Cezanın ertelenmesi (TCK m.51) ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB, CMK m.231) kişiyi cezaevinden uzak tutan iki farklı kurumdur. Ertelemede mahkûmiyet hükmü açıklanır ve yalnızca cezanın infazı ertelenir; iki yıl veya daha az hapis cezasında, fiil sırasında 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde üç yıla kadar uygulanabilir, denetim süresi bir ile üç yıl arasıdır ve süre iyi hâlle geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır. HAGB’de ise iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasına ilişkin hüküm kurulur ancak açıklanmaz; hüküm müsadere dışında sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz, denetim süresi beş yıldır (çocuklarda üç yıl) ve süre sorunsuz geçerse dava düşer. HAGB için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması ve zararın giderilmesi gerekir; ertelemede ise yalnızca kasıtlı suçtan üç aydan fazla hapis mahkûmiyeti engeldir. CMK m.231’in HAGB’ye ilişkin fıkraları, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve 31/7/2026’da yürürlüğe girmiştir.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Hükümden önce HAGB mi, erteleme mi istemelisiniz?
Hukukçular Evi Ankara, şartları ve sonuçları dosyanız üzerinden karşılaştırır.
⚡ Net Cevap: Erteleme (TCK m.51): hüküm açıklanır, infaz ertelenir; 2 yıla kadar hapis (18 yaş altı ve 65 yaş üstünde 3 yıl); adli para cezasına uygulanmaz; engel: kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis mahkûmiyeti; denetim 1 – 3 yıl; başarıda ceza infaz edilmiş sayılır ve mahkûmiyet adli sicile kaydedilir. HAGB (CMK m.231): hüküm kurulur ama açıklanmaz; 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası; engel: daha önce herhangi bir kasıtlı suçtan mahkûmiyet; zararın giderilmesi (veya denetim süresince aylık taksit) şart; denetim 5 yıl (çocuklarda 3 yıl), bu sürede dava zamanaşımı durur; başarıda dava düşer, kayıt özel sistemde tutulur. HAGB verilen hükümde hapis ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz. Güncel metin 7589 sayılı Kanunla 31/7/2026’dan itibaren yürürlüktedir.
Güncel Durum: AYM İptali ve 7589 Sayılı Kanun
HAGB hükümleri son yıllarda birkaç kez değişmiştir. Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli, E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK m.231’in beşinci ile on dördüncü fıkraları arasındaki HAGB hükümlerini iptal etmiş ve iptalin kararın yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra, 30/9/2026 tarihinde yürürlüğe gireceğini belirlemiştir. Kanun koyucu bu süre dolmadan, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla aynı fıkraları yeniden düzenlemiştir; CMK’nın yürürlük tablosuna göre bu değişiklikler 31/7/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle bugün uygulanan HAGB hükümleri, 7589 sayılı Kanunla belirlenen metindir.
| Tarih | Gelişme | Sonuç |
|---|---|---|
| 2/3/2024 | 7499 sayılı Kanunla on ikinci ve on dördüncü fıkralarda değişiklik | Kanun yolu ve kapsam dışı suçlar yeniden düzenlendi |
| 10/7/2025 | AYM, E.2024/98, K.2025/149: m.231/5-14 iptal | İptal 30/9/2026’da yürürlüğe girecek şekilde ertelendi |
| 16/7/2026 | 7589 sayılı Kanun: m.231/5-14 yeniden düzenlendi | HAGB kurumu korunarak yeniden yazıldı |
| 31/7/2026 | 7589 sayılı Kanunun CMK değişiklikleri yürürlüğe girdi | Güncel HAGB metni uygulanıyor |
Yeni metin, HAGB’nin kapsamını (iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası), beş yıllık denetim süresini, şartları ve kanun yolunu yeniden düzenler. Dikkat çeken bir değişiklik, 7589 sayılı Kanunla yeniden yazılan altıncı fıkrada HAGB için sanığın kabulüne ilişkin bir şarta yer verilmemiş olmasıdır; fıkra yalnızca önceki kasıtlı mahkûmiyet yokluğu, yeniden suç işlememe kanaati ve zararın giderilmesi şartlarını sayar. Güncel durumun ayrıntıları için HAGB kaldırıldı mı? Son durum rehberine bakabilirsiniz.
Kanun Metinleri
“TCK m.51/1 – İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır. Ancak, erteleme kararının verilebilmesi için kişinin; a) Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması, b) Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması, gerekir.”
“CMK m.231/5-6 (7589 s.K.) – Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için; a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın; aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir.”
İki metnin karşılaştırılması, farkların çoğunu kendiliğinden ortaya koyar. Erteleme bir mahkûmiyet hükmünün infaz biçimidir; HAGB ise hükmün açıklanmasının, yani hüküm olarak sonuç doğurmasının geri bırakılmasıdır. Ertelemede kanun “mahkûm edilen kişinin cezası” ifadesini kullanırken, HAGB’de “kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmaması”ndan söz eder.
Madde Madde Karşılaştırma
| Ölçüt | Cezanın ertelenmesi (TCK m.51) | HAGB (CMK m.231) |
|---|---|---|
| Hüküm | Mahkûmiyet açıklanır | Hüküm kurulur, açıklanmaz; müsadere dışında hukuki sonuç doğurmaz |
| Ceza sınırı | 2 yıl veya daha az hapis; 18 yaş altı ve 65 yaş üstünde 3 yıl | 2 yıl veya daha az hapis veya adli para cezası |
| Adli para cezası | Uygulanmaz (yalnızca hapis) | Uygulanır |
| Önceki sabıka engeli | Kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis mahkûmiyeti | Kasıtlı bir suçtan herhangi bir mahkûmiyet |
| Kanaat | Pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati | Kişilik ve duruşmadaki tutuma göre yeniden suç işlemeyeceği kanaati |
| Zarar | Erteleme zararın giderilmesi koşuluna bağlanabilir | Zararın tamamen giderilmesi şart; derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksit |
| Denetim süresi | 1 – 3 yıl; ceza süresinden az olamaz | 5 yıl; çocuklarda 3 yıl |
| Yükümlülükler | Eğitim, gözetim altında çalışma, uzman rehberliği | En çok 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirleri |
| Dava zamanaşımı | — | Denetim süresi içinde durur |
| Başarılı denetim | Ceza infaz edilmiş sayılır | Hüküm ortadan kaldırılır, dava düşer |
| Kapsam dışı | Özel yasak yok | İşkence, eziyet, kamu görevlisinin görevi sebebiyle kötü muamele |
| Birlikte uygulama | — | HAGB verilen hükümde hapis ertelenemez, seçenek yaptırıma çevrilemez |
Tablonun dördüncü satırı, uygulamada en sık gözden kaçan farktır. Ertelemede engel, daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûmiyettir; taksirli suçtan mahkûmiyet, adli para cezasına mahkûmiyet veya üç ay ve daha kısa hapis mahkûmiyeti ertelemeye engel değildir. HAGB’de ise sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması aranır; kanun bu mahkûmiyet için bir süre veya ceza türü sınırı öngörmemiştir. Bu nedenle daha önce kasıtlı bir suçtan kısa süreli bir mahkûmiyeti bulunan sanık bakımından HAGB kapısı kapalıyken erteleme kapısı açık olabilir.
Altıncı satır da önemli bir farktır: ertelemede zararın giderilmesi mahkemenin bağlayabileceği bir koşuldur; HAGB’de ise zararın tamamen giderilmesi kanuni bir şarttır. Sanık zararı derhâl gideremiyorsa, zararı denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir (CMK m.231/9). HAGB şartlarını adım adım değerlendirmek için HAGB değerlendirme aracı, erteleme ve seçenek yaptırım için erteleme ve seçenek yaptırım aracı sayfalarını kullanabilirsiniz.
Önceki bir mahkûmiyetiniz HAGB’ye engel mi?
Adli sicil kaydınızı ve şartları birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15
Adli Sicil: Hangisi Kayda Geçer?
Adli Sicil Kanunu’na göre Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adli sicile kaydedilir; hapis cezasının ertelenmesi hâlinde denetim süresi ve denetim süresinin yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı hususu da kayda geçer (5352 s.K. m.4/1-b). Cezanın infazının tamamlanması hâlinde adli sicildeki bilgiler silinerek arşiv kaydına alınır (m.9/1-a) ve arşiv kaydı, kural olarak arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle tamamen silinir (m.12/1-c). Ertelemede denetim süresi iyi hâlle geçirildiğinde ceza infaz edilmiş sayıldığından (TCK m.51/8), mahkûmiyet bu tarihten itibaren arşive geçer.
HAGB kararları ise adli sicile değil, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir; bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir (CMK m.231/13; 5352 s.K. m.6/1). Denetim süresi sorunsuz geçerse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir (CMK m.231/10). Kaydınızın ne zaman silineceğini hesaplamak için adli sicil silinme hesaplama aracı sayfasını kullanabilirsiniz.
Hak Yoksunlukları, Memuriyet ve Tekerrür
Kasten işlenen bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak kişi, kamu görevi üstlenme, seçme ve seçilme, velayet ve tüzel kişi yöneticiliği gibi haklardan yoksun bırakılır (TCK m.53/1). Ancak kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişiler hakkında bu hüküm uygulanmaz (m.53/4); iki yıla kadar ertelenmiş hapis cezasında ise kişinin kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri bakımından yoksunluk uygulanmaz (m.53/3). HAGB’de ise hüküm sanık hakkında hukuki sonuç doğurmadığından, mahkûmiyete bağlanan bu sonuçlar kural olarak doğmaz.
| Sonuç | Erteleme | HAGB |
|---|---|---|
| TCK m.53 hak yoksunlukları | Kısa süreli ertelenmiş cezada uygulanmaz; 1 – 2 yıl arası ertelenmiş cezada kural olarak uygulanır (velayet istisnası hariç) | Hüküm hukuki sonuç doğurmadığından kural olarak doğmaz |
| Devlet memurluğu (657 s.K. m.48/A-5) | Kasıtlı suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis ya da sayılan suçlardan mahkûmiyet engel olabilir | Açıklanmayan hüküm mahkûmiyet sonucu doğurmaz |
| Tekerrür (TCK m.58) | Kesinleşmiş mahkûmiyet olduğundan tekerrüre esas alınabilir | Açıklanmamış hüküm tekerrüre esas alınamaz |
| Sonraki HAGB talebi | Kasıtlı suçtan mahkûmiyet olduğundan HAGB’ye engeldir | Denetim süresi içinde kasıtlı suç nedeniyle yeniden HAGB verilemez |
Tablonun ikinci satırı, özellikle kamu görevlileri ve kamu görevine aday olanlar için belirleyicidir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, TCK m.53’teki süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik ve benzeri suçlardan mahkûm olmamayı memurluğa alınma şartı olarak sayar (m.48/A-5). Ertelenmiş ceza da bir mahkûmiyettir. HAGB’de ise hüküm açıklanmadığından bu anlamda bir mahkûmiyet oluşmaz; bununla birlikte özel mevzuat ve güvenlik soruşturmaları ayrıca değerlendirilmelidir. Tekerrürün sonuçları için tekerrür ve mükerrirlik rehberine bakabilirsiniz.
Ertelemede denetim süresi içinde mahkeme, hükümlünün kişiliğini ve sosyal durumunu göz önünde bulundurarak sürenin herhangi bir yükümlülük belirlemeden veya uzman kişi görevlendirmeden geçirilmesine de karar verebilir; HAGB’de ise mahkeme en çok bir yıl süreyle eğitim programına devam, gözetim altında çalışma veya belirli yerlere gitmeme gibi denetimli serbestlik tedbirlerine hükmedebilir. Her iki kurumda da denetim süresi, kişinin adres değişikliklerini bildirmesini ve tebligatları takip etmesini gerektirir.
Denetim Süresi Bozulursa Ne Olur?
| Durum | Erteleme | HAGB |
|---|---|---|
| Denetim süresinde kasıtlı suç | Ertelenen ceza kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilir (infaz hâkimliği) | Mahkeme hükmü açıklar |
| Yükümlülüklere aykırılık | İnfaz hâkiminin uyarısına rağmen ısrar hâlinde ceza çektirilir | Mahkeme hükmü açıklar; yükümlülüğü yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirilebilir |
| Mahkemenin seçenekleri | — | Cezanın yarısına kadarının infaz edilmemesi, koşulları varsa erteleme veya seçenek yaptırım ile yeni hüküm |
| Açıklanan hükme karşı yol | — | İtiraz; itiraz mercii fıkradaki koşullarla sınırlı inceleme yapar |
Tablonun üçüncü satırı 7589 sayılı Kanunla korunan önemli bir esnekliktir. Denetim süresinde kasten yeni bir suç işleyen veya yükümlülüklere aykırı davranan sanık hakkında mahkeme hükmü açıklar; ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir (CMK m.231/11). Denetimli serbestlik yükümlülüklerinin ihlalinin sonuçları için denetimli serbestlik yükümlülüğü ihlali rehberine bakabilirsiniz.
Seçenek Yaptırımlar ile İlişki
Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2) ve suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.50/1). Bu kurum, erteleme ve HAGB’den farklıdır: cezanın türü değişir. HAGB verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olsa bile seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7); bu nedenle mahkeme önce HAGB’yi değerlendirir, HAGB verilmezse erteleme veya seçenek yaptırım gündeme gelir. Seçenek yaptırımların türleri için kısa süreli hapse seçenek yaptırımlar, paraya çevirme için hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi rehberlerine bakabilirsiniz.
Çocuklar ve Yaşlılar
Erteleme bakımından fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde ertelenebilecek cezanın üst sınırı üç yıldır (TCK m.51/1). HAGB bakımından ise çocuklara yüklenen suçlarda CMK’daki koşulların varlığı hâlinde HAGB kararı verilebilir ve bu kişiler açısından denetim süresi üç yıldır (5395 s.K. m.23/1). 8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunla eklenen hükme göre adli süreçteki çocuklar hakkında HAGB kararı verilmesi hâlinde, Kanunun 5/A maddesinde düzenlenen yönlendirme tedbirlerinden uygun görülenler de denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır (m.23/2). On sekiz yaşından küçükken işlenen suçtan dolayı verilen hapis cezasında TCK m.53/1’deki hak yoksunlukları uygulanmaz (TCK m.53/4).
Uzlaştırma, Önödeme ve Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi ile İlişki
Erteleme ve HAGB, yargılama sonunda hüküm aşamasında gündeme gelen kurumlardır. Oysa bazı dosyalarda iş hiç bu aşamaya gelmeden sona erebilir. Bu nedenle erteleme ile HAGB’yi değerlendirmeden önce, dosyanın daha erken bir aşamada kapanma imkânı olup olmadığına bakılmalıdır. HAGB hükmünde uzlaşmaya ilişkin hükümlerin saklı olduğu da açıkça belirtilmiştir (CMK m.231/5).
| Kurum | Aşama | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Uzlaştırma | Soruşturma ve kovuşturma | Edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı | CMK m.253 |
| Önödeme | Soruşturma | Belirlenen miktar ödenirse kamu davası açılmaz | TCK m.75 |
| Kamu davasının açılmasının ertelenmesi | Soruşturma | Üst sınırı 3 yıl veya daha az suçlarda 5 yıl erteleme; süre sorunsuz geçerse kovuşturmaya yer olmadığı kararı | CMK m.171/2 |
| HAGB | Hüküm | Hüküm açıklanmaz; 5 yıl denetim; düşme | CMK m.231 |
| Seçenek yaptırım | Hüküm | Kısa süreli hapis adli para cezasına veya diğer yaptırımlara çevrilir | TCK m.50 |
| Cezanın ertelenmesi | Hüküm | Mahkûmiyet açıklanır, infaz ertelenir; 1 – 3 yıl denetim | TCK m.51 |
Tablonun üçüncü ve dördüncü satırları sık karıştırılır. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, savcının iddianame düzenlemeden önce verdiği bir karardır ve dava hiç açılmaz; HAGB ise dava açılıp yargılama yapıldıktan sonra mahkemenin verdiği bir karardır. Her iki karar da adli sicile değil, soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak istenmek üzere özel olarak kaydedilir (5352 s.K. m.6/1). Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda önce uzlaştırma yoluna gidilmesi, önödeme kapsamındaki suçlarda ise önödeme ihtarının yapılması gerekir; bu imkânlar kullanılmadan hüküm aşamasına gelinmişse, erteleme ve HAGB tartışmasından önce bu eksikliğin ileri sürülmesi gerekir.
Kanun Yolu
Erteleme, mahkûmiyet hükmünün bir parçası olduğundan hükümle birlikte istinaf yoluna gidilir (CMK m.272/1). HAGB kararına karşı ise 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen on ikinci fıkra uyarınca, CMK m.272/3’teki kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf yoluna başvurulabilir; bölge adliye mahkemesinin kararları hakkında temyiz hükümleri uygulanır ve istinaf ile temyiz incelemesi usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden yapılır (CMK m.231/12). Katılan tarafın HAGB kararına karşı başvurusu için HAGB kararına karşı istinaf dilekçesi, HAGB talebinin hazırlanması için HAGB talebi dilekçesi sayfalarına bakabilirsiniz.
Örnek Senaryolar
- Sabıkası olmayan sanık, 1 yıl 2 ay hapis, zarar giderilmiş: Ceza iki yılın altında, önceki kasıtlı mahkûmiyet yok ve zarar giderilmiş olduğundan HAGB şartları oluşabilir. Mahkeme HAGB vermezse erteleme değerlendirilir.
- Daha önce kasıtlı suçtan 2 ay hapis mahkûmiyeti olan sanık, yeni dosyada 10 ay hapis: HAGB için daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak gerektiğinden HAGB kapalıdır; ancak önceki mahkûmiyet üç ayı aşmadığından erteleme mümkündür. Ceza kısa süreli olduğundan adli para cezasına çevrilmesi de istenebilir.
- 70 yaşında sanık, 2 yıl 6 ay hapis: Ceza iki yılı aştığından HAGB uygulanamaz; ancak altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde erteleme sınırı üç yıl olduğundan erteleme mümkündür.
- Yalnızca adli para cezası: Erteleme uygulanamaz; şartları varsa HAGB verilebilir.
Hangisi Sizin İçin Daha Uygun?
- Sicil ve memuriyet öncelikliyse: Hüküm açıklanmadığı ve mahkûmiyet sonucu doğmadığı için HAGB genellikle daha lehedir.
- Kısa denetim süresi öncelikliyse: Ertelemede denetim bir ile üç yıl arasındadır; HAGB’de beş yıldır.
- Daha önce kasıtlı suçtan kısa bir mahkûmiyet varsa: HAGB kapalı olabilir; üç ayı aşmayan hapis mahkûmiyeti ertelemeye engel değildir.
- Ceza adli para cezasıysa: Erteleme mümkün değildir; HAGB uygulanabilir.
- Zarar giderilemiyorsa: HAGB’de aylık taksit imkânı vardır; ertelemede mahkeme zararın giderilmesini koşul yapabilir.
- Beraat beklentisi güçlüyse: Her iki kurum da bir hüküm varsayar; öncelikli talep her zaman beraattir.
Esas hakkındaki savunmada talepler kademeli sunulmalıdır: öncelikle beraat, kabul edilmezse suçun lehe nitelendirilmesi ve cezanın alt sınırdan belirlenmesi, ardından HAGB, HAGB verilmezse cezanın ertelenmesi, son olarak kısa süreli hapisse seçenek yaptırıma çevrilmesi. Tek bir talebe bağlanmak, o talep reddedildiğinde diğer imkânların tartışılmamasına yol açabilir. HAGB ve erteleme taleplerinizde Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
⚠️ Zararın giderilmesini son duruşmaya bırakmayın: HAGB’de zararın tamamen giderilmesi kanuni şarttır. Ödeme dekontu, mağdurun beyanı veya taksit taahhüdü hüküm duruşmasından önce dosyaya sunulmalıdır; aksi hâlde şartlar oluşmadığı gerekçesiyle HAGB verilmeyebilir.
Sık Yapılan Hatalar
- “HAGB kaldırıldı” sanmak: Kurum 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir ve 31/7/2026’dan itibaren yürürlüktedir.
- Önceki mahkûmiyet engelini karıştırmak: Ertelemede kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis, HAGB’de herhangi bir kasıtlı mahkûmiyet engeldir.
- Zararı gidermeden HAGB beklemek: Zararın giderilmesi veya taksit taahhüdü HAGB’nin kanuni şartıdır.
- Adli para cezasında erteleme istemek: Erteleme yalnızca hapis cezasına uygulanır; adli para cezasında HAGB değerlendirilir.
- HAGB ile ertelemeyi birlikte beklemek: HAGB verilen hükümde hapis ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez.
- Tek talebe bağlanmak: Beraat, HAGB, erteleme ve seçenek yaptırım kademeli olarak istenmelidir.
- Tebligatları takip etmemek: Denetim süresindeki yükümlülüklerden habersiz kalmak, bozulmanın en sık nedenidir.
Esas Hakkında Savunma Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, basit yaralama iddiasıyla yargılanan, daha önce sabıkası bulunmayan ve zararı gidermiş bir sanık adına, esas hakkındaki mütalaadan sonra sunulmak üzere hazırlanmıştır. Olay ve dosya bilgileri dosyaya göre düzenlenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Cezanın ertelenmesi ile HAGB arasındaki fark nedir?
Ertelemede mahkûmiyet hükmü açıklanır ve yalnızca cezanın infazı ertelenir; HAGB’de hüküm kurulur ancak açıklanmaz ve müsadere dışında hukuki sonuç doğurmaz. Denetim süreleri, şartlar, adli para cezasına uygulanma ve sicil sonuçları da farklıdır.
HAGB kaldırıldı mı?
Hayır. AYM’nin 10/7/2025 tarihli kararıyla iptal edilen CMK m.231/5-14, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve 31/7/2026’da yürürlüğe girmiştir; HAGB bugün bu metne göre uygulanmaktadır.
Hangi cezalarda erteleme verilebilir?
İki yıl veya daha az hapis cezasında; fiili işlediği sırada on sekiz yaşından küçük veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde üç yıla kadar hapis cezasında (TCK m.51/1). Adli para cezası ertelenemez.
Hangi cezalarda HAGB verilebilir?
İki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasında (CMK m.231/5). İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz (m.231/14).
Önceki mahkûmiyetim HAGB’ye engel mi?
HAGB için daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmak gerekir (CMK m.231/6-a). Ertelemede ise yalnızca kasıtlı suçtan üç aydan fazla hapis mahkûmiyeti engeldir (TCK m.51/1-a).
HAGB için zararın giderilmesi şart mı?
Evet. Zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi gerekir; derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle ödeme koşuluyla da HAGB verilebilir (CMK m.231/6-c, m.231/9).
Denetim süreleri ne kadardır?
Ertelemede bir yıldan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, ceza süresinden az olmayacak şekilde belirlenir (TCK m.51/3). HAGB’de beş yıldır; çocuklarda üç yıldır (CMK m.231/8; 5395 s.K. m.23).
Ertelenen ceza sabıkaya işler mi?
Evet. Ertelenen hapis cezası kesinleşmiş bir mahkûmiyet olarak adli sicile kaydedilir; denetim süresi iyi hâlle geçince ceza infaz edilmiş sayılır ve kayıt arşive alınır (5352 s.K. m.4, m.9).
HAGB sabıkaya işler mi?
Hayır. HAGB kararları adli sicile değil, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkemenin talebiyle kullanılabilir (CMK m.231/13; 5352 s.K. m.6/1).
HAGB verilen dosyada ceza ertelenebilir mi?
Hayır. HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olsa bile seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7).
HAGB denetim süresinde suç işlersem ne olur?
Kasten yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırılık hâlinde mahkeme hükmü açıklar; ancak sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadarının infaz edilmemesine veya koşulları varsa ertelemeye ya da seçenek yaptırıma karar verebilir (CMK m.231/11).
Ertelenmiş ceza memuriyete engel mi?
Ertelenmiş ceza da bir mahkûmiyettir; 657 sayılı Kanun m.48/A-5’teki şartlar kapsamına giriyorsa memuriyete engel olabilir. HAGB’de hüküm açıklanmadığından mahkûmiyet sonucu doğmaz; özel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
HAGB kararına itiraz mı, istinaf mı?
7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen hükme göre HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulur; CMK m.272/3’teki kesinlik sınırları saklıdır (CMK m.231/12).
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ile HAGB aynı şey mi?
Hayır. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi savcının iddianameden önce verdiği ve davanın hiç açılmadığı bir karardır (CMK m.171/2); HAGB ise yargılama sonunda mahkemenin verdiği bir karardır (CMK m.231).
Uzlaştırmalık suçta doğrudan HAGB verilebilir mi?
HAGB hükmünde uzlaşmaya ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir (CMK m.231/5). Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda önce uzlaştırma yoluna gidilmesi gerekir.
HAGB’de dava zamanaşımı işler mi?
Hayır. HAGB denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (CMK m.231/8).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Ana Rehber: HAGB Nedir? (CMK 231)
- Cezanın Ertelenmesi (TCK 51)
- HAGB Kaldırıldı mı? Son Durum
- HAGB Talebi Dilekçesi Örneği
- HAGB Kararına Karşı İstinaf Dilekçesi
- Kısa Süreli Hapse Seçenek Yaptırımlar (TCK 50)
- Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi
- Tekerrür ve Mükerrirlik (TCK 58)
- HAGB Değerlendirme Aracı
- Erteleme ve Seçenek Yaptırım Aracı
- Adli Sicil Silinme Hesaplama
HAGB, erteleme ve seçenek yaptırım taleplerinde müdafilik
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Soruşturmasında Tedbirler Kaldırıldı: 45 Şirket ve 19 Fon İçin Ne Değişti, Gerçek Kişilerde Tedbir Sürüyor mu? 2026 — CMK m.127/4, 128, 131, 141 ve SPKn m.53, 101, 115 ile Adım Adım Hukuki Rehber
- ▸ Borsa Robotu ve Al-Sat Botu Satanlar 2026: Yazılım mı, İzinsiz Yatırım Danışmanlığı mı? — III-37.1 m.37/3 ve m.45, SPKn m.109/2, Borsa İstanbul Algoritmik İşlemler Prosedürü, API ile Otomatik İşlem, Kazanç Vaadi, 6502 Ayıplı Hizmet ve Parayı Geri Alma
- ▸ Başkasının Parasını Borsada İşletmek veya Arkadaşlardan Para Toplayıp Hisse Almak Suç mu? 2026: SPKn m.37, m.39/1 ve m.109/2 — İzinsiz Portföy Yöneticiliği, “Düzenli Uğraşı, Ticari veya Mesleki” Ölçütü, Kopya İşlem, MASAK m.15 Bildirimi ve Parayı Geri Alma Yolları
- ▸ Aracı Kurum Çalışanı Paramı veya Hisselerimi Kullandı 2026: SPKn m.110 Güveni Kötüye Kullanma — Üç Yıl Alt Sınır, Kayıtları Bozma (m.110/2), SPK Başvurusu Şartı (m.115), Elkoyma, Tazminat ve Şikâyet Dilekçesi
Bu konuda hukuki destek almak için


