Boşandıktan Sonra Eski Eşin Hakaret ve İftiraları: Manevi Tazminat (TBK 58, 72; TMK 24-25; TCK 125, 128, 267)

Boşanma kesinleştikten sonra eski eşin hakaretleri, iftiraları ve asılsız paylaşımları artık boşanma davasının konusu değildir; bunlar genel hükümlere göre kişilik hakkına saldırıdır. Manevi tazminat TBK m.58 ile TMK m.24-25’e dayanılarak istenir ve dava davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25/5). Zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72). 2026’da hakaret suçunda uzlaştırma yoktur, ön ödeme vardır (7571 s.K.); ön ödeme tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Boşanma veya velayet dilekçesindeki somut ve dosyayla bağlantılı iddialar TCK m.128 ile korunur. Suç işlemediğini bildiği hâlde bir kişiyi şikâyet etmek ise iftiradır (TCK m.267) ve ayrıca tazminat sorumluluğu doğurur. İnternetteki içerik için 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi iptal edildiğinden TMK m.25 davası ve HMK m.389 ihtiyati tedbiri kullanılır.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Hukuki temel: TMK 24-25, TBK 49 ve 58
• Boşanmadan önce mi, sonra mı?
• TCK 125: hangi söz ve mesaj hakarettir?
• İsnadın ispatı ve karşılıklı hakaret
• Dava dilekçesindeki sözler: TCK 128
• İftira ve haksız şikâyet
• Ceza yolu 2026
• Ceza dosyasının tazminat davasına etkisi
• Sosyal medya ve içerik kaldırma
• Delil
• Tazminat miktarı
• Zamanaşımı ve süreler
• Çocuğun önünde kötüleme
• Birlikte değerlendirilecek suçlar
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Evlilik devam ederken yaşanan hakaretler için eşim bana hakaret ediyor, kişilik hakkının genel çerçevesi için kişilik hakkına saldırı ve manevi tazminat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hukuki Temel: Kişilik Hakkı, Haksız Fiil ve Manevi Tazminat (TMK 24-25, TBK 49 ve 58)

Boşanma kararı kesinleştiğinde taraflar arasındaki evlilik bağı ve onunla birlikte eşler arasındaki özel yükümlülükler sona erer. Bundan sonra eski eşin hakaret, iftira veya karalama niteliğindeki davranışları, herhangi bir üçüncü kişinin davranışı gibi TMK’nın kişiliğin korunması ve TBK’nın haksız fiil hükümlerine göre değerlendirilir.

Kanuna göre hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunma isteminde bulunabilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır (TMK m.24). Eski eşin size yönelik küfürlü mesajları, ortak çevreye yaydığı asılsız iddialar veya sosyal medyadaki aşağılayıcı paylaşımları bu hukuka uygunluk sebeplerinden hiçbirine girmiyorsa saldırı hukuka aykırıdır.

Tazminatın genel kuralı haksız fiil hükmüdür: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Manevi zarar için özel hüküm TBK 58’dir: Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir (TBK m.58/1). Hâkim bu tazminat yerine veya buna ek olarak başka bir giderim biçimi kararlaştırabilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir (TBK m.58/2).

Kişilik hakkının genel çerçevesini kişilik hakkına saldırı ve manevi tazminat ile kişilik haklarına saldırı: hakaret ve manevi tazminat yazılarımızda ayrıntılı anlattık.

Boşanmadan Önce mi, Sonra mı? TMK 174/2 ile TBK 58 Ayrımı ve Görevli Mahkeme

Hakaret ve iftiranın hangi tarihte yaşandığı, hangi hükmün uygulanacağını belirler. Evlilik içinde yaşanan ve boşanmaya yol açan olaylar için özel hüküm vardır: Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda para ödenmesini isteyebilir (TMK m.174/2). Bu tazminat boşanma davasıyla birlikte istenebilir; boşanma davasında istenmemişse evlilik birliğinin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178).

Boşanma kararı kesinleştikten sonra yaşanan olaylar ise artık “boşanmaya sebep olan olay” değildir. Bunlar için TMK 174 değil, TBK’nın haksız fiil hükümleri ve TMK 24-25 uygulanır. Hukuk Genel Kurulu, boşanmadan sonraki eylemlere dayanan tazminat isteminin TBK’nın genel hükümlerine dayandığını ve davanın asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla görülmesi gerektiğini kabul etmiştir (YHGK, 18.02.2021, E.2017/2493, K.2021/108; ikincil kaynak).

İki dava birbirini dışlamaz. Boşanma davasında TMK 174/2 uyarınca manevi tazminat almış olmanız, boşanmadan sonra yaşanan yeni hakaretler için ayrıca dava açmanıza engel değildir; çünkü her biri ayrı bir haksız fiildir. Buna karşılık aynı olay için iki kez tazminat istenemez. Boşanma davası sürerken yaşanan olayların hangi davada ileri sürüleceği somut olaya göre değerlendirilmelidir. Evlilik içindeki hakaretlerin boşanma ve tazminat sonuçlarını eşim bana hakaret ediyor ve boşanmada maddi ve manevi tazminat yazılarımızda ele aldık.

TCK 125: Hangi Söz, Mesaj ve Paylaşım Hakaret Suçudur?

Tazminat davası için suçun oluşması şart değildir; kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı yeterlidir. Yine de çoğu dosyada ceza şikâyeti ile tazminat davası birlikte yürütüldüğünden suçun unsurlarını bilmek gerekir. Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir (TCK m.125/1).

Fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde de aynı cezaya hükmolunur (TCK m.125/2). Eski eşin doğrudan size gönderdiği küfürlü WhatsApp mesajı, sesli mesaj veya e-posta bu fıkraya girer. Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda biri oranında artırılır (TCK m.125/4); herkese açık sosyal medya paylaşımı tipik örnektir. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m.131/1).

Her sert söz hakaret değildir. Yargıtay, eleştiri ile hakaret arasındaki sınırı ifadenin bağlamına, kullanılan dile ve kişinin onurunu zedeleme amacının bulunup bulunmadığına göre çizmektedir (YHGK, E.2017/1451, K.2021/1136; E.2017/1470, K.2018/1144; ikincil kaynak). Boşanma sonrası tartışmalarda “sorumsuz bir babasın” gibi bir değerlendirme ile “hırsız”, “çocuklarına bakmayan ahlaksız” gibi sövme veya somut fiil isnadı aynı sonucu doğurmaz.

Ceza ve usul ayrıntıları için hakaret suçu ve cezası 2026 yazımıza bakabilirsiniz.

İsnadın İspatı, Haksız Fiile Tepki ve Karşılıklı Hakaret (TCK 127, 129; TBK 52)

Eski eş çoğu zaman “söylediklerim doğru” savunmasını yapar. Ceza hukukunda bu savunmanın sınırı TCK 127’dedir: İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispatlanması hâlinde kişiye ceza verilmez. Bu suç nedeniyle mağdur hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı varsa isnat ispatlanmış sayılır; bunun dışındaki hâllerde ispat isteminin kabulü, isnat edilen fiilin ispatında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır (TCK m.127/1). Fiil ispatlanmış olsa bile bundan söz edilerek kişiye hakaret edilmesi hâlinde cezaya hükmolunur (TCK m.127/2).

Bu hüküm yalnızca suç oluşturan fiillerin isnadı için ispat imkânı tanır. Aldatma gibi suç oluşturmayan bir olgunun ortak çevreye yayılması, iddia doğru olsa bile kişilik hakkı ve özel hayat yönünden ayrıca değerlendirilir.

Tartışmalar çoğu zaman tek taraflı değildir. Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza verilmeyebilir; kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde ise kişiye ceza verilmez. Hakaretin karşılıklı işlenmesi hâlinde, olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza verilmeyebilir (TCK m.129). Tazminat davasında aynı durum indirim sebebidir: Zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1).

Ayrıntılar için hakaret suçu ve isnadın ispatı ile karşılıklı hakaret yazılarımıza bakabilirsiniz.

Velayet, Nafaka ve Kişisel İlişki Dosyalarındaki Sözler: İddia ve Savunma Dokunulmazlığı (TCK 128)

Boşanmadan sonra taraflar çoğu zaman mahkemede karşılaşmaya devam eder: velayetin değiştirilmesi, nafakanın artırılması veya kaldırılması, kişisel ilişkinin düzenlenmesi gibi davalarda karşı tarafın dilekçesinde ağır iddialar yer alabilir. Kanun bu iddialar için özel bir hukuka uygunluk sebebi öngörür: Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında, kişilerle ilgili olarak somut isnadlarda veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması hâlinde, bu isnad ve değerlendirmeler gerçek ve somut vakıalara dayanıyor ve uyuşmazlıkla bağlantılı bulunuyorsa ceza verilmez (TCK m.128).

Hak arama özgürlüğü Anayasa’da güvence altındadır: Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir (Anayasa m.36). Bu nedenle velayet davasında “annenin yeni eşi alkol kullanıyor, çocuk bu nedenle ihmal ediliyor” iddiası, somut olaylara dayanıyor ve velayet uyuşmazlığıyla bağlantılıysa ne suç ne de tazminat sebebidir. Buna karşılık dilekçeye uyuşmazlıkla hiçbir ilgisi olmayan sövmeler yazmak, aynı iddiaları dilekçe dışında akrabalara, işyerine veya sosyal medyaya taşımak ya da bilerek gerçeğe aykırı vakıalar ileri sürmek bu korumanın dışında kalır.

İftira ve Haksız Şikâyet: TCK 267 ve Tazminat Sorumluluğu

Boşanma sonrası en ağır saldırı biçimlerinden biri, özellikle velayet veya kişisel ilişki uyuşmazlıklarında, karşı taraf hakkında asılsız suç duyurusunda bulunulmasıdır. Kanun bu durumu ayrı bir suç olarak düzenler: Yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği hâlde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.267/1). Fiilin maddi eser ve delillerini uydurarak iftirada bulunulması hâlinde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.267/2).

İftira suçunda dava zamanaşımı, isnat edilen fiilin mağdur tarafından işlenmediğinin sabit olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar (TCK m.267/8). İftira suçundan verilen mahkûmiyet hükmü ilan yoluyla kamuya duyurulur (TCK m.267/9). İftira, hakaretten farklı olarak şikâyete bağlı bir suç değildir.

Hukuk tarafında ise ölçüt farklıdır. Şikâyet hakkı anayasal bir haktır ve hakkınızdaki şikâyetin takipsizlikle veya beraatle sonuçlanması tek başına tazminat için yeterli değildir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, hak arama özgürlüğünün sınırını, şikâyetçinin iddianın gerçek dışı olduğunu bilmesi veya şikâyetin salt karşı tarafa zarar verme amacı taşıması ölçütleriyle belirlemektedir; iddiayı destekleyen zayıf ve dolaylı da olsa bir emarenin bulunması hâlinde şikâyet hakkının kötüye kullanıldığından söz edilmemektedir (Y4HD, E.2016/11877, K.2018/7519; ikincil kaynak). İftira mahkûmiyeti tazminat için şart değildir, ama kötü niyetin ispatını kolaylaştırır.

Boşanma davası sırasında yapılan asılsız suç duyurularını eşim hakkımda asılsız suç duyurusunda bulundu, tazminat davasının şartlarını haksız şikâyete uğradım yazılarımızda anlattık.

Ceza Yolu 2026: Şikâyet Süresi, Ön Ödeme ve Uzlaştırma Yasağı

Hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl dışında şikâyete bağlıdır (TCK m.131/1). Yetkili kimse fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). İkincil kaynaklara göre 7571 sayılı Kanunla fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık bir üst sınır da getirilmiştir. Şikâyetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür, ancak kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/4-5).

7531 sayılı Kanun hakaretin yalnızca bazı hâllerini ön ödeme kapsamına alıp uzlaştırmadan çıkarmıştı; Anayasa Mahkemesi suçun işleniş biçimine göre yapılan bu ayrımı eşitlik ilkesine aykırı bularak iptal etti (27.03.2025, E.2024/197, K.2025/86). 7571 sayılı Kanunla kurulan bugünkü düzende hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3); kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç hakaret ön ödeme kapsamındadır (TCK m.75/6). Ön ödemede savcının bildirdiği tutar süresinde ödenirse kamu davası açılmaz (TCK m.75). Bu bir mahkûmiyet değildir ve tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

Ayrıntılar için hakaret suçunda ön ödeme: yeni dönem ve şikâyete bağlı suçlar ve şikâyet süresi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ceza Dosyasının Tazminat Davasına Etkisi: Beraat, Ön Ödeme ve Uzlaşma (TBK 74, CMK 253/19)

Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığına karar verirken ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir; ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74). Yargıtay uygulamasında ise ceza mahkemesinin maddi vakıaya ilişkin kesinleşmiş saptamasının bağlayıcı olduğu kabul edilir (YHGK, 06.02.2002, E.2002/19-16, K.2002/47; ikincil kaynak).

Ön ödeme mahkûmiyet olmadığından manevi tazminat davasını engellemez. Prof. Dr. Ersan Şen’in değerlendirmesinde ve orada aktarılan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararlarında (E.2020/3581, K.2021/4063; E.2014/15846, K.2015/434) hakarete dayanan tazminat isteminde ceza zamanaşımının uygulanabileceği kabul edilmektedir (ikincil kaynak, hukukihaber.net, 25.11.2025). Uzlaşma ise farklıdır: Uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m.253/19; önceki metin AYM, 26.07.2023, E.2023/43, K.2023/141 ile iptal edilmişti). Hakaret artık uzlaştırmaya tabi değildir; ama aynı olayda şikâyete bağlı tehdit gibi uzlaştırmaya tabi bir suç da varsa uzlaşma metni imzalanmadan önce tazminat konusu açıkça değerlendirilmelidir.

Ayrıntılar için ceza mahkemesi kararının hukuk tazminat davasına etkisi yazımıza bakabilirsiniz.

Sosyal Medya Paylaşımları: 5651 m.9 İptalinden Sonra İçerik Kaldırma

Eski eşin sosyal medya paylaşımları için uzun süre kullanılan yol, 5651 sayılı Kanunun 9. maddesine göre sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istemekti. Anayasa Mahkemesi bu maddenin tamamını iptal etti (11.10.2023, E.2020/76, K.2023/172; RG 10.01.2024); iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girdi. İkincil kaynaklara göre yerine yeni bir düzenleme yapılmamıştır.

Bugün yol, asliye hukuk mahkemesinde TMK 25’e dayanan dava ve dava ile birlikte ya da dava öncesinde ihtiyati tedbirdir. Gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâlinde tedbir kararı verilebilir (HMK m.389/1). Talep eden tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmeli, haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir (HMK m.390/3); gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde karşı taraf dinlenmeden karar verilebilir (HMK m.390/2). Teminat kural olarak gerekir, ancak talep resmî belgeye veya kesin bir delile dayanıyorsa mahkeme teminat almayabilir (HMK m.392/1). Dava öncesi tedbirde esas dava iki hafta içinde açılmalıdır (HMK m.397/1). Paylaşım özel görüntü veya bilgi içeriyorsa 5651 sayılı Kanunun yürürlükteki 9/A maddesine göre Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulabilir.

Usulü internette erişim engelleme ve içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi başvuru dilekçesi yazılarımızda anlattık.

Delil: Ekran Görüntüsü, Tespit, Tanık ve Gizli Kayıt Riski

Yazılı metin, fotoğraf, görüntü veya ses kaydı ile elektronik ortamdaki veriler belgedir (HMK m.199). Sorun, içeriğin silinmesi ve ekran görüntüsünün inkâr edilmesidir. Ekran görüntüsünde gönderenin numarası veya kullanıcı adı, tarih ve bağlantı adresi görünmeli, telefon saklanmalıdır. Silinme riski yüksekse noter tespiti, elektronik tespit veya dava açılmadan mahkemeden delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Gizli ses kaydında dikkatli olunmalıdır: Hukuka aykırı elde edilmiş deliller dikkate alınamaz (HMK m.189/2) ve aleni olmayan konuşmaların rıza dışı kaydı ayrıca suç oluşturabilir (TCK m.133).

Ayrıntılar için sosyal medyada hakaret: ekran görüntüsü delil olur mu ve boşanmada gizli ses kaydı ve mesajlar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?

Kanun manevi tazminat için bir tarife öngörmez. Hâkim tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler (TBK m.51/1). Yargıtay uygulamasında manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmadığı, ama sembolik de kalmaması gerektiği kabul edilir; tarafların sosyal ve ekonomik durumu, olayın özellikleri, saldırının yayılma alanı ve süresi ile kusurun derecesi birlikte tartılır. Zarar görenin de olaya katkısı varsa tazminat indirilebilir (TBK m.52/1).

Somut tutarlar için bölge adliye mahkemesi kararları fikir verir. İkincil kaynakta aktarılan Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi kararlarında hakaret nedeniyle 5.000 TL (E.2020/566, K.2021/503) ve davacıların her biri için 4.000 TL (E.2020/1380, K.2020/430) manevi tazminat uygun görülmüş; başka bir dosyada ilk derece mahkemesinin hükmettiği 30.000 TL fazla bulunarak 5.000 TL’ye indirilmiştir (E.2020/1412, K.2020/436). Bu tutarlar karar tarihlerindeki paranın değerini yansıtır; bugünkü bir davada aynı rakamların beklenmesi doğru olmaz.

Zamanaşımı ve Süreler

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu zamanaşımı uygulanır (TBK m.72/1). Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Hakaret ve iftira bu gruptadır; bu nedenle iki yıllık süre geçmiş olsa bile fiil suç oluşturuyorsa sekiz yıllık süre gündeme gelir (ikincil kaynak: Ersan Şen, hukukihaber.net).

Çocuğun Önünde Kötüleme, Yabancılaştırma ve Velayet (TMK 182, 183, 324)

Ana ve babadan her biri, çocuğun diğer tarafla ilişkisini zedeleyen veya eğitimini güçleştiren her türlü davranıştan kaçınmakla yükümlüdür (TMK m.324/1). Çocuğa sürekli olarak diğer ebeveyni kötülemek veya çocuğu ona karşı kışkırtmak bu yükümlülüğün ihlalidir. Durumun değişmesi üzerine hâkim, istem üzerine veya resen ana ve babanın çocuklarla ilişkisini yeniden düzenler (TMK m.183). Ebeveynin kendi kişilik hakkına saldırı varsa TBK 58’e göre tazminat da istenebilir; ancak çocuğun yararı her zaman öncelikli ölçüttür.

Ayrıntılar için eşim çocuğu bana karşı kışkırtıyor ve kişisel ilişkiye uymayan ebeveynden manevi tazminat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hakaretle Birlikte Görülen Fiiller: Tehdit, Israrlı Takip, Özel Hayat ve 6284

Aynı mesaj dizisinde tehdit, sürekli arama veya özel görüntülerin paylaşılması da bulunabilir; her biri ayrı suç tipidir ve şikâyette ayrı ayrı gösterilmelidir. 6284 sayılı Kanun şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korur (6284 s.K. m.1).

İlgili yazılarımız: eşim beni tehdit ediyor, ısrarlı takip suçu, özel görüntülerim izinsiz paylaşıldı ve 6284 koruma kararı dilekçesi.

Dilekçe Örnekleri

1. Boşanmadan sonraki hakaret nedeniyle manevi tazminat dava dilekçesi (TBK 58; TMK 24-25)

2. Asılsız suç duyurusu nedeniyle manevi tazminat dava dilekçesi (TBK 49, 58; TCK 267)

3. Sosyal medya paylaşımları için dava öncesi ihtiyati tedbir talebi (TMK 25; HMK 389-392)

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: Ortak arkadaş grubunda karalama. Boşanmadan sekiz ay sonra eski eş, on iki kişilik ortak arkadaş grubunda kadının “çocuklarına bakmayan bir hırsız” olduğunu yazıyor ve ona küfürlü sesli mesajlar gönderiyor.

Senaryo 2: Velayet dosyasındaki ağır iddialar. Baba, velayetin değiştirilmesi davasında annenin yeni eşinin alkol kullandığını ve çocuğun ihmal edildiğini yazıyor; devamsızlık kayıtlarını sunuyor. Anne tazminat istemek istiyor.

Senaryo 3: Asılsız şiddet ihbarı. Velayeti elinde bulunduran anne, kişisel ilişki günlerini engellemek için babanın çocuğa şiddet uyguladığını savcılığa bildiriyor. Adli tıp raporunda bulgu yok, takipsizlik kesinleşiyor; annenin mesajında amacı açıkça görülüyor.

Adım Adım Yol Haritası

1. Delili hemen sabitleyin. Ekran görüntüsü, bağlantı adresi, tarih; silinme riski varsa noter veya e-tespit.
2. Öğrenme tarihini not edin. Altı aylık şikâyet ve iki yıllık tazminat süreleri buradan başlar.
3. Olayın tarihini ayırın. Boşanmadan önceki olaylar TMK 174, sonrakiler TBK 58.
4. Ceza şikâyetini değerlendirin. Hakarette uzlaştırma yok, ön ödeme var; tazminat hakkınız saklı.
5. Paylaşım yayındaysa tedbir isteyin. Asliye hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir; iki hafta içinde esas dava.
6. Tazminat davasını açın. Tespit, durdurma, manevi tazminat ve gerekiyorsa kınama kararının yayımı.
7. Çocuğu koruyun. Kötüleme sürüyorsa velayet ve kişisel ilişki düzenini yeniden değerlendirin.
8. Siz de karşılık vermeyin. Karşılıklı hakaret hem cezada hem tazminatta aleyhinize sonuç doğurur.

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Boşandıktan sonra eski eşim hakaret ediyor; tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Boşanma kesinleştikten sonraki hakaretler genel hükümlere tabidir; TMK m.24-25 ve TBK m.58’e dayanarak manevi tazminat isteyebilirsiniz.

Davayı hangi mahkemede açmalıyım?

Boşanmadan sonraki olaylar için asliye hukuk mahkemesinde. Hukuk Genel Kurulu bu davaların genel hükümlere dayandığını kabul etmiştir (YHGK, E.2017/2493, K.2021/108; ikincil kaynak).

Davayı kendi yaşadığım şehirde açabilir miyim?

Evet. Kişilik hakkının korunması için dava davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25/5).

Tazminat davası için süre ne kadar?

Zararı ve faili öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl; fiil hakaret veya iftira suçu oluşturuyorsa sekiz yıllık ceza zamanaşımı uygulanabilir (TBK m.72; TCK m.66/1-e).

Hakaret şikâyeti için süre ne kadar?

Fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay (TCK m.73/1). İkincil kaynaklara göre 7571 sayılı Kanunla fiil tarihinden itibaren iki yıllık üst sınır da getirilmiştir.

Hakarette uzlaştırma var mı?

Hayır. 7571 sayılı Kanundan sonra hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3).

Eski eşim ön ödeme yaptı; yine de tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Ön ödeme mahkûmiyet değildir ve TBK 58’e dayanan tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; hukuk hâkimi kusuru bağımsız değerlendirir (TBK m.74).

Ceza davası beraatle bitti; tazminat davam reddedilir mi?

Kendiliğinden reddedilmez; beraat kararı hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74). Maddi vakıaya ilişkin kesinleşmiş saptama ise bağlayıcı kabul edilir.

Velayet davasındaki dilekçesinde bana ağır sözler yazmış; hakaret mi?

Gerçek ve somut vakıalara dayanıyor ve uyuşmazlıkla bağlantılıysa ceza verilmez (TCK m.128); ilgisiz sövmeler bu korumanın dışındadır.

Hakkımda yapılan şikâyet takipsizlikle bitti; tazminat alabilir miyim?

Takipsizlik tek başına yeterli değildir. Şikâyetin bilerek asılsız yapıldığı veya salt zarar verme amacı taşıdığı ispatlanmalıdır (Y4HD, E.2016/11877, K.2018/7519; ikincil kaynak).

İftiranın cezası nedir?

Bir yıldan dört yıla kadar hapis; delil uydurularak işlenirse ceza yarı oranında artırılır (TCK m.267/1-2).

Instagram paylaşımını nasıl kaldırtabilirim?

5651 m.9 iptal edildiğinden asliye hukuk mahkemesinden TMK m.25’e dayanarak ihtiyati tedbir isteyebilirsiniz (HMK m.389). Özel görüntü veya bilgi içeren paylaşımlarda 5651 m.9/A yolu ayrıca açıktır.

Ekran görüntüsü yeterli delil mi?

Belge niteliğindedir (HMK m.199); ancak inkâr ihtimaline karşı bağlantı adresi ve tarih görünmeli, mümkünse noter veya e-tespit yaptırılmalıdır.

Ben de ona karşılık verdim; bu durumu etkiler mi?

Evet. Karşılıklı hakarette ceza indirilebilir veya verilmeyebilir (TCK m.129); tazminat da indirilebilir (TBK m.52/1).

Boşanma davasında tazminat aldım; yeni hakaretler için yine dava açabilir miyim?

Evet. Boşanmadan sonraki her hakaret ayrı bir haksız fiildir; aynı olay için iki kez tazminat istenemez.

Eski eşim çocuğun önünde beni kötülüyor; ne yapabilirim?

Bu, TMK m.324/1’deki yükümlülüğün ihlalidir; velayet ve kişisel ilişki düzeni yeniden değerlendirilebilir (TMK m.183).