Vesayetin (Vasiliğin) Kaldırılması Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Kısıtlama kararı kalıcı değildir. Kısıtlamayı gerektiren sebep ortadan kalkmışsa vesayet sona erdirilebilir; üstelik bunu talep etme hakkı yalnızca vasiye değil, bizzat kısıtlı kişiye ve menfaati bulunan her ilgiliye aittir. Bu sayfada vesayetin (vasiliğin) kaldırılması talebinde kullanılabilecek dilekçe örneğini, sebebe göre değişen şartları ve süreçteki en kritik delil kuralını bulacaksınız.

Kim Talep Edebilir?

TMK m. 472/son uyarınca kısıtlı ve ilgililerden her biri vesayetin kaldırılması isteminde bulunabilir. Bu, uygulamada çok önemli bir imkândır: vasi talepte bulunmuyorsa kısıtlı kişi kendi başvurusunu yapabilir.

• Kısıtlının kendisi: Doğrudan başvurabilir.
• Vasi: Görevi gereği durumu bildirir ve talepte bulunur.
• İlgililer: Eş, altsoy, üstsoy, kardeşler ve menfaati bulunan diğer kişiler.

Vesayet makamının bu konuda geniş bir takdir yetkisi yoktur. TMK m. 472/2 uyarınca vesayeti gerektiren sebep ortadan kalkmışsa vesayet makamı vesayetin sona ermesine karar verir. Makamın değerlendireceği tek şey, sebebin gerçekten kalkıp kalkmadığıdır.

Sebebe Göre Değişen Şartlar

Kısıtlamanın hangi sebeple konulduğu, kaldırma şartlarını doğrudan belirler. Dilekçeyi yazmadan önce ilk kısıtlama kararınızdaki dayanağı kontrol edin.

En Kritik Delil Kuralı: Tek Hekim Raporu Yetmez

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlanmış kişilerde TMK m. 474 çok nettir: vesayetin kaldırılmasına ancak kısıtlama sebebinin ortadan kalkmış olduğunun resmî sağlık kurulu raporu ile belirlenmesi hâlinde karar verilebilir.

Bu, hem maddi hem usul şartıdır. Sebebin fiilen kalkmış olması yetmez; bu durum yalnızca resmî sağlık kurulu raporuyla ispatlanabilir ve başka hiçbir delil bu raporun yerini tutmaz. Yargıtay uygulamasında tek hekim raporuna dayanılarak verilen kararlar bozulmaktadır. Bu nedenle dilekçede, kişinin tam teşekküllü bir sağlık kuruluşuna sevkiyle sağlık kurulu raporu aldırılması açıkça talep edilmelidir.

Vesayetin Kaldırılması Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki örnek, akıl hastalığı sebebiyle kısıtlanmış kişi için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar dosyanıza göre doldurulmalıdır.

Süreç Nasıl İşler?

• Dilekçenin sunulması: Kısıtlama kararını veren sulh hukuk mahkemesine, mevcut vesayet dosyası üzerinden verilir.
• Sağlık kurulu sevki: Akıl hastalığı sebebiyle kısıtlamada mahkeme, kişiyi tam teşekküllü hastaneye sevk eder. Sürecin en uzun aşaması budur.
• Dinleme: Mahkeme kısıtlıyı, vasiyi ve gerektiğinde yakınları dinler. Kısıtlının bizzat dinlenmesi, iyileşmenin değerlendirilmesinde önemlidir.
• Karar: Rapor kısıtlama sebebinin kalktığını gösteriyorsa vesayetin kaldırılmasına karar verilir.
• Hesap ve ilân: Görevi sona eren vasi, yönetimle ilgili son raporu ve kesin hesabı vermekle yükümlüdür. Kısıtlama ilân edilmişse kaldırılması da ilân olunur (TMK m. 473).

Önemli bir ayrıntı: TMK m. 473 uyarınca fiil ehliyetinin yeniden kazanılması ilânın yapılmasına bağlı değildir. Yani karar kesinleştiğinde kişi ehliyetini geri kazanır; ilân sadece üçüncü kişileri bilgilendirme işlevi görür.

Talep Reddedilirse

Vesayet makamının kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren on gün içinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebilir.

Ret kararı, yeniden talepte bulunmayı engellemez. Sağlık durumundaki iyileşme sonradan gerçekleşirse yeni rapor ile tekrar başvurulabilir. Özellikle TMK m. 475 kapsamındaki kısıtlamalarda bir yıllık şikâyetsizlik şartı henüz dolmamışsa, sürenin dolması beklenerek yeniden başvurulur.

Vasiyi Değiştirmek ile Vesayeti Kaldırmak Aynı Şey Değildir

Uygulamada sıkça karıştırılır. İki ayrı talep vardır:

• Vesayetin kaldırılması: Kısıtlılık hâli tamamen sona erer, kişi fiil ehliyetini geri kazanır. Şartı, kısıtlama sebebinin ortadan kalkmasıdır.
• Vasinin değiştirilmesi: Kısıtlılık devam eder, yalnızca vasi görevden alınır ve yerine başkası atanır. Şartı, vasinin görevini kötüye kullanması, ihmali veya yetersizliğidir.

Vasiden memnun değilseniz ancak kısıtlama sebebi devam ediyorsa, talebiniz vesayetin kaldırılması değil vasinin değiştirilmesi olmalıdır. Yanlış talep, davanın reddine yol açar.

Dilekçede Sık Yapılan Hatalar

• Aile mahkemesine başvurmak: Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir. En sık yapılan ve en çok zaman kaybettiren hatadır.
• Tek hekim raporuna dayanmak: TMK m. 474 resmî sağlık kurulu raporu arar. Tek hekim raporu ile verilen kararlar bozulmaktadır.
• Sağlık kurulu sevki talebini yazmamak: Rapor mahkemece aldırılır; talebin dilekçede açıkça yer alması süreci hızlandırır.
• Kısıtlama sebebini kontrol etmemek: Şartlar sebebe göre değişir. TMK 475 kapsamındaki kısıtlamada bir yıllık şikâyetsizlik şartı aranır; bu süre dolmadan yapılan başvuru reddedilir.
• Vasi değişikliğiyle karıştırmak: Kısıtlılık devam ediyorsa talep vesayetin kaldırılması değil, vasinin değiştirilmesi olmalıdır.
• İyileşmeyi somutlaştırmamak: “İyileşti” demek yeterli değildir. Hastane yatışının olmaması, düzenli tedavi, çalışma durumu gibi somut göstergeler yazılmalıdır.
• Kesin hesap talebini atlamak: Görevi sona eren vasiden son rapor ve kesin hesap alınması ayrıca talep edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Vasilik nasıl kaldırılır?

Vesayetin kaldırılması için vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesine talep dilekçesi verilir. TMK m. 472 uyarınca vesayeti gerektiren sebep ortadan kalktığında vesayet makamı vesayetin sona ermesine karar verir. Sebep fiilen kalkmış olsa dahi mahkeme kararı olmadan vesayet kendiliğinden sona ermez.

Vesayetin kaldırılmasını kim isteyebilir?

TMK m. 472/son uyarınca kısıtlı ve ilgililerden her biri bu istemde bulunabilir. Yani kısıtlı kişi bizzat kendisi başvurabileceği gibi vasi, eş, altsoy, üstsoy, kardeşler ve menfaati bulunan diğer kişiler de talepte bulunabilir.

Hangi mahkemeye başvurulur?

Sulh hukuk mahkemesine başvurulur; vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir (TMK m. 397/2). Aile mahkemesi görevli değildir. Talep, kısıtlama kararının verildiği mevcut vesayet dosyası üzerinden sunulur.

Tek hekim raporu yeterli mi?

Hayır. TMK m. 474 uyarınca akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlanmış kişide vesayetin kaldırılmasına, ancak kısıtlama sebebinin ortadan kalktığının resmî sağlık kurulu raporu ile belirlenmesi hâlinde karar verilebilir. Yargıtay uygulamasında tek hekim raporuna dayanılarak verilen kararlar bozulmaktadır.

Bağımlılık sebebiyle kısıtlanmışsam şartlar aynı mı?

Hayır. TMK m. 475 uyarınca savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı ya da malvarlığını kötü yönetme sebebiyle kısıtlanan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesi, en az bir yıldan beri kısıtlamayı gerektiren sebeple ilgili bir şikâyete meydan vermemiş olmasına bağlıdır.

Hükümlülükte vesayet için dava açmak gerekir mi?

Gerekmez. Özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkûmiyet sebebiyle kısıtlanan kişi üzerindeki vesayet, hapis hâlinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. Diğer kısıtlılık hâllerinden farklı olarak burada ayrı bir kaldırma kararı aranmaz.

Vesayet kalkınca fiil ehliyetim ne zaman geri gelir?

Karar kesinleştiğinde geri gelir. TMK m. 473 uyarınca kısıtlama ilân edilmişse kaldırılması da ilân olunur; ancak fiil ehliyetinin yeniden kazanılması ilânın yapılmasına bağlı değildir. İlân yalnızca üçüncü kişileri bilgilendirme işlevi görür.

Vasimden memnun değilim, vesayetin kaldırılmasını mı istemeliyim?

Kısıtlama sebebi devam ediyorsa hayır. Bu durumda talebiniz vasinin değiştirilmesi olmalıdır; kısıtlılık sürer, yalnızca vasi görevden alınarak yerine başkası atanır. Vesayetin kaldırılması ise ancak kısıtlama sebebinin tamamen ortadan kalkması hâlinde mümkündür.