Eşim Bana Hakaret Ediyor, Mesajla Küfrediyor: Suç, Boşanmada Kusur ve Tazminat (TCK 125, 131; TMK 166, 174)

Eşinizin size yüzünüze karşı, mesajla, telefonla veya sosyal medyada hakaret etmesi hem suç hem de boşanma davasında kusurdur. Bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına sövmek veya somut bir fiil isnat etmek suretiyle saldırmak üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m.125/1); hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi de aynı cezayı gerektirir (TCK m.125/2). Suç şikâyete bağlıdır (TCK m.131/1): Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır ve hakarette bu süre her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73). 7571 sayılı Kanundan sonra hakarette uzlaştırma yoluna gidilmez; kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında önödeme uygulanır (TCK m.75/6-a-2; CMK m.253/3). Boşanma davasında hakaret, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan kusurlu davranış olarak değerlendirilir (TMK m.166/1); ağır ve onur kırıcı nitelikteyse özel boşanma sebebi de oluşturabilir (TMK m.162). Kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu eşten manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174/2). Hukuk hâkimi ceza mahkemesinin beraat kararıyla bağlı olmadığından (TBK m.74), şikâyetten vazgeçmeniz veya ceza dosyasının önödemeyle kapanması, mesajların boşanma davasında delil olarak kullanılmasına engel değildir.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Eşe hakaret suç mu? TCK 125
• Mesajla, telefonla ve sosyal medyada hakaret
• Hakaret, kaba söz, huzur bozma ve ısrarlı takip
• Karşılıklı hakaret ve tepki: TCK 129
• Şikâyet: süre, yer ve vazgeçme
• 2026’da hakaret dosyası: önödeme, uzlaştırma yok
• Hakaret boşanma sebebi mi? TMK 166 ve 162
• Kusur değerlendirmesi ve basına yansıyan kararlar
• Affetme ve hoşgörü
• Manevi ve maddi tazminat
• Hakaretin nafaka ve velayete etkisi
• 6284 sayılı Kanun ve koruma kararı
• Mesajları delil olarak saklamak
• Ceza davası ile boşanma davasının ilişkisi
• Adım adım ne yapmalı?
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

“Eşim bana sürekli hakaret ediyor, mesajla küfrediyor; ne yapabilirim?” sorusunun iki ayrı hukuki cevabı vardır. Birincisi ceza hukukudur: Hakaret suç olabilir ve şikâyetle soruşturma başlar. İkincisi aile hukukudur: Hakaret boşanma davasında kusur, tazminat ve nafaka sonuçları doğurur. Bu iki yol birbirinden bağımsız işler. Aşağıdaki tablo en sık sorulan soruların kısa cevaplarını verir.

Eşe Hakaret Suç mu? TCK 125

Türk Ceza Kanunu hakaret suçunu iki hareket biçimiyle tanımlar: Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak. Bu fiillerin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.125/1). Kanun, fail ile mağdur arasındaki ilişkiye göre bir ayrım yapmaz. Bu nedenle eşler arasında, aynı evde yaşanan bir tartışmada veya bir mesajlaşmada söylenen sözler de hakaret suçunu oluşturabilir.

Kasten yaralama suçunda eşe karşı işlenmesi cezayı artıran bir hâl olarak düzenlenmişken (TCK m.86/3-a), hakaret suçunda mağdurun fail ile evli olması cezayı artıran bir hâl değildir. Eşe yönelik hakarette de genel hükümler uygulanır. Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan hâlleri ve kanundaki karşılıklarını gösterir.

Somut isnat ile sövme arasındaki fark, ispat ve savunma bakımından önemlidir. Somut bir fiil veya olgu isnadında, isnat edilen fiilin ispatı ancak kanunda belirtilen hâllerde cezayı ortadan kaldıran bir sonuç doğurur (TCK m.127). Sövmede ise böyle bir ispat söz konusu olmaz. Hakaret suçunun unsurlarını, sosyal medya ve sözlü hakaretteki farklarıyla birlikte hakaret suçu ve cezası (TCK 125) yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Mesajla, Telefonla ve Sosyal Medyada Hakaret

Eşler arasındaki hakaretin büyük kısmı bugün yazılı mesaj, sesli mesaj ve sosyal medya üzerinden gerçekleşir. Kanun bu durumu açıkça düzenler: Fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de yüz yüze hakaretle aynı cezaya hükmolunur (TCK m.125/2). Bu düzenleme önemlidir, çünkü mesaj doğrudan size gönderildiyse gıyapta hakaretteki “en az üç kişiyle ihtilat” şartı aranmaz. Mesajın yalnızca sizin tarafınızdan görülmüş olması yeterlidir.

Sosyal medyadaki hakaret içerikli paylaşımlarda suç şikâyetinin yanında içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talepleri de gündeme gelir. Bu yolları hakkımda hakaret içerikli paylaşımlar yapıldı ve sosyal medyada hakaret: ekran görüntüsü delil olur mu yazılarımızda anlattık. Mesajları delil olarak saklamanın doğru yöntemini aşağıda ayrı bir başlıkta açıklıyoruz.

Hakaret, Kaba Söz, Huzur Bozma ve Israrlı Takip

Evlilikteki her kırıcı söz ceza hukuku anlamında hakaret değildir. Hakaret suçu için sözün onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte olması gerekir (TCK m.125/1). Ağır eleştiri, kırgınlık ifadesi veya kaba ama somut bir aşağılama içermeyen sözlerde suçun oluşup oluşmadığı olayın bütününe göre değerlendirilir. Ancak boşanma davasında ölçü farklıdır: Ceza hukuku anlamında suç oluşturmayan aşağılayıcı ve kırıcı davranışlar da evlilik birliğini sarsan kusurlu davranış olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle “suç değilse boşanmada da önemi yoktur” düşüncesi yanlıştır.

Bir sözün hakaret mi, ağır eleştiri mi olduğu sorusunu beddua, ağır eleştiri ve hakaret sınırı yazısında; gece boyu arama ve rahatsız etme hâllerini gece arama ve taciz (TCK 123) yazısında; tehdit niteliğindeki sözleri tehdit suçu ve cezası (TCK 106) yazısında anlattık. Ekonomik baskıyla birlikte süren aşağılamalar için ekonomik şiddet ve boşanmada kusur yazısına da bakabilirsiniz.

Karşılıklı Hakaret ve Tepki: TCK 129

Eşler arasındaki tartışmalarda hakaretin tek taraflı kalmadığı, karşı tarafın da cevap verdiği sık görülür. Ceza Kanunu bu durumu ayrıca düzenlemiştir. Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir (TCK m.129/1). Hakaretin kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde kişiye ceza verilmez (TCK m.129/2). Hakaretin karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde ise olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir (TCK m.129/3).

Bu hükümlerin boşanma davasına yansıması da önemlidir. Karşılıklı hakaret varsa boşanma hâkimi, iki tarafın kusurlu davranışlarını ayrı ayrı belirler ve karşılaştırır. Kimin daha ağır kusurlu olduğu; hakaretin sıklığı, ağırlığı, kimin başlattığı ve diğer kusurlu davranışlarla birlikte değerlendirilir. Bu nedenle size gönderilen hakaret mesajlarına aynı şekilde cevap vermek, hem ceza dosyasında sizi şüpheli konumuna düşürebilir hem de boşanma davasında kusur dağılımını aleyhinize değiştirebilir. Ayrıntılar için karşılıklı hakarette iki taraf da ceza alır mı ve bana hakaret edene ben de cevap verdim yazılarımıza bakın.

Şikâyet: Süre, Yer ve Vazgeçme

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m.131/1). Bu nedenle eşinizin hakareti için savcılık kendiliğinden soruşturma başlatmaz; sizin şikâyette bulunmanız gerekir. Şikâyete bağlı suçlarda yetkili kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz; süre, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar (TCK m.73/1-2). 7531 sayılı Kanunla eklenen hükme göre hakaret suçunda şikâyet süresi, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Uygulamada en sık yapılan hata, aylarca biriken mesajların tek seferde şikâyet edilmek istenmesi ve bu sırada en eski mesajların altı aylık süreyi doldurmuş olmasıdır. Her hakaret mesajının tarihi ayrı ayrı önem taşır. Bu nedenle mesajları tarih sırasıyla listelemek ve süreyi mesaj bazında hesaplamak gerekir. Süre hesabını şikâyet süresi hesaplama aracı ile yapabilir, şikâyet dilekçesinin içeriğini hakaret şikâyet dilekçesi örneği yazımızdan inceleyebilirsiniz. Barışma hâlinde şikâyetten vazgeçmenin sonuçlarını ise şikâyetten vazgeçme davayı düşürür mü yazısında anlattık.

2026’da Hakaret Dosyası: Önödeme Var, Uzlaştırma Yok

Eşinizi hakaret nedeniyle şikâyet ettiğinizde dosyanın nasıl ilerleyeceği, son iki yılda yapılan değişikliklerle büyük ölçüde değişmiştir. Bugün yürürlükte olan düzenlemeye göre önödeme hükümleri, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hariç olmak üzere hakaret suçu bakımından da uygulanır (TCK m.75/6-a-2). Hakaret suçu ise uzlaştırma kapsamından çıkarılmıştır (CMK m.253/3). Hakaretin hapis cezasının üst sınırı iki yıl olduğundan, bu suçun önödemeye tabi olması genel kurala değil, bu özel hükme dayanır.

Önödemede Cumhuriyet savcılığı, şüpheliye bir ihtar tebliğ eder. Şüpheli, kanunda gösterilen miktarı ve soruşturma giderlerini tebliğden itibaren on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz (TCK m.75/1). Hapis cezası öngörülen suçlarda hesap, hapis cezasının aşağı sınırına karşılık gelen gün sayısının her günü için yüz Türk lirası üzerinden yapılır (TCK m.75/1-b). Hakarette hapis cezasının alt sınırı üç ay olduğundan bu hesap uygulamada yaklaşık 9.000 TL ve soruşturma giderleri olarak karşımıza çıkar; kesin tutar savcılığın ihtarında belirtilir.

Mağdur eş açısından bilinmesi gereken üç nokta vardır. Birincisi, önödeme sizin şikâyetinizi ortadan kaldırmaz; şikâyet edilmeyen hakaret için soruşturma zaten başlamaz. İkincisi, eşiniz önödemeyi yaparsa ceza davası açılmaz ve size uzlaştırmacı aracılığıyla bir teklif gelmez. Üçüncüsü, önödeme sizin tazminat hakkınızı ve boşanma davasındaki delillerinizi etkilemez. Önödemenin işleyişini hakaret suçunda önödeme ve önödeme (TCK 75): kamu davası açılmadan çözüm yazılarımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Hakaret Boşanma Sebebi mi? TMK 166 ve 162

Hakaret, boşanma davasında iki farklı hukuki temele dayanabilir. Birincisi genel boşanma sebebidir: Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m.166/1). Süregelen hakaret ve aşağılamalar, birliği sarsan olayların başında gelir ve hakaret eden eşin kusuru olarak değerlendirilir. Davacının kusuru daha ağırsa davalının davaya itiraz hakkı vardır; ancak bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında davalı ve çocuklar için korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir (TMK m.166/2).

İkincisi özel boşanma sebebidir: Eşlerden biri, diğeri tarafından hayatına kast edilmesi, pek kötü veya onur kırıcı davranılması sebebiyle boşanma davası açabilir (TMK m.162/1). Kişinin onurunu ağır biçimde zedeleyen hakaret ve aşağılamalar onur kırıcı davranış kapsamında değerlendirilebilir. Bu sebebe dayanan dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde sebebin doğumundan itibaren beş yıl geçmekle düşer; affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m.162/2-3).

Uygulamada her iki sebep çoğu zaman birlikte ileri sürülür: Onur kırıcı davranışın ispatlanamaması veya sürenin geçmiş olması hâlinde, aynı olaylar genel boşanma sebebi içinde değerlendirilebilir. Dava dilekçesinde olayların tarihleri, içerikleri ve hangi delille ispat edileceği sıra numarası altında açıkça yazılmalıdır (HMK m.119/1-f, g). Özel sebebin ayrıntılarını hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162), genel sebebi ise evlilik birliğinin temelinden sarsılması yazılarımızda anlattık.

Kusur Değerlendirmesi ve Basına Yansıyan Kararlar

Boşanma davasında hâkim, tarafların kusurlu davranışlarını ayrı ayrı belirler, karşılaştırır ve kimin daha ağır kusurlu olduğunu tespit eder. Bu tespit, tazminat ve yoksulluk nafakası taleplerinin sonucunu doğrudan etkiler. Hakaretin kusur değerlendirmesindeki ağırlığı; sözün içeriğine, sıklığına, başkalarının yanında söylenip söylenmediğine ve diğer kusurlu davranışlarla birlikte olup olmadığına göre değişir. Hâkim, boşanma sebebini oluşturan olayların varlığına vicdani kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve delilleri serbestçe takdir eder (TMK m.184).

Bu kararlar basında yer aldığı şekliyle aktarılmıştır; haberlerde esas ve karar numaraları yer almadığından tam metinleri doğrulanamamıştır. Yine de ortak bir sonuç açıktır: Karşılıklı hakaret bulunması, tarafların eşit kusurlu sayılacağı anlamına gelmez. Hâkim, hakaretin ağırlığını ve onu çevreleyen davranışları karşılaştırarak bir tarafı daha ağır kusurlu bulabilir. Eşit kusur hâlinde tazminat taleplerinin akıbetini boşanmada kusur ve manevi tazminat: eşit kusurda tazminat var mı yazısında anlattık.

Affetme ve Hoşgörü

Hakaret içeren bir olaydan sonra eşlerin barışması sık rastlanan bir durumdur. Affetmenin hukuki sonucu, dayanılan boşanma sebebine göre farklıdır. Onur kırıcı davranışa dayanan özel boşanma sebebinde kanun açıktır: Affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m.162/3). Genel boşanma sebebinde ise Yargıtay uygulamasında, affedildiği veya hoşgörüyle karşılandığı anlaşılan olayların sonradan karşı tarafa kusur olarak yüklenemeyeceği kabul edilmektedir.

Affetme açık bir beyanla olabileceği gibi davranışlardan da çıkarılabilir. Ancak olaylardan sonra bir süre aynı evde yaşamaya devam etmek, uygulamada tek başına affetme olarak kabul edilmeyebilir; somut olayın bütününe bakılır. Barışmadan sonra hakaretler yeniden başlarsa yeni olaylar ayrıca kusur olarak ileri sürülebilir. Bu nedenle barışma sonrasındaki mesajları ve olayları da tarihleriyle birlikte saklamak önemlidir. Barışma mesajlarında yazılan ifadeler de dava sırasında karşı tarafça delil olarak sunulabilir; ne yazdığınıza dikkat edin.

Manevi ve Maddi Tazminat

Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir (TMK m.174/2). Hakaret, kişilik hakkına yönelik saldırının tipik örneğidir. Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf ise kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir (TMK m.174/1). Yargıtay uygulamasında tazminat isteyen eşin kusursuz veya diğerinden daha az kusurlu olması aranır; tarafların eşit kusurlu bulunduğu hâllerde tazminata hükmedilmez.

Manevi tazminatın miktarı kanunda belirlenmemiştir; “uygun miktar” ölçütü uygulanır. Hâkim; hakaretin ağırlığını ve sürekliliğini, tarafların kusur oranlarını, sosyal ve ekonomik durumlarını gözeterek takdir yapar. Bu nedenle internette dolaşan “hakaretin tazminatı şu kadardır” şeklindeki rakamlar yanıltıcıdır. Basına yansıyan bir örnekte, eşine etnik kökene dayalı aşağılayıcı ifadelerle hakaret eden erkek 15.000 TL manevi tazminata mahkûm edilmiştir (NTV, 22.04.2025); bu rakam o dosyanın koşullarına özgüdür.

Tazminat talebinde olayları somutlaştırmak, hangi sözün hangi tarihte ve hangi ortamda söylendiğini göstermek ve talep edilen miktarın gerekçesini açıklamak gerekir. Dilekçe yapısını boşanmada tazminat talebi dilekçesi örneği, kişilik hakkı ihlalinde genel hükümleri ise kişilik haklarına saldırı (hakaret) ve manevi tazminat yazılarımızda anlattık.

Hakaretin Nafaka ve Velayete Etkisi

Hakaret, nafaka türlerine farklı biçimlerde etki eder. Dava süresince bağlanan tedbir nafakasında kusur aranmaz; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tarafların kusur durumunun tedbir nafakasının takdirinde etkili bir unsur olmadığını belirtmiştir (YHGK 07.06.2022, E.2021/2-322, K.2022/851). Bu nedenle hakaret eden eş de şartları varsa dava süresince tedbir nafakası alabilir. Boşanmadan sonra bağlanan yoksulluk nafakasında ise boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın kusurunun daha ağır olmaması gerekir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175). Hakaret nedeniyle daha ağır kusurlu bulunan eş, yoksulluk nafakası isteyemez.

Anayasa Mahkemesi, TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini 04.06.2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla iptal etmiş; iptal 30.06.2027’de yürürlüğe girecektir. Bu karar yoksulluk nafakasının kusur şartını değiştirmemiştir. Tedbir nafakasını tedbir nafakası, yoksulluk nafakasının şartlarını ise yoksulluk nafakası (TMK 175) yazılarımızda anlattık.

6284 Sayılı Kanun ve Koruma Kararı

Eşin hakareti, yalnızca bir ceza ve boşanma meselesi değildir; 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun anlamında şiddet de olabilir. Kanun şiddeti; kişinin fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri de içeren fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranış olarak tanımlar (6284 s.K. m.2/1-d). Ev içi şiddet ise şiddet mağduru ve şiddet uygulayanla aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan diğer kişiler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddettir (m.2/1-b). Sözlü ve psikolojik şiddetin tanımda açıkça yer alması, sürekli hakaret ve aşağılamaların da koruma tedbirlerine konu olabileceğini gösterir.

Koruma kararı, delil aranmadan hızlıca verilebilen bir tedbirdir. Bu özelliği nedeniyle boşanma davasında tek başına kusurun ispatı için yeterli görülmeyebilir; hakaretin kendisini gösteren mesajlar, sesli iletiler ve tanık beyanlarıyla desteklenmelidir. Bu konuyu 6284 koruma kararı boşanma davasında kusur kanıtı olur mu yazısında, başvuru yolunu ise 6284 koruma kararı nasıl alınır yazısında anlattık.

Mesajları Delil Olarak Saklamak

Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkemece bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Size gönderilmiş mesajlar, sesli iletiler ve size yapılmış aramalar ise doğrudan muhatabı olduğunuz iletişimlerdir; bunları saklamanız ve mahkemeye sunmanız hukuka aykırı bir elde etme değildir. Buna karşılık eşinizin telefonunu gizlice karıştırarak veya başkalarıyla yaptığı yazışmaları izinsiz ele geçirerek delil toplamak, hem delilin kullanılabilirliğini tartışmalı hâle getirir hem de sizin için haberleşmenin gizliliğini ihlal veya kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi gibi suç riskleri doğurabilir.

Ekran görüntüleri tek başına kesin delil değildir; karşı taraf görüntünün gerçekliğine itiraz edebilir. Bu nedenle orijinal cihazı ve sohbetin bütününü saklamak, gerektiğinde bilirkişi incelemesine imkân tanır. Gizli ses kayıtlarının delil değeri ise ayrı ve tartışmalı bir konudur. Ayrıntılar için boşanmada gizli ses kaydı veya mesajlar delil olur mu, eşin telefonunu karıştırmak suç mu ve boşanmada hangi deliller kullanılır yazılarımıza bakın.

Ceza Davası ile Boşanma Davasının İlişkisi

Hakaret şikâyeti ile boşanma davası birbirinden bağımsız iki yoldur ve aynı anda yürütülebilir. Boşanma davasını açmak için ceza soruşturmasının sonucunu beklemek gerekmez. Bir davanın görülmesi başka bir davanın sonucuna bağlıysa mahkeme bunu bekletici mesele yapabilir (HMK m.165); ancak boşanma davasında kusurun belirlenmesi, ceza dosyasının sonucuna bağlı değildir. Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığına karar verirken ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir; ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).

Ceza soruşturması sırasında alınan ifadeler, savcılığa sunulan mesajlar ve tanık beyanları, boşanma davasında da delil olarak gösterilebilir; bunun için ceza dosyasının ilgili belgelerinin celbi istenir. Şiddet içeren olaylarda ceza ve boşanma dosyalarının birlikte nasıl yönetileceğini aile içi şiddette ceza davası ve boşanma yazısında anlattık.

Adım Adım Ne Yapmalı?

1. Önce güvenliğinizi değerlendirin. Hakaret tehdit veya fiziksel şiddetle birlikteyse acil durumda 112’yi arayın; koruma tedbiri için başvurun (6284 s.K. m.5).
2. Hiçbir mesajı silmeyin. Ekran görüntüsü alın, sohbeti dışa aktarın, sesli mesajları ayrıca yedekleyin ve orijinal cihazı saklayın.
3. Aynı dille cevap vermeyin. Karşılıklı hakaret hem ceza dosyasında hem boşanma davasında kusur dağılımını değiştirir (TCK m.129/3).
4. Tarihli bir liste hazırlayın. Her hakaretin tarihini, ortamını, içeriğini ve tanıklarını tek tabloda toplayın.
5. Şikâyet süresini kaçırmayın. Öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde fiilden itibaren iki yıl (TCK m.73, m.131/1).
6. Hangi yolu izleyeceğinize karar verin. Yalnızca şikâyet, yalnızca boşanma veya ikisi birlikte; her birinin sonucu farklıdır.
7. Boşanma dilekçesinde olayları somutlaştırın. Olayları sıra numarasıyla, delillerini de her olayın yanında gösterin (HMK m.119/1-f, g).
8. Tazminat ve nafaka taleplerini unutmayın. Manevi tazminat (TMK m.174/2), maddi tazminat (TMK m.174/1) ve şartları varsa nafaka taleplerini dilekçeye yazın.
9. Barışırsanız sonrasını da belgeleyin. Affedilen olaylar kural olarak sonradan kusur olarak ileri sürülemez; yeni olaylar ayrıca kayda alınmalıdır.

Boşanma kararı vermeden önce atabileceğiniz hukuki adımları eşim boşanma davası açacağını söyledi: dava açılmadan önce hukuki adımlar yazısında, eşinizle anlaşma ihtimali varsa anlaşmalı boşanma şartları yazısında anlattık.

Sık Yapılan Hatalar

1. Mesajları öfkeyle silmek. Silinen mesaj, en güçlü delilin kaybı demektir.
2. Hakarete hakaretle cevap vermek. Karşılıklı hakaret cezada indirim veya ceza vermeme sonucunu doğurabilir (TCK m.129/3) ve boşanmada sizi de kusurlu hâle getirir.
3. Şikâyeti aylarca ertelemek. Altı aylık süre her olay için ayrı işler; eski mesajlar için şikâyet hakkı düşebilir (TCK m.73).
4. Hakaretin hâlâ uzlaştırmaya gittiğini sanmak. 7571 sayılı Kanundan sonra hakarette uzlaştırma yoktur; önödeme uygulanır (CMK m.253/3; TCK m.75/6-a-2).
5. Şikâyetten vazgeçince boşanmada da hakkınızı kaybettiğinizi düşünmek. Hukuk hâkimi ceza dosyasının sonucuyla bağlı değildir (TBK m.74).
6. Eşin telefonunu gizlice karıştırmak. Hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınamaz (HMK m.189/2) ve size suç isnadı riski doğurur.
7. Onur kırıcı davranış davasında süreyi kaçırmak. TMK m.162’ye dayanan dava hakkı öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde beş yıl içinde kullanılmalıdır.
8. Tazminatı dilekçeye yazmamak. Boşanma kesinleştikten sonra ayrı dava açılabilir, ancak bu hak bir yıl içinde zamanaşımına uğrar (TMK m.178).
9. Olayları genel ifadelerle anlatmak. “Sürekli hakaret ediyor” demek yerine tarih, söz ve ortam belirtilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşime hakaret etmek suç mu?

Evet. Sövmek veya onur kırıcı somut bir fiil isnat etmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m.125/1). Failin mağdurun eşi olması suçu ortadan kaldırmaz.

Eşim WhatsApp’tan küfrediyor, tanık gerekir mi?

Hayır. Hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde yüz yüze hakaretle aynı cezaya hükmolunur (TCK m.125/2). Mesajın size gönderilmiş olması yeterlidir; mesajı saklamanız önemlidir.

Eşim yokluğumda aileme hakkımda kötü sözler söylüyor, bu suç mu?

Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir (TCK m.125/1). Bu şart yoksa ceza hukuku bakımından suç oluşmayabilir; ancak boşanma davasında kusurlu davranış olarak değerlendirilebilir.

Hakaret için şikâyet süresi ne kadar?

Fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı aydır (TCK m.73/1-2). 7531 sayılı Kanunla eklenen hükme göre hakarette bu süre her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Hakarette hâlâ uzlaştırma var mı?

Hayır. 7571 sayılı Kanunla hakaret uzlaştırma kapsamından çıkarılmış (CMK m.253/3) ve kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl dışında önödeme kapsamına alınmıştır (TCK m.75/6-a-2). 25.12.2025 itibarıyla uzlaşması sağlanmış dosyalar eski hükümlere göre sonuçlandırılır (CMK geçici m.8).

Önödeme nedir, eşim ne kadar öder?

Savcılığın ihtarı üzerine şüphelinin kanunda belirtilen miktarı ve soruşturma giderlerini on gün içinde ödemesi hâlinde kamu davası açılmaz (TCK m.75/1). Hesap, hapis cezasının alt sınırının her günü için yüz Türk lirası üzerinden yapılır; hakarette bu uygulamada yaklaşık 9.000 TL ve giderler olarak hesaplanır. Kesin tutar ihtarda yazar.

Eşim hakaretten hapse girer mi?

Önödeme yapılırsa kamu davası açılmaz. Dava açılırsa mahkeme hapis veya adli para cezasından birine hükmedebilir; cezanın türü ve miktarı somut olaya göre belirlenir ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumlar da gündeme gelebilir (CMK m.231).

Şikâyetten vazgeçersem mesajları boşanmada kullanabilir miyim?

Evet. Şikâyetten vazgeçme olayın yaşanmadığı anlamına gelmez. Hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusura ilişkin değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74).

Hakaret tek başına boşanma sebebi mi?

Süregelen hakaret ve aşağılamalar, evlilik birliğini temelinden sarsan kusurlu davranış olarak genel boşanma sebebini oluşturabilir (TMK m.166/1). Onuru ağır biçimde zedeleyen hakaretler onur kırıcı davranış olarak özel boşanma sebebi de olabilir (TMK m.162).

Eşim bir kere hakaret etti, boşanabilir miyim?

Bu, sözün ağırlığına ve olayın bütününe bağlıdır. Ağır ve onur kırıcı tek bir davranış TMK m.162 kapsamında değerlendirilebilir; daha hafif tek bir söz ise genellikle diğer olaylarla birlikte kusur değerlendirmesine girer.

Ben de ona hakaret ettim, tazminat alabilir miyim?

Hâkim tarafların kusurlarını karşılaştırır. Karşılıklı hakaret eşit kusur anlamına gelmez; hakaretin ağırlığı ve diğer davranışlarla birlikte bir taraf daha ağır kusurlu bulunabilir. Tarafların eşit kusurlu bulunması hâlinde Yargıtay uygulamasında tazminata hükmedilmez.

Hakaret için ne kadar manevi tazminat alırım?

Kanunda sabit bir miktar yoktur; “uygun miktar” ölçütü uygulanır (TMK m.174/2). Hâkim hakaretin ağırlığını, sürekliliğini, kusur oranlarını ve tarafların sosyal ve ekonomik durumunu gözetir.

Eşimi affettim, sonra yine hakaret etti; eski olaylar ne olur?

Onur kırıcı davranışa dayanan özel sebepte affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m.162/3). Genel sebepte Yargıtay uygulamasında affedilen olaylar kusur olarak yüklenemez; ancak aftan sonraki yeni hakaretler ayrıca kusur olarak ileri sürülebilir.

Eşimin telefonunda gördüğüm mesajları kullanabilir miyim?

Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Size gönderilen mesajlar sorun oluşturmaz; eşinizin telefonunu gizlice karıştırarak elde ettiğiniz yazışmalar ise hem delil olarak tartışmalıdır hem de size suç isnadı riski doğurabilir.

Sadece hakaret için koruma kararı alınır mı?

Kanundaki şiddet tanımı sözlü ve psikolojik davranışları da kapsar (6284 s.K. m.2/1-d). Hâkim, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmama ile iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme tedbirlerine karar verebilir (m.5/1-a, f).

Boşandıktan sonra eski eşim hakaret etmeye devam ediyor, ne yapabilirim?

Hakaret boşanmadan sonra da suçtur (TCK m.125). Israrlı takip boşandığı eşe karşı işlenirse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür (TCK m.123/A-2-a). 6284 sayılı Kanun kadınları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri kapsadığından koruma tedbiri de istenebilir (m.1).