Kısa süreli hapis cezası doğrudan cezaevi anlamına gelmez. Türk Ceza Kanunu iki ayrı yol sunar: bir yıl veya daha az süreli hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.50); iki yıl veya daha az hapis cezası ise, fiil sırasında 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde üç yıla kadar, bir denetim süresi içinde infaz edilmemek üzere ertelenebilir (TCK m.51). Daha önce hapis cezası almamış kişinin 30 gün veya daha az cezası ile 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişinin bir yıl veya daha az cezası mutlaka çevrilir. Taksirli suçlarda uzun süreli hapis de adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde bu imkân yoktur. Ertelemede engel, kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis mahkûmiyetidir ve denetim süresi bir ile üç yıl arasındadır. Aşağıdaki araç girdiğiniz ceza ve kişisel bilgilere göre hangi yolun açık olduğunu ve denetim süresi aralığını gösterir; altındaki rehber ise kuralları kanun maddeleri üzerinden anlatır.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Erteleme ve Seçenek Yaptırım Değerlendirme (TCK m.50 · m.51)
⚡ Net Cevap: Kısa süreli hapis: bir yıl veya daha az (TCK m.49/2). Çevirme (TCK m.50/1): adli para cezası, zararın giderilmesi, en az 2 yıl eğitim kurumuna devam, cezanın yarısından bir katına kadar yer yasağı, ehliyet veya meslek yasağı ya da gönüllü kamu yararına çalışma. Zorunlu çevirme: daha önce hapis almamış kişinin 30 gün ve altı cezası; 18 yaş altı veya 65 yaş üstündekinin 1 yıl ve altı cezası (m.50/3). Taksirli suçta uzun süreli hapis de adli para cezasına çevrilebilir, bilinçli taksirde çevrilemez (m.50/4). Seçimlik cezada hapse hükmedilmişse artık paraya çevrilmez (m.50/2). Erteleme (TCK m.51): 2 yıl, özel yaşta 3 yıl; engel kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis; denetim 1 – 3 yıl ve ceza süresinden az olamaz. Çevrilen yaptırıma 30 gün içinde başlanmazsa hapis infaz edilir (m.50/6). HAGB verilen hükümde erteleme ve çevirme yapılamaz.
Hükümden önce çevirme mi, erteleme mi istemelisiniz?
Hukukçular Evi Ankara şartları dosyanız üzerinden değerlendirir.
Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Araç, hükümde belirtilen sonuç hapis cezasını esas alır; yani temel cezaya uygulanan tüm artırım ve indirimler yapıldıktan sonraki nihai süreyi. Bu süreyi yıl, ay ve gün olarak girdikten sonra suçun kasten mi taksirle mi işlendiğini, fiil tarihindeki yaş grubunu ve önceki mahkûmiyetlerin durumunu seçmeniz yeterlidir. Sonuç ekranında önce cezanın kısa süreli olup olmadığı, ardından TCK m.50 bakımından çevirmenin zorunlu mu takdirî mi olduğu ve seçenek yaptırımların süre ölçüleri, son olarak TCK m.51 bakımından erteleme şartları ve denetim süresi aralığı gösterilir.
| Alan | Ne girilmeli? | Dikkat |
|---|---|---|
| Sonuç hapis cezası | Hükümdeki nihai ceza (yıl, ay, gün) | Temel ceza değil; indirimler sonrası ceza |
| İşleniş şekli | Kasten veya taksirle | Taksirde bilinçli taksir ayrıca sorulur |
| Fiil tarihindeki yaş | 18 yaş altı, 18 – 65 arası veya 65 yaşını bitirmiş | Hüküm tarihi değil, fiil tarihi esas |
| Önceki hapis mahkûmiyeti | Daha önce herhangi bir hapis cezası | Zorunlu çevirme için belirleyici |
| Önceki mahkûmiyetin niteliği | Yok, taksirli, kasıtlı 3 ay ve altı, çevrilmiş, kasıtlı 3 aydan fazla | Erteleme engeli için belirleyici |
Sonuç hapis cezasını hesaplamak için ceza indirim zinciri hesaplama aracını, adli para cezasının tutarını görmek için adli para cezası hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Araç bir ön değerlendirme sunar; pişmanlık kanaati ve çevirmenin hangi yaptırıma yapılacağı mahkemenin takdirindedir.
Kanun Metinleri: TCK m.49, 50 ve 51
“TCK m.49/2 – Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır. TCK m.50/3 – Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir. (4) Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı halinde, birinci fıkranın (a) bendine göre adlî para cezasına çevrilebilir. Ancak, bu hüküm, bilinçli taksir halinde uygulanmaz.”
“TCK m.51/1 – İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır. Ancak, erteleme kararının verilebilmesi için kişinin; a) Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması, b) Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması, gerekir.”
Seçenek Yaptırımlar ve Süre Ölçüleri (TCK m.50/1)
| Bent | Yaptırım | Süre veya ölçü | Özel koşul |
|---|---|---|---|
| a | Adli para cezası | Hapis gün sayısı esas alınır; günlük tutar 100 – 500 TL (TCK m.52/2) | — |
| b | Zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmesi | — | Mağdur veya kamunun zararı |
| c | Meslek veya sanat edindiren eğitim kurumuna devam | En az 2 yıl | Gerektiğinde barınma imkânı |
| d | Belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinliklerden yasaklanma | Cezanın yarısından bir katına kadar | — |
| e | Ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması, meslek veya sanat yasağı | Cezanın yarısından bir katına kadar | Hak ve yetkinin kötüye kullanılması veya dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık |
| f | Kamuya yararlı bir işte çalıştırılma | Cezanın yarısından bir katına kadar | Gönüllü olmak koşuluyla |
Tablonun (d), (e) ve (f) satırlarında ölçü, hükmolunan hapis cezasıdır: altı aylık bir cezada yasak veya çalışma süresi en az üç, en fazla altı aydır. (c) bendindeki iki yıllık alt sınır ise mutlaktır. (e) bendi her suçta uygulanamaz; suçun o hak ve yetkilerin kötüye kullanılmasıyla veya dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak işlenmiş olması gerekir; trafik kazasında taksirle yaralama tipik örneğidir. (f) bendinde kişinin gönüllü olması şarttır. Seçenek yaptırımların türleri için seçenek yaptırımlar, paraya çevirmenin hesabı için hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi rehberlerine bakabilirsiniz.
Hapis cezası adli para cezasına çevrilirken gün sayısı hükmolunan hapis cezasının gün sayısıdır; bir gün karşılığı tutar ise kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak yüz ile beş yüz lira arasında belirlenir (TCK m.52/2). Kararda tam gün sayısı ile bir gün karşılığı takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir. Gelir durumunu gösteren belgelerin sunulmaması, günlük tutarın yüksek belirlenmesine yol açabilir; bu nedenle çevirme talebinde gelir ve aile durumuna ilişkin belgeler de sunulmalıdır.
Zorunlu Çevirme ve Seçimlik Ceza Kuralı
Kural olarak çevirme mahkemenin takdirindedir ve hâkim suçlunun kişiliğini, sosyal ve ekonomik durumunu, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığı ve suçun işlenmesindeki özellikleri değerlendirir (TCK m.50/1). Ancak iki hâlde takdir yetkisi yoktur ve ceza seçenek yaptırımlardan birine çevrilir: daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişinin otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişinin bir yıl veya daha az süreli hapis cezası (m.50/3). Her iki hâlde ortak koşul, kişinin daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmasıdır.
Önemli bir sınır da seçimlik cezalarla ilgilidir: suç tanımında hapis cezası ile adli para cezası seçenek olarak öngörülmüşse ve mahkeme hapis cezasına hükmetmişse, bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (TCK m.50/2). Bu durumda diğer seçenek yaptırımlar veya erteleme değerlendirilebilir. Uygulamada mahkemenin önce hangi cezayı seçtiği, sonraki imkânları belirler; bu nedenle seçimlik cezalı suçlarda savunmanın ilk hedefi doğrudan adli para cezasına hükmedilmesidir.
Taksirli Suçlarda Özel İmkân (TCK m.50/4)
Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa, diğer koşulların varlığı hâlinde adli para cezasına çevrilebilir; ancak bu hüküm bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz (TCK m.50/4). İstisnanın kapsamı dardır: uzun süreli hapis yalnızca (a) bendine, yani adli para cezasına çevrilebilir; eğitim kurumuna devam, yer yasağı veya kamuya yararlı iş gibi diğer seçenek yaptırımlar için cezanın yine kısa süreli olması gerekir. Araçta taksirli bir suç için bir yılı aşan ceza girildiğinde sonuç tablosunda diğer yaptırımların süre ölçüleri de görünür; bu durumda yalnızca adli para cezası satırı uygulanabilir niteliktedir. Bilinçli taksir, failin neticeyi öngördüğü hâlde istemediği durumdur ve trafik kazalarında sık tartışılır.
Taksirli bir suçtan uzun süreli hapis mi aldınız?
Adli para cezasına çevrilme imkânını birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15
Çevrilen Cezanın İnfazı: Otuz Gün Kuralı
Uygulamada asıl mahkûmiyet, çevrilen adli para cezası veya tedbirdir (TCK m.50/5). Ancak çevrilen yaptırım kendiliğinden sona ermez. Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaz veya başlanıp da devam edilmezse, infaz hâkimliği kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir ve bu karar derhâl infaz edilir (m.50/6). Tedbir, hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilemiyorsa, infaz hâkimliği tedbiri değiştirir (m.50/7).
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gün sayısı | 5 – 730 gün (kanunda aksi yoksa) | TCK m.52/1 |
| Günlük tutar | 100 – 500 TL; ekonomik ve şahsi hâllere göre | TCK m.52/2 |
| Mehil ve taksit (hükümde) | Kesinleşmeden itibaren en fazla 1 yıl mehil; taksit süresi 2 yılı geçemez, en az 4 taksit | TCK m.52/4 |
| Ödeme emri | Savcı 30 gün içinde ödeme emri tebliğ eder | 5275 s.K. m.106/2 |
| Taksit (infaz aşaması) | Bir ay içinde üçte birini ödeyene kalan iki eşit taksit | 5275 s.K. m.106/6 |
| Ödenmezse | Ödenmeyen kısım hapse çevrilir; 2 saat çalışma karşılığı 1 gün kamuya yararlı iş | 5275 s.K. m.106/3 |
| Çocuklar | Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilemez | 5275 s.K. m.106/4 |
Tablonun son iki satırı, paraya çevrilen cezanın ödenmemesinin sonucunu gösterir: ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapse çevrilir ve hükümlü, iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılır; programa uymazsa kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir. Taksit imkânları için adli para cezası taksitle ödenir mi rehberine bakabilirsiniz.
Erteleme: Şartlar, Denetim ve Sonuç
Ertelemenin iki şartı vardır: daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak ve yargılama sürecinde gösterilen pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaat oluşması (TCK m.51/1). Taksirli suç mahkûmiyetleri, üç ayı aşmayan kasıtlı suç mahkûmiyetleri ve seçenek yaptırıma çevrilmiş cezalar birinci şart bakımından engel oluşturmaz; sonuncusunun nedeni, çevirme hâlinde asıl mahkûmiyetin çevrilen yaptırım olmasıdır (m.50/5). Erteleme, zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi koşuluna bağlanabilir; bu durumda koşul gerçekleşinceye kadar ceza infaz kurumunda çektirilir (m.51/2).
| Ertelenen ceza | Denetim süresi alt sınırı | Denetim süresi üst sınırı |
|---|---|---|
| 6 ay | 1 yıl | 3 yıl |
| 1 yıl | 1 yıl | 3 yıl |
| 1 yıl 6 ay | 1 yıl 6 ay | 3 yıl |
| 2 yıl | 2 yıl | 3 yıl |
| 2 yıl 6 ay (18 yaş altı veya 65 yaş üstü) | 2 yıl 6 ay | 3 yıl |
Denetim süresi bir yıldan az ve üç yıldan fazla olamaz; alt sınırı mahkûm olunan ceza süresinden de az olamaz. Mahkeme denetim süresi içinde meslek veya sanat edinmek için eğitim programına devam, gözetim altında ücretli çalışma veya on sekiz yaşından küçükler için eğitim kurumuna devam gibi yükümlülükler koyabilir, rehberlik edecek bir uzman görevlendirebilir ya da denetim süresinin hiçbir yükümlülük belirlenmeden geçirilmesine karar verebilir (m.51/4-6). Hükümlü denetim süresinde kasıtlı bir suç işler veya infaz hâkiminin uyarısına rağmen yükümlülüklere uymamakta ısrar ederse, ertelenen ceza kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilir (m.51/7). Denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (m.51/8). Denetimli serbestlik yükümlülüklerinin ihlali için denetimli serbestlik yükümlülüğü ihlali rehberine bakabilirsiniz.
Mahkemenin Gerekçe Yükümlülüğü ve Kanun Yolu
Çevirme ve erteleme, mahkemenin hükümde mutlaka tartışması gereken konulardır. Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, cezanın ertelenmesine, hapis cezasının adli para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilmesine ya da bu hususlara ilişkin istemlerin kabul veya reddine ait dayanaklar gösterilir (CMK m.230/1-d). Bu nedenle savunmada her iki talebin açıkça ve kademeli olarak ileri sürülmesi, reddedilmeleri hâlinde gerekçenin denetlenmesini mümkün kılar. Talebin hiç tartışılmaması veya “sanığın kişiliği” gibi kalıp ifadelerle reddedilmesi, gerekçenin denetime elverişli olmadığını gösterir.
Çevirme ve erteleme hükmün parçası olduğundan, bunlara ilişkin itirazlar hükme karşı istinaf yoluyla ileri sürülür (CMK m.272/1). Hüküm kesinleştikten sonra ise çevrilen yaptırımın ve ertelenen cezanın infazına ilişkin kararları infaz hâkimliği verir; 30 günlük süre içinde başlanmaması nedeniyle hapis cezasının infazına karar verilmesi (TCK m.50/6), tedbirin değiştirilmesi (m.50/7) ve denetim süresinde ertelenen cezanın çektirilmesi (m.51/7) bu kararlar arasındadır. Cezanın infazı sırasında infaz hâkimliğinden alınan kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir (5275 s.K. m.101/3).
Örnek Değerlendirmeler
Aşağıdaki sonuçlar, sayfadaki araçla aynı kurallar uygulanarak elde edilmiştir.
- 20 gün hapis, sicilsiz, kasten: Ceza kısa süreli ve otuz günün altında olduğundan çevirme zorunludur; erteleme şartları da sağlanır ve denetim süresi aralığı 1 – 3 yıldır.
- 10 ay hapis, sicilsiz, 18 – 65 yaş arası: Çevirme takdirîdir; yer yasağı veya kamuya yararlı iş seçilirse süre 5 ile 10 ay arasında belirlenir. Erteleme şartları sağlanır.
- 10 ay hapis, fiil tarihinde 70 yaşında, sicilsiz: Altmış beş yaşını bitirmiş kişinin bir yıl ve altı cezası olduğundan çevirme zorunludur.
- 1 yıl 8 ay hapis, önceden kasıtlı suçtan 4 ay hapis mahkûmiyeti: Ceza kısa süreli olmadığından çevrilemez; önceki mahkûmiyet üç ayı aştığından erteleme de uygulanamaz.
- 2 yıl 6 ay hapis, fiil tarihinde 17 yaşında: Çevirme mümkün değildir; ancak üç yıllık özel sınır nedeniyle erteleme mümkündür ve denetim süresi 2 yıl 6 ay ile 3 yıl arasında belirlenir.
- 3 yıl hapis, basit taksir: Uzun süreli olmasına rağmen adli para cezasına çevrilebilir; erteleme sınırı aşıldığından ertelenemez.
- 3 yıl hapis, bilinçli taksir: Adli para cezasına çevrilemez ve ertelenemez.
Çocuklar ve 65 Yaş Üstü Kişiler
Kanun, fiil tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış ve altmış beş yaşını bitirmiş kişiler için daha lehe kurallar öngörür. Bu kişilerin daha önce hapis cezası almamış olmaları koşuluyla bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları mutlaka seçenek yaptırımlardan birine çevrilir (TCK m.50/3) ve erteleme sınırı iki değil üç yıldır (m.51/1). Çocuklar bakımından denetim süresinde meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmelerine karar verilebilir (m.51/4-c). Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ödenmezse hapse çevrilemez (5275 s.K. m.106/4). Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişiler hakkında TCK m.53/1’deki hak yoksunlukları da uygulanmaz (m.53/4).
Hak Yoksunlukları Bakımından Erteleme
Kasten işlenen bir suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak kişi kamu görevi, seçme ve seçilme, velayet, tüzel kişi yöneticiliği gibi haklardan yoksun kalır ve bu hakları hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kullanamaz (TCK m.53/1-2). Erteleme bu sonuçları iki şekilde yumuşatır: kısa süreli hapis cezası ertelenmiş kişi hakkında bu yoksunluklar hiç uygulanmaz (m.53/4); daha uzun ertelenmiş cezalarda ise kişinin kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri bakımından yoksunluk uygulanmaz (m.53/3). Denetim süresi iyi hâlle geçirildiğinde ceza infaz edilmiş sayıldığından (m.51/8), bu tarihten itibaren yoksunluk da sona erer.
Çevirme, Erteleme ve HAGB Karşılaştırması
| Ölçüt | Seçenek yaptırıma çevirme | Erteleme | HAGB |
|---|---|---|---|
| Ceza sınırı | 1 yıl (taksirde uzun süreli hapis yalnızca paraya) | 2 yıl; özel yaşta 3 yıl | 2 yıl hapis veya adli para |
| Önceki mahkûmiyet | Zorunlu çevirme için hiç hapis mahkûmiyeti olmamalı | Kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis engel | Herhangi bir kasıtlı mahkûmiyet engel |
| Zarar | Bir yaptırım türü olabilir | Koşula bağlanabilir | Kanuni şart; taksit mümkün |
| Denetim | Yok; yaptırımın yerine getirilmesi | 1 – 3 yıl | 5 yıl; çocuklarda 3 yıl |
| Sonuç | Yaptırım tamamlanır | Ceza infaz edilmiş sayılır | Dava düşer |
| Adli sicil | Kaydedilir | Kaydedilir | Özel sisteme kaydedilir |
HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olsa bile seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7). Bu nedenle mahkeme önce HAGB şartlarını değerlendirir; HAGB verilmezse çevirme ve erteleme gündeme gelir. Adli Sicil Kanunu, ertelenen hapis cezasının denetim süresi ile iyi hâlle geçirilmesi nedeniyle infaz edilmiş sayıldığını ve seçenek yaptırıma çevrilen hükümleri adli sicile kaydedilen bilgiler arasında sayar (5352 s.K. m.4/1-b, d). Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş kişi hakkında TCK m.53/1’deki hak yoksunlukları uygulanmaz (TCK m.53/4). Ayrıntılı karşılaştırma için erteleme ile HAGB farkı rehberine, HAGB şartları için HAGB değerlendirme aracı sayfasına bakabilirsiniz.
Savunmada Talep Sırası ve Sunulacak Belgeler
Esas hakkındaki savunmada talepler kademeli olarak sunulmalıdır. Tek bir talebe bağlanmak, o talep reddedildiğinde diğer imkânların tartışılmamasına yol açabilir. Mahkemenin pişmanlık kanaatini ve çevirmede suçlunun kişiliği ile sosyal ve ekonomik durumunu değerlendirebilmesi için bu hususları gösteren belgelerin hüküm duruşmasından önce dosyaya sunulması gerekir.
| Sıra | Talep | Destekleyici belge |
|---|---|---|
| 1 | Beraat | Delillere ilişkin itirazlar, lehe deliller |
| 2 | Cezanın alt sınırdan belirlenmesi ve indirimler | Kusurun hafifliğini gösteren olgular |
| 3 | HAGB | Adli sicil kaydı, zararın giderildiğini gösteren dekont veya taksit taahhüdü |
| 4 | Seçenek yaptırıma çevirme (kısa süreli hapiste) | Gelir belgesi, bordro, ikametgâh, aile durumu |
| 5 | Erteleme | Sicil, düzenli iş, pişmanlık beyanı, zararın giderilmesi |
| 6 | Hak yoksunluklarının uygulanmaması | Kısa süreli ertelemede m.53/4 talebi |
Tablodaki sıralama, kurumların birbirini dışlayan etkilerinden kaynaklanır: HAGB verilen hükümde çevirme ve erteleme yapılamaz; hapis cezası adli para cezasına çevrildiğinde artık hapis cezası kalmadığından erteleme gündeme gelmez. Bu nedenle her talebin, bir öncekinin reddi hâlinde değerlendirilmek üzere terditli olarak ileri sürülmesi gerekir.
Sık Yapılan Hatalar
- Temel cezayı girmek: Değerlendirme hükümdeki sonuç cezaya göre yapılır.
- Zorunlu çevirmeyi talep etmemek: 30 gün ve altı cezalarda ve özel yaş gruplarında çevirme zorunludur; hükümde yapılmamışsa kanun yolunda ileri sürülmelidir.
- Seçimlik cezada hapse razı olmak: Hapse hükmedilirse artık paraya çevrilemez; doğrudan adli para cezası istenmelidir.
- Bilinçli taksiri gözden kaçırmak: Bilinçli taksirde uzun süreli hapis paraya çevrilemez.
- Otuz günü kaçırmak: Çevrilen yaptırıma tebligattan itibaren 30 gün içinde başlanmazsa hapis infaz edilir.
- Denetim süresini hafife almak: Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlali ertelenen cezanın infazına yol açar.
Erteleme, seçenek yaptırım ve infaz aşamasındaki başvurularınız için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
⚠️ Aracın sınırı: Araç kanuni sınırları girdiğiniz bilgilere göre uygular. Pişmanlık kanaati, çevirmenin hangi yaptırıma yapılacağı ve denetim süresinin somut uzunluğu mahkemenin takdirindedir. Sonuç bir ön değerlendirmedir ve hukuki görüş yerine geçmez.
Dilekçe Örneği: Seçenek Tedbirin Değiştirilmesi Talebi (TCK m.50/7)
Aşağıdaki örnek, kısa süreli hapis cezası kamuya yararlı işte çalışmaya çevrilen, ancak sonradan ortaya çıkan bir sağlık sorunu nedeniyle bu tedbiri yerine getiremeyen bir hükümlü adına hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kısa süreli hapis cezası nedir?
Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2). Seçenek yaptırımlar kural olarak yalnızca bu cezalar için uygulanır.
Hapis cezası hangi durumda mutlaka paraya çevrilir?
Daha önce hapis cezası almamış kişinin 30 gün ve altı cezası ile fiil tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişinin bir yıl ve altı cezası mutlaka seçenek yaptırımlardan birine çevrilir (TCK m.50/3).
İki yıllık hapis cezası paraya çevrilir mi?
Kural olarak hayır; çevirme bir yıl ve altı cezalar içindir. Ancak taksirli suçlarda uzun süreli hapis de adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde bu imkân yoktur (TCK m.50/4).
Hangi cezalar ertelenebilir?
İki yıl veya daha az hapis cezası; fiil sırasında 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde üç yıla kadar hapis cezası ertelenebilir (TCK m.51/1). Adli para cezası ertelenemez.
Önceki mahkûmiyetim ertelemeye engel mi?
Yalnızca daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûmiyet engeldir. Taksirli suç mahkûmiyeti, üç ay ve altı kasıtlı mahkûmiyet ve seçenek yaptırıma çevrilmiş cezalar engel değildir.
Erteleme denetim süresi ne kadardır?
Bir yıldan az ve üç yıldan fazla olamaz; alt sınırı ertelenen ceza süresinden de az olamaz (TCK m.51/3).
Seçimlik cezada hapis verilirse paraya çevrilir mi?
Hayır. Suç tanımında hapis ile adli para cezası seçenek olarak öngörülmüş ve hapse hükmedilmişse, bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (TCK m.50/2).
Paraya çevrilen cezayı ödemezsem ne olur?
Ödenmeyen kısım hapse çevrilir ve iki saat çalışma karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı işte çalıştırılırsınız; programa uymazsanız kalan kısım açık cezaevinde çektirilir (5275 s.K. m.106/3).
Adli para cezası taksitle ödenebilir mi?
Hâkim hükümde bir yıla kadar mehil veya iki yılı geçmeyen en az dört taksit verebilir (TCK m.52/4). Hükümde taksit yoksa, bir ay içinde üçte birini ödeyene kalan kısım için iki eşit taksit izni verilir (5275 s.K. m.106/6).
Çevrilen yaptırıma başlamazsam ne olur?
Tebligattan itibaren 30 gün içinde başlanmaz veya devam edilmezse infaz hâkimliği kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir (TCK m.50/6).
Seçenek yaptırımı yerine getiremezsem ne yapabilirim?
Elinizde olmayan nedenlerle yerine getiremiyorsanız infaz hâkimliğine başvurarak tedbirin değiştirilmesini isteyebilirsiniz (TCK m.50/7).
HAGB verilen dosyada erteleme yapılabilir mi?
Hayır. HAGB kararı verilen hükümde hapis ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez (CMK m.231/7).
Ertelenen ceza memuriyete engel mi?
Ertelenen ceza bir mahkûmiyettir; kısa süreli ertelenmiş cezada TCK m.53/1’deki hak yoksunlukları uygulanmaz (m.53/4), ancak özel kanunlardaki memuriyet şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Mahkeme çevirme veya erteleme talebimi tartışmadan reddedebilir mi?
Hayır. Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde erteleme ve çevirmeye ilişkin istemlerin kabul veya reddinin dayanakları gösterilir (CMK m.230/1-d); gerekçesiz ret istinafta ileri sürülebilir.
Çocukların adli para cezası ödenmezse hapse çevrilir mi?
Hayır. Çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezası ödenmezse hapse çevrilemez (5275 s.K. m.106/4).
Paraya çevrilen cezanın tutarı nasıl belirlenir?
Gün sayısı hükmolunan hapis cezasının gün sayısıdır; bir gün karşılığı tutar kişinin ekonomik ve şahsi hâllerine göre 100 ile 500 TL arasında belirlenir ve kararda ayrı ayrı gösterilir (TCK m.52/2-3).
Ertelenen ceza ne zaman infaz edilmiş sayılır?
Denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli olarak geçirildiğinde ceza infaz edilmiş sayılır (TCK m.51/8); bu tarihten itibaren hak yoksunlukları da sona erer.
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Değerlendirme tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
Ceza hukuku hesaplama araçları
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Ana Rehber: Cezanın Ertelenmesi (TCK 51)
- Kısa Süreli Hapse Seçenek Yaptırımlar (TCK 50)
- Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi
- Erteleme ile HAGB Arasındaki Fark
- Adli Para Cezası Taksitle Ödenir mi?
- Denetimli Serbestlik Yükümlülüğü İhlali
- HAGB Değerlendirme Aracı
- Adli Para Cezası Hesaplama
- Ceza İndirim Zinciri Hesaplama
- Adli Sicil Silinme Hesaplama
- Ceza Hukuku Rehberi
Erteleme, paraya çevirme ve infaz aşamasında destek
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, 5275 sayılı Kanun ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ MASAK Kimlik Tespiti Sınırı 370.000 TL Oldu (7 Ekim 2026): Elektronik Transfer ve Kripto Eşiği 30.000 TL, SMS ile Doğrulamada İmza Örneği, Finansal Olmayan Yükümlülerde Tek Rapor — Tedbirler Yönetmeliği m.5, 16, 24, 24/A ve 38
- ▸ Düğünde Takılan Altınlar Çalındı: Kim Sorumlu? 2026 — Hırsızlık Cezası (TCK 141-142), Düğün Salonu ve Organizasyon Firmasının Sorumluluğu (TBK 112, 116, 66), Sorumsuzluk Kaydı (TBK 115), Otel (TBK 576-577), Kayınvalide (TCK 167)
- ▸ Yolda Altın Buldum, Ne Yapmalıyım? 2026 — Bulduğu Altını Teslim Etmeyenin Cezası (TCK 160), Bulana Ödül (TMK 771), 5 Yılda Mülkiyet, Toprakta Bulunan Altın (Define, 2863) ve Altınını Kaybedenin Hakları
- ▸ Eşim Düğün Altınlarımı İzinsiz Bozdurdu: Suç mu? 2026 — TCK 167 Şahsi Cezasızlık, Ayrılık Kararı, Kayınvalide ve Akrabalar, Zorla Alma (Yağma) İstisnası, Ziynet Alacağı ve 6284 Koruması
Bu konuda hukuki destek almak için


