Vasinin Yetkileri ve Sınırları: Hangi İşlemler İçin İzin Gerekir?

Vasi, vesayet altındaki kişiyi temsil eder ve malvarlığını yönetir; ancak bu yetki sınırsız değildir. Bazı önemli işlemler için mahkeme izni şarttır. Bu yazıda vasinin yetkilerini, sınırlarını ve hesap verme yükümlülüğünü açıklıyoruz.

Vasinin Temel Görevleri

Vasi, vesayet altındaki kişinin kişiliğini ve malvarlığını korumakla görevlidir. Bu kapsamda; kişinin bakımını ve eğitimini sağlar, malvarlığını özenle yönetir, gelir ve giderlerini takip eder ve hukuki işlemlerde onu temsil eder. Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek zorundadır (TMK m.454/1).

Vasinin Tek Başına Yapabileceği İşlemler

Vasi, vesayet altındaki kişinin olağan ihtiyaçlarına ve malvarlığının olağan yönetimine ilişkin işlemleri tek başına yapabilir. Örneğin; günlük geçim giderlerinin karşılanması, olağan gelirlerin tahsili, malların olağan bakımı gibi işlemler vasinin yetkisindedir. Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil eder (TMK m.448).

Vesayet Makamının İzni Gereken İşlemler

Bazı önemli işlemler için vesayet makamının (sulh hukuk mahkemesi) izni gerekir. Örneğin; taşınmazların alımı, satımı veya rehnedilmesi, önemli değerdeki taşınırların devri, ödünç alma veya verme gibi işlemler bu kapsamdadır (TMK m.462). Kanunen gerektiği hâlde izin alınmadan yapılan işlemler, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir (TMK m.465). Vesayet altındaki kişi adına kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışlarda bulunmak ise izinle dahi yapılamaz; bunlar yasak işlemlerdir (TMK m.449).

Denetim Makamının İzni Gereken İşlemler

Daha da önemli bazı işlemler için, vesayet makamının izninin yanı sıra denetim makamının (asliye hukuk mahkemesi) da onayı gerekir. Bu çift izin sistemi, vesayet altındaki kişinin malvarlığının ağır işlemlerde ek bir denetimle korunmasını sağlar.

Vasinin Hesap Verme Yükümlülüğü

Vasi, vesayet makamının belirlediği tarihlerde ve her hâlde yılda bir defa hesabı incelemeye sunmak (TMK m.454/2) ve dönem sonunda yönetimine ilişkin rapor sunmakla yükümlüdür. Vesayet sona erdiğinde, vasi kesin hesap verir ve yönettiği malvarlığını teslim eder. Vasinin görevini kötüye kullanması veya zarar vermesi halinde sorumluluğu doğar.

İzin Rejiminin Mantığı: Vasiye Güvensizlik

Vasinin yetkilerini anlamak için kanunun bakış açısını bilmek gerekir. Türk Medeni Kanunu iki temel yasal temsil rejimi öngörür: velayet ve vesayet.

Velayette veli her zaman ana ve/veya babadır; kanun koyucu onlara duyduğu güven nedeniyle denetime çok sınırlı hâllerde gerek duymuştur. Vesayette ise vasi çoğu zaman ana baba dışındaki kişilerdir. Bu nedenle kanun, vasi bakımından çok daha sıkı bir denetim rejimi kurmuştur.

Sonuç şudur: vasi, kısıtlının malvarlığına ilişkin önemli işlemleri tek başına yapamaz. Bu, vasinin yetersiz görülmesinden değil, kısıtlının korunmasından kaynaklanır.

Üç Kademeli Yetki Yapısı

Üçüncü kademede iki izin birlikte aranır: önce vesayet makamı, ardından denetim makamı. Bu işlemler kanun tarafından daha ağır sonuç doğurduğu kabul edilen işlemlerdir.

Vesayet Makamının İzni Gereken İşlemler (TMK m. 462)

Maddede sayılan başlıca kalemler:

• Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması
• Olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi
• Olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri
• Ödünç verme ve alma
• Kambiyo taahhüdü altına girilmesi
• Bir yıl veya daha uzun süreli ürün ve üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası sözleşmeleri yapılması
• Vesayet altındaki kişinin bir sanat veya meslekle uğraşması
• Acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması
• Mal rejimi sözleşmeleri, mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri yapılması
• Ödeme güçsüzlüğünün beyanı; vesayet altındaki kişi hakkında hayat sigortası yaptırılması; çıraklık sözleşmesi yapılması
• Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi ve yerleşim yerinin değiştirilmesi

Dava açma bakımından bir ayrıntı önemlidir: acele hâllerde vasinin geçici önlem alma yetkisi saklıdır. Yani gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda vasi önce önlem alabilir; ancak davanın sürdürülmesi izne tabidir.

Denetim Makamının da İzni Gereken İşlemler (TMK m. 463)

Bu işlemlerde vesayet makamının izni tek başına yeterli değildir; ardından asliye hukuk mahkemesinin de izni alınır:

• Vesayet altındaki kişinin evlât edinmesi veya evlât edinilmesi
• Vatandaşlığa girme veya çıkma
• Bir işletmenin devralınması veya tasfiyesi, kişisel sorumluluğu gerektiren bir ortaklığa girilmesi veya önemli bir sermaye ile bir şirkete ortak olunması
• Ömür boyu aylık veya gelir bağlama ya da ölünceye kadar bakma sözleşmeleri yapılması
• Mirasın kabulü, reddi veya miras sözleşmesi yapılması
• Küçüğün ergin kılınması
• Vesayet altındaki kişi ile vasi arasında sözleşme yapılması

Mirasın reddi bu listede yer aldığından, kısıtlı adına ret süresi işlerken izin sürecinin zamanında başlatılması gerekir; mirası ret süresi üç ay olduğundan (TMK m.606/1) sürelerin kaçırılması hak kaybı doğurur.

Vesayet Daireleri ve Vasinin Temsil Yetkisi — TMK m.397, m.411, m.448–451

Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür; vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir (TMK m.397). Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir (TMK m.411). Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri de bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir (TMK m.21/2).

Vasinin yetkisinin çerçevesini TMK m.448 çizer: Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil eder. Bu genel yetki üç yönden sınırlanmıştır. Birincisi, vesayet altındaki kişi adına kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışlarda bulunmak izinle dahi yapılamaz (TMK m.449). İkincisi, TMK m.462’de sayılan işlemler vesayet makamının, TMK m.463’te sayılan işlemler ise ayrıca denetim makamının iznine bağlıdır. Üçüncüsü, vesayet altındaki kişinin kendi tasarrufuna bırakılan mallar ile vasinin izniyle çalışarak kazandığı malları kendisi serbestçe yönetir ve kullanır (TMK m.455).

Ayırt etme gücüne sahip vesayet altındaki kişi de vasinin açık veya örtülü izni ya da sonraki onamasıyla borç altına girebilir veya bir haktan feragat edebilir; işlem, karşı tarafın belirlediği ya da hâkimin başvuru üzerine belirleyeceği uygun süre içinde onanmazsa diğer taraf bununla bağlı olmaktan kurtulur (TMK m.451). Vasi atanması süreci için vesayet ve kayyım atanması rehberimize bakabilirsiniz.

Vasinin Kişisel Özen Görevi ve Kuruma Yerleştirme — TMK m.446

Vasinin görevi malvarlığıyla sınırlı değildir; vesayet altındaki kişinin kişiliğine ilişkin kararlar da vesayet denetimine tabidir. Küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı karar verir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasi karar verir ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir (TMK m.446/1). Bunun dışındaki usul ve yetki konularında erginlerin koruma amacıyla özgürlüğünün kısıtlanmasına ilişkin hükümler uygulanır (TMK m.446/2); on altı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz (TMK m.446/3). Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi ile yerleşim yerinin değiştirilmesi de TMK m.462’nin 13 ve 14. bentleri uyarınca vesayet makamının iznine bağlıdır. Velayet sahibinin ölümü hâlinde çocuğa vasi mi atanacağı yoksa velayetin diğer ebeveyne mi geçeceği için velayet sahibi ebeveynin vefatı, başvuru için vasi atanması talebi dilekçesi örneği rehberlerimize bakabilirsiniz.

İzin Alınmadan Yapılan İşlemin Hükmü — TMK m.465 ve m.451

Vasinin izin almadan yaptığı işlemin kesin olarak hükümsüz mü, yoksa sonradan düzeltilebilir mi olduğu sorusunun cevabı TMK m.465’tedir: Kanunen gerektiği hâlde vasinin yetkili vesayet dairelerinin iznini almadan yapmış olduğu işlemler, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir. Bu atıf, işlemi TMK m.451’deki rejime bağlar. Buna göre işlem kendiliğinden geçerli değildir; ancak izin verilmesiyle sonradan geçerlilik kazanabilir. Karşı taraf belirsizlik içinde bırakılmamak için uygun bir süre belirleyebilir veya hâkimden süre belirlenmesini isteyebilir; bu süre içinde onama gerçekleşmezse karşı taraf işlemle bağlı olmaktan kurtulur (TMK m.451/2).

Bu sonuç uygulamada iki şey ifade eder. Vasi izin gerektiren bir işlemi yapmak üzereyse, işlemi izin kararına bağlı olarak yapmalı ve tapu ya da noter işleminden önce izin kararının kesinleşmesini beklemelidir. Karşı taraf ise vesayet altındaki kişiyle işlem yapmadan önce izin kararını görmeli; aksi hâlde onama gerçekleşmezse işlem onu bağlamaz ve yaptığı ödemelerin iadesi ayrı bir sorun olarak karşısına çıkar. Vasi bakımından ise izinsiz işlem, TMK m.467 uyarınca kusur sorumluluğunu ve TMK m.483 uyarınca görevden alınmayı gündeme getirebilir.

Malların Satışı ve 7589 sayılı Kanunla Gelen Değişiklik — TMK m.440 ve m.444

Vesayet altındaki kişinin mallarının satışı ayrıca düzenlenmiştir. Vesayet altındaki kişinin menfaatinin gerektirmesi hâlinde değerli şeyler dışındaki taşınırlar vesayet makamının vereceği talimat uyarınca açık artırma ile satılır; hâkim özel durumları ve taşınırın niteliğini dikkate alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. Vesayet altındaki kişinin kendisi veya ailesi için özel bir değer taşıyan şeyler zorunluluk olmadıkça satılamaz (TMK m.440). Taşınmazların satışı ise vesayet makamının talimatı uyarınca ve ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerekli kıldığı hâllerde mümkündür (TMK m.444/1); satış vesayet makamının görevlendireceği kişi tarafından vasi de hazır olduğu hâlde açık artırmayla yapılır, ancak denetim makamı istisnai durumlarda pazarlıkla satışa da karar verebilir (TMK m.444/2-3).

7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 31.07.2026, sayı 33326) bu iki maddeyi değiştirmiştir. Kanunun 11. maddesiyle TMK m.440/1’e “Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında” ibaresi eklenmiş; 12. maddesiyle TMK m.444’ün ikinci fıkrası, satışın bu portalda açık artırmayla yapılacağı, ihalenin vesayet makamının onamasıyla tamam olacağı ve onama kararının ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerektiği şeklinde yeniden yazılmıştır. Bu değişiklikler 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girer; bu tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalarda önceki hükümler uygulanmaya devam eder (7589 sayılı Kanun geçici m.1/5). Taşınmaz satışı için vesayet makamının izni gerektiği kuralı (TMK m.462/1) değişmemiştir. Değişikliklerin bütünü için 7589 sayılı Kanunun aile davalarına etkisi rehberimize bakabilirsiniz.

Rutin İşlemler İçin: Yetki Genişletme

Uygulamada sık karşılaşılan bir sorun vardır: vasi, kısıtlının maaşını çekmek, banka kartı çıkarmak ya da ikramiyeyi tahsil etmek gibi rutin işlemlerde banka veya kurum tarafından engellenebilmektedir.

Çözüm, vesayet makamından yetkinin kapsamına ilişkin karar alınmasıdır. Uygulamada mahkemeler; vasinin kısıtlının almakta olduğu maaşı çekebilmesi, kısıtlıya ait banka kartını çıkartabilmesi ve şifre alabilmesi, kısıtlı adına yatan promosyon ve bayram ikramiyelerini çekebilmesi gibi işlemleri vasilik yetkisine dayanarak yapabileceğinin tespitine karar verebilmektedir.

Aynı kararlarda kısıtlının taşınmaz kira geliri varsa, yıllık kira bedelinin kısıtlı adına açılacak vadeli hesaba yatırılmasına da hükmedilebilmektedir. Bu, hem vasiyi korur hem malvarlığının değerini muhafaza eder.

Hesap Verme ve Denetim

Vasinin yetkisi denetimle dengelenir. Vasi, kısıtlının malvarlığını özenle yönetmek ve yönetimine ilişkin hesap vermekle yükümlüdür.

• Defter tutma: Vasi göreve başlarken kısıtlının malvarlığının defteri tutulur; kıymetli evrak, değerli eşya ve önemli belgeler vesayet makamının gözetimi altında güvenli bir yere konulur (TMK m.438, m.439).
• Dönemsel hesap: Vasi belirli aralıklarla vesayet makamına hesap ve rapor sunar.
• Görev sonunda son hesap: Görevi sona eren vasi, son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermek ve malvarlığını teslime hazır bulundurmak zorundadır (TMK m.489).
• Sorumluluk: Görevini özenle yerine getirmeyen vasi, kısıtlının bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu tutulur (TMK m.467/1).

Bu nedenle vasilik üstlenen kişinin harcama ve tahsilatları belgelendirmesi, kısıtlıya ait parayı kendi hesabından ayrı tutması ve düzenli kayıt tutması esastır.

Defter, Değerli Şeyler ve Paraların Yatırılması — TMK m.438, m.439, m.441

Vasinin göreve başlarken yapacağı ilk iş malvarlığının tespitidir. Vasi atanmasına ilişkin karar kesinleşince vasi ile vesayet makamının görevlendirdiği bir kişi tarafından vakit geçirilmeksizin yönetilecek malvarlığının defteri tutulur; vesayet altındaki kişi ayırt etme gücüne sahipse, imkân varsa defter tutulurken hazır bulundurulur (TMK m.438/1-2). Koşullar gerektiriyorsa denetim makamı, vasi veya vesayet makamının istemi üzerine resmî defter tutulmasına karar verebilir; bu defterin alacaklılara karşı sonuçları miras hukukundaki resmî defterle aynıdır (TMK m.438/3).

Kıymetli evrak, değerli eşya, önemli belgeler ve benzerleri, malvarlığının yönetimi bakımından bir sakınca yoksa vesayet makamının gözetimi altında güvenli bir yere konulur (TMK m.439). Vesayet altındaki kişinin gerekli olmayan paraları faiz getirmek üzere vesayet makamı tarafından belirlenen millî bir bankaya yatırılır veya Hazine tarafından çıkarılan menkul kıymetlere çevrilir; paranın yatırılmasını bir aydan fazla geciktiren vasi faiz kaybını ödemekle yükümlüdür (TMK m.441). Bu nedenle kısıtlının parasının vasinin kendi hesabında tutulması hem bu kurala aykırıdır hem de vasinin sorumluluğunu doğurur.

Hesap, Rapor, Ücret ve Görev Süresi — TMK m.454, m.456, m.457, m.464

Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek, yönetimle ilgili hesap tutmak ve bu hesabı vesayet makamının belirlediği tarihlerde ve her hâlde yılda bir defa incelemeye sunmakla yükümlüdür; vesayet altındaki kişi görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahipse hesabın incelenmesi sırasında olanak ölçüsünde hazır bulundurulur (TMK m.454). Vesayet makamı vasinin belli dönemlerde vereceği rapor ve hesapları inceler, gerekirse tamamlanmasını veya düzeltilmesini ister, rapor ve hesapları kabul veya reddeder ve gerektiğinde vesayet altındaki kişinin yararını korumak için uygun önlemleri alır (TMK m.464).

Vasi kural olarak iki yıl için atanır; vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir ve dört yıl dolunca vasi vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir (TMK m.456). Vasi ücrete de hak kazanır: Ücret vesayet altındaki kişinin malvarlığından, bu yeterli değilse Hazineden karşılanır ve yönetimin gerektirdiği emek ile yönetilen malvarlığının geliri dikkate alınarak her hesap dönemi için vesayet makamı tarafından belirlenir (TMK m.457).

Yerleşim Yeri Kuralı

Az bilinen ancak yetki bakımından belirleyici bir kural vardır: vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir (TMK m.21/2).

Bu yerleşim yeri, vesayet makamının izni olmaksızın değiştirilemez. Kısıtlının fiilen başka bir ilde yaşamaya başlaması, vesayet dosyasının yetkisini kendiliğinden değiştirmez; nakil için ayrıca karar gerekir.

Vasi ile Kayyım Karıştırılmamalı

İki kurum sık karıştırılır ancak kapsamları farklıdır:

• Vasi: Kısıtlının kişiliği ve malvarlığının tümünü kapsayan genel bir temsil görevidir. Kısıtlama kararıyla birlikte atanır.
• Kayyım: Belirli bir iş veya malvarlığının yönetimi için atanır; kişinin ehliyeti genel olarak sınırlanmaz.

Bu ayrım, hangi başvurunun yapılacağını belirler. Yalnızca tek bir işlem için temsil gerekiyorsa kısıtlama yerine kayyım atanması istenebilir; bu, kişinin ehliyetini korumak bakımından daha ölçülü bir yoldur.

Vasinin İşlemlerine Şikâyet ve Vesayet Makamı Kararlarına İtiraz — TMK m.461

Ayırt etme gücüne sahip vesayet altındaki kişi ile her ilgili, vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına şikâyette bulunabilir (TMK m.461/1). Vesayet makamının kararlarına karşı ise tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir (TMK m.461/2). Bu yol, izin talebi reddedilen vasi bakımından da, verilen izne karşı çıkan diğer mirasçı veya yakınlar bakımından da kullanılabilir. Süre kısa olduğundan izin kararı veya ret kararı tebliğ edildiği gün takvime işlenmelidir.

Vasinin ve Devletin Sorumluluğu, Görevden Alma ve Son Hesap — TMK m.466–469, m.483, m.489

Vesayet organları ve vesayet işleriyle görevlendirilen diğer kişiler görevlerini iyi bir yönetimin gerektirdiği özeni göstererek yerine getirmekle yükümlüdür (TMK m.466). Vasi, görevini yerine getirirken kusurlu davranışıyla vesayet altındaki kişiye verdiği zarardan sorumludur; aynı hüküm kayyım ve yasal danışmanlar için de uygulanır (TMK m.467). Devlet, vesayet dairelerinde görevli olanların hukuka aykırı olarak sebebiyet verdikleri zararlardan sorumludur; zararı tazmin eden Devlet kusurlu olanlara rücu eder ve kusurlarıyla zarara sebep olanlar rücu hakkını kullanan Devlete karşı müteselsilen sorumludur (TMK m.468). Bu davalarda görevli ve yetkili mahkeme TMK m.469’da ayrıca düzenlenmiştir.

Vasi, görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır, güveni sarsıcı davranışlarda bulunur ya da borç ödemede acze düşerse vesayet makamı tarafından görevden alınır; vasinin görevini yerine getirmekte yetersiz kalması vesayet altındaki kişinin menfaatlerini tehlikeye düşürürse, kusuru olmasa bile vesayet makamı vasiyi görevden alabilir (TMK m.483). Görevi sona eren vasi, yönetimle ilgili son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermek ve malvarlığını vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmek üzere hazır bulundurmak zorundadır (TMK m.489). Vasilik görevinizle ilgili sorularınız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Taşınmaz Satışı İçin İzin Talep Dilekçesi — Örnek

Aşağıdaki örnek, vasinin kısıtlıya ait bir taşınmazın satışı için vesayet makamından izin istemesine yöneliktir. Somut olaya göre uyarlanmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• İzin almadan taşınmaz işlemi yapmak: TMK m. 462 kapsamındaki işlemlerde izin alınmaması geçerliliği doğrudan etkileyebilir.
• İki izni karıştırmak: TMK m. 463 kapsamındaki işlemlerde vesayet makamı izni tek başına yeterli değildir; denetim makamının da izni gerekir.
• Kira süresini gözden kaçırmak: Üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası izne tabidir.
• Mirasın reddinde süreyi kaçırmak: Ret, denetim makamı iznine tabi olduğundan süreç erken başlatılmalıdır.
• Rutin işlemlerde çaresiz kalmak: Maaş çekme ve banka işlemleri için vesayet makamından yetki kapsamına ilişkin karar alınabilir.
• Hesap ve belge tutmamak: Vasi hesap vermekle yükümlüdür; kısıtlıya ait para kendi hesabından ayrı tutulmalıdır.
• Yerleşim yerini kendiliğinden değiştirmek: Kısıtlının yerleşim yeri vesayet makamının izni olmaksızın değiştirilemez.

Sıkça Sorulan Sorular

Vasi her işlemi tek başına yapabilir mi?

Hayır. Vasi olağan işleri tek başına yapabilir, ancak taşınmaz alım-satımı ve borçlanma gibi önemli işlemler için vesayet makamının (TMK m.462); en ağır işlemler için ayrıca denetim makamının izni gerekir (TMK m.463). Kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışlar ise izinle dahi yapılamaz (TMK m.449).

Vasi taşınmaz satabilir mi?

Vasi, vesayet altındaki kişinin taşınmazını ancak vesayet makamının (ve gerekiyorsa denetim makamının) izniyle satabilir. İzinsiz satış, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir (TMK m.465).

Vasi hesap vermek zorunda mı?

Evet. Vasi, vesayet makamının belirlediği tarihlerde ve her hâlde yılda bir defa hesabı incelemeye sunar (TMK m.454/2); görevi sona erince son raporu ve kesin hesabı verir ve malvarlığını teslime hazır bulundurur (TMK m.489).

Vasi zarar verirse ne olur?

Vasi, görevini özenle yapmakla yükümlüdür. Görevini kötüye kullanması veya kusuruyla zarar vermesi halinde verdiği zarardan sorumludur (TMK m.467/1); Devlet de vesayet dairelerinde görevli olanların hukuka aykırı olarak sebep oldukları zararlardan sorumludur (TMK m.468/1). Görevini ağır surette savsaklayan veya yetkilerini kötüye kullanan vasi görevden alınır (TMK m.483/1).

Vasi hangi işlemleri tek başına yapabilir?

Vasi yalnızca olağan yönetim işlerini tek başına yapabilir. TMK m. 462’de sayılan on dört kalem işlem için vesayet makamının, TMK m. 463’te sayılan yedi kalem işlem için ise vesayet makamının izninden sonra ayrıca denetim makamının izni gerekir.

Vesayet makamı ve denetim makamı hangi mahkemelerdir?

Kamu vesayetinde vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir (TMK m.397). TMK m. 463 kapsamındaki işlemlerde iki izin birlikte aranır: önce vesayet makamı, ardından denetim makamı.

Taşınmaz satışı için izin gerekir mi?

Evet. TMK m. 462 uyarınca taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması vesayet makamının iznine tabidir. İzin alınmadan yapılan işlem, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir (TMK m.465).

Hangi işlemlerde denetim makamının da izni gerekir?

TMK m. 463 uyarınca vesayet altındaki kişinin evlât edinmesi veya evlât edinilmesi, vatandaşlığa girme veya çıkma, bir işletmenin devralınması veya tasfiyesi, ömür boyu aylık veya gelir bağlama ile ölünceye kadar bakma sözleşmeleri ve mirasın kabulü, reddi veya miras sözleşmesi yapılması bu kapsamdadır.

Vasi kısıtlı adına dava açabilir mi?

Dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması vesayet makamının iznine tabidir. Ancak acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklıdır; gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda vasi önce önlem alabilir, davanın sürdürülmesi ise izne bağlıdır.

Kısıtlının maaşını çekmek için ne yapmalıyım?

Banka veya kurum engel çıkarıyorsa vesayet makamından yetkinin kapsamına ilişkin karar alınabilir. Uygulamada mahkemeler; maaşın çekilmesi, banka kartı çıkartılması ve şifre alınması ile promosyon ve ikramiyelerin tahsili gibi işlemlerin vasilik yetkisine dayanarak yapılabileceğinin tespitine karar verebilmektedir.

Vasinin hesap verme yükümlülüğü var mı?

Evet. Vasi kısıtlının malvarlığını özenle yönetmek ve yönetimine ilişkin hesap vermekle yükümlüdür. Göreve başlarken malvarlığının defteri tutulur, belirli aralıklarla vesayet makamına hesap ve rapor sunulur, görev sona erdiğinde son hesap verilir. Özensiz yönetimden doğan zarardan vasi sorumludur.

Vasi ile kayyım arasındaki fark nedir?

Vasi, kısıtlının kişiliği ve malvarlığının tümünü kapsayan genel bir temsil görevi üstlenir ve kısıtlama kararıyla birlikte atanır. Kayyım ise belirli bir iş veya malvarlığının yönetimi için atanır ve kişinin ehliyeti genel olarak sınırlanmaz; bu nedenle tek bir işlem için kayyım atanması daha ölçülü bir yoldur.

İzin almadan yapılan işlem geçersiz mi?

Kanunen gerektiği hâlde izin alınmadan yapılan işlem, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir (TMK m.465). İşlem onanmadıkça vesayet altındaki kişiyi bağlamaz; karşı tarafın belirlediği veya hâkimin belirleyeceği uygun süre içinde onanmazsa karşı taraf da işlemle bağlı olmaktan kurtulur (TMK m.451/2).

Vasi kısıtlının parasını nerede tutmalı?

Gerekli olmayan paralar faiz getirmek üzere vesayet makamının belirlediği millî bir bankaya yatırılır veya Hazine tarafından çıkarılan menkul kıymetlere çevrilir. Paranın yatırılmasını bir aydan fazla geciktiren vasi faiz kaybını öder (TMK m.441).

Vasinin görev süresi ne kadardır?

Vasi kural olarak iki yıl için atanır; vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. Dört yıl dolunca vasi vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir (TMK m.456).

Vasi ücret alabilir mi?

Evet. Ücret vesayet altındaki kişinin malvarlığından, bu yeterli değilse Hazineden karşılanır ve her hesap dönemi için vesayet makamı tarafından belirlenir (TMK m.457).

Vesayet makamının kararına nasıl itiraz edilir?

Vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir. Vasinin eylem ve işlemlerine karşı ise ayırt etme gücüne sahip vesayet altındaki kişi ve her ilgili vesayet makamına şikâyette bulunabilir (TMK m.461).

Kısıtlının taşınmazı 31 Ekim 2026’dan sonra nasıl satılacak?

7589 sayılı Kanunla değiştirilen TMK m.444/2 uyarınca satış, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılır; ihale vesayet makamının onamasıyla tamam olur ve onama kararı ihale gününden itibaren on gün içinde verilmelidir. Bu tarihten önce ilanı yapılmış artırmalarda önceki hükümler uygulanır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.