Miras paylaşmasında kural, malların mirasçılar arasında bölüştürülmesidir. Ancak bazı malların, özellikle tarımsal işletmelerin bölünmesi ekonomik değerini yitirmesine yol açar; kanun bu durumu özel olarak düzenler. Tarımsal işletmelerde bölünme yasağı ve özgüleme kuralları, genel paylaşma hükümlerinden ayrılır. Rehber, özgülemenin şartlarını, değer hesabını ve mirasçılar arasındaki denkleştirmeyi ele alıyor.
Tarım arazisi mirası bölünme riski altında mı?
Ehil mirasçı belirlenmesi ve devir süreçlerinde Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
Kanun ne diyor?
Dikkat — dayanak değişti: Türk Medeni Kanunu’nun tarımsal işletmelerin özgülenmesine ilişkin m.659-668 hükümleri, 15 Mayıs 2014 tarihli ve 29001 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6537 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. Konu bugün 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.8 ve devamında düzenlenmektedir: tarımsal araziler Kanuna ekli listedeki yeter gelirli büyüklüklerin altında bölünemez; işletme ehil görülen mirasçıya tarımsal gelir değeri üzerinden devredilir ve diğer mirasçıların paylarının bedeli ödenir. Devir işlemleri mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde tamamlanmazsa Bakanlık devreye girer. Ayrıntılar için tarım arazisi ve ehil mirasçı rehberimize bakınız.
Uygulamada durum
Bu düzenleme, hem işletmenin bütünlüğünü ve verimliliğini korur hem de diğer mirasçıların haklarını payları oranında güvence altına alır. İşletmeyi devralan mirasçı, diğerlerinin paylarını gelir değeri üzerinden karşılar. Birden çok ehil ve istekli mirasçının bulunması ya da koşullarda anlaşmazlık çıkması hâlinde, paylaşma kuralları çerçevesinde mahkeme devreye girer.
Özgülemede gelir değerinin esas alınması, tarımsal işletmenin sürdürülebilirliğini gözeten bir tercihtir. Aile mallarına ilişkin benzer düzenlemeler de, malların aile içinde bütün olarak kalmasına imkân tanıyabilir.
Devirden itibaren yirmi yıl içinde arazinin tarım dışı kullanım nedeniyle değerinde artış meydana gelirse, aradaki fark diğer mirasçılara payları oranında ödenir. İşletmeyi sürdürmeye ehil ve istekli bir mirasçı yoksa, işletme genel paylaşma kurallarına göre değerlendirilir.
Pratik sonuç
İşletmenin ekonomik bütünlüğünü, gelir değerini ve hangi mirasçının işletmeyi sürdürmeye ehil olduğunu ortaya koyun. Özgüleme ve denkleştirme hesabı teknik olduğundan, sürecin bir avukatla yürütülmesi yararlı olur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.
Neden TMK 659-668 artık uygulanmıyor?
Türk Medeni Kanunu, tarımsal işletmelerin paylaşmada bir mirasçıya özgülenmesini m. 659-668 arasında düzenliyordu. Bu hükümler 30.04.2014 tarihli ve 6537 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır (RG 15.05.2014, S. 29001). Bugün konu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m. 8 ve devamında düzenlenmektedir.
Bu, yalnızca madde numarasının değişmesi değildir; rejimin kendisi değişmiştir. Eski sistemde özgüleme mirasçının talebine bağlı bir imkândı; yeni sistemde mülkiyetin devri esastır ve süreye bağlanmıştır. Bu nedenle 2014 öncesine ait kaynaklara dayanarak yapılan değerlendirmeler bugün yanlış sonuç verir.
Bölünme yasağı
5403 sayılı Kanun m. 8 uyarınca tarım arazileri, Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez ve pay ile paydaş adedi artırılamaz. Bu nitelik, şerh konulmak üzere Bakanlık tarafından ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir. Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin hesaplanmasında, aynı kişiye ait ve Bakanlıkça aralarında ekonomik bütünlük bulunduğu tespit edilen tarım arazileri birlikte değerlendirilir.
Bir yıllık süre
Kanun’un 8/B maddesi uyarınca mirasa konu tarımsal arazilerde mülkiyetin devri esastır. Mirasçılar arasında anlaşma sağlanması hâlinde mülkiyeti devir işlemleri, mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde tamamlanır. Ayrıca tarım arazilerinde ifraz, hisselendirme, pay temliki, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi, elbirliği mülkiyetinin devri, paylı mülkiyet olarak intikal, taksim ve vasıf değişikliği işlemleri Bakanlığın izni ile yapılır.
Mirasçılar anlaşırsa: dört seçenek
Bir yıllık süre içinde mirasçılar anlaşabiliyorsa, Kanun onlara birden çok yol sunar.
- Mirasçılardan birine veya birkaçına devir: Arazinin mülkiyeti, anlaşma çerçevesinde bir veya birden çok mirasçıya geçirilir.
- Aile malları ortaklığına devir: Mirasçılar, TMK m. 373 ve devamı hükümlerine göre kuracakları aile malları ortaklığına veya kazanç paylı aile malları ortaklığına araziyi devredebilir. Sayfa başlığındaki “aile malları” ifadesinin bugünkü karşılığı budur.
- Limited şirkete devir: Mirasçıların tamamının miras payı oranında hissedarı oldukları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları bir limited şirkete devir mümkündür.
- Üçüncü kişiye devir: Mirasçıların anlaşmasıyla arazi üçüncü bir kişiye de devredilebilir.
Anlaşılamazsa: sulh hukuk mahkemesi
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamazsa, mirasçılardan her biri yetkili sulh hukuk mahkemesi nezdinde dava açabilir. Kanun’un 8/C maddesi uyarınca hâkim, tarımsal arazi veya yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin:
- a) Kişisel yetenek ve durumları göz önünde tutulmak suretiyle tespit edilen ehil mirasçıya tarımsal gelir değeri üzerinden devrine; birden çok ehil mirasçı varsa öncelikle asgari geçimini bu arazilerden sağlayan mirasçıya, o yoksa bu mirasçılar arasından en yüksek bedeli teklif edene; ehil mirasçı yoksa mirasçılar arasından en yüksek bedeli teklif edene devrine,
- b) Birden fazla ehil mirasçı olması ve bu mirasçıların miras dışı tarımsal arazilere sahip olması durumunda, mevcut arazilerini yeter gelirli büyüklüğe ulaştırmak veya ekonomik olarak işletilmesine katkı sağlamak amacıyla yeter gelir büyüklüğünü aramaksızın bu mirasçılara devrine,
- c) Devrini talep eden mirasçı bulunmadığı takdirde satışına karar verir; satıştan elde edilen gelir mirasçılara payları oranında paylaştırılır.
Yeter gelirli araziler birden çok yeter gelir sağlayan büyüklüğe bölünebiliyorsa hâkim, her birinin mülkiyetinin mirasçılara ayrı ayrı devrine karar verebilir.
Ehil mirasçı nasıl belirlenir ve bedel nasıl ödenir?
Ehil mirasçı ölçütleri
Ehil mirasçıya ait nitelikler, Kanun uyarınca Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Yönetmelik puanlama esasına dayanır: belirlenen kıstaslar üzerinden yapılan hesaplamada elli puan ve üzerine sahip olan mirasçı veya mirasçılar ehil mirasçı kabul edilir. Geçimini mirasa konu tarım arazilerinden sağlamak gibi ölçütler puanlamada ağırlık taşır.
Belirlenen bu mirasçıya itiraz edilmesi durumunda ehil mirasçı, sulh hukuk hâkimi tarafından belirlenir.
Bedelin depo edilmesi
Sulh hukuk hâkimi, mülkiyetin devrini uygun bulduğu mirasçıya, diğer mirasçıların miras paylarının bedelini mahkeme veznesine depo etmek üzere altı aya kadar süre verir. Mirasçı tarafından talep edilmesi hâlinde altı ay ek süre verilebilir.
Belirlenen süreler içinde bedel depo edilmez ve devir hususunda istekli başka mirasçı bulunmazsa, sulh hukuk hâkimi arazinin açık artırmayla satılmasına karar verir.
Küçük mirasçı varsa
Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük mirasçı bulunması hâlinde hâkim, yeter gelirli tarımsal arazilerin yönetimini dava sonuçlanana kadar ehil gördüğü mirasçılardan birine veya üçüncü bir kişiye tedbiren verebilir. Bu takdirde elde edilen tarımsal gelir, işletme masrafları düşüldükten sonra mirasçılar arasında payları oranında dağıtılır.
Ehil mirasçının korunması
Kanun’un 8/F maddesi önemli bir güvence getirir: yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyen ve buna ehil tek mirasçı olduğu anlaşılan mirasçının bu konudaki istem hakkı, ölüme bağlı tasarrufla ortadan kaldırılamaz. Yani mirasbırakan vasiyetnameyle bu hakkı bertaraf edemez.
Devir yapılmazsa ve devirden sonra ne olur?
Bakanlığın devreye girmesi (m. 8/Ç)
Mülkiyetin süresinde devredilmediğinin kamu kurum veya kuruluşları ile finans kurumları tarafından öğrenilmesi hâlinde durum derhâl Bakanlığa bildirilir. Bakanlık, Kanun hükümlerinin uygulanması için mirasçılara üç ay süre verir.
Verilen süre sonunda devir olmaması hâlinde Bakanlık; re’sen veya bildirim üzerine, bu yerlerin istemde bulunan ehil mirasçıya, ehil mirasçı olmaması durumunda en fazla teklifi veren istekli mirasçıya devri, aksi hâlde üçüncü kişilere satılması için ilgili sulh hukuk mahkemesi nezdinde dava açabilir.
Bir kolaylık: sulh hukuk mahkemeleri nezdinde mirasçılar veya Bakanlıkça bu Kanun kapsamında açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır.
Yirmi yıl kuralı
Devir tamamlandıktan sonra da diğer mirasçıların korunması sürer. Yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin mirasçılardan birine devredilmesinden itibaren yirmi yıl içinde bu arazilerin tamamının veya bir kısmının tarım dışı kullanım nedeniyle değerinde artış meydana gelmesi durumunda; devir tarihindeki arazinin parasal değeri, tarım dışı kullanım izni verilen tarihe göre yeniden hesaplanır.
Bulunan değer ile arazinin yeni değeri arasındaki fark, diğer mirasçılara payları oranında, arazinin mülkiyetini devralan mirasçı tarafından ödenir. Bu durum, tarafların isteği üzerine tapuya şerh edilebilir.
Pratik yol haritası
- Arazinin yeter gelirli büyüklük eşiğini ve ekonomik bütünlük durumunu il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünden teyit edin.
- Bir yıllık süreyi takvime alın; anlaşma sağlanacaksa devir işlemlerini bu süre içinde tamamlayın.
- Anlaşma yoksa, süre dolmadan sulh hukuk mahkemesinde dava açın.
- Ehil mirasçı olduğunuzu iddia ediyorsanız puanlama kıstaslarına ilişkin belgeleri (çiftçi kayıt sistemi, tarımsal gelir kayıtları, ikamet) baştan toplayın.
- Devralacaksanız bedeli depo etme kapasitenizi önceden planlayın; süreler kaçırılırsa açık artırma gündeme gelir.
- Devir sonrası yirmi yıllık yükümlülüğü ve tapu şerhi imkânını değerlendirin.
Devir Süresi ve Süre Kaçırılırsa Ne Olur? (5403 s.K. m.8/B)
Tarımsal arazi mirasında en kritik unsur süredir. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, mirasçılara sınırlı bir pencere tanır.
Kanuna göre mirasa konu tarımsal arazi ve yeter gelirli tarımsal arazilerde mülkiyetin devri esastır. Mirasçılar arasında anlaşma sağlanması hâlinde, mülkiyeti devir işlemleri mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde tamamlanır.
Devir işlemleri bir yıl içinde tamamlanmaz ve dava da açılmazsa süreç mirasçıların elinden çıkar ve idari mekanizma devreye girer.
| Aşama | Süre | Sonuç |
|---|---|---|
| Mirasçıların devri tamamlaması | Mirasın açılmasından itibaren 1 yıl | Anlaşmayla çözüm |
| Bakanlığın mirasçılara süre vermesi | 3 ay | Son fırsat |
| Süre sonunda devir yoksa | — | Bakanlık sulh hukuk mahkemesinde dava açabilir |
| Mahkeme kararıyla devir | — | Ehil mirasçıya, yoksa en fazla teklifi verene, aksi hâlde üçüncü kişilere satış |
Son satır, hareketsiz kalmanın bedelini gösteriyor: arazi üçüncü kişilere satılabilir. Aile toprağının elden çıkması, mirasçıların anlaşamamasının değil, sürenin kaçırılmasının doğrudan sonucudur.
Ayrıca kanun bir ihbar mekanizması kurar: yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin öngörülen sürede devredilmediğinin kamu kurum veya kuruluşları ile finans kurumları tarafından öğrenilmesi hâlinde, durum derhâl Bakanlığa bildirilir. Yani süreç, mirasçılar sessiz kalsa bile harekete geçebilir.
Ehil Mirasçı Kim, Nasıl Belirlenir?
Kanun araziyi bölmek yerine ehil mirasçıya devretmeyi esas alır. Ehil mirasçıya ait nitelikler, Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Uyuşmazlık çıktığında karar mercii sulh hukuk hâkimidir. Mirasçılardan birinin itiraz etmesi veya birden çok mirasçının kendisine devir istemesi hâlinde hâkim; yeter gelirli tarımsal arazinin ve varsa yan sınai işletmenin ekonomik gelir ve bütünlüğünü sürdürme imkânını ve mirasçıların kişisel durumlarını göz önünde bulundurarak karar verir.
| Durum | Kim belirler |
|---|---|
| Tek ehil mirasçı var, itiraz yok | Anlaşmayla devir |
| Mirasbırakan ölüme bağlı tasarrufla belirlemiş | Belirlenen mirasçı |
| Belirlenen mirasçıya itiraz var | Sulh hukuk hâkimi |
| Birden çok mirasçı devir istiyor | Sulh hukuk hâkimi |
| Ehil mirasçı yok | En fazla teklifi veren istekli mirasçı |
Kanunun önemli bir güvencesi vardır: yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyen ve buna ehil tek mirasçı olduğu anlaşılan mirasçının bu konudaki istem hakkı, ölüme bağlı tasarrufla ortadan kaldırılamaz. Yani mirasbırakan vasiyetnameyle tek ehil mirasçının bu hakkını elinden alamaz.
Buna karşılık birden çok mirasçıda devir koşulları varsa, kendisine devir yapılacak mirasçı ölüme bağlı tasarrufla belirlenebilir. Bu belirlemeye itiraz edilirse ehil mirasçıyı sulh hukuk hâkimi belirler.
Devirden Sonra Yirmi Yıllık Değer Artışı Koruması
Tarımsal araziyi devralan mirasçının imar değişikliğiyle büyük kazanç elde etmesi, diğer mirasçılar için ciddi bir haksızlık riski doğurur. Kanun bu riske karşı uzun süreli bir koruma getirir.
Düzenlemeye göre, yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin mirasçılardan birine devredilmesinden itibaren yirmi yıl içinde bu arazilerin tamamının veya bir kısmının tarım dışı kullanım nedeniyle değerinde artış meydana gelmesi durumunda; devir tarihindeki arazinin parasal değeri, tarım dışı kullanım izni verilen tarihe göre yeniden hesaplanır.
Bulunan değer ile arazinin yeni değeri arasındaki fark, diğer mirasçılara payları oranında, arazinin mülkiyetini devralan mirasçı tarafından ödenir.
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Süre | Devirden itibaren 20 yıl |
| Tetikleyici | Tarım dışı kullanım nedeniyle değer artışı |
| Hesap | Devir tarihindeki değer, izin tarihine göre yeniden hesaplanır |
| Ödeyecek | Araziyi devralan mirasçı |
| Alacaklı | Diğer mirasçılar, payları oranında |
Bu, tarımsal arazi mirasında en çok gözden kaçan ve en yüksek tutarlı taleplerden biridir. Devirden on beş yıl sonra imara açılan bir arazide, değer farkı devrin bedelinin kat kat üzerinde olabilir.
Diğer mirasçılar bakımından pratik sonuç şudur: devir gerçekleştikten sonra dosya kapanmaz. Arazinin imar durumu yirmi yıl boyunca takip edilmelidir. Tarım dışı kullanım izni verildiği öğrenildiğinde, değer farkı talebi gündeme gelir.
Mirasçıların Anlaşarak Seçebileceği Yollar
| Yol | Nasıl işler | Kime uygun |
|---|---|---|
| Ehil mirasçıya devir | Arazi bir mirasçıya, diğerlerine bedel | Bir mirasçı çiftçilik yapacaksa |
| Aile malları ortaklığı | Arazi ortaklığa devredilir | Birlikte işletme isteniyorsa |
| Limited şirket kurulması | Mirasçılar payları oranında ortak olur | Kurumsal işletme hedefleniyorsa |
| Üçüncü kişiye satış | Bedel paylar oranında bölünür | Kimse işletmek istemiyorsa |
| Bölerek devir | Oluşan parseller yeter gelirli büyüklüğü koruyorsa | Arazi yeterince büyükse |
Son satır önemli bir imkândır: mirasa konu tarımsal arazi bölündüğünde oluşan parseller yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünü sağlamaya devam edecekse, hâkim araziyi bölerek her bir yeni parselin mülkiyetinin ehil mirasçılar adına ayrı ayrı tesciline de karar verebilir. Bölünmezlik kuralı mutlak değildir; ölçü, yeter gelirli büyüklüğün korunmasıdır.
Üçüncü satırdaki limited şirket seçeneği ise aile içinde anlaşmanın sağlanabildiği ama kimsenin diğerini çıkarmak istemediği dosyalarda işlevseldir. Arazi şirkete devredilir, mirasçılar payları oranında ortak olur ve işletme bütünlüğü korunur.
Tek bakışta: eski sistem, yeni sistem ve mirasçıların seçenekleri
Bu konuda en sık yapılan hata, hâlâ Medeni Kanun’un özgüleme hükümlerine bakmaktır. O hükümler yürürlükte değildir.
| Ölçüt | Eski sistem (mülga TMK m.659-668) | Yürürlükteki sistem (5403 s.K. m.8 vd.) |
|---|---|---|
| Yöntem | Özgüleme — işletme bir mirasçıya tahsis edilirdi | Mülkiyetin devri |
| Hükmün niteliği | Tamamlayıcı — muris ölüme bağlı tasarrufla aşabilirdi | Emredici — mirasçıların anlaşmasıyla dahi aşılamaz |
| Bölünme sınırı | Etkili bir engel getirilememişti | Yeter gelirli arazi büyüklüğünün altına bölünemez |
| Yürürlük | 01.01.2002 – 15.05.2014 arası ölümlere uygulanır | 15.05.2014 ve sonrasındaki ölümler |
| Değişikliğin kaynağı | — | 6537 s.K. (RG 15.05.2014, S.29001) |
Mirasçılar aralarında anlaşabiliyorsa kanun üç yol gösterir. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemeye düşer.
| Seçenek | İçeriği | Dayanak |
|---|---|---|
| Bir veya birden fazla mirasçıya devir | Bir mirasçıya; yeter gelirli büyüklüğü karşılıyorsa birden fazla mirasçıya devredilebilir | 5403 s.K. m.8/C-a |
| Aile malları ortaklığına devir | TMK m.373 ve devamına göre kurulacak aile malları ortaklığı veya kazanç paylı aile malları ortaklığı | 5403 s.K. m.8/C-b |
| Limited şirkete devir | Mirasçıların tamamının miras payı oranında hissedar olduğu, TTK hükümlerine göre kurulacak limited şirket | 5403 s.K. m.8/C-c |
| Anlaşma sağlanamazsa | Mirasçılardan her biri yetkili sulh hukuk mahkemesinde dava açabilir; mahkeme de m.8/C’ye aykırı paylaşım yapamaz | 5403 s.K. m.8/C |
| Konu | Durum |
|---|---|
| Ehil mirasçının belirlenmesi | Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Devrine İlişkin Yönetmelik (RG 31.12.2014, S.29222) m.10’daki ölçütlere göre değerlendirilir |
| 15.05.2014’te paylaşımı yapılmamış araziler | Devir işlemleri, değişiklikten önceki kanun hükümlerine göre tamamlanır |
| 15.05.2014’ten önce açılmış ve süren davalar | Değişiklikten önceki kanun hükümleri uygulanır |
Sıkça Sorulan Sorular
Tarımsal işletmenin özgülenmesi hangi kanuna tabidir?
Türk Medeni Kanunu’nun m. 659-668 hükümleri 30.04.2014 tarihli ve 6537 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır (RG 15.05.2014, S. 29001). Konu bugün 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m. 8 ve devamında düzenlenmektedir.
Tarım arazisi mirasçılar arasında bölünebilir mi?
5403 sayılı Kanun m. 8 uyarınca tarım arazileri Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez ve pay ile paydaş adedi artırılamaz. Bu nitelik şerh konulmak üzere tapu müdürlüğüne bildirilir.
Devir için ne kadar süre var?
Kanun’un 8/B maddesi uyarınca mirasa konu tarımsal arazilerde mülkiyetin devri esastır ve mirasçılar arasında anlaşma sağlanması hâlinde devir işlemleri mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde tamamlanır.
Mirasçılar anlaşırsa hangi seçenekler var?
Araziyi bir veya birkaç mirasçıya devredebilirler; TMK m. 373 vd. uyarınca kuracakları aile malları ortaklığına veya kazanç paylı aile malları ortaklığına devredebilirler; tamamının miras payı oranında hissedar olduğu bir limited şirkete devredebilirler ya da üçüncü kişiye devredebilirler.
İşletmeyi alacak mirasçı nasıl belirlenir?
Anlaşma yoksa sulh hukuk hâkimi karar verir. Kişisel yetenek ve durumları göz önünde tutularak tespit edilen ehil mirasçıya tarımsal gelir değeri üzerinden devredilir; birden çok ehil mirasçı varsa öncelikle asgari geçimini bu arazilerden sağlayana, o yoksa en yüksek bedeli teklif edene devredilir.
Ehil mirasçı ölçütleri nelerdir?
Ehil mirasçıya ait nitelikler Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir ve puanlama esasına dayanır; belirlenen kıstaslar üzerinden elli puan ve üzerine sahip olan mirasçı ehil kabul edilir. Belirlenen mirasçıya itiraz edilirse ehil mirasçıyı sulh hukuk hâkimi belirler.
Diğer mirasçıların payı nasıl ödenir?
Sulh hukuk hâkimi, mülkiyetin devrini uygun bulduğu mirasçıya diğer mirasçıların miras paylarının bedelini mahkeme veznesine depo etmek üzere altı aya kadar süre verir; talep hâlinde altı ay ek süre verilebilir. Bedel depo edilmez ve istekli başka mirasçı yoksa açık artırmayla satışa karar verilir.
Devirden sonra arazi tarım dışı kullanıma açılırsa ne olur?
Devirden itibaren yirmi yıl içinde tarım dışı kullanım nedeniyle değerde artış meydana gelirse, devir tarihindeki parasal değer izin tarihine göre yeniden hesaplanır ve aradaki fark diğer mirasçılara payları oranında devralan mirasçı tarafından ödenir. Bu durum tarafların isteği üzerine tapuya şerh edilebilir.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Miras Hukuku Rehberi
- Tarladaki Aile İşletmesi Bölünmesin İstiyoruz: Bir Mirasçıya DevirEhil mirasçı uygulaması
- Miras Taksim (Paylaşma) Sözleşmesi
- Elbirliği Mülkiyetinden Paylı Mülkiyete Geçiş (TMK 644)
- Miras Ortaklığında Yönetim ve Oybirliği İlkesi (TMK 640 vd.)
- “Tüm Mirasını Tek Kişiye Bıraktı” – Saklı Pay ve Tenkis
- “Babam Sağken Bir Çocuğa Mal Vermiş” – Mirasta Denkleştirme
- Şirket Paylarının Mirasla İntikali (Limited ve Anonim Şirket)
- Babamın Kira Geliri Olan Dükkânı Var — Kiralar Kime Ait?
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için hemen ulaşın.
Dosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
Bu içerik Miras Hukuku alanındadır.
Miras Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Aile malları ortaklığı nedir?
TMK m.373 vd.’da düzenlenen, aile bireylerinin bir malı birlikte işletmesine imkân tanıyan yapıdır. Miras taşınmazlarının bölünmeden işletilmesinde kullanılabilir.
Özgüleme talebi ne zaman ileri sürülmeli?
Paylaşma aşamasında ileri sürülmelidir. Kanunda öngörülen süreler ve koşullar gözetilir.
İşletme değerinin tespiti nasıl yapılır?
Gelir getirme kapasitesi esas alınarak bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Salt metrekare değeri yeterli değildir.
Özgüleme reddedilirse ne olur?
Ehil mirasçı bulunmadığı veya koşullar oluşmadığı hâllerde satış ve bedelin paylaşılması gündeme gelir.
Birden çok işletme varsa nasıl paylaşılır?
Her işletme bakımından ayrı değerlendirme yapılır. Farklı mirasçılara özgüleme mümkündür.
Özgülenen işletme kısa sürede satılırsa yaptırım var mı?
Kanunda öngörülen süre ve koşullar çerçevesinde değerlendirme yapılır. Bu husus özgüleme kararı verilirken gözetilir.
