Eşimden Şikâyetçi Oldum, Geri Çekebilir miyim? Eşe Karşı Yaralamada Şikâyet ve Uzlaşma (TCK 86, 73; CMK 253)

Eşinize karşı yaptığınız yaralama şikâyetini “geri çekmek” isteyebilirsiniz; ancak bu, ceza dosyasını kapatmaz. Kasten yaralama suçunun eşe veya boşandığı eşe karşı işlenmesi hâlinde suç şikâyet aranmaksızın soruşturulur ve ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-a). Bu nedenle, şikâyete bağlı suçlarda davayı düşüren vazgeçme kuralı (TCK m.73/4) eşe karşı yaralamada uygulanmaz; savcılık ve mahkeme dosyayı kendiliğinden yürütür. Eşe karşı yaralama uzlaştırma kapsamında da değildir: Kanun, kasten yaralamayı uzlaştırma kapsamına alırken üçüncü fıkrayı açıkça hariç tutmuştur (CMK m.253/1-b-1). Aynı olayda uzlaştırmaya tabi bir tehdit de işlenmişse, uzlaştırma kapsamı dışındaki yaralamayla birlikte aynı mağdura karşı işlendiği için o suç bakımından da uzlaştırma yoluna gidilmez (CMK m.253/3). Buna karşılık hakaret, ısrarlı takip, haberleşmenin gizliliğini ihlal ve kişilerin huzur ve sükûnunu bozma gibi suçlar şikâyete bağlıdır ve bu suçlarda vazgeçme sonuç doğurur. Mağdur eş tanık olarak dinlendiğinde yemin dışındaki tanıklık hükümleri uygulanır (CMK m.236/1); evlilik bağı kalmasa bile eşin tanıklıktan çekinme hakkı vardır (CMK m.45) ve duruşmada çekinen kişinin önceki ifadesine ilişkin tutanak okunamaz (CMK m.210/2). Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak ise yalan tanıklık veya iftira sorumluluğu doğurabilir. Koruma kararı ceza dosyasından bağımsızdır; koruyucu tedbir için şiddetin delili aranmaz, önleyici tedbir ise geciktirilmeksizin verilir (6284 s.K. m.8/3). Ceza şikâyetinden vazgeçmek, boşanma davasında olayın affedildiği anlamına da gelmez.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Şikâyete bağlı suç ile resen soruşturulan suç farkı
• Eşe karşı yaralama: TCK 86/3-a ve cezalar
• Şikâyetten vazgeçerseniz aşama aşama ne olur?
• Uzlaştırma neden yok? CMK 253
• Eşin diğer suçlarında vazgeçmenin sonucu
• İfade, tanıklıktan çekinme ve gerçeğe aykırı beyan
• Baskı altında vazgeçme ve koruma kararı
• Dava sürerse: erteleme, HAGB ve diğer ihtimaller
• Şahsi haklar ve tazminat
• Boşanma davasına etkisi: affetme ve kusur
• Şikâyet edilen eş açısından
• Örnek senaryolar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Aile içi bir kavganın ardından karakola gidip şikâyetçi olan birçok kişi, birkaç gün sonra barışmak, çocukları düşünmek ya da aile baskısı nedeniyle şikâyetini geri çekmek ister. Bu noktada en önemli soru, olayın hangi suçu oluşturduğudur; çünkü şikâyetten vazgeçmenin sonucu suça göre tamamen değişir. Aşağıdaki tablo, en sık sorulan soruların kısa cevaplarını verir.

Şikâyete Bağlı Suç ile Resen Soruşturulan Suç Farkı

Ceza hukukunda suçlar, soruşturmanın başlaması bakımından ikiye ayrılır. Bir kısım suçlarda savcılık ancak mağdurun şikâyeti üzerine harekete geçebilir; bunlara şikâyete bağlı suçlar denir. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Bu suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça mağdurun vazgeçmesi davayı düşürür; ancak hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4).

Diğer suçlarda ise şikâyet şartı yoktur. Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez, kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar (CMK m.160/1). Bu suçlarda mağdurun “şikâyetçi değilim” demesi veya şikâyetten vazgeçmesi soruşturmayı durdurmaz. Savcılık yeterli şüphe görürse iddianame düzenler; mahkeme de kanıtlara göre karar verir.

Eşe karşı işlenen kasten yaralama, ikinci gruptadır. Olay sağlık kuruluşuna yansıdığında da süreç çoğu zaman mağdurun iradesinden bağımsız ilerler: Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşan sağlık mesleği mensubu, durumu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür (TCK m.280). Şikâyete bağlı suçlar ve şikâyet süresi hakkında genel bilgiyi şikâyete bağlı suçlar ve vazgeçmenin sonuçları, vazgeçmenin genel kurallarını şikâyetten vazgeçme dava düşer mi (TCK 73) yazılarımızda anlattık.

Eşe Karşı Yaralama: TCK 86/3-a ve Cezalar

Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.86/1). Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur; bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m.86/2).

Kanun, kasten yaralamanın üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesini nitelikli hâl olarak düzenler. Bu hâlde şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-a). İşte ikinci fıkradaki “mağdurun şikâyeti üzerine” kaydı bu nedenle eşe karşı işlenen yaralamada uygulanmaz: Yaralama ne kadar hafif olursa olsun, mağdur eş olduğunda savcılık soruşturmayı kendiliğinden yürütür.

Hesaplama örneği vermek gerekirse, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek bir yaralamada temel ceza aralığı altı ay ile bir yıl altı ay arasıdır; eşe karşı işlendiğinde yarı oranında artırım sonucunda aralık dokuz aydan iki yıl üç aya kadar uzanır. Temel kasten yaralamada ise aynı artırımla aralık iki yıl üç aydan dört yıl altı aya kadar çıkar. Cezanın somut olarak belirlenmesinde failin kastı, yaralamanın biçimi ve diğer koşullar ayrıca dikkate alınır.

“Eş” kavramı kural olarak resmî nikâhla kurulmuş evliliği ifade eder. Boşanma davası sürerken taraflar hâlâ eştir; boşanma kesinleştikten sonra ise kanun “boşandığı eş” ifadesiyle bu kişiyi de kapsar. Yalnızca dinî nikâhla birlikte yaşanan kişiye veya nişanlıya karşı işlenen yaralamada bu bent uygulanmayabilir; bu durumda olay, basit yaralama ise şikâyete bağlı ve uzlaştırmaya tabi olabilir. Ancak bu kişiler de 6284 sayılı Kanunun koruma tedbirlerinden yararlanabilir. Suçun unsurlarını ve cezalarını kasten yaralama suçu ve cezası 2026, basit yaralamayı basit tıbbi müdahale ile giderilebilir yaralama (TCK 86/2), tek seferlik şiddetin boşanmadaki yerini eşim bir kez tokat attı: tek seferlik şiddet boşanma sebebi mi yazılarımızda anlattık.

Şikâyetten Vazgeçerseniz Aşama Aşama Ne Olur?

Vazgeçme beyanı yasaktır diye bir kural yoktur; dilediğiniz aşamada “şikâyetçi değilim” veya “şikâyetimden vazgeçiyorum” diyebilirsiniz. Ancak eşe karşı yaralamada bu beyanın hukuki sonucu, şikâyete bağlı suçlardaki gibi dosyanın kapanması değildir. Beyanınız tutanağa geçer; savcılık ve mahkeme bunu diğer delillerle birlikte değerlendirir.

Eşe karşı yaralamada vazgeçme beyanı bu nedenle “davayı geri çekmek” anlamına gelmez. Bununla birlikte, beyanınızın dosyaya etkisi yoktur demek de doğru olmaz: Mağdurun anlatımı çoğu zaman en önemli delillerden biridir ve mahkeme, mağdurun duruşmadaki beyanını, adli raporu, kolluk tutanaklarını, tanık anlatımlarını, kamera kayıtlarını ve mesajları birlikte değerlendirir. Vazgeçmenin geri alınıp alınamayacağına ilişkin genel kuralları şikâyetimden vazgeçtim, geri alabilir miyim yazısında anlattık.

Uzlaştırma Neden Yok? CMK 253

Uzlaştırma, şüpheli ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşması hâlinde dosyanın kapanmasını sağlayan bir yoldur. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar ile kanunda sayılan bazı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilir (CMK m.253/1-a, b). Kanun, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırmaya tabi tuttuğu suçlar arasında kasten yaralamayı sayarken, “üçüncü fıkra hariç” kaydını koymuştur (CMK m.253/1-b-1). Eşe karşı yaralama ise tam olarak bu üçüncü fıkrada düzenlenmiştir (TCK m.86/3-a).

Uygulamada sık karşılaşılan bir yanılgı, savcılıkta tarafların “barıştık” demesinin dosyayı uzlaştırmaya götüreceğinin sanılmasıdır. Eşe karşı yaralamada savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermez; tarafların kendi aralarında anlaşması da kanuni anlamda uzlaşma değildir. Uzlaştırmanın genel kurallarını uzlaştırma nedir, hangi suçlar uzlaşmaya tabidir (CMK 253) yazımızda; eşin tehdidini ise eşim beni tehdit ediyor yazımızda anlattık.

Eşin Diğer Suçlarında Vazgeçmenin Sonucu

Aile içi olaylar çoğu zaman tek bir suçtan ibaret değildir. Aynı gece hem hakaret, hem tehdit, hem de yaralama yaşanmış olabilir; aylarca süren takip ve mesajlar da dosyaya eklenebilir. Şikâyetten vazgeçmenin sonucu her suç için ayrı ayrı belirlenir. Aşağıdaki tablo, eşe karşı en sık karşılaşılan suçlarda durumu özetler.

Bu tablo şunu gösterir: Aynı olayda şikâyete bağlı bir suçtan vazgeçmeniz o suç bakımından dosyayı kapatır; ama resen soruşturulan yaralama, nitelikli tehdit veya hürriyetten yoksun kılma için soruşturma devam eder. Bu suçların ayrıntılarını eşim bana hakaret ediyor, eşim beni tehdit ediyor, eşim arabama GPS taktı, eşim şifremi ele geçirdi, eşim beni evde kilitliyor ve eziyet suçu (TCK 96) yazılarımızda anlattık.

İfade, Tanıklıktan Çekinme ve Gerçeğe Aykırı Beyan

Şikâyetini geri çekmek isteyen eşlerin aklına gelen ilk yol, çoğu zaman ifadeyi değiştirmektir: “Aslında düştüm”, “Kapıya çarptım”, “Kavga etmedik” gibi. Bu, hukuken en riskli yoldur. Mağdurun tanık olarak dinlenmesi hâlinde yemin hariç tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır (CMK m.236/1). Bu nedenle gerçeğe aykırı beyan, yalan tanıklık soruşturmasına (TCK m.272) konu olabilir; ilk şikâyetin bilerek gerçeğe aykırı yapıldığı ortaya çıkarsa iftira (TCK m.267) gündeme gelir.

Kanunun tanıdığı meşru yol ise tanıklıktan çekinme hakkıdır. Şüpheli veya sanığın evlilik bağı kalmasa bile eşi tanıklıktan çekinebilir; bu hak, kişiye dinlenmeden önce bildirilir ve kişi dinlenirken de her zaman çekinebilir (CMK m.45). Tanıklıktan çekinebilecek olan kişi duruşmada tanıklıktan çekindiğinde, önceki ifadesine ilişkin tutanak okunamaz (CMK m.210/2).

Önemli bir ayrıntı: Mağdur, aynı zamanda davaya katılan sıfatıyla sanığın cezalandırılmasını istiyorsa, bu sırada tanıklıktan çekinme hakkını kullanmasının çelişkili olduğu öğretide ileri sürülmüştür. Yani katılan olarak ceza isteyip aynı anda tanık olarak susmak tartışmalı bir durumdur; bu konuda dosyanıza göre avukatınızla birlikte karar vermeniz gerekir. Ayrıca çekinme hakkı mahkûmiyeti tek başına engellemez: Mahkeme, olayın delilinin yalnızca bir tanığın açıklamalarından ibaret olmadığı hâllerde adli rapor, kolluk tutanağı, kamera kayıtları, mesajlar ve diğer tanıkların anlatımlarıyla karar verebilir (CMK m.210/1). Tanıklıktan çekinmenin kapsamını tanıklıktan çekinme hakkı: hangi akrabalar ifade vermek zorunda değil ve yakınım aleyhine tanıklık ve yalan tanıklık (CMK 45), iftirayı ise iftira suçu (TCK 267) yazılarımızda anlattık.

Baskı Altında Vazgeçme ve Koruma Kararı

Aile içi şiddet dosyalarında vazgeçme isteği çoğu zaman mağdurun kendi serbest iradesinden değil; eşin, ailelerin veya ekonomik bağımlılığın yarattığı baskıdan doğar. Vazgeçme bir irade açıklamasıdır ve gerçek bir iradenin ürünü olmalıdır. Eşe karşı yaralamada zaten vazgeçme dosyayı kapatmadığı için, baskı altında vazgeçmek mağdura hukuken bir kazanç sağlamaz; buna karşılık failin “dosya kapandı” yanılgısıyla davranışını sürdürmesine yol açabilir.

Koruma kararı ceza soruşturmasından bağımsız bir süreçtir. Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı ise geciktirilmeksizin verilir (6284 s.K. m.8/3). Bu nedenle ceza şikâyetinden vazgeçmek, verilmiş bir koruma kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; kararın kaldırılması veya değiştirilmesi ayrıca talep edilmesi gereken bir konudur. Koruma kararının nasıl alındığını 6284 koruma kararı nasıl alınır, ihlalin sonuçlarını 6284 tedbir kararının ihlali ve zorlama hapsi yazılarımızda anlattık.

Dava Sürerse: Erteleme, HAGB ve Diğer İhtimaller

Vazgeçme dosyayı kapatmasa da, eşe karşı basit bir yaralamada sonucun mutlaka hapis cezasının infazı olacağı anlamına gelmez. Kanun, yasal koşulları varsa savcılık ve mahkeme aşamasında farklı seçenekler tanır. Bu seçeneklerin her biri ayrı koşullara bağlıdır ve takdir yetkisi savcılık ile mahkemededir.

Örneğin eşe karşı basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek bir yaralamada artırımlı ceza aralığının üst sınırı iki yıl üç aydır; bu nedenle kamu davasının açılmasının ertelenmesi koşulları somut dosyada değerlendirilebilir. Temel kasten yaralamada ise artırımlı üst sınır dört yıl altı ay olduğundan bu kurum kural olarak uygulanamaz. Ancak hangi kurumun uygulanacağı, failin sabıkası, zararın giderilip giderilmediği ve olayın özelliklerine göre belirlenir. Ayrıntılar için kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK 171), HAGB nedir (CMK 231) ve HAGB son durum yazılarımıza bakabilirsiniz.

Şahsi Haklar ve Tazminat

Ceza şikâyetinden vazgeçmek ile tazminat hakkından vazgeçmek aynı şey değildir. Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikâyetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde dava açamaz (TCK m.73/7). Bu hüküm şikâyete bağlı suçlar için önem taşır; ama uygulamada vazgeçme tutanaklarında “her türlü şahsi hakkımdan da vazgeçiyorum” gibi ifadeler sıkça yer aldığından, eşe karşı yaralama dosyasında da imzaladığınız metni dikkatle okumalısınız.

Tazminat talebinizi saklı tutmak istiyorsanız, vazgeçme beyanınızda şahsi haklarınızı saklı tuttuğunuzu açıkça belirtin. Boşanma davasında tazminat ve kusur ilişkisini boşanmada kusur ve manevi tazminat yazımızda anlattık.

Boşanma Davasına Etkisi: Affetme ve Kusur

Şiddet gören eşin önünde iki ayrı yol vardır. Birincisi, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış nedeniyle özel boşanma sebebine dayanan davadır; ancak affeden tarafın bu sebeple dava hakkı yoktur (TMK m.162). İkincisi, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayanan genel boşanma sebebidir (TMK m.166/1). Bu nedenle ceza şikâyetinden vazgeçmenin “affetme” sayılıp sayılmayacağı önemlidir.

Basına yansıyan bir kararda, eşinin fiziksel saldırısına uğrayan kadının ceza davasındaki şikâyetinden vazgeçmesini gerekçe göstererek davayı reddeden aile mahkemesi kararı Yargıtay 2. Hukuk Dairesince bozulmuştur. Haberde aktarılan gerekçeye göre şikâyetten vazgeçme erkeği cezadan kurtarmaya yöneliktir ve bu, kadının erkeği affettiği anlamına gelmez (CNN Türk, 11.07.2018; haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır).

Boşanma davasında hâkim, ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunda değildir ve kusur değerlendirmesini kendi delillerine göre yapar. Ceza dosyasındaki adli rapor ve tutanaklar boşanma davasında da güçlü delildir. Affetmenin sınırlarını boşanmada affetme dava hakkını düşürür mü, koruma kararının delil değerini 6284 koruma kararı boşanma davasında kusur kanıtı olur mu, ceza ve boşanma sürecinin birlikte yürütülmesini aile içi şiddette ceza davası ve boşanma yazılarımızda anlattık.

Şikâyet Edilen Eş Açısından

“Eşim şikâyetini geri çekti, neden hâlâ ifadeye çağrılıyorum?” sorusu da sık sorulur. Cevap yine TCK m.86/3-a’dadır: Eşe karşı yaralama resen soruşturulduğu için mağdurun vazgeçmesi dosyayı kapatmaz. Şikâyete bağlı suçlarda sanığa tanınan “vazgeçmeyi kabul etmeme” imkânı (TCK m.73/6) da bu nedenle eşe karşı yaralamada bir anlam taşımaz. Şikâyet edilen eşin bu süreçte bilmesi gereken temel haklar ve riskler şunlardır:

Şikâyet edilen eşin, mağdur eşe ulaşarak ondan ifadesini değiştirmesini istemesi, hem yeni suçlar hem de koruma tedbirlerinin ağırlaştırılması bakımından risklidir. Savunma, delillerin ve olayın gerçek akışının ortaya konmasıyla yapılmalıdır.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar gerçek dosyalar değil, kuralların nasıl uygulandığını göstermek için hazırlanmış basitleştirilmiş örneklerdir.

Dördüncü senaryo, “eş” kavramının resmî evliliğe bağlı olmasının pratik sonucunu gösterir. Her dosyada evlilik durumu, yaralamanın ağırlığı ve aynı olayda işlenen diğer suçlar birlikte değerlendirilmelidir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Güvenliğinizi önceleyin. Şiddet veya tehdit sürüyorsa acil durumda 112’yi arayın ve koruma kararı isteyin; koruyucu tedbirde delil aranmaz, önleyici tedbir geciktirilmeksizin verilir (6284 s.K. m.8/3).
2. Olayın hangi suçları oluşturduğunu belirleyin. Yaralama, tehdit, hakaret ve takip için kurallar farklıdır; vazgeçmenin etkisi suça göre değişir.
3. Adli raporunuzu ve delillerinizi saklayın. Vazgeçseniz bile dosya devam edebilir; boşanma ve tazminat davalarında da bu belgelere ihtiyaç duyarsınız.
4. Vazgeçme kararınızı baskı altında vermeyin. Baskı görüyorsanız bunu savcılığa bildirin.
5. İfadenizde gerçeğe aykırı beyan vermeyin. Konuşmak istemiyorsanız tanıklıktan çekinme hakkınızı kullanın (CMK m.45).
6. Vazgeçme metnini dikkatle okuyun. Tazminat hakkınızı korumak için şahsi haklarınızı saklı tuttuğunuzu belirtin (TCK m.73/7).
7. Boşanma ve aile ilişkisi kararınızı ayrıca değerlendirin. Ceza şikâyetinden vazgeçmek tek başına af değildir; ancak açıkça affetmek özel sebebe dayanan dava hakkını düşürür (TMK m.162).
8. Süreleri takip edin. Şikâyete bağlı suçlarda altı ay (TCK m.73/1), özel boşanma sebebinde altı ay ve beş yıl (TMK m.162) önemlidir.

Sık Yapılan Hatalar

1. “Şikâyetimi çektim, dosya kapandı” sanmak. Eşe karşı yaralama resen soruşturulur; vazgeçme davayı düşürmez.
2. Uzlaşmayla dosyanın kapanacağını beklemek. Eşe karşı yaralama uzlaştırma kapsamı dışındadır.
3. İfade değiştirmek. “Düştüm” gibi gerçeğe aykırı beyanlar yalan tanıklık veya iftira sorumluluğu doğurabilir.
4. Tanıklıktan çekinme hakkını bilmemek. Eş olarak konuşmak zorunda değilsiniz; bu hak size hatırlatılmalıdır.
5. Koruma kararının da kalktığını sanmak. Koruma kararı ayrı bir süreçtir.
6. Vazgeçme metninde şahsi haklardan da vazgeçmek. Tazminat hakkınızı kaybedebilirsiniz.
7. “Affettim” mesajı göndermek. Açık af, boşanmanın özel sebebine dayanan dava hakkını düşürebilir.
8. Delilleri atmak. Adli rapor, fotoğraf ve mesajlar boşanma ve tazminat davalarında gerekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşimden şikâyetçi oldum, şikâyetimi geri çekebilir miyim?

Vazgeçme beyanında bulunabilirsiniz; ancak kasten yaralama eşe karşı işlendiğinde şikâyet aranmaksızın soruşturulur ve ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-a). Bu nedenle vazgeçmeniz dosyayı kapatmaz.

Hafif bir yaralama için de dava sürer mi?

Evet. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralama normalde şikâyete bağlıdır (TCK m.86/2); ancak eşe karşı işlendiğinde üçüncü fıkra gereği şikâyet aranmaz.

Boşandığım eşim için de aynı kural geçerli mi?

Evet. Kanun “boşandığı eş” ifadesini açıkça saymıştır (TCK m.86/3-a).

Eşimle uzlaşırsam ceza davası biter mi?

Hayır. Kanun kasten yaralamayı uzlaştırma kapsamına alırken üçüncü fıkrayı hariç tutmuştur (CMK m.253/1-b-1). Eşe karşı yaralama bu fıkradadır.

Aynı olayda tehdit de varsa uzlaştırma olur mu?

Kural olarak hayır. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253/3).

Hangi suçlarda vazgeçmem dosyayı kapatır?

Şikâyete bağlı suçlarda: Hakaret (TCK m.131), ısrarlı takip (TCK m.123/A), kişilerin huzur ve sükûnunu bozma (TCK m.123), haberleşmenin ve özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m.139) ve malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit (TCK m.106/1). Bu suçlarda vazgeçme davayı düşürür (TCK m.73/4).

İfade vermek zorunda mıyım?

Eşinize karşı tanıklıktan çekinme hakkınız vardır ve bu hak evlilik bağı kalmasa bile devam eder (CMK m.45). Mağdur tanık olarak dinlendiğinde yemin hariç tanıklık hükümleri uygulanır (CMK m.236/1).

Tanıklıktan çekinirsem önceki ifadem ne olur?

Tanıklıktan çekinebilecek olan kişi duruşmada çekindiğinde önceki ifadesine ilişkin tutanak okunamaz (CMK m.210/2). Ancak mahkeme adli rapor, tutanak, kamera ve diğer tanıklar gibi delillerle karar verebilir.

Mahkemede “düştüm” desem ne olur?

Gerçeğe aykırı beyan yalan tanıklık soruşturmasına (TCK m.272) konu olabilir; ilk şikâyetin bilerek gerçeğe aykırı yapıldığı anlaşılırsa iftira (TCK m.267) gündeme gelir. Konuşmak istemiyorsanız çekinme hakkını kullanın.

Şikâyetimden vazgeçersem koruma kararım kalkar mı?

Hayır. Koruma kararı ceza dosyasından bağımsızdır; koruyucu tedbir için şiddetin delili aranmaz, önleyici tedbir ise geciktirilmeksizin verilir (6284 s.K. m.8/3). Kaldırılması ayrıca talep edilmesi gereken bir konudur.

Eşim hapis yatar mı?

Bu, yaralamanın ağırlığına, eşin sabıkasına ve diğer koşullara bağlıdır. Koşulları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK m.171), hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231), ertelemeye (TCK m.51) veya basit yaralamada adli para cezasına (TCK m.86/2) karar verilebilir.

Şikâyetten vazgeçersem tazminat hakkım gider mi?

Vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi ayrıca açıklamadıkça gitmez (TCK m.73/7). Bedensel zarar için maddi (TBK m.54) ve manevi tazminat (TBK m.56) istenebilir.

Ceza şikâyetinden vazgeçmek boşanmada af sayılır mı?

Tek başına sayılmaz. Basına yansıyan bir kararda Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, şikâyetten vazgeçmenin eşi cezadan kurtarmaya yönelik olduğunu ve affetme anlamına gelmediğini belirtmiştir (CNN Türk, 11.07.2018). Ancak açıkça affetmek, özel sebebe dayanan dava hakkını düşürür (TMK m.162).

Darp raporu aldım ama şikâyetçi olmadım; ne olur?

Eşe karşı yaralamada şikâyet aranmadığından olay savcılığa ulaştığında soruşturma başlar. Sağlık mesleği mensupları suç belirtisini bildirmekle yükümlüdür (TCK m.280).

Dinî nikâhlı eşim için kural farklı mı?

Olabilir. “Eş” kural olarak resmî evliliği ifade eder; bu nedenle nitelikli hâl uygulanmayabilir ve basit yaralama şikâyete bağlı kalabilir. 6284 sayılı Kanunun korumasından ise yararlanılabilir.

Karşılıklı kavgada ikimiz de yaralandıysak?

Her iki eş hakkında ayrı ayrı soruşturma yapılır. Kimin önce haksız fiille başladığı belirlenemiyorsa cezada indirim yapılabilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir (TCK m.88/1).