da geçerlidir. Ehliyet ise tasarrufun yapıldığı andaki millî hukuka tâbidir.
Yabancı uyruklu kişinin mirasçısı yoksa ne olur?
MÖHUK m. 20/3 uyarınca Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke Devlete kalır. Terekenin mirasçısız olduğunun tespiti ise genel kurala, yani ölenin millî hukukuna göre yapılır.
Yabancı mahkemeden alınan veraset belgesi Türkiye’de kullanılabilir mi?
Doğrudan kullanılamaz. MÖHUK m. 50 vd. uyarınca tanıma veya tenfiz kararı gerekir. Görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk; yetkili mahkeme karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biridir.
Yabancı mahkemenin Türkiye’deki taşınmaz hakkındaki kararı tenfiz edilir mi?
Hayır. MÖHUK m. 54 uyarınca ilâmın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması gerekir; Türkiye’deki taşınmaz üzerindeki aynî haklara ilişkin davalar Türk mahkemelerinin münhasır yetkisindedir.
Yabancı murisin mirasçılık belgesini noterden alabilir miyim?
Hayır. Noterlik Kanunu m. 71/B uyarınca belgenin yabancılar tarafından talep edilmesi hâlinde noterler mirasçılık belgesi veremez; başvurunun sulh hukuk mahkemesine yapılması gerekir.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Miras Hukuku Rehberi
- Babamın Yurt Dışında Malı Var — Türkiye’den İşlem Yapabilir miyiz?Adım adım uygulama
- Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) ve Mirasın İntikali
- Mirasçı Bulunmaması ve Devletin Mirasçılığı (TMK 501)
- Vasiyetname Türleri ve İptali
- Miras Kaldı – Veraset ve İntikal Vergisi İçin Ne Yapmam Gerekir?
- Mirasçılık Belgesinin (Veraset İlamı) İptali
- Mirasın Reddi: Gerçek Ret ve Hükmen Ret (Borca Batık Tereke)
- Şirket Paylarının Mirasla İntikali (Limited ve Anonim Şirket)
- Miras Bırakanın Alacaklarının Mirasçılarca Tahsili
- Babamın Kira Geliri Olan Dükkânı Var — Kiralar Kime Ait?
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için hemen ulaşın.
Dosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
Bu içerik Miras Hukuku alanındadır.
Miras Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Türkiye’deki taşınmaz için hangi hukuk uygulanır?
MÖHUK uyarınca taşınmazlar bakımından bulundukları ülke hukukunun uygulanmasına ilişkin düzenleme bulunur.
Yabancı vasiyetname nasıl kullanılır?
Usulüne uygun onaylı ve tercümeli olarak sunulur. Şekil bakımından MÖHUK’taki düzenlemeler değerlendirilir.
Tanıma ve tenfiz arasındaki fark nedir?
Tanıma, yabancı kararın kesin hüküm gücünü kabul eder; tenfiz ise icra edilebilirlik sağlar. İhtiyaca göre biri talep edilir.
Yabancı mirasçı Türkiye’de vekil tayin edebilir mi?
Evet. Konsoloslukta veya Türkiye’de noterde vekâletname düzenlenerek işlemler yürütülebilir.
Vergi yükümlülüğü nasıl belirlenir?
Türkiye’deki mal varlığı bakımından veraset ve intikal vergisi yükümlülüğü doğar. İlgili anlaşmalar ayrıca değerlendirilir.
Birden fazla ülkede mal varsa nasıl ilerlenir?
Her ülke kendi usulüne göre işlem yapar. Süreçlerin paralel yürütülmesi ve belgelerin çoğaltılarak hazırlanması gerekir.
