HAGB Kaldırıldı mı? AYM İptali ve 7589 Sayılı Kanunla Kapanan Süreç

Türk ceza pratiğinin en çok kullanılan kurumu aylardır bir belirsizlik içindeydi: “HAGB kaldırıldı mı?” Bugünkü net cevap: Hayır — ve 30 Eylül 2026 riski de ortadan kalktı. Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı o gün yürürlüğe girecekti; ancak kanun koyucu tarihe iki ay kala CMK 231’i yeniden düzenledi. Bu rehber; bugünkü durumu, sürecin nasıl kapandığını ve mevcut HAGB kararlarının akıbetini tek yerde topluyor.

Bugünkü Durum: HAGB Yürürlükte ve Yeniden Düzenlendi

HAGB uygulanmaya devam ediyor: iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezalarında, şartları taşıyan sanık hakkında hükmün açıklanması beş yıllık denetim süresiyle geri bırakılabiliyor. Kurumun çerçevesi 31 Temmuz 2026 itibarıyla 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş hâliyle yürürlüktedir.

Kanun yolu bakımından 2024’te kurulan düzen korunmuştur: sanığın kabulü aranmaz ve karara karşı istinaf yolu açıktır (1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için) — ayrıntı: HAGB kararına karşı istinaf başvurusu.

AYM’nin İkinci İptali: 2025/149

AYM, 10 Temmuz 2025 tarihli, 2025/149 sayılı kararıyla (RG: 31 Aralık 2025) CMK 231’in 5-14. fıkralarını iptal etti. Gerekçe tek ve net: kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m.17 kapsamındaki işkence, eziyet ve kötü muamele suçlarında HAGB’yi dışlayan açık bir kuralın bulunmaması — bu, devletin faile orantılı ceza ve mağdura etkili giderim yükümlülüğüyle bağdaşmadı. İptal hükümleri, yayımdan 9 ay sonra, 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek. (Kurumun 2023’teki ilk iptali ve 8. Paketle yeniden kuruluşu için: AYM İptal Kararı analizimiz.)

Belirsizlik Çözüldü: Paket HAGB’yi İçeriyordu

16 Temmuz 2026’daki Genel Kurul görüşmelerinin ardından, HAGB maddesinin metinden çıkarıldığı yönünde yaygın bir bilgi dolaşıma girdi ve birçok kaynağa girdi. Yayımlanan kanun bunu doğrulamadı.

31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 15’inci maddesi, CMK 231’in beşinci ilâ ondördüncü fıkralarını yeniden düzenlemiştir. Yani paket, tam da bu boşluğu kapatmak üzere hazırlanan maddeyi içeriyordu.

Bu karışıklığın nasıl doğduğu ve gerçekten hangi maddelerin çıkarıldığı için: Paketten gerçekten çıkarılan maddeler.

30 Eylül’e Ne Oldu? Boşluk Doğmadan Kapandı

Anayasa Mahkemesi’nin iptal hükümleri 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek ve o tarihten sonra yeni HAGB kararı verilemez hâle gelecekti. Bu ertelemenin amacı, yasama organına boşluk doğmadan yeni bir düzenleme yapma imkânı tanımaktı ve bu imkân kullanıldı: düzenleme, tarihe yaklaşık iki ay kala yayımlandı.

Kanun koyucunun cevabı, iptal gerekçesiyle birebir örtüşüyor. AYM’nin iptal sebebi, kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği işkence, eziyet ve kötü muamele niteliğindeki suçlarda HAGB’yi dışlayan açık bir kuralın bulunmamasıydı. Yeni CMK m.231/14 tam olarak bu kuralı getirmiştir: işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda HAGB hükümleri uygulanmaz.

Ne Değişti, Ne Değişmedi?

Eşikteki dosyalar için not: 30 Eylül’e kadar karara bağlanma telaşı artık gereksizdir; kurum kesintisiz devam etmektedir. Buna karşılık m.231/14 kapsamındaki suç tiplerinde HAGB yolu kapanmıştır — bu dosyalarda erteleme (TCK 51) ve seçenek yaptırımlar değerlendirilmelidir.

HAGB’nin Üç Aşamalı Seyri

Kurumun bugünkü hâlini anlamak için son üç yılda yaşanan gelişmeleri sırayla görmek gerekir.

Dördüncü satırdaki iptal kararının gerekçesi, yeni düzenlemenin de yönünü belirlemiştir: Anayasa Mahkemesi, özellikle kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği işkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmasının cezasızlık sonucu doğurmasını Anayasa’ya aykırı bulmuştu. 7589 sayılı Kanun bu suçları kapsam dışına çıkararak iptal gerekçesini karşılamıştır.

Yeni Düzenlemede Ne Değişti?

7589 sayılı Kanun kurumu kaldırmamış, çerçevesini yeniden çizmiştir. Korunan ve değişen noktalar aşağıdadır.

Yedinci satır uygulamada önemli bir kolaylık getirir: zararın tamamen giderilmesi HAGB’nin koşullarından biridir; yeni düzenleme, ödeme gücü sınırlı sanıklar için zararın taksitle giderilmesine ilişkin taahhüt imkânı tanımıştır. Böylece tek seferde ödeme yapamayan sanıklar da bu kurumdan yararlanabilir hâle gelmiştir.

Beşinci satır ise en köklü sınırlamadır: işkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçlarında artık HAGB kararı verilemez — bu, AYM’nin iptal gerekçesinin doğrudan karşılığıdır.

Devam Eden Dosyalar Ne Olacak?

Mevzuat değişikliklerinde en çok merak edilen konu, hâlihazırda süren dosyaların hangi hükme tabi olacağıdır.

Yedinci satır özellikle vurgulanmalıdır: internette yaygın biçimde dolaşan “HAGB tamamen kaldırıldı” bilgisi güncel değildir. Kurum, 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle yeni çerçevesini kazanmış ve şartları taşıyan dosyalarda uygulanmaya devam etmektedir. Kurumun şartları için HAGB nedir: şartlar ve sonuçlar, kanun yolu için HAGB kararına karşı istinaf başvurusu rehberlerimize bakabilirsiniz.

Kanun yolları ve hüküm sonrası rehberlerimiz: istinaf nasıl yapılır · kanun yararına bozma · HAGB güncel durum · HAGB denetim süresi · beraat kararının sonuçları · müşteki ile katılan farkı

Özetle: Kalkmadı, Yeniden Yazıldı

HAGB hakkında en yaygın bilgi hatası kurumun kaldırıldığı yönündedir. Doğrusu şudur: Anayasa Mahkemesi CMK m.231’in 5-14. fıkralarını iptal etmiş, yürürlüğü 30 Eylül 2026’ya bırakmış; kanun koyucu bu tarihten önce 7589 sayılı Kanun’la fıkraları yeniden düzenlemiştir. Böylece boşluk doğmamış ve kurum yeni çerçevesiyle yürürlükte kalmıştır.

Korunan unsurlar: iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası sınırı, beş yıllık denetim süresi (çocuklarda üç yıl), daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama şartı ve zararın giderilmesi koşulu.

Değişen iki unsur ise şunlardır: işkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçları kapsam dışına çıkarılmıştır — bu, AYM’nin iptal gerekçesinin doğrudan karşılığıdır; ve ödeme gücü sınırlı sanıklar için zararın taksitle giderilmesine ilişkin taahhüt imkânı getirilmiştir.

Kanun yolu bakımından 2024’te 7499 sayılı Kanun’la kurulan düzen sürmektedir: sanığın kabulü aranmaz ve HAGB kararına karşı itiraz değil istinaf yoluna başvurulur. Devam eden dosyalarda lehe hüküm ilkesi gözetilir; daha önce verilmiş HAGB kararları ise geçerliliğini korur ve denetim süreleri işlemeye devam eder.

Sıkça Sorulan Sorular

HAGB şu an yürürlükte mi?

Evet. HAGB yürürlüktedir. Kurum, 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026’da yeniden düzenlenmiştir; CMK 231’in beşinci ilâ ondördüncü fıkraları yürürlüktedir ve şartları taşıyan dosyalarda karar verilmeye devam edilmektedir.

AYM HAGB’yi neden iptal etti?

AYM, 10 Temmuz 2025 tarihli ve 2025/149 sayılı kararıyla (RG: 31 Aralık 2025) CMK 231’in 5 ilâ 14. fıkralarını iptal etti. Tek gerekçe: kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında işkence, eziyet ve kötü muamele sayılan suçlarda HAGB uygulanmasını engelleyen açık bir kural bulunmaması. İptal, yayımdan 9 ay sonra — 30 Eylül 2026’da — yürürlüğe girecek.

12. Yargı Paketi bu boşluğu kapattı mı?

Evet, kapattı. 7589 sayılı Kanunun 15’inci maddesi CMK 231’in beşinci ilâ ondördüncü fıkralarını yeniden düzenlemiştir. Genel Kurul sonrasında HAGB maddesinin çıkarıldığı yönünde yaygın bir bilgi dolaşmış, ancak Resmî Gazete’de yayımlanan metin bunu doğrulamamıştır.

30 Eylül’de boşluk doğacak mı?

Bu senaryo gerçekleşmedi. Düzenleme tarihe yaklaşık iki ay kala, 31 Temmuz 2026’da yayımlandı. AYM’nin aradığı istisna da getirildi: yeni CMK m.231/14 uyarınca işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele niteliğindeki suçlarda HAGB uygulanmaz.

Hakkımda verilmiş HAGB kararı ne olacak?

Mevcut HAGB kararları ve devam eden denetim süreleri geçerliliğini korur. Denetim süresi içinde kasıtlı suç işlememe ve yükümlülüklere uyma zorunluluğu aynen devam eder. Yükümlülük ihlali hâlinde ise mahkemenin cezanın yarısına kadarını infaz etmeme veya erteleme yetkisi bulunmaktadır (m.231/11).

Bugün sanık için doğru strateji nedir?

Zamanlama baskısı ortadan kalktı; kurum kesintisiz devam ediyor. Bugün asıl belirleyici olan suçun niteliğidir: m.231/14 kapsamındaki suçlarda HAGB yolu kapalıdır ve bu dosyalarda erteleme (TCK 51) ile seçenek yaptırımlar değerlendirilmelidir. Ayrıca zararı derhal gideremeyen sanık için taksitle ödeme seçeneği (m.231/9) mutlaka gündeme getirilmelidir.

Bu rehber, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun metnine dayanır.

Güncelleme Geçmişi

• 31 Temmuz 2026 — 7589 sayılı Kanun Resmî Gazete’de yayımlandı ve CMK 231/5-14 yeniden düzenlendi. Sayfanın önceki sürümünde HAGB maddesinin pakette olup olmadığı belirsiz olarak aktarılıyordu; yayımlanan metinle bu belirsizlik giderildi. “30 Eylül senaryoları” bölümü, sürecin nasıl kapandığını anlatan bölümle değiştirildi ve yürürlükteki metnin yenilikleri tabloya işlendi.
• 18 Temmuz 2026 — Sayfa, 7589 sayılı Kanunun 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan metnine göre güncellenmiştir.