Boşandığım Eşle Yeniden Evlenmek: İddet, Nafaka, Mal Rejimi ve Velayet (TMK 132, 176/3, 225; TBK 153)

Boşanma kararı kesinleştikten sonra eski eşler barışırsa evliliği “geri getirmenin” tek yolu yeni bir resmî nikâhtır; kesinleşmiş boşanma kararı ortadan kaldırılamaz. Karar henüz kesinleşmemişse ise yeni nikâha gerek kalmayabilir: boşanma davasından feragat hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir (HMK m.310). Yeniden evlenmede ilk engel kadının 300 günlük bekleme süresidir. TMK m.132’ye göre evliliği sona eren eşler yeniden birbiriyle evlenmek isterse mahkeme bu süreyi kaldırır; yani eski eşle evlenmede de nikâhtan önce aile mahkemesinden karar alınması gerekir. Anayasa Mahkemesi, İstanbul 8. Aile Mahkemesinin tam da bu hâl için yaptığı itirazı reddetmiştir (10.09.2025, E.2024/233, K.2025/181). Yoksulluk nafakası ve irat biçiminde ödenen maddi tazminat, alacaklının yeniden evlenmesiyle kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). İlk evliliğin mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiştir (TMK m.225); yeni nikâhla yeni bir yasal rejim başlar ve iki evlilik arasındaki dönemde edinilen mallar kişisel maldır. İlk evlilikten kalan katılma alacağı, tazminat veya ziynet alacağı yeniden evlenmeyle kendiliğinden düşmez; evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacakları için zamanaşımı işlemez, başlamışsa durur (TBK m.153/3). Kız çocuğu olarak yetim aylığı alan kadının aylığı resmî evlenmeyle kesilir; boşandığı eşiyle nikâhsız birlikte yaşaması da aylığın kesilmesine yol açar (5510 s.K. m.56).

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Önce sorulacak soru: Boşanma kesinleşti mi?
• Bekleme süresi: eski eşle evlenmede de mahkeme kararı
• Bekleme süresinin kaldırılması: usul ve masraf
• Yoksulluk nafakası ve irat tazminat kendiliğinden kalkar
• Çocuklar: velayet ve iştirak nafakası
• Mal rejimi: eski alacaklar ve yeni rejim
• Zamanaşımı, tazminat ve diğer alacaklar
• Soyadı ve nüfus kaydı
• SGK: yetim aylığı ve nikâhsız birlikte yaşama
• Yeniden boşanma hâlinde ne olur?
• Örnek senaryolar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Boşandıktan sonra barışan çiftlerin soruları birbirine benzer: Hemen nikâh kıyabilir miyiz, nafaka ne olur, eski mal paylaşımı davası düşer mi, çocukların velayeti kime geçer? Aşağıdaki tablo kısa cevapları verir.

Önce Sorulacak Soru: Boşanma Kesinleşti mi?

Barışan çiftin izleyeceği yol, boşanma kararının kesinleşip kesinleşmediğine bağlıdır. Boşanma, kararın kesinleşmesiyle hüküm doğurur; kesinleşmeden önce eşler hukuken hâlâ evlidir. HMK m.310’a göre feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Bu nedenle kararın verildiği ancak henüz kesinleşmediği dönemde barışan çift için en basit yol, davacının davadan feragat etmesi veya kanun yolu aşamasında gerekli beyanların verilmesidir. Bu durumda yeni bir nikâha, bekleme süresinin kaldırılmasına veya mal rejimi tasfiyesine gerek kalmaz.

Karar kesinleşmişse durum değişir: Evlilik sona ermiştir ve boşanma kararının sonradan “iptal edilmesi” mümkün değildir. Eşlerin yeniden evli sayılması için evlendirme memuru önünde yeni bir resmî nikâh kıyılması gerekir (TMK m.134 vd.). Dinî nikâh veya birlikte yaşama, hukuken evlilik doğurmaz.

Kesinleşmiş boşanmanın nüfus kaydına işlenmiş olması da önemlidir. Evlendirme Yönetmeliğinin 15. maddesine göre “Nüfus kaydına göre evli görünen bir kimse yeniden evlenemez.” Boşanma kesinleşmiş ama nüfus kütüğüne henüz işlenmemişse eşler kayıtta hâlâ birbiriyle evli görünür ve aynı kişiyle yeniden nikâh başvurusu bu nedenle işleme alınmaz. Bizim değerlendirmemize göre bu durumda önce kesinleşme şerhli kararın nüfus müdürlüğüne ulaştığından ve kayda işlendiğinden emin olmak, ardından bekleme süresinin kaldırılması ve nikâh başvurusu adımlarına geçmek gerekir.

Kesinleşme tarihinin nasıl belirlendiğini boşanma kararının kesinleşme şerhi rehberimizde, feragat dilekçesini boşanma davasından feragat dilekçesi örneği ve boşanma davası açtım ama barışmak istiyorum yazılarımızda bulabilirsiniz. Eşler arasında 6284 sayılı Kanun kapsamında bir koruma kararı varsa barışma bu kararı kendiliğinden kaldırmaz; bunun için uzaklaştırma kararı varken barıştık yazımıza bakın.

Bekleme Süresi: Eski Eşle Evlenmede de Mahkeme Kararı

TMK m.132’ye göre evlilik sona ermişse kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe evlenemez; doğurmakla süre biter; kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır. Kural soybağı karışıklığını önlemeye yöneliktir. Eski eşle yeniden evlenmede soybağı karışıklığı riski bulunmadığından kanun bu hâli ayrıca saymıştır; ancak süreyi kendiliğinden kaldırmamış, mahkemenin kaldırmasını öngörmüştür. Bu nedenle evlendirme memuru, üç yüz gün dolmamışsa ve doğum gerçekleşmemişse mahkeme kararı olmadan nikâh kıymaz.

Anayasa Mahkemesi, İstanbul 8. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusunu birinci fıkra bakımından yalnızca “evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâli” yönünden incelemiş; kuralı bu hâl bakımından da Anayasa’ya aykırı bulmayarak itirazı oy çokluğuyla reddetmiştir. Dört üye karşı oy kullanmış, karşı oy gerekçelerinde kuralın Anayasa’nın 13. ve 20. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür (AYM, 10.09.2025, E.2024/233, K.2025/181; RG 31.12.2025, sayı 33124).

Bekleme süresi tartışmasının diğer yönlerini iddet süresi (TMK 132) ve kaldırılması ile boşanır boşanmaz yeniden evlenebilir miyim? yazılarımızda ele aldık. Bekleme süresi nedeniyle reddedilen bir nikâh başvurusunda ret kararına itiraz etmek yerine sürenin kaldırılmasını istemek gerekir; bunu nikâh başvurusunun reddine itiraz yazımızda anlattık.

Bekleme Süresinin Kaldırılması: Usul ve Masraf

Yeniden evlenmede bekleme süresinin hâkim tarafından kaldırılması, HMK m.382/2-b-4’te çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi kurulmamış yerlerde bu işe görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 s.K. m.2, m.4). Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça çekişmesiz yargı işlerinde talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir (HMK m.384). Çekişmesiz yargı işi olduğundan bir karşı taraf gösterilmez.

Eski eşle yeniden evlenme hâlinde kanun, gebe olmama şartını ayrıca aramaz; mahkemenin süreyi kaldırması için tarafların yeniden birbiriyle evlenmek istemesi yeterlidir. Sitemizdeki iddet rehberinde de aktarıldığı üzere uygulamada bu hâlde gebelik incelemesi aranmadan süre kaldırılmaktadır. Bizim değerlendirmemize göre eski eşin de evlenme iradesini gösteren imzalı bir beyanının dilekçeye eklenmesi veya başvurunun birlikte yapılması, mahkemenin bu iradeyi tereddütsüz görmesini sağlar.

Dilekçe örneği için iddet müddetinin kaldırılması dilekçesi örneği sayfamıza bakabilirsiniz; eski eşle evlenme gerekçesini dilekçede açıkça yazmanız yeterlidir.

Yoksulluk Nafakası ve İrat Tazminat Kendiliğinden Kalkar

TMK m.176/3’e göre irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır. Kanun yeniden evlenilen kişinin kim olduğuna bakmaz; bu nedenle nafaka alacaklısı kadın, nafakayı ödeyen eski eşiyle yeniden evlendiğinde de yoksulluk nafakası evlenme tarihinden itibaren kendiliğinden sona erer ve ayrıca dava açmaya gerek yoktur.

Uygulamada sorun çoğu zaman icra dosyasında çıkar: Nafaka alacaklısı yeniden evlendiği hâlde dosya açık kalırsa maaş haczi devam edebilir. Bizim değerlendirmemize göre bu durumda nafaka yükümlüsü evlenme tarihini gösteren nüfus kayıt örneğiyle icra dairesine başvurmalı, gerekirse icra mahkemesine şikâyet veya itiraz yoluna gitmelidir. Eski eşin başka biriyle evlenmesinin nafakaya etkisini boşandığım eşim yeniden evlendi, nafaka ve velayet ne olur?, nafakanın kaldırılması davasını ise nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması yazılarımızda anlattık.

Çocuklar: Velayet ve İştirak Nafakası

Boşanma kararında ortak çocuğun velayeti çoğunlukla eşlerden birine verilir ve diğer eş iştirak nafakasına mahkûm edilir. Eski eşler yeniden evlendiğinde TMK m.336/1 yeniden önem kazanır: Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar. Öte yandan TMK m.183’e göre ana veya babanın yeniden evlenmesi gibi durumların değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine veya kendiliğinden gerekli önlemleri alır. TMK m.331 de durumun önemli ölçüde değişmesi hâlinde hâkimin istem üzerine çocuğa ilişkin önlemleri yeniden düzenleyebileceğini veya tamamen kaldırabileceğini öngörür.

Bizim değerlendirmemize göre eski eşler yeniden evlendiğinde ortak çocuk bakımından velayetin birlikte kullanılması kuralı (TMK m.336/1) gündeme gelir; ancak boşanma kararındaki velayet ve iştirak nafakası hükümleri kendiliğinden ortadan kalkmış sayılmayabilir ve nüfus kaydındaki velayet bilgisi de kendiliğinden değişmeyebilir. Bu nedenle güvenli yol, aile mahkemesine başvurarak yeni duruma göre iştirak nafakasının kaldırılmasını ve velayet düzenlemesinin güncellenmesini istemektir. Bu konuda doğrudan bir Yargıtay kararına ulaşamadık.

Yeniden evlenmeden sonra çocuk yine ana-babasından biriyle birlikte yaşamıyorsa, örneğin eşler yeniden evlenip ayrı evlerde kalıyorsa, iştirak nafakasının kaldırılması için gerekçe zayıflar. Mahkeme her durumda çocuğun üstün yararını esas alır.

Mal Rejimi: Eski Alacaklar ve Yeni Rejim

İlk evliliğin mal rejimi, boşanmada davanın açıldığı tarihte sona ermiştir (TMK m.225/2). O tarihe kadar edinilen mallar ilk evliliğin tasfiyesine konu olur; katılma alacağı, değer artış payı veya katkı payı alacağı bu dönem için doğar (TMK m.236 vd.). Eşlerin yeniden evlenmesi ilk evliliğin mal rejimini canlandırmaz. Yeni nikâhla birlikte, eşler başka bir rejim seçmedikçe, yeni bir edinilmiş mallara katılma rejimi başlar (TMK m.202/1).

İki evlilik arasındaki dönemde edinilen mallar yeni evlilik bakımından kişisel maldır; çünkü mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan mallar kişisel mal sayılır (TMK m.220). Eşler ilk evliliğin tasfiyesini yeni evlilikte birlikte yürütmek veya yeni evliliğe farklı bir rejim uygulamak istiyorsa noterde mal rejimi sözleşmesi yapabilir; ancak bu sözleşme geçmişe etkili olamaz ve ilk evliliğin tasfiyesini kendiliğinden değiştirmez (Y2HD, 03.10.2024, E.2023/7024, K.2024/6794).

Görülmekte olan bir tasfiye davasında taraflar barışmışsa, bizim değerlendirmemize göre dava kendiliğinden konusuz kalmaz; davacı isterse feragat edebilir, taraflar sulh olabilir veya dava devam eder. Bu kararı vermeden önce ilk evliliğin alacağının tutarını ve ileride yeniden boşanma ihtimalini düşünmek yararlıdır. Yeni evlilik öncesi rejim seçimini evlilik öncesi sözleşme (prenup), katılma alacağının hesabını boşanmada mal paylaşımı ve katılma alacağı yazılarımızda anlattık.

Zamanaşımı, Tazminat ve Diğer Alacaklar

Yeniden evlenen eşlerin gözden kaçırdığı önemli bir kural zamanaşımıyla ilgilidir. TBK m.153/3’e göre evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacakları için zamanaşımı işlemez, başlamışsa durur; evlilik sona erince kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bizim değerlendirmemize göre bu kural, ilk evlilikten kalan ve eski eşler arasında görülmemiş katılma alacağı, ziynet alacağı veya tazminat alacağı bakımından da yeni evlilik süresince uygulanır; yani yeni evlilik boyunca bu alacakların zamanaşımı süresi durur. Bu konuda doğrudan bir Yargıtay kararına ulaşamadık.

Boşanma protokolünde üstlenilen bir edim (örneğin evin devri veya toplu bir ödeme) yeniden evlenmeyle kendiliğinden ortadan kalkmaz. Bizim değerlendirmemize göre taraflar bu edimlerden vazgeçmek istiyorsa bunu yazılı ve açık bir anlaşmayla yapmalı, tapu devri gibi şekle bağlı işlemleri de usulüne uygun tamamlamalıdır. Eşler arası alacaklarda zamanaşımının durmasını eşime borç para verdim yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Soyadı ve Nüfus Kaydı

TMK m.173/1’e göre boşanan kadın, evlenmeden önceki soyadını yeniden kazanır; kadın, eski eşinin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bundan eski eşe bir zarar gelmeyeceğini ispat ederse hâkim istem üzerine buna izin verir (TMK m.173/2). Eski eşle yeniden evlenmede soyadı meselesi yeni evliliğin kurallarına tabidir. TMK m.187’nin “kadın evlenmekle kocasının soyadını alır” hükmünü içeren birinci cümlesi, Anayasa Mahkemesinin 22.02.2023 tarihli, E.2022/155, K.2023/38 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal 28.01.2024’te yürürlüğe girmiştir; yerine yeni bir kanun hükmü çıkarıldığına rastlamadık.

Boşanma sonrası soyadı kurallarını ve kullanma izni davasını boşanmadan sonra kadının soyadı yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

SGK: Yetim Aylığı ve Nikâhsız Birlikte Yaşama

Yeniden evlenme, sosyal güvenlik bakımından da sonuç doğurur. 5510 sayılı Kanunun 34. maddesine göre ölen sigortalının kız çocukları, evli olmamaları, evli olup boşanmış veya dul kalmış olmaları şartıyla ölüm aylığından pay alabilir. Bu nedenle boşandıktan sonra babasından yetim aylığı almaya başlayan kadının aylığı, eski eşiyle yeniden resmî nikâh kıymasıyla kesilir; Kanunun 37. maddesine göre evlenmeleri nedeniyle aylığı kesilecek kız çocuklarına talepleri hâlinde aylıklarının iki yıllık tutarı evlenme ödeneği olarak bir defaya mahsus ödenir.

Resmî nikâh kıyılmadan birlikte yaşamak ise daha ağır sonuçlar doğurabilir. 5510 sayılı Kanunun 56. maddesine göre eşinden boşandığı hâlde boşandığı eşiyle eylemli olarak birlikte yaşadığı belirlenen hak sahiplerinin gelir ve aylıkları kesilir ve yersiz ödemeler geri istenir. Basına 03.10.2026’da yansıyan habere göre Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, boşanmanın amacının araştırılmasına gerek olmadığını, eylemli birlikte yaşamanın tespiti hâlinde aylığın kesilmesi gerektiğini belirtmiş ve bunun nüfus kayıtları, kolluk araştırması ve muhtar, komşu, kapıcı gibi bağımsız tanıklarla araştırılmasını istemiştir; haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır.

Göstermelik boşanma ve SGK incelemesini göstermelik (danışıklı) boşanma ve yetim aylığı, ölüm aylığının kesilme hâllerini ölüm aylığı, dul ve yetim aylığı yazılarımızda ele aldık. Nikâhsız birlikteliğin genel hukuki durumu için nikâhsız birliktelik yazımıza bakabilirsiniz.

Yeniden Boşanma Hâlinde Ne Olur?

Eski eşlerin yeniden evlenmesi her zaman kalıcı bir barışma ile sonuçlanmayabilir. İkinci evlilik de boşanmayla sona ererse hukuken iki ayrı evlilik ve iki ayrı mal rejimi söz konusudur. İkinci evliliğin mal rejimi, ikinci boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m.225/2) ve yalnızca ikinci evlilikte edinilen mallar bu rejimin tasfiyesine girer. İlk evlilikten kalan ve henüz talep edilmemiş alacaklar bakımından, ikinci evlilik süresince duran zamanaşımı ikinci evliliğin sona ermesiyle kaldığı yerden işlemeye devam eder (TBK m.153/3).

Bizim değerlendirmemize göre ikinci boşanma davasında kusurun belirlenmesinde esas olarak ikinci evlilik içindeki olaylar değerlendirilir; ilk evlilikte yaşanan ve barışmayla geride bırakılan olaylar, ancak ikinci evlilikteki davranışların anlaşılmasına yardımcı olduğu ölçüde gündeme gelebilir. Nafaka ve tazminat talepleri de ikinci boşanma anındaki koşullara göre yeniden değerlendirilir. İlk boşanmada nafakadan veya tazminattan feragat edilmiş olması, ikinci evlilik sona erdiğinde bu taleplerin ileri sürülmesine kendiliğinden engel değildir; çünkü ikinci evlilik yeni bir hukuki ilişkidir.

Bu ihtimal, yeniden evlenmeden önce ilk evlilikten kalan alacakların akıbetini açıkça belirlemenin ve gerekiyorsa yeni evlilik için bir mal rejimi sözleşmesi yapmanın neden önemli olduğunu gösterir.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar gerçek dosyalar değil, kuralların nasıl işleyebileceğini göstermek için hazırlanmış basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir.

Bu senaryolar, yeniden evlenmenin tek bir işlem değil, bekleme süresinden nafakaya, mal alacaklarından sosyal güvenliğe kadar birkaç dosyayı birlikte ilgilendiren bir süreç olduğunu göstermektedir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Boşanma kararının kesinleşip kesinleşmediğini öğrenin. Kesinleşmemişse feragatle evliliği sürdürmek mümkündür (HMK m.310).
2. Bekleme süresini hesaplayın. Kesinleşmeden itibaren 300 gün dolmadıysa aile mahkemesine sürenin kaldırılması için başvurun (TMK m.132/3).
3. Kararı alıp nikâh başvurusu yapın. Kesinleşme şerhli boşanma kararı, mahkeme kararı ve sağlık raporlarıyla evlendirme memurluğuna başvurun.
4. Nafaka ve icra dosyalarını kapatın. Yoksulluk nafakası kendiliğinden kalkar; icra dairesine evlenmeyi gösteren nüfus kaydını sunun.
5. Çocuklarla ilgili kararları güncelleyin. İştirak nafakasının kaldırılması ve velayet düzenlemesi için aile mahkemesine başvurun (TMK m.183, m.331).
6. İlk evlilikten kalan alacaklara karar verin. Katılma, ziynet ve tazminat alacaklarından vazgeçilecekse bunu yazılı ve açık yapın; vazgeçilmeyecekse belgelerini saklayın.
7. Yeni evlilik için mal rejimini düşünün. Yeni bir rejim istiyorsanız noterde sözleşme yapın; sözleşme geçmişe etkili olmaz.
8. SGK durumunu bildirin. Yetim aylığı alıyorsanız evlenme ödeneği talebinizi yapın; nikâhsız birlikte yaşamanın sonuçlarını göz önünde tutun.

Sık Yapılan Hatalar

1. Karar kesinleşmeden barışıp yine de yeniden nikâh planlamak. Kesinleşme öncesi feragat çoğu zaman daha kolay yoldur.
2. Eski eşle evlenmede bekleme süresinin kendiliğinden kalktığını sanmak. Mahkemenin kaldırması gerekir.
3. Dinî nikâhla yetinmek. Resmî nikâh olmadan hukuken evlilik doğmaz; nafaka ve SGK sonuçları farklı işler.
4. İcra dosyasını açık bırakmak. Nafaka kalktığı hâlde haciz devam edebilir.
5. İştirak nafakası ve velayet kararını güncellememek. Kayıtlar ve kararlar kendiliğinden değişmeyebilir.
6. İlk evliliğin alacaklarının düştüğünü sanmak. Yeniden evlenme katılma, ziynet ve tazminat alacaklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
7. Yeni mal rejimi sözleşmesini geçmişe yürütmeye çalışmak. Sözleşme yalnız ileriye etkilidir.
8. Boşandığı eşle nikâhsız yaşayıp yetim aylığı almaya devam etmek. SGK aylığı keser ve ödenenleri geri ister.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşandığım eşimle yeniden evlenebilir miyim?

Evet. Kanunda eski eşle yeniden evlenmeyi yasaklayan bir hüküm yoktur. Boşanma kesinleşmişse yeni bir resmî nikâh kıyılması gerekir; kadın için bekleme süresi dolmamışsa önce aile mahkemesinden bu sürenin kaldırılması gerekir (TMK m.132/3).

Boşanma kararı henüz kesinleşmedi, barıştık; ne yapmalıyız?

HMK m.310’a göre feragat ve kabul hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Davacının davadan feragat etmesiyle boşanma gerçekleşmez ve evlilik devam eder; yeni nikâha veya bekleme süresinin kaldırılmasına gerek kalmaz.

Eski eşimle evleneceğim, yine de 300 gün beklemek zorunda mıyım?

Bekleme süresi kendiliğinden kalkmaz. TMK m.132/3’e göre evliliği sona eren eşler yeniden birbiriyle evlenmek isterse mahkeme bu süreyi kaldırır. Anayasa Mahkemesi bu hâl için yapılan itirazı reddetmiştir (E.2024/233, K.2025/181).

Bekleme süresinin kaldırılması için hangi mahkemeye başvurulur?

Aile mahkemesine, aile mahkemesi yoksa görevlendirilen asliye hukuk mahkemesine başvurulur. İş çekişmesiz yargı işidir (HMK m.382/2-b-4); başvuranın veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir (HMK m.384).

Eski eşle evlenmede gebelik raporu istenir mi?

TMK m.132/3 eski eşle yeniden evlenme hâlini gebe olmama şartından ayrı saymıştır. Sitemizdeki iddet rehberinde aktarıldığı üzere uygulamada bu hâlde gebelik incelemesi aranmadan süre kaldırılmaktadır; ancak mahkemenin isteyebileceği belgeler değişebilir.

Erkek de bekleme süresine tabi mi?

Hayır. TMK m.132’deki üç yüz günlük bekleme süresi yalnızca kadın için öngörülmüştür.

Eski eşimle evlenince yoksulluk nafakası ne olur?

İrat biçiminde ödenen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesiyle kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). Kanun kiminle evlenildiğine bakmadığından, nafakayı ödeyen eski eşle evlenmek de nafakayı evlenme tarihinden itibaren sona erdirir.

Evlenmeden önce birikmiş nafaka borcu ne olur?

Bizim değerlendirmemize göre evlenme tarihinden önceki döneme ait ödenmemiş nafaka alacak olarak devam eder; yeniden evlenme yalnızca ileriye yönelik nafaka borcunu sona erdirir. Alacaklı bu alacaktan vazgeçmek isterse bunu açıkça yapmalıdır.

Çocuk nafakası ve velayet ne olur?

Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanır (TMK m.336/1). Ancak boşanma kararındaki velayet ve iştirak nafakası hükümlerinin güncellenmesi için aile mahkemesine başvurmak güvenli yoldur; hâkim yeniden evlenme gibi değişen durumlarda gerekli önlemleri alır (TMK m.183, m.331).

İlk evliliğin mal paylaşımı davası yeniden evlenince düşer mi?

Bizim değerlendirmemize göre kendiliğinden düşmez. İlk evliliğin mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiştir (TMK m.225/2); bu dönem için doğan alacaklar devam eder. Davacı feragat edebilir, taraflar sulh olabilir veya dava sürdürülebilir.

İki evlilik arasında aldığım ev ortak mal olur mu?

Hayır. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan mallar kişisel maldır (TMK m.220). Yeni evlilikte yeni bir mal rejimi başlar; arada edinilen mallar bu rejimde kişisel mal sayılır.

Yeniden evlenince zamanaşımı işler mi?

Evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacakları için zamanaşımı işlemez, başlamışsa durur (TBK m.153/3). Bizim değerlendirmemize göre bu kural ilk evlilikten kalan alacaklar için de yeni evlilik süresince uygulanır.

Eski eşle evlenirken yeni bir mal rejimi seçebilir miyiz?

Evet. Noterde mal rejimi sözleşmesi yaparak yasal rejim yerine mal ayrılığı gibi bir rejim seçebilirsiniz (TMK m.202-205). Ancak sözleşme geçmişe etkili olamaz ve ilk evliliğin tasfiyesini değiştirmez.

Soyadım ne olacak?

Boşanan kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden kazanır (TMK m.173/1). Yeniden evlenmede kocanın soyadının alınmasını öngören TMK m.187’nin birinci cümlesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (E.2022/155, K.2023/38); yerine yeni bir kanun hükmü çıkarıldığına rastlamadık. Uygulamayı nüfus müdürlüğünden teyit etmenizi öneririz.

Babamdan yetim aylığı alıyorum; eski eşimle evlenirsem ne olur?

Kız çocuklarına ölüm aylığı evli olmamaları, boşanmış veya dul olmaları şartıyla bağlanır (5510 s.K. m.34); resmî nikâhla aylık kesilir. Evlenme nedeniyle aylığı kesilecek kız çocuklarına talep hâlinde aylıklarının iki yıllık tutarı evlenme ödeneği olarak ödenir (5510 s.K. m.37).

Nikâh kıymadan eski eşimle birlikte yaşarsam ne olur?

Hukuken evlilik doğmaz. Yoksulluk nafakası fiilen evliymiş gibi yaşama nedeniyle mahkeme kararıyla kaldırılabilir (TMK m.176/3); yetim aylığı alıyorsanız boşandığınız eşle eylemli birlikte yaşamanız aylığın kesilmesine ve yersiz ödemelerin geri istenmesine yol açar (5510 s.K. m.56).