HAGB Kaldırıldı mı? AYM İptali, 7589 Sayılı Kanun ve 30 Eylül 2026: Güncel CMK 231 ve Değişen Tek Fıkra
18 Temmuz 2026

HAGB Kaldırıldı mı? AYM İptali, 7589 Sayılı Kanun ve 30 Eylül 2026: Güncel CMK 231 ve Değişen Tek Fıkra

Hayır, HAGB kaldırılmadı. Anayasa Mahkemesi 10/7/2025 tarihli, E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK m.231’in beşinci ilâ on dördüncü fıkralarını iptal etmiş ve iptalin Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, yani 30/9/2026’da yürürlüğe girmesine karar vermişti; karar 31/12/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanun koyucu bu tarihten önce harekete geçti: 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 15. maddesi CMK m.231’in beşinci ilâ on dördüncü fıkralarını yeniden düzenledi ve bu düzenleme 31/7/2026’da yürürlüğe girdi. Yeni metin, iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında HAGB’ye, beş yıllık denetim süresine, taksitle zarar gidermeye ve istinaf yoluna ilişkin kuralları büyük ölçüde aynen korudu; asıl değişiklik on dördüncü fıkrada yapıldı: HAGB hükümleri artık işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda uygulanmaz. Bu, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesinin doğrudan karşılığıdır. Aşağıda sürecin kronolojisi, yeni metin, değişen ve değişmeyen noktalar, mevcut HAGB kararlarının durumu ve 30 Eylül 2026’nın ne anlama geldiği kanun ve karar metinleriyle anlatılmaktadır.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir? CMK 231. Bu sayfa HAGB’nin güncel hukuki durumuna odaklanır: iki Anayasa Mahkemesi kararı ve gerekçeleri, 7499 ve 7589 sayılı Kanunlar, yeni CMK m.231’in metni, değişen tek fıkra, 30/9/2026’nın etkisi, mevcut ve devam eden dosyalar, 1/6/2024 geçiş kuralı ve dilekçe örneği. Kurumun şartları için HAGB nedir rehberine bakabilirsiniz.

HAGB ihtimali olan bir dosyanız mı var?
Güncel metne göre dosyanızı birlikte değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: HAGB yürürlüktedir. AYM, 10/7/2025 tarihli, E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararla (RG 31/12/2025, sayı 33124) CMK m.231/5-14’ü iptal etti; iptal 30/9/2026’da yürürlüğe girecekti. 7589 sayılı Kanun (16/7/2026) bu fıkraları yeniden düzenledi; yeni metin 31/7/2026’da yürürlüğe girdi. Korunanlar: 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para, 5 yıl denetim, zararın aylık taksitle giderilmesi, sanığın kabulünün aranmaması, istinaf yolu, özel sicil. Değişen: m.231/14 — işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz; 7499 dönemindeki inkılap kanunları istisnası güncel metinde yoktur. 1/6/2024’ten önce verilen HAGB kararlarında itiraz yolu ve sanığın kabul şartı devam eder (CMK geçici m.6/2).

Kısa Kronoloji

HAGB’nin mevzuat seyri
TarihGelişmeSonuç
1/6/2023AYM, E.2022/120, K.2023/107: 231/5 ilk cümlesi ve uygulanma imkânı kalmayan fıkralar iptalRG 1/8/2023 (sayı 32266); yürürlük bir yıl sonra
12/3/20247499 sayılı Kanun: 231 yeniden düzenlendi; sanığın kabulü şartı kaldırıldı, istinaf yolu getirildiKanun yolu değişiklikleri 1/6/2024 ve sonrasındaki kararlara uygulanır
10/7/2025AYM, E.2024/98, K.2025/149: 7499 sayılı Kanunla değiştirilen 231/5-14 iptalRG 31/12/2025 (sayı 33124); yürürlük dokuz ay sonra (30/9/2026)
16/7/20267589 sayılı Kanun kabul edildi; 15. maddesiyle 231/5-14 yeniden düzenlendi—
31/7/20267589 sayılı Kanunun 231’e ilişkin hükmü yürürlüğe girdiHAGB yeni metinle yürürlükte
30/9/2026AYM iptalinin yürürlük tarihiİptal, 7589 ile değiştirilmiş eski metne ilişkindir

Tablonun son satırı, sayfa başlığındaki tarihin bugünkü anlamını gösterir. Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği kurallar, 7499 sayılı Kanunla değiştirilmiş hâliyle CMK m.231’in beşinci ilâ on dördüncü fıkralarıydı. Bu fıkralar 31/7/2026’da 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendiğinden, 30/9/2026’da yürürlüğe girecek iptal hükmünün konusu olan metin artık yürürlükte değildir. Yeni metin, iptal kararından sonra kabul edilmiş ayrı bir kanun hükmüdür ve Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesini karşılayacak şekilde değiştirilmiştir. Bu nedenle 30/9/2026 tarihi, HAGB’nin kaldırılacağı bir tarih değildir. Kanun metninde iptal kararına ilişkin dipnot yer almaya devam etse de, fıkraların başında 7589 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin kaydı bulunmaktadır ve uygulanacak olan bu güncel metindir. Sürecin haber boyutu için AYM HAGB iptal kararı, yargı paketinden çıkarıldığı söylenen maddelere ilişkin karışıklık için yargı paketinden çıkarılan maddeler sayfalarına bakabilirsiniz.

İlk İptal (2023) Neyi Değiştirdi?

Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli ilk iptal kararı, HAGB’nin bugünkü yapısını büyük ölçüde belirlemiştir. İkinci kararda özetlendiği üzere Mahkeme ilk kararında; sanığın, henüz hüküm kurulmadan HAGB’yi kabul etmesiyle geçerli bir feragat iradesi olmaksızın kanunen tabi olduğu istinaf yolundan yoksun bırakılmasının hükmün denetlenmesini talep etme hakkı ile mahkemeye erişim hakkını sınırladığını, müsaderenin HAGB kararı verilmesi durumunda hangi aşamada infaz edileceğine dair açık bir kanun hükmünün bulunmadığını ve kurumun kamu görevlilerinin işkence ve kötü muamele suçlarında cezasızlığa yol açtığını tespit etmişti. 7499 sayılı Kanun ilk iki soruna cevap vererek sanığın kabul şartını kaldırmış, istinaf yolunu getirmiş ve müsadereyi düzenlemiş; ancak üçüncü soruna ilişkin bir istisna öngörmemişti. İkinci iptal kararı bu nedenle verilmiş, 7589 sayılı Kanun da bu eksikliği on dördüncü fıkrada gidermiştir.

İkinci İptalin Gerekçesi

Anayasa Mahkemesi 2025 tarihli kararında önce ilk iptal kararındaki tespitleri hatırlatmıştır: HAGB kurumunun cezasızlıkla bağlantılı olarak yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağıyla ilgili sorunlara neden olduğu, kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 bağlamında işkence, eziyet ve kötü muamele kabul edilen suçlarda HAGB’nin uygulanmayacağına dair yasal düzenlemenin bulunmamasının Anayasa’ya aykırı olduğu. Mahkeme, 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında HAGB’nin sanığın kabulüne bağlı olmadığını ve kararın istinaf denetimine açıldığını kabul etmiş; ancak kamu görevlilerinin işkence, eziyet ve kötü muamele suçları bakımından HAGB’yi dışlayan bir düzenlemenin hâlâ bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle kural, Anayasa m.17’nin devlete yüklediği, faillere fiilleriyle orantılı cezalar verilmesi ve mağdurlar açısından uygun giderimin sağlanması şeklindeki usul yükümlülüğüyle bağdaşmadığı gerekçesiyle iptal edilmiştir. İşkence suçunun unsurları için işkence suçu rehberine bakabilirsiniz.

Güncel Metin: CMK m.231/5-14

“(5) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. […] (8) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi hâlinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. […] Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. (9) Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir. […] (14) Bu maddenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümleri, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17 nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz.”

Güncel CMK m.231/5-14’ün yapısı
FıkraDüzenleme
52 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında HAGB; uzlaşma saklı; müsadere hariç hukuki sonuç doğurmaz
6Şartlar: kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyet yokluğu, yeniden suç işlemeyeceği kanaati, zararın tamamen giderilmesi
7HAGB verilen hükümde hapis ertelenemez, seçenek yaptırıma çevrilemez
85 yıl denetim; denetimde kasıtlı suçtan yeni HAGB yok; en çok 1 yıl denetimli serbestlik; dava zamanaşımı durur
9Zarar derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitle ödeme koşuluyla HAGB
10Denetim yükümlülüklere uygun geçerse hüküm kaldırılır, düşme kararı
11Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlalinde hüküm açıklanır; mahkeme cezanın yarısına kadarını infaz etmeyebilir, erteleyebilir veya seçenek yaptırıma çevirebilir
12HAGB kararına karşı istinaf (CMK m.272/3 saklı); BAM kararlarında m.286
13Özel sisteme kayıt; yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak kullanılır
14İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz

Denetim süreniz devam ediyor mu?
Yeni metnin dosyanıza etkisini birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Ne Değişti, Ne Değişmedi?

Anayasa Mahkemesinin kararında 7499 sayılı Kanunla getirilen metin ayrıntılı olarak aktarılmıştır. Bu metin, 7589 sayılı Kanunla yeniden yürürlüğe konulan metinle karşılaştırıldığında, beşinci ilâ on üçüncü fıkraların içerik bakımından büyük ölçüde aynen korunduğu görülür: ceza sınırı, şartlar, beş yıllık denetim, taksitle zarar giderme, yükümlülük ihlalinde mahkemenin takdir yetkisi, istinaf yolu ve özel sicil 7499 döneminde de mevcuttu. Değişen fıkra on dördüncü fıkradır. 7499 sayılı Kanun döneminde bu fıkra, Anayasa m.174’te koruma altına alınan inkılap kanunlarında yer alan suçlarda HAGB’ye karar verilemeyeceğini düzenliyordu; 7589 sayılı Kanunla bu fıkra, işkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçlarını kapsam dışında bırakacak şekilde yeniden yazılmıştır. Güncel CMK metninde inkılap kanunlarına ilişkin bir HAGB istisnası yer almamaktadır.

7499 metni ile 7589 metninin karşılaştırılması
Konu7499 dönemi (12/3/2024 – 30/7/2026)7589 sonrası (31/7/2026’dan itibaren)
Ceza sınırı2 yıl veya daha az hapis ya da adli paraAynı
Sanığın kabulüAranmazAranmaz
Denetim süresi5 yıl5 yıl
Taksitle zarar gidermeVar (m.231/9)Var (m.231/9)
Yükümlülük ihlalinde takdirCezanın yarısına kadar infaz etmeme, erteleme, seçenek yaptırımAynı
Kanun yoluİstinafİstinaf
14. fıkradaki istisnaİnkılap kanunlarındaki suçlarİşkence, eziyet, kamu görevlisinin Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçları

Tablonun son satırı iki farklı sonuç doğurur. Birincisi, işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB kararı verilemez. İkincisi, güncel metinde inkılap kanunlarına ilişkin istisna bulunmadığından bu suçlarda HAGB’nin önünde CMK m.231 bakımından özel bir engel kalmamıştır; ancak şartların somut dosyada ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Suç tarihi 31/7/2026’dan önce olan dosyalarda on dördüncü fıkradaki değişikliğin nasıl uygulanacağı, lehe kanun ilkesi bakımından ayrıca tartışılmalıdır. Lehe kanun ilkesi için lehe olan kanunun uygulanması rehberine bakabilirsiniz.

Mevcut ve Devam Eden Dosyalar

Dosyaların durumu
DurumDeğerlendirmeDayanak
1/6/2024’ten önce verilmiş HAGB kararlarıİtiraz yolu ve sanığın kabul şartı uygulanmaya devam ederCMK geçici m.6/2-b, d
1/6/2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarıİstinaf yoluCMK geçici m.6/2-a; m.231/12
Denetim süresi devam eden kararlarDenetim ve yükümlülükler sürer; dava zamanaşımı dururCMK m.231/8
Denetim süresini tamamlayanlarHüküm ortadan kaldırılır, düşme kararıCMK m.231/10
Karar bekleyen dosyalarŞartlar varsa HAGB verilebilirCMK m.231/5-6
İşkence, eziyet, kamu görevlisinin kötü muamele suçlarıHAGB verilemezCMK m.231/14
15.000 TL dahil adli para cezalı HAGB kararlarıİstinaf yolu kapalıCMK m.272/3-a; m.231/12

Tablonun ilk iki satırı, kanun yolunun HAGB kararının verildiği tarihe göre belirlendiğini gösterir. 7499 sayılı Kanunla getirilen istinaf yolu ve sanığın kabulünün aranmaması, 1/6/2024 tarihi ve sonrasında verilen HAGB kararları hakkında uygulanır; bu tarihten önce verilen kararlara karşı itiraz yolu devam eder ve bu kararlar bakımından sanığın kabul etmesi şartı aranmaya devam olunur (CMK geçici m.6/2). Son satır ise sık gözden kaçan bir sınırı gösterir: hapis cezasından çevrilenler hariç, sonuç olarak on beş bin lira dahil adli para cezasına ilişkin hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulamaz; HAGB kararlarında da bu sınır saklıdır. Kanun yolu için HAGB kararına karşı istinaf, istinaf dilekçesi için HAGB kararına karşı istinaf dilekçesi sayfalarına bakabilirsiniz.

HAGB Şartları: Kontrol Listesi

HAGB kararı verilebilmesi için
ŞartAçıklamaDayanak
Ceza sınırıHükmolunan ceza 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıCMK m.231/5
Önceki mahkûmiyetSanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmasıCMK m.231/6-a
KanaatKişilik özellikleri ve duruşmadaki tutuma göre yeniden suç işlemeyeceği kanaatiCMK m.231/6-b
ZararZararın tamamen giderilmesi veya aylık taksitle giderilmesi koşuluCMK m.231/6-c, 9
Denetim süresinde yeni HAGBDenetim süresi içinde kasıtlı suç nedeniyle yeniden HAGB verilemezCMK m.231/8
Suç türüİşkence, eziyet ve kamu görevlisinin Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçları hariçCMK m.231/14
UzlaştırmaUzlaştırma kapsamındaki suçlarda önce uzlaştırmaCMK m.231/5, m.254

Tablonun dördüncü satırı uygulamada en sık tartışılan şarttır. Zararın ne olduğu ve miktarı dosya kapsamından belirlenemiyorsa veya zarar doğmayan bir suç söz konusuysa, bu şart ayrıca değerlendirilir. Zararın bir kısmı giderilmiş, kalanı giderilemiyorsa, dokuzuncu fıkradaki aylık taksit imkânı mahkemeden açıkça talep edilmelidir. HAGB talebinin nasıl yazılacağı için HAGB talebi dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

Denetim Süresindeki Yükümlülükler

HAGB kararı verilen sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde, bir yılı geçmemek üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle denetimli serbestlik tedbiri olarak; meslek veya sanat sahibi değilse bir eğitim programına devam etmesine, meslek veya sanat sahibiyse bir kamu kurumunda veya aynı meslek ya da sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmekle yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka bir yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilir (CMK m.231/8). Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya bu yükümlülüklere aykırı davranılması hâlinde mahkeme hükmü açıklar (m.231/11); süre yükümlülüklere uygun geçirilirse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak düşme kararı verilir (m.231/10).

Müsadere ve Mağdur Açısından HAGB

HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmaması anlamına gelir (CMK m.231/5). Anayasa Mahkemesinin kararında da belirtildiği gibi, HAGB kararı verilen yargılamalarda kararın kesinleşmesiyle birlikte müsadere kararı infaz edilir. Bu nedenle suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşya ve kazançlar bakımından HAGB, müsadereyi engellemez. Mağdur açısından ise HAGB’nin en önemli güvencesi, zararın giderilmesi şartıdır; zarar giderilmeden veya taksitle giderilmesi koşulu konulmadan HAGB kararı verilemez. Katılan sıfatını kazanan mağdur, HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurabilir. Katılanın istinaf dilekçesi için HAGB kararına karşı istinaf dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.

HAGB ile Uzlaştırma ve Erteleme İlişkisi

CMK m.231/5, uzlaşmaya ilişkin hükümleri saklı tutar. Uzlaştırma kapsamındaki bir suçta kovuşturma evresinde uzlaşma sağlanırsa, sanık edimini defaten yerine getirdiğinde davanın düşmesine karar verilir; edimin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi hâlinde ise durma kararı verilir (CMK m.254/2). Bu nedenle uzlaştırma kapsamındaki suçlarda HAGB’den önce uzlaştırmanın işletilmesi gerekir. HAGB kararı verilen hükümde ise hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez (m.231/7); mahkeme, dosyanın özelliklerine göre HAGB, erteleme veya seçenek yaptırım arasında tercih yapar. Uzlaştırma ile HAGB ilişkisi için ceza hukukunda uzlaştırma ve HAGB, erteleme ile farkı için cezanın ertelenmesi ile HAGB farkı rehberlerine; ön değerlendirme için HAGB değerlendirme aracı sayfasına bakabilirsiniz.

Taksitle Zarar Giderme ve Yükümlülük İhlali

HAGB’nin şartlarından biri, suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesidir (CMK m.231/6-c). Sanık bu koşulu derhâl yerine getiremiyorsa, zararı denetim süresince aylık taksitlerle ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir (m.231/9). Taksitlerin ödenmemesi, denetimli serbestlik yükümlülüğüne aykırılık olarak değerlendirilebilir ve mahkeme hükmü açıklar. Ancak kanun, bu aşamada mahkemeye önemli bir takdir yetkisi tanır: kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir (m.231/11). Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir. Denetim süresinde yeni suç işlenmesinin sonuçları için HAGB denetim süresinde suç işlenirse rehberine bakabilirsiniz.

Neden Bu Kadar Karışıklık Oldu?

HAGB konusundaki bilgi kirliliğinin üç kaynağı vardır. Birincisi, iki ayrı Anayasa Mahkemesi kararının benzer başlıklarla duyurulması ve her iki kararda da iptalin ileri bir tarihte yürürlüğe girecek olmasıdır. İkincisi, 7589 sayılı Kanunun Genel Kurul görüşmeleri sırasında HAGB maddesinin metinden çıkarıldığı yönünde bir bilginin yayılmasıdır; oysa yürürlüğe giren kanun metni CMK m.231’i yeniden düzenlemiştir ve kanun metninde bu değişiklik “Değişik:16/7/2026-7589/15 md.” kaydıyla yer almaktadır. Üçüncüsü, yeniden yazılan metnin büyük ölçüde önceki metinle aynı olması nedeniyle hangi hükmün yeni olduğunun ayırt edilememesidir. Somut bir dosyada bu karışıklığın önüne geçmenin tek yolu, karar tarihindeki ve bugünkü kanun metnini ayrı ayrı okumak ve resmî kaynaklardan doğrulamaktır; kulaktan dolma bilgiyle kanun yolu süresi kaçırılmamalıdır.

Yeni Metin de Denetlenebilir mi?

7589 sayılı Kanunla getirilen yeni metin de diğer kanun hükümleri gibi Anayasa’ya uygunluk denetimine açıktır. Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun hükmünü Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasını ciddi bulursa, Anayasa Mahkemesinin vereceği karara kadar davayı geri bırakır (Anayasa m.152/1). Ancak böyle bir başvuru, kendiliğinden yeni metnin uygulanmasını durdurmaz; bir kanun hükmü ancak Anayasa Mahkemesinin iptal kararının yürürlüğe girmesiyle yürürlükten kalkar. Bu nedenle bugün itibarıyla HAGB, 7589 sayılı Kanunla belirlenen çerçevede uygulanmaktadır.

Dosyanıza Göre Ne Yapmalısınız?

  1. Yargılaması devam eden sanıklar: Ceza sınırını, önceki mahkûmiyet durumunu ve zararın giderilmesini değerlendirin; zarar tam ödenemiyorsa taksit imkânını açıkça isteyin.
  2. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar: Önce uzlaştırmanın işletildiğinden emin olun.
  3. HAGB kararı almış olanlar: Kararın tarihine göre kanun yolunu (itiraz veya istinaf) ve süresini kontrol edin.
  4. Denetim süresindekiler: Yükümlülüklere ve taksit ödemelerine uyun; ödeme güçlüğü doğarsa belgeleriyle mahkemeye bildirin.
  5. Hükmün açıklanması için ihbar yapılanlar: CMK m.231/11’deki takdir imkânlarını dilekçeyle talep edin.
  6. Mağdurlar: Zararın giderilmesi şartının gerçekten yerine getirilip getirilmediğini denetleyin; gerekirse katılan olarak istinaf yoluna başvurun.

Sık Yapılan Hatalar

  • 30 Eylül telaşıyla stratejiyi değiştirmek: Kurum kesintisiz devam etmektedir.
  • Karar tarihini kontrol etmemek: 1/6/2024 öncesi ve sonrası kararlarda kanun yolu farklıdır.
  • Taksit imkânını talep etmemek: Zarar derhâl giderilemiyorsa aylık taksit koşulu istenmelidir.
  • Taksit ödeyemeyince sessiz kalmak: Ekonomik güçlük belgelendirilerek mahkemeye bildirilmelidir.
  • HAGB ile ertelemeyi karıştırmak: HAGB verilen hükümde hapis ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez.

İnternette Dolaşan Yanlış Bilgiler

  • “HAGB 30 Eylül’de kalkıyor”: Yanlış. İptal edilen metin 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir.
  • “HAGB maddesi yargı paketinden çıkarıldı”: Yanlış. 7589 sayılı Kanunun 15. maddesi CMK m.231’i yeniden düzenlemiştir.
  • “Taksitle zarar giderme yeni geldi”: Yanlış. Bu imkân 7499 döneminde de vardı; korunmuştur.
  • “Mevcut HAGB kararları düşecek”: Yanlış. Denetim süresi ve yükümlülükler devam eder.
  • “HAGB için sanığın kabulü gerekir”: 1/6/2024 ve sonrasında verilen kararlar için yanlış; bu tarihten önceki kararlar için kabul şartı aranmaya devam eder.

HAGB ihtimali, denetim süresi ve kanun yolu konularında Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Uyuşturucu dosyalarındaki HAGB uygulaması için uyuşturucu dosyasında HAGB rehberine bakabilirsiniz.

⚠️ Eski tarihli içeriklere dikkat: 2023, 2024 ve 2025 yıllarında yazılmış pek çok değerlendirme bugün yürürlükte olmayan metinlere dayanmaktadır. Dosyanızda HAGB kararının verildiği tarih, kanun yolu ve suç tarihi ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dilekçe Örneği: Hükmün Açıklanması Aşamasında CMK m.231/11 Talebi

Aşağıdaki örnek, zararı aylık taksitlerle ödeme koşuluyla HAGB kararı verilen, ancak ekonomik durumu nedeniyle bazı taksitleri ödeyemeyen ve hakkında hükmün açıklanması için ihbar yapılan bir sanık adına hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.

ANKARA … ASLİYE CEZA MAHKEMESİNEDOSYA NO: …/… Esas, …/… Karar SANIK: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … KONU: CMK m.231/11 uyarınca cezanın bir kısmının infaz edilmemesine, olmadığı takdirde hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırıma çevrilmesine karar verilmesi talebimizdir.AÇIKLAMALAR1- CMK m.231/9 bakımından: Mahkemenizin … tarihli kararıyla müvekkil hakkında … ay hapis cezasına ilişkin hükmün açıklanması, mağdurun … TL tutarındaki zararının denetim süresince aylık … TL taksitlerle ödenmesi koşuluyla geri bırakılmıştır. Müvekkil … tarihine kadar … taksidi eksiksiz ödemiş, toplam zararın … TL’lik kısmını gidermiştir. Ödeme dekontları ektedir.2- CMK m.231/11 bakımından: Müvekkilin çalıştığı iş yerinin … tarihinde kapanması üzerine gelirini kaybettiği, bu nedenle … ve … aylarına ait taksitleri ödeyemediği ekteki SGK kaydı ve işten çıkış belgesiyle sabittir. Müvekkil denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlememiş, denetimli serbestlik müdürlüğünün diğer yükümlülüklerine uymuştur. Kanun, yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanığın durumunun değerlendirilerek cezanın yarısına kadar belirlenecek kısmının infaz edilmemesine ya da hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırıma çevrilmesine karar verilmesine imkân tanımaktadır.3- Takdir bakımından: Ödemelerin kasıtlı olarak değil ekonomik zorunluluk nedeniyle aksadığı, zararın önemli bir kısmının giderildiği ve müvekkilin kalan taksitleri yeni işine başlamasıyla ödemeye hazır olduğu gözetildiğinde, hükmün doğrudan açıklanarak cezanın tamamının infazı ölçüsüz sonuç doğuracaktır. Taksitlerin ödenmemesinin yükümlülük ihlali olduğu ileri sürülebilir; ancak kanun koyucu bu ihtimali özellikle öngörerek mahkemeye sanığın durumunu değerlendirme yetkisi tanımıştır.4- TCK m.51 ve m.50 bakımından: Müvekkilin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyeti bulunmamakta olup hapis cezasının ertelenmesi veya kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi şartları mevcuttur.HUKUKİ SEBEPLER: 5271 sayılı CMK m.231; 5237 sayılı TCK m.50, m.51 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Ödeme dekontları, SGK kaydı, işten çıkış belgesi, yeni iş sözleşmesi, denetimli serbestlik müdürlüğü yazıları.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, hükmün açıklanması hâlinde CMK m.231/11 uyarınca cezanın yarısına kadar belirlenecek kısmının infaz edilmemesine, olmadığı takdirde hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırıma çevrilmesine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Sanık Müdafii Av. … İmza

Sık Sorulan Sorular

HAGB kaldırıldı mı?

Hayır. AYM’nin iptal ettiği fıkralar 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi ve yeni metin 31/7/2026’da yürürlüğe girdi; HAGB yürürlüktedir.

30 Eylül 2026’da ne olacak?

AYM’nin iptal hükmü bu tarihte yürürlüğe girer; ancak iptal, 7499 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve 31/7/2026’da 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş eski metne ilişkindir. HAGB bu tarihte kalkmaz.

AYM HAGB’yi neden iptal etti?

Kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği işkence, eziyet ve kötü muamele suçlarında HAGB’yi dışlayan yasal düzenleme bulunmaması, Anayasa m.17’deki usul yükümlülüğüyle bağdaşmadığı için (E.2024/98, K.2025/149).

7589 sayılı Kanunla HAGB’de ne değişti?

Esas değişiklik m.231/14’tedir: işkence, eziyet ve kamu görevlisinin Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz. Diğer fıkralar büyük ölçüde 7499 dönemindeki içerikle korunmuştur.

HAGB için ceza sınırı değişti mi?

Hayır. İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası sınırı korunmuştur (CMK m.231/5).

Denetim süresi kaç yıl?

Beş yıldır; bu sürede dava zamanaşımı durur (CMK m.231/8).

Zararı taksitle ödeyerek HAGB alabilir miyim?

Evet. Zarar derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle tamamen giderilmesi koşuluyla HAGB verilebilir (CMK m.231/9); bu imkân 7499 döneminde de vardı.

Taksitleri ödeyemezsem ne olur?

Mahkeme hükmü açıklar; ancak durumunuzu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği kısmın infaz edilmemesine ya da ertelemeye veya seçenek yaptırıma karar verebilir (CMK m.231/11).

HAGB kararına itiraz mı, istinaf mı?

1/6/2024 ve sonrasında verilen kararlara karşı istinaf; bu tarihten önce verilen kararlara karşı itiraz yolu uygulanır (CMK geçici m.6/2).

HAGB için sanığın kabulü gerekir mi?

1/6/2024 ve sonrasında verilen kararlarda aranmaz; bu tarihten önce verilen kararlar bakımından kabul şartı aranmaya devam olunur (CMK geçici m.6/2-d).

Mevcut HAGB kararım geçerli mi?

Evet. Denetim süresi ve yükümlülükler devam eder; süre yükümlülüklere uygun geçerse hüküm kaldırılır ve düşme kararı verilir (CMK m.231/10).

İşkence veya kötü muamele suçlarında HAGB verilir mi?

Hayır. İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda HAGB uygulanmaz (CMK m.231/14).

İnkılap kanunlarına ilişkin suçlarda HAGB verilebilir mi?

7499 döneminde m.231/14 bu suçlarda HAGB’yi yasaklıyordu; 7589 sayılı Kanunla yeniden yazılan güncel metinde bu istisna yer almamaktadır. Şartlar somut dosyada ayrıca değerlendirilir.

Küçük adli para cezalı HAGB kararına istinaf edilebilir mi?

Hapis cezasından çevrilenler hariç, sonuç olarak 15.000 TL dahil adli para cezalarına ilişkin hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulamaz; bu sınır HAGB kararlarında da saklıdır (CMK m.272/3-a, m.231/12).

HAGB verilirse müsadere de kalkar mı?

Hayır. HAGB müsadereye ilişkin hükümler hariç hukuki sonuç doğurmaz; müsadere kararı HAGB kararının kesinleşmesiyle infaz edilir (CMK m.231/5).

Denetim süresinde hangi yükümlülükler verilebilir?

En çok bir yıl süreyle eğitim programına devam, gözetim altında çalıştırılma, belli yerlere gitme yasağı veya devam yükümlülüğü ya da takdir edilecek başka yükümlülükler (CMK m.231/8).

Yeni HAGB düzenlemesi de iptal edilebilir mi?

Yeni metin de Anayasa’ya uygunluk denetimine açıktır (Anayasa m.152); ancak bir iptal kararı yürürlüğe girmedikçe yeni metin uygulanmaya devam eder.

HAGB adli sicile işlenir mi?

Hayır. HAGB kararları bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak kullanılabilir (CMK m.231/13).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

HAGB, denetim süresi ve hükmün açıklanması aşamasında destek
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki CMK ve Anayasa Mahkemesinin resmî karar metni hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk