Boşanma kararınız kesinleşti ama yeniden evlenmek için üç yüz gün beklemeniz mi gerekiyor? Bu sürenin adı bekleme süresi, halk arasındaki adıyla iddet müddetidir. Süre kendiliğinden kısalmaz; kaldırılması için mahkeme kararı gerekir. Bu sayfada iddet müddetinin kaldırılması talebinde kullanılabilecek dilekçe örneğini ve süreçteki kritik noktaları bulacaksınız.
Bekleme Süresi Nedir, Neden Vardır?
Türk Medeni Kanunu’nun 132. maddesi uyarınca evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe evlenemez. Bu süre yaklaşık on aya karşılık gelir ve yalnızca kadınlar için öngörülmüştür.
Kuralın amacı ahlaki değil tekniktir: doğacak çocuğun soybağının karışmasını önlemektir. Zira TMK m. 285 uyarınca evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası, önceki evlilikteki kocadır. Erkekler için bekleme süresi öngörülmemiştir; çünkü onlar bakımından soybağı karışıklığı riski doğmaz.
Süre, boşanma veya evliliğin iptali kararının kesinleştiği tarihten; kocası ölen kadında ise ölüm tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Sürenin Kendiliğinden Sona Erdiği Hâl
TMK m. 132/2 uyarınca doğurmakla süre biter. Kadın bekleme süresi içinde doğum yaparsa, süre o anda kendiliğinden sona erer ve ayrıca dava açmaya gerek kalmaz.
Süre Hangi Hâllerde Kaldırılır?
TMK m. 132/3 iki hâl öngörür ve bu hâllerde mahkeme süreyi kaldırır. Maddedeki ifade takdir değil zorunluluk bildirir; şartlar gerçekleşmişse hâkim kaldırma kararı verir.
| Hâl | Aranan ispat |
|---|---|
| Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması | Gebe olmadığına dair sağlık raporu. Uygulamada kadın hastalıkları ve doğum uzmanının imzasını taşıyan rapor aranır; mahkeme gerekirse kendisi sevk yazar. |
| Evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemesi | Sağlık raporu aranmaz. Soybağı karışıklığı riski bulunmadığından yalnızca tarafların aynı kişiler olduğunun ortaya konması yeterlidir. |
İkinci hâl uygulamada gözden kaçar. Eski eşinizle yeniden evlenecekseniz gebelik raporu almanıza gerek yoktur; dilekçede bu hususu açıkça belirtmeniz yeterlidir.
Bekleme süresinin kaldırılması için hukuki destek alın
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Süreyi Beklemeden Evlenilirse Ne Olur?
Bu, en çok merak edilen ve en çok yanlış bilinen noktadır. Bekleme süresine uyulmadan yapılan evlilik geçerlidir; bu sebeple iptal edilmez. Bekleme süresi bir evlenme engeli olmakla birlikte, ihlali evliliğin geçersizliği sonucunu doğurmaz.
Ancak asıl sorun burada başlar. Boşanmadan sonraki üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası, TMK m. 285’teki karine gereği önceki koca sayılır. Yeni eşle evlenilmiş olması bu karineyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu durumda çocuk yanlış kişinin nüfusuna kaydedilir ve düzeltilmesi için soybağının reddi davası açılması gerekir. Soybağı reddedildikten sonra gerçek baba ile soybağının kurulması için ayrıca tanıma veya babalık davası yoluna gidilir. Yani beklemek istemediğiniz on aylık süre, sonradan iki ayrı davaya dönüşebilir.
Bu nedenle doğru yol, süreyi ihlal etmek değil, mahkemeden usulüne uygun biçimde kaldırılmasını istemektir.
Gebeyseniz Ne Olur?
Kaldırma sebebi kanunda “önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması” biçiminde düzenlenmiştir. Uygulamada mahkemeler gebe olunmadığına dair rapor arar. Gebelik varsa bu yolla kaldırma güçleşir; bu hâlde TMK m. 132/2 devreye girer ve süre doğumla kendiliğinden sona erer. Somut durumunuzu avukatınızla değerlendirmeniz önerilir.
İddet Müddetinin Kaldırılması Dilekçesi Örneği (2026)
Köşeli parantezli alanlar dosyanıza göre doldurulmalıdır.
[ … ] AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No]) — [Açık adres] — [Telefon]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Adres]
KONU: TMK m. 132 uyarınca müvekkil hakkında işlemekte olan üç yüz günlük bekleme süresinin (iddet müddetinin) kaldırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil ile [eski eş ad soyad], [Mahkeme adı]’nın [tarih] tarih, [esas no] esas ve [karar no] karar sayılı ilamı ile boşanmışlardır. Karar [tarih] tarihinde kesinleşmiş ve nüfusa işlenmiştir. Kesinleşme şerhli boşanma ilamı ekte sunulmuştur.
2. TMK m. 132/1 uyarınca müvekkil hakkında, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren üç yüz günlük bekleme süresi işlemeye başlamış olup hâlen devam etmektedir.
3. [A ŞIKKI — başkasıyla evlenilecekse] Müvekkil, [ad soyad] ile evlenmek istemektedir. Müvekkil önceki evliliğinden gebe değildir. Bu husus ekte sunulan [Hastane adı]’nın [tarih] tarihli sağlık raporu ile belgelenmiş olup, Sayın Mahkemenizce gerekli görülmesi hâlinde yeniden sevk yapılarak rapor aldırılması talep olunur.
3. [B ŞIKKI — eski eşle yeniden evlenilecekse] Müvekkil, boşandığı eşi [ad soyad] ile yeniden birbirleriyle evlenmek istemektedir. TMK m. 132/3 uyarınca evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâlinde mahkeme bekleme süresini kaldırır. Bu hâlde soybağı karışıklığı riski bulunmadığından ayrıca gebelik raporu aranması gerekmemektedir.
4. TMK m. 132/3 hükmü, şartların gerçekleşmesi hâlinde mahkemenin bu süreyi kaldıracağını amir biçimde düzenlemiştir.
5. Bekleme süresinin devamı, müvekkilin evlenme hakkını fiilen kullanamamasına yol açmakta olup açıklanan nedenlerle işbu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ SEBEPLER
4721 sayılı TMK m. 132, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 26, 4787 sayılı Kanun m. 4 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER
Kesinleşme şerhli boşanma ilamı, nüfus kayıt örneği ve aile nüfus kayıt tablosu, [A şıkkında] gebe olunmadığına dair sağlık raporu, mahkemece gerekli görülmesi hâlinde aldırılacak sağlık raporu ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Davanın kabulü ile TMK m. 132 uyarınca müvekkil hakkında işlemekte olan üç yüz günlük bekleme süresinin (iddet müddetinin) kaldırılmasına,
b) Kararın kesinleşmesi hâlinde ilgili nüfus müdürlüğüne bildirilmesine,
c) Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]
Dilekçenizi kesinleşme ve rapor yönünden kontrol ettirin
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Görevli Mahkeme, Süre ve Masraf
| Konu | Durum |
|---|---|
| Görevli mahkeme | Aile Mahkemesi. Bulunmayan yerlerde bu sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesi. |
| Yetkili mahkeme | Davacının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. |
| Karşı taraf | Hasımsız açılabilen, çekişmesiz nitelikte bir taleptir. |
| Harç | Maktu harca tâbidir. |
| Sürenin başlangıcı | Boşanma kararının kesinleştiği tarih; ölüm hâlinde ölüm tarihi. |
Dava genellikle kısa sürede sonuçlanır. Uygulamada süreyi uzatan tek unsur, sağlık raporunun temin edilmesidir. Elinizde güncel bir rapor varsa dilekçeye eklemek süreci belirgin biçimde kısaltır.
Dilekçede Sık Yapılan Hatalar
- Kesinleşme şerhini eklememek: Süre boşanma kararının kesinleştiği tarihte başlar. Kesinleşme şerhi olmayan ilam ile sürenin başlangıcı ispatlanamaz.
- Eski eşle evlenirken gebelik raporu aramak: TMK m. 132/3’ün ikinci hâlinde rapor gerekmez. Gereksiz yere rapor peşinde koşmak süreç kaybettirir.
- Süreyi yok sayıp evlenmek: Evlilik geçerli olur ancak üç yüz gün içinde doğacak çocuk için babalık karinesi eski koca lehine işler ve düzeltilmesi soybağının reddi davası gerektirir.
- Sürenin başlangıcını boşanma duruşması tarihi sanmak: Başlangıç, karar tarihi değil kesinleşme tarihidir.
- Nüfusa bildirim talebini yazmamak: Kararın nüfus müdürlüğüne bildirilmesi talep edilmezse evlendirme memurluğunda sorun çıkabilir.
- Yanlış mahkemeye başvurmak: Talep aile mahkemesine yöneltilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İddet müddeti kaç gündür?
TMK m. 132 uyarınca üç yüz gündür; yaklaşık on aya karşılık gelir. Süre, boşanma veya evliliğin iptali kararının kesinleştiği tarihten, kocası ölen kadında ise ölüm tarihinden itibaren işlemeye başlar. Yalnızca kadınlar için öngörülmüştür.
Bekleme süresi nasıl kaldırılır?
Aile mahkemesine bekleme süresinin kaldırılması talebiyle başvurulur. TMK m. 132/3 uyarınca kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.
Eski eşimle yeniden evleneceğim, yine beklemem gerekir mi?
Hayır. TMK m. 132/3 uyarınca evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri bekleme süresinin kaldırılma sebeplerindendir. Bu hâlde soybağı karışıklığı riski bulunmadığından gebelik raporu da aranmaz; dilekçede durumun belirtilmesi yeterlidir.
Hangi rapor gerekiyor?
Gebe olunmadığına dair sağlık raporu gerekir. Uygulamada kadın hastalıkları ve doğum uzmanının imzasını taşıyan rapor aranır. Elinizde güncel rapor yoksa mahkeme sevk yazarak raporu kendisi aldırabilir; bu husus dilekçede talep edilmelidir.
Süreyi beklemeden evlenirsem evliliğim geçersiz mi olur?
Hayır, evlilik geçerlidir ve bu sebeple iptal edilmez. Ancak boşanmadan sonraki üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası TMK m. 285’teki karine gereği önceki koca sayılır. Bu kaydın düzeltilmesi için soybağının reddi davası, ardından tanıma veya babalık davası gerekir.
Doğum yaparsam süre biter mi?
Evet. TMK m. 132/2 uyarınca doğurmakla süre biter. Bekleme süresi içinde doğum gerçekleşirse süre kendiliğinden sona erer ve ayrıca kaldırma davası açmaya gerek kalmaz.
Erkekler için de bekleme süresi var mı?
Hayır. Bekleme süresi yalnızca kadınlar için öngörülmüştür. Kuralın amacı doğacak çocuğun soybağının karışmasını önlemek olduğundan, erkekler bakımından böyle bir risk doğmadığı için süre öngörülmemiştir.
Dava ne kadar sürer, kime karşı açılır?
Talep çekişmesiz niteliktedir ve hasımsız olarak aile mahkemesine sunulabilir. Dava genellikle kısa sürede sonuçlanır; süreci uzatan tek unsur sağlık raporunun temin edilmesidir. Güncel rapor dilekçeye eklenirse süreç belirgin biçimde kısalır.
📘 İlgili Rehberler
Bu içerik Aile ve Boşanma Hukuku alanındadır. Tüm başlıklar için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi ve Aile Hukuku Örnek Dilekçeler sayfalarına bakabilirsiniz.
