Miras Kaldı – Veraset ve İntikal Vergisi İçin Ne Yapmam Gerekir?

2026 rakamları: istisna tutarları ve tarife

Veraset ve intikal vergisinde en çok merak edilen soru “ne kadar ödeyeceğim” sorusudur. Cevabın iki bileşeni var: önce paydan istisna düşülür, kalan tutara artan oranlı tarife uygulanır.

2026 istisna tutarları

31.12.2025 tarihli ve 33124 (5. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 57 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 1/1/2026’dan itibaren geçerli tutarlar şöyle belirlenmiştir (2025 yılı yeniden değerleme oranı %25,49):

• Evlatlıklar dâhil, füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinde 2.907.136 TL,
• Füruğ bulunmaması hâlinde eşe isabet eden miras hissesinde 5.817.845 TL,
• İvazsız suretle meydana gelen intikallerde 66.935 TL,
• Yarışma ve çekilişler ile 5602 sayılı Kanunda tanımlanan şans oyunlarında kazanılan ikramiyelerde 66.935 TL.

2026 vergi tarifesi

Tarife dilimlidir: matrahın tamamına tek bir oran uygulanmaz. Örneğin 12.000.000 TL matrahta ilk 3.000.000 TL için %1, sonraki 7.000.000 TL için %3, kalan 2.000.000 TL için %5 hesaplanır.

Yukarıdaki tutar ve dilimler 2026 yılı içindir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. İşlem tarihinde yürürlükteki tebliğin kontrol edilmesi gerekir.

Beyanname: kim verir, nereye, ne zaman?

7338 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca verginin mükellefi, veraset yoluyla veya ivazsız bir şekilde mal iktisap eden şahıstır. Yani mükellef tereke değil, her bir mirasçının kendisidir.

Süreler (VİVK m. 9)

• Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mükellefler de Türkiye’deyse: ölüm tarihini izleyen dört ay,
• Mükelleflerin ölüm tarihinde yabancı bir ülkede bulunması hâlinde: altı ay,
• İvazsız intikallerde (hibe, bağış): malın hukuken edinildiği tarihi izleyen bir ay.

Sık yapılan iki hata

Birincisi: “Vergi çıkmıyorsa beyanname vermeye gerek yok” düşüncesi yanlıştır. İstisna haddinin altında kalan miras payları için de beyanname verilmesi gerekir; verilmemesi hâlinde Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca usulsüzlük yaptırımları gündeme gelir.

İkincisi: Beyannamenin her mükellef için ayrı ayrı verilmesi mümkün olduğu gibi, mirasçıların müştereken tek beyanname vermesi de mümkündür. Bir mirasçının beyan vermemesi, diğerlerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Değerleme: hangi mal hangi ölçüyle beyan edilir?

Beyannamedeki en kritik alan, malların hangi değerle gösterileceğidir. VİVK m. 10 bunun için ayrı ayrı ölçüler getirir; Kanunda ölçüsü belirtilmeyen mallar Vergi Usul Kanunu’nun servetleri değerleme bölümüne göre değerlenir.

• Gayrimenkuller: Ticari işletmeye dâhil olsun veya olmasın, emlak vergisine esas olan değer ile. Bu değer, ölümün meydana geldiği yıla ait emlak vergi değeridir ve belediyeden alınır. Beyan edilen değer bu değerin altında kalırsa tarhiyata emlak vergisi değeri esas alınır.
• Menkul mallar ve gemiler: rayiç bedel, yani normal alım satım değeri ile. Araçlar da bu gruba girer.
• Ticari sermaye: Bilanço esasına göre defter tutanlarda, ölüm tarihine ilişkin takvim yılı bilançosuna göre bulunacak öz sermaye.
• Yabancı paralar: borsa rayici ile; borsada rayici yoksa Bakanlıkça tespit olunacak kura göre.

Tarihsel ayrım

1/1/1983 tarihinden önce gerçekleşen intikallerde gayrimenkuller rayiç bedelle, bu tarihten sonra gerçekleşenlerde emlak vergisine esas değerle beyan edilir. Eski tarihli bir ölümde bugünkü ölçüyü kullanmak, doğrudan hatalı bir matraha yol açar.

İndirilecekler

Matrah, malların bulunan değerlerinden VİVK m. 12’de yazılı borç ve masrafların indirilmesinden sonra kalan tutardır. Bu nedenle mirasbırakanın borçları ve cenaze giderleri gibi kalemlerin beyannamede gösterilmesi doğrudan ödenecek vergiyi düşürür.

Ödeme, ilişik kesme ve bankadaki %5 kesinti

Ödeme takvimi

VİVK m. 19 uyarınca veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan itibaren üç yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte, yani toplam altı taksitte ödenir.

Tapuda tescil ile devir arasındaki fark

Aynı maddenin ikinci fıkrası çoğu kez gözden kaçar: intikal eden gayrimenkullerin tescil işlemi, verginin tahakkuku beklenmeksizin yapılır ve tescil tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sonuç vergi dairesine bildirilir. Buna karşılık ilgili gayrimenkule (veya devri istenen hisseye) isabet eden vergi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağ yapılamaz, üzerinde aynî hak tesis edilemez. Tapu memurları vergi dairesince verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın devir ve ferağ işlemi yapamaz; aksi hâlde verginin ödenmesinden mükelleflerle birlikte müteselsilen sorumlu olurlar.

Banka ve benzeri kurumlarda tevkifat (VİVK m. 17)

Amme idare ve müesseseleri, bankalar, bankerler, kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri, sair şirket ve müesseseler, mahkemeler ve icra daireleri, bu verginin konusuna giren bir işlem dolayısıyla para ve senet verebilmek için önce vergi dairesinden alınmış bir tasdikname isterler. Tasdikname ibraz edilmezse hak sahiplerinin istihkaklarından veraset yoluyla intikallerde %5, ivazsız intikallerde %15 oranında vergi karşılığı tevkifat yapılır ve bakiye ödenir. Tevkif edilen para, en geç bir hafta içinde malsandığına yatırılıp vergi dairesine bildirilir. Bu nedenle bankadaki parayı eksiksiz almak isteyen mirasçının önce beyanname sürecini tamamlaması gerekir.