Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi? 2026 — Anayasa m.38 Yasağı, Çifte Vatandaşlar, Vatandaşlık Başvurusu ve Geri Alınması, Üçüncü Ülkede Yakalanma Riski, Türkiye’de Yargılanma (TCK m.11-13) ve Yargıtay Kararları
20 Kasım 2026

Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi? 2026 — Anayasa m.38 Yasağı, Çifte Vatandaşlar, Vatandaşlık Başvurusu ve Geri Alınması, Üçüncü Ülkede Yakalanma Riski, Türkiye’de Yargılanma (TCK m.11-13) ve Yargıtay Kararları

Türk vatandaşı Türkiye’den yabancı bir ülkeye iade edilmez: Anayasa m.38’in son fıkrası ve 6706 sayılı Kanun m.11/1-a, vatandaşlığı iadenin kesin ret sebebi sayar; tek istisna olan Uluslararası Ceza Divanı yükümlülüğü, Türkiye Roma Statüsüne taraf olmadığı için doğmamıştır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi de Türk vatandaşının yargılanmak üzere yabancı ülkeye iadesinin mümkün olmadığını vurgulamış ve vatandaşlık başvurusu araştırılmadan verilen iade kararını bozmuştur (17.03.2025, 2025/723 E., 2025/3502 K.). Yasak çifte vatandaşları da korur; ancak yalnız Türkiye topraklarında geçerlidir, kişi üçüncü bir ülkede yakalanırsa o ülkenin hukuku uygulanır. Yabancı ülkede işlenen suç nedeniyle Türkiye’de yargılama ise TCK m.11 ve m.13 şartlarına bağlıdır. Bilgi için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Hakkında yabancı bir ülkede soruşturma açılan, kırmızı bültenle aranan veya iade talebiyle karşılaşan Türk vatandaşları ile aileleri için ilk soru aynıdır: “Türkiye beni teslim eder mi?” Bu yazıda vatandaşın iade edilmemesi kuralının dayanaklarını, çifte vatandaşlık, vatandaşlık başvurusu ve vatandaşlığın geri alınması gibi sınır durumlarını, kuralın Türkiye dışında neden koruma sağlamadığını ve Türkiye’de yargılanma ihtimalini Yargıtay kararlarıyla birlikte anlatıyoruz. Konunun bütün başlıkları için Kırmızı Bülten ve Suçluların İadesi Rehberi sayfasına, kaçakçılık ve aklama dosyalarına özgü durum için Yurt Dışında Altın Kaçakçılığı veya Kara Para Soruşturması yazısına bakabilirsiniz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.

Kural ve Dayanakları

Vatandaşın iade edilmemesi, Türk hukukunda anayasal düzeyde güvence altına alınmış bir kuraldır. Anayasa m.38’in son fıkrası, Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaşın suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemeyeceğini düzenler. 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu m.11/1-a, aynı kuralı iade talebinin kabul edilemeyeceği hâllerin ilki olarak sayar. Bu hâllerde mahkemenin takdir yetkisi yoktur; iade talebi kabul edilmez.

Vatandaşın iade edilmemesinin dayanakları

DayanakHüküm
Anayasa m.38 son fıkraUluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez
Anayasa m.23Vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz
6706 sayılı Kanun m.11/1-aİadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olması hâlinde iade talebi kabul edilmez
6706 sayılı Kanun m.10/1Türkiye’den iade yalnız yabancılar için öngörülmüştür
Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi m.6/1-aHer taraf devlet kendi vatandaşını iade etmeme hakkına sahiptir
İkili anlaşmalarÖrneğin Türkiye ile İran arasındaki adli işbirliği anlaşmasının m.35/1-a hükmü, iadesi istenen kişinin talep edilen ülkenin vatandaşı olması hâlinde iadenin kabul edilemeyeceğini düzenler (Yargıtay 11. CD, 2025/723 E., 2025/3502 K.’da aktarıldığı üzere)

6706 sayılı Kanun m.10/1 de Türkiye’den iadeyi, yabancı ülkede işlenen suç nedeniyle hakkında soruşturma, kovuşturma veya mahkûmiyet bulunan bir yabancı için öngörür. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, iadenin şartlarını sayarken ilk sıraya “iadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olmaması” şartını koymuştur (20.11.2017, 2017/3111 E., 2017/4650 K.). Bu nedenle uygulamada Türk vatandaşı hakkındaki iade talepleri çoğu zaman mahkemeye gelmeden, Merkezî Makam sıfatıyla Adalet Bakanlığı aşamasında reddedilir; Merkezî Makam şartları taşımayan talepleri reddetmekle görevlidir (6706 m.13/1).

Uluslararası Ceza Divanı İstisnası

Anayasa ve Kanun, vatandaşın iade edilmemesi kuralının tek istisnası olarak Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükleri gösterir. Divan, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları gibi uluslararası suçları yargılamak üzere 1998 tarihli Roma Statüsüyle kurulmuştur. İstisna, Statüye taraf olmaktan doğan teslim yükümlülüğüne bağlıdır. Türkiye ise Roma Statüsüne taraf değildir. Bu nedenle istisnanın dayandığı yükümlülük bugün Türkiye bakımından doğmamıştır ve vatandaşın iade edilmemesi kuralı Türkiye’de istisnasız uygulanmaktadır. Ayrıca istisna yalnız Divana teslimle ilgilidir; yabancı bir devlete iadeyi kapsamaz.

Kim “Türk Vatandaşı” Sayılır? Sınır Durumlar

Yasak Türk vatandaşlığına bağlı olduğundan, uyuşmazlıkların önemli bir kısmı kişinin iade kararı verilirken Türk vatandaşı olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır. Yargıtay kararlarından çıkan sınır durumlar şunlardır:

Çifte vatandaşlar. Kanun kişinin Türk vatandaşı olmasını aramaktadır; başka bir ülkenin de vatandaşı olmak bu sonucu değiştirmez. Türk vatandaşlığı devam ettiği sürece çifte vatandaş Türkiye’den iade edilmez. Ancak diğer vatandaşlığının bulunduğu ülke de kendi vatandaşını iade etmeme hakkına sahip olabilir veya olmayabilir; kişinin o ülkede ya da üçüncü bir ülkede yakalanması hâlinde Türk vatandaşlığı koruma sağlamaz.

Türk kökenli olmak ve mavi kart. Türk kökeni vatandaşlık yerine geçmez. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Almanya’nın talebinde kişinin Türk kökenli olduğu, uzun süredir Türkiye’de bulunduğu ve engelli olduğu yönündeki temyiz sebeplerini yerinde görmeyerek, kişinin Türk vatandaşı olmadığını tespit eden iade kararını onamıştır (10.12.2024, 2024/19690 E., 2024/9482 K.). Yargıtay 11. Ceza Dairesi ise Türk kökenli olduğu için mavi kart sahibi olduğunu, Türkiye’de yaşadığını ve vatandaşlığa başvuracağını bildiren kişi hakkında, vatandaşlık başvurusunun bulunup bulunmadığı araştırılmadan verilen kabul kararını bozmuştur (03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.). Mavi kart sahipliği vatandaşlık değildir; ancak vatandaşlığa dönüş başvurusu varsa mahkeme bunu araştırmak zorundadır.

Süren vatandaşlık başvurusu. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, İran’ın talebine ilişkin dosyada kişinin uzun yıllardır ailesiyle Türkiye’de yaşadığını ve Türk vatandaşlığına geçmek için başvurusu bulunduğunu bildirmesi üzerine, başvurunun sorulması ve ailevi ve kişisel durumun araştırılması gerektiğini, bu yapılmadan verilen kabul kararının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir (17.03.2025, 2025/723 E., 2025/3502 K.). Yargıtay 5. Ceza Dairesi de benzer beyanların 6706 m.11/4 bakımından araştırılmasını istemiştir (13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K.). Yargıtay 11. Ceza Dairesi aynı yaklaşımı Türk vatandaşıyla evli olduğunu bildiren kişi bakımından da uygulamış; kişinin Türk vatandaşlığına geçme konusunda bir müracaatının bulunup bulunmadığının sorulmasını ve ailevi durumunun araştırılmasını istemiştir (04.03.2024, 2024/910 E., 2024/2606 K.). Buna karşılık başvuru tek başına iadeyi engellemez: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, Almanya’nın uyuşturucu ticareti isnadına dayalı talebinde, kişinin yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak için başvuru yaptığı ve mavi kartlı olduğu yönündeki temyiz sebeplerini yerinde görmemiş, kabul kararını hükümdeki ibareyi düzelterek onamıştır (30.09.2024, 2024/5779 E., 2024/23098 K.).

Vatandaşlığın sona ermesi. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, vatandaşlığın farklı yollarla sona ermesini düzenler: belirli eylemlerde bulunduğu tespit edilen kişinin vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararıyla kaybettirilebilir (m.29); vatandaşlığı kazanma kararı, kişinin yalan beyanı veya önemli hususları gizlemesi sonucu verilmişse iptal edilir ve iptal kararı karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder (m.31-32); vatandaşlığın kazanılması veya kaybına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşılırsa geri alınır (m.40). Vatandaşlığı sona eren kişi bakımından iade yasağı kural olarak uygulanmaz; ancak işleme karşı açılan dava devam ediyorsa iade mahkemesinin bu davanın sonucunu gözetmesi gerekir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, vatandaşlığı geri alınan kişi hakkında, Danıştay’daki iptal davası sonuçlanmadan verilen iade kararını eksik araştırma nedeniyle bozmuştur (05.03.2026, 2024/24515 E., 2026/3314 K.). Yatırım yoluyla kazanılan vatandaşlığın iptali sonrası durum için Vatandaşlığı İptal Edilen Yatırımcının Nüfus Kaydı, Kimlik Kartı ve Pasaportu yazısına bakabilirsiniz.

Kimliğin tespiti. Vatandaşlık iddiası kimlik tespitiyle iç içedir. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, başka bir ülkenin pasaportuyla Türkiye’ye giriş yaptığı belirtilen kişinin pasaportunun sahte olup olmadığı ve iddia ettiği ülkenin bu isimde bir vatandaşı bulunup bulunmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeden, fotokopi evrak üzerinden yapılan parmak izi incelemesiyle verilen iade kararını bozmuştur (20.11.2017, 2017/3111 E., 2017/4650 K.).

Vatandaşlık durumunu belgeyle ortaya koyun

Nüfus kaydı, vatandaşlık başvurusu, kayıp veya iptal işlemine karşı açılan dava gibi belgeler iade yargılamasında sonucu doğrudan belirler. Değerlendirme için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Yasağın Sınırı: Üçüncü Ülkede Yakalanma

Anayasa m.38 yalnız Türk devletini bağlar ve yalnız Türkiye topraklarında bulunan vatandaşı korur. Hakkında yabancı bir ülkenin kırmızı bülteni bulunan Türk vatandaşı üçüncü bir ülkeye giderse, o ülke kendi iç hukukuna ve talep eden ülkeyle arasındaki andlaşmaya göre kişiyi talep eden devlete iade edebilir. Türkiye bu yargılamada taraf değildir; kişinin ancak kendi avukatı aracılığıyla o ülkedeki ret sebeplerini ileri sürmesi mümkündür.

Interpol Dosyalarının Kontrolü Komisyonunun 2026’da yayımladığı bir karar bu noktayı açıkça gösterir. Kırmızı bültenle aranan kişi, vatandaşı olduğu ve yaşadığı ülkenin kendi vatandaşını iade etmediğini, bu nedenle bültenin amacını yitirdiğini ileri sürmüştü. Komisyon, o ülkeden iadenin hukuken mümkün olmadığını kabul etmekle birlikte, talep eden ülkenin başka bir ülkeden iade için gösterdiği çabayı dikkate alarak bültenin diğer üye ülkelerden yakalama ve iade amacına hâlâ hizmet edebileceğine karar verdi ve bülteni silmedi. Kısacası vatandaşlık, bültenin silinmesi için tek başına yeterli değildir; kişinin seyahat ettiği her ülkede risk devam eder. Silme gerekçeleri için Kırmızı Bülten Nasıl Sildirilir? yazısına bakabilirsiniz.

Dikkat: Yabancı bir ülkenin bülteniyle arandığını bilen Türk vatandaşı için en güvenli yer Türkiye’dir. Aktarmalı uçuşlar da risk taşır; transit geçilen ülkede de bülten tespit edilebilir. Bültenin varlığını öğrenme yolları için Hakkımda Kırmızı Bülten Var mı, Nasıl Öğrenirim? yazısına bakabilirsiniz.

Yurt Dışında Yakalanan Türk Vatandaşı

Türk vatandaşı başka bir ülkede kırmızı bültenle yakalanırsa süreç o ülkenin iade hukukuna göre işler: geçici tutuklama, iade evrakının beklenmesi, o ülke mahkemesinde iade yargılaması ve siyasi onay. Bu aşamada aile için öncelikler şunlardır:

  • O ülkede avukat. İade yargılaması o ülkenin mahkemesinde görülür; ret sebepleri orada ileri sürülmezse sonradan telafisi güçtür.
  • Konsolosluk. Türkiye’nin o ülkedeki konsolosluğuna haber verilmesi, kişinin durumunun izlenmesi ve ailenin bilgilendirilmesi bakımından önemlidir.
  • Talep eden ülkedeki dosya. Suç isnadı, deliller, zamanaşımı ve kararın gıyabi olup olmadığı bilgileri hem iade savunması hem Interpol başvurusu için gereklidir.
  • Türkiye’deki seçenekler. Türkiye’de aynı fiil nedeniyle soruşturma başlatılması veya soruşturmanın Türkiye’ye devri gibi yollar, bazı ülkelerde iade yargılamasında dikkate alınabilir; bu yolların şartları aşağıda anlatılmıştır.

Kişi iade edilip talep eden ülkede mahkûm olursa cezasını Türkiye’de çekmesi hükümlü nakli yoluyla mümkündür. Yabancı devlet mahkemeleri tarafından mahkûm edilen ve ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü, Türk vatandaşı olması, rıza göstermesi, mahkûmiyetin kesinleşmesi, fiilin Türk hukukuna göre de suç olması ve kural olarak infazı gereken en az altı ay hapis cezasının bulunması şartlarıyla Türkiye’ye nakledilebilir; nakle Adalet Bakanı karar verir (6706 m.30). Ayrıntılar için Cezamı Ülkemde Çekebilir miyim? Hükümlü Nakli yazısına bakabilirsiniz.

Türkiye’de Yargılanma: TCK m.11-13

İade edilmemek, cezasız kalmak anlamına gelmez. Türk Ceza Kanunu, vatandaşın yabancı ülkede işlediği suçlar için Türkiye’de yargılama imkânı tanır. Bu imkân, iade yasağının doğal tamamlayıcısıdır.

Yabancı ülkede işlenen suç nedeniyle Türkiye’de yargılama

DurumŞartlarDayanak
Türk vatandaşının yabancı ülkede işlediği suç (genel kural)Alt sınırı bir yıldan az olmayan hapis cezası; kişinin Türkiye’de bulunması; yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması; kovuşturulabilirlikTCK m.11/1
Alt sınırı bir yıldan az olan suçZarar görenin veya yabancı hükûmetin, vatandaşın Türkiye’ye girişinden itibaren altı ay içinde şikâyetiTCK m.11/2
Katalog suçlar (uluslararası suçlar, devletin güvenliğine karşı suçlar, işkence, uyuşturucu ticareti, parada sahtecilik gibi)Vatandaş veya yabancı tarafından yabancı ülkede işlense de Türk kanunları uygulanır; kural olarak Adalet Bakanının talebiTCK m.13/1-2
Katalog suçlarda yabancı ülkede verilmiş hükümm.13/1-a ve b’deki suçlarda yabancı ülkede mahkûmiyet veya beraat olsa bile Adalet Bakanının talebiyle yeniden yargılamaTCK m.13/3
Seçimlik cezalı suçlarm.11 ve 12 hâllerinde hapis ile adli para cezası seçimlik ise soruşturma veya kovuşturma açılmazTCK m.14
Türkiye’de kısmen işlenen suçFiil kısmen Türkiye’de işlenmiş veya netice Türkiye’de gerçekleşmişse suç Türkiye’de işlenmiş sayılır; yabancı ülkede hüküm verilmiş olsa bile Türkiye’de yeniden yargılanırTCK m.8/1, 9

Türkiye’de yargılama yapılırken yabancı ülkede gözaltında, gözlem altında, tutuklulukta veya hükümlülükte geçen süre Türkiye’de verilecek cezadan mahsup edilir (TCK m.16). Türkiye’nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar nedeniyle verilecek ceza, kural olarak suçun işlendiği ülke kanunundaki cezanın üst sınırını geçemez (TCK m.19/1). Kişinin Türkiye’de bulunması şartı da önemlidir: Yargıtay 12. Ceza Dairesi, yabancının yurt dışında Türk vatandaşı aleyhine işlediği suçta Türkiye’de yargılama yapılabilmesi için failin Türkiye’de bulunmasının zorunlu olduğunu, bu şart gerçekleşmeden soruşturmanın genişletilmesine karar verilemeyeceğini belirtmiştir (26.04.2017, 2016/12820 E., 2017/3447 K.). TCK m.11/1 de vatandaş bakımından aynı “Türkiye’de bulunma” şartını arar.

Yurt dışındaki fiilin Türkiye ile bağlantısı da sonucu değiştirebilir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, İran’ın dolandırıcılık nedeniyle iade talebinde, kişinin suç tarihlerinde Türkiye’de bulunduğu ve suçun bir bölümünün Türkiye’de işlendiğinin belirtilmesi üzerine, suçun Türkiye’de işlenmiş sayılıp sayılamayacağının ve Türkiye’de aynı konuda soruşturma bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini vurgulamıştır; çünkü Türkiye’nin yargılama yetkisine giren suçta iade talebi kabul edilmez (6706 m.11/1-c-4; TCK m.8/1). Zamanaşımı hesabı için Ceza Zamanaşımı ve İnfaz Zamanaşımı yazısına bakabilirsiniz.

Yabancı Devlet İade Yerine Ne İsteyebilir?

Türk vatandaşını iade edemeyeceğini bilen yabancı devletin başvurabileceği başka adli işbirliği yolları vardır. Bunlar kişi için yeni riskler değil, çoğu zaman dosyanın Türkiye’de ve Türk hukukunun güvenceleri altında görülmesi anlamına gelir:

İade dışındaki adli işbirliği yolları

YolİçerikDayanak
Soruşturma veya kovuşturmanın devralınmasıYurt dışında işlenen, Türk hukukuna göre zamanaşımına veya affa uğramamış ve üst sınırı en az bir yıl hapis cezası gerektiren suçta; kişi Türk vatandaşı ise ve Türkiye’de mutat olarak bulunuyorsa devralınabilir; yabancı devletin delilleri Türk hukuku bakımından geçerli sayılır6706 m.25
Adli yardımlaşmaİfade alınması, delil toplanması, tebligat; görüntülü ve sesli iletişim tekniği kullanılabilir6706 m.8, 9
Arama ve el koyma talebiTalebin konusu suçun iadeye elverişli bir suç olması gerekir; el konulan değerler için yılda en az bir kez tedbirin devamı sorulur6706 m.8/1-ç
İnfazın devralınmasıYabancı mahkemenin kesinleşmiş mahkûmiyeti, hükümlü Türkiye’de bulunuyorsa ve diğer şartlar varsa Ankara ağır ceza mahkemesince uyarlanarak Türkiye’de infaz edilir6706 m.26

Adli yardımlaşma talebi kapsamında, kişi hakkında Türk mahkemelerince verilmiş mahkûmiyet veya beraat hükmü bulunması ya da suçun affa veya zamanaşımına uğramış olması hâlinde aynı fiile ilişkin talepler yerine getirilmeyebilir (6706 m.8/1-f). Yurt dışındaki malvarlığına ilişkin işbirliği için Uluslararası Adli İş Birliği ve Yurt Dışındaki Malvarlığının Dondurulması yazısına bakabilirsiniz.

Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar Yargıtay Karar Arama sisteminden tam metinleri okunarak seçilmiştir; kişi adları yer almamaktadır.

Vatandaşlık ve iade ilişkisine dair Yargıtay kararları

KararOlayİlke
Yargıtay 11. CD, 17.03.2025, 2025/723 E., 2025/3502 K.İran; dolandırıcılık; infaz amaçlı iade; kişi uzun yıllardır ailesiyle Türkiye’de yaşadığını ve vatandaşlık başvurusu bulunduğunu bildirdiTürk vatandaşının yargılanmak üzere yabancı ülkeye iadesi mümkün değildir; başvuru ve kişisel durum araştırılmalı; suçun bir bölümü Türkiye’de işlenmişse yargı yetkisi incelenmeli; özellik taahhüdü alınmalı; bozma
Yargıtay 11. CD, 03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.Almanya; Türk kökenli, mavi kart sahibi, vatandaşlığa başvuracağını bildiren kişiVatandaşlık başvurusu araştırılmadan karar verilemez; kişi bizzat dinlenmeli; bozma
Yargıtay 8. CD, 05.03.2026, 2024/24515 E., 2026/3314 K.Çek Cumhuriyeti; vatandaşlığı geri alınan kişi; geri almaya karşı Danıştay’da davaDanıştay’daki dava sonucu beklenmeden verilen karar eksik araştırmadır; bozma
Yargıtay 8. CD, 10.12.2024, 2024/19690 E., 2024/9482 K.Almanya; Türk kökenli olduğunu ileri süren yabancıTürk vatandaşı olmadığı tespit edilen kişi için kabul kararı onandı
Yargıtay 11. CD, 04.03.2024, 2024/910 E., 2024/2606 K.Rusya; Türk vatandaşıyla evli olduğunu bildiren kişiVatandaşlığa geçme müracaatı bulunup bulunmadığı sorulmalı, ailevi durum araştırılmalı; bozma
Yargıtay 10. CD, 30.09.2024, 2024/5779 E., 2024/23098 K.Almanya; mavi kartlı, yeniden vatandaşlık başvurusu yaptığını bildiren kişiBu temyiz sebepleri yerinde görülmedi; kabul kararı hükümdeki ibare düzeltilerek onandı
Yargıtay 5. CD, 13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K.Rusya; uzun süre ailesiyle Türkiye’de yaşayan ve vatandaşlığa başvuran kişiKişisel durum m.11/4 bakımından araştırılmalı; bozma
Yargıtay 6. CD, 20.11.2017, 2017/3111 E., 2017/4650 K.Azerbaycan’ın kırmızı bülteni; ikamet uzatma işlemi sırasında yakalanan kişi; başka ülke pasaportuİadenin ilk şartı kişinin Türk vatandaşı olmamasıdır; kimlik duraksamasız tespit edilmeli; bozma
Yargıtay 12. CD, 26.04.2017, 2016/12820 E., 2017/3447 K.Yurt dışında Türk vatandaşı aleyhine suç işlediği iddia edilen yabancıTürkiye’de yargılama için failin Türkiye’de bulunması şarttır

Yargıtay 11. Ceza Dairesi: vatandaşın iadesi mümkün değildir

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 17.03.2025 tarihli kararı (2025/723 E., 2025/3502 K.), konunun en açık güncel içtihadıdır. İran makamları, dolandırıcılık suçundan verilen hapis cezasının infazı için İran vatandaşı kişinin iadesini istemişti. Daire, Anayasa m.38 ve 6706 m.11/1-a uyarınca, Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın getirdiği yükümlülükler hariç bir Türk vatandaşının yargılanmak üzere yabancı ülkeye iadesinin mümkün olmadığını belirtti; Türkiye ile İran arasındaki ikili anlaşmanın da iadesi istenen kişinin talep edilen ülkenin vatandaşı olması hâlinde talebin kabul edilemeyeceğini öngördüğünü vurguladı. Kişinin uzun yıllardır ailesiyle Türkiye’de yaşadığını ve vatandaşlık başvurusu bulunduğunu bildirmesi karşısında, başvurunun sorulması ve ailevi ve kişisel durumun araştırılmasıyla yeniden değerlendirme yapılması gerektiğine karar verdi.

Daire aynı kararda iki önemli tespit daha yaptı. Birincisi, kişinin suç tarihlerinde Türkiye’de bulunduğu ve suçun bir bölümünün Türkiye’de işlendiğinin belirtilmesi karşısında, suçun Türkiye’de işlenmiş sayılıp sayılmayacağının ve Türkiye’de aynı konuda soruşturma bulunup bulunmadığının araştırılması gerekiyordu. İkincisi, kişinin yalnız iade kararına dayanak suçlardan yargılanabileceğine dair özellik kuralı için talep eden devletten taahhüt alınmamıştı. Bu gerekçelerle karar bozuldu.

Vatandaşlığın geri alınması ve Danıştay davası

Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 05.03.2026 tarihli kararına (2024/24515 E., 2026/3314 K.) konu dosyada, Rusya uyruklu olup Türk vatandaşlığını kazanan kişinin vatandaşlığı daha sonra Cumhurbaşkanı kararıyla geri alınmış; kişi geri alma işlemine karşı Danıştay’da yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açmıştı. Çek Cumhuriyeti, yokluğunda verilen tutuklama kararına dayanan kırmızı bültenle aradığı kişinin iadesini istedi. Daire, Danıştay’daki davanın sonucu beklenmeden iade kararı verilmesini eksik araştırma saydı; ayrıca isnat edilen fiillerin somutlaştırılmadan ve özellik taahhüdü alınmadan karar verilmesini de hukuka aykırı buldu ve kararı bozdu. Karar, vatandaşlığı tartışmalı hâle gelen kişiler bakımından iade yargılamasının idari yargıdaki sonucu beklemesi gerektiğini göstermektedir.

Türk kökeni ve mavi kart

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Almanya’nın uyuşturucu ticaretine yardım isnadıyla talep ettiği kişinin Türk kökenli olduğu ve uzun süredir Türkiye’de bulunduğu yönündeki itirazlarına rağmen, Türk vatandaşı olmadığı tespit edilen kişinin iadesine ilişkin kararı onamıştır (10.12.2024, 2024/19690 E., 2024/9482 K.). Buna karşılık Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Türk kökenli olduğu için mavi kart sahibi olan ve vatandaşlığa başvuracağını bildiren kişi bakımından başvurunun araştırılmasını istemiştir (03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.). İki karar birlikte okunduğunda, kökenin değil vatandaşlığın belirleyici olduğu; ancak vatandaşlık süreci başlamışsa mahkemenin bunu araştırmak zorunda olduğu anlaşılır.

Durumunuza Göre Tablo

Vatandaşlık durumuna göre iade riski

DurumTürkiye’den iadeDikkat edilecek nokta
Yalnız Türk vatandaşı, Türkiye’deEdilmez (Anayasa m.38; 6706 m.11/1-a)Yabancı ülkede işlenen suç için TCK m.11-13 şartlarıyla Türkiye’de yargılanma; yurt dışı seyahat riski
Çifte vatandaş, Türkiye’deEdilmezDiğer vatandaşlık ülkesinde veya üçüncü ülkede yakalanma riski
Türk vatandaşı, yurt dışındaTürkiye’nin yasağı koruma sağlamazBulunulan ülkenin iade hukuku; avukat, konsolosluk, hükümlü nakli
Vatandaşlık başvurusu sürüyorKişi henüz vatandaş değildirBaşvuru ve kişisel durum araştırılmalı (Yargıtay 11. CD, 2025/723 E.)
Vatandaşlık geri alınmış veya iptal edilmiş, dava sürüyorDava sonucu belirleyiciDanıştay sonucunun beklenmesi (Yargıtay 8. CD, 2024/24515 E.)
Türk kökenli veya mavi kart sahibiVatandaş değilse iade mümkünVatandaşlığa dönüş başvurusu varsa araştırılmalı

Sık Yapılan Hatalar

  • Vatandaşlığın her ülkede koruma sağladığını sanmak. Yasak yalnız Türkiye’den iadeyi engeller.
  • Türk kökenini vatandaşlık sanmak. Mavi kart ve köken, vatandaşlık yerine geçmez.
  • Vatandaşlık başvurusunu iade dosyasına bildirmemek. Yargıtay araştırma yapılmasını istemektedir; ancak bunun için başvurunun ileri sürülmesi gerekir.
  • Vatandaşlık iptaline karşı dava açmamak. İdari yargıdaki dava iade yargılamasının sonucunu etkileyebilir.
  • Türkiye’de yargılanma ihtimalini göz ardı etmek. TCK m.11 ve m.13 şartları varsa Türkiye’de soruşturma başlatılabilir.
  • Bülteni kendi hâline bırakmak. Vatandaşlık bülteni kendiliğinden sildirmez; Interpol’e ayrıca başvurulmalıdır.

Türkiye’de kalırken dosyayı yönetin

Yabancı ülkedeki dosyanın Türkiye’ye devri, Türkiye’de yargılanma şartları ve bültenin silinmesi birlikte değerlendirilmelidir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Ara: 0554 648 37 15WhatsApp

Sık Sorulan Sorular

Türk vatandaşı yabancı bir ülkeye iade edilir mi?

Türkiye’den iade edilmez. Anayasa m.38’in son fıkrasına göre Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez; 6706 sayılı Kanun m.11/1-a da iadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olmasını kesin ret sebebi sayar. Yargıtay 11. Ceza Dairesi de bu düzenlemeler uyarınca bir Türk vatandaşının yargılanmak üzere yabancı ülkeye iadesinin mümkün olmadığını belirtmiştir (17.03.2025, 2025/723 E., 2025/3502 K.).

Uluslararası Ceza Divanı istisnası nedir, Türkiye için uygulanır mı?

Anayasa m.38 ve 6706 m.11/1-a, Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükleri yasağın dışında tutar. Bu istisna, Divanı kuran Roma Statüsüne taraf olmaktan doğan bir yükümlülüğe bağlıdır; Türkiye ise Roma Statüsüne taraf değildir. Bu nedenle istisnanın dayandığı yükümlülük Türkiye bakımından doğmamıştır.

Çifte vatandaşlar da iade yasağından yararlanır mı?

Evet. Kanun kişinin Türk vatandaşı olmasını aramaktadır; kişinin başka bir ülkenin de vatandaşı olması bu sonucu değiştirmez. Türk vatandaşlığı devam ettiği sürece kişi Türkiye’den yabancı bir ülkeye iade edilmez. Ancak diğer vatandaşlığının bulunduğu ülkede veya üçüncü bir ülkede yakalanırsa o ülkenin hukuku uygulanır.

Türk kökenli olmak veya mavi kart sahibi olmak iadeyi engeller mi?

Tek başına engellemez; yasak Türk vatandaşlığına bağlıdır. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Türk kökenli olduğunu ileri süren ancak Türk vatandaşı olmayan kişinin iadesine ilişkin kabul kararını onamıştır (2024/19690 E., 2024/9482 K.). Yargıtay 11. Ceza Dairesi ise Türk kökenli olduğu için mavi kart sahibi olan ve vatandaşlığa başvuracağını bildiren kişi bakımından vatandaşlık başvurusunun araştırılmasını istemiştir (2025/68 E., 2025/1270 K.).

Türk vatandaşlığına başvurduysam iade edilir miyim?

Başvuru sonuçlanmadan kişi Türk vatandaşı sayılmaz; ancak Yargıtay, başvurunun bulunup bulunmadığının araştırılmasını ve sonucuna göre karar verilmesini istemektedir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, uzun yıllardır ailesiyle Türkiye’de yaşadığını ve vatandaşlık başvurusu bulunduğunu bildiren kişi hakkında bu araştırma yapılmadan verilen kabul kararını bozmuştur (17.03.2025, 2025/723 E., 2025/3502 K.). Bu beyanlar aynı zamanda kişisel durumun orantısızlık değerlendirmesinde de kullanılır (6706 m.11/4).

Vatandaşlığım geri alındıysa iade edilebilir miyim?

Vatandaşlığın geri alınmasına veya iptaline karşı dava sürüyorsa iade mahkemesinin bu davanın sonucunu beklemesi gerekebilir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Türk vatandaşlığı geri alınan kişi hakkında, geri alma işlemine karşı Danıştay’da açılan dava sonuçlanmadan verilen iade kararını eksik araştırma nedeniyle bozmuştur (05.03.2026, 2024/24515 E., 2026/3314 K.).

Türk vatandaşı olarak yurt dışındayken yakalanırsam ne olur?

Bulunduğunuz ülke kendi hukukuna ve andlaşmalarına göre sizi talep eden devlete iade edebilir; Anayasa m.38 yalnız Türkiye’den iadeyi yasaklar. Interpol Komisyonu da bir kararında, kişinin vatandaşı olduğu ülkenin onu iade etmemesinin bültenin diğer ülkelerden iade amacına hizmet etmesine engel olmadığını kabul etmiştir. Bu durumda bulunduğunuz ülkede avukat tutulmalı, Türkiye’nin o ülkedeki konsolosluğuna haber verilmeli ve mahkûmiyet hâlinde hükümlü nakli imkânı değerlendirilmelidir.

Yurt dışında işlediğim iddia edilen suç nedeniyle Türkiye’de yargılanır mıyım?

Türk vatandaşı, TCK m.13’te sayılanlar dışında, Türk kanunlarına göre alt sınırı bir yıldan az olmayan hapis cezasını gerektiren bir suçu yabancı ülkede işler ve Türkiye’de bulunursa, yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması ve kovuşturulabilirliğin bulunması koşuluyla Türk kanunlarına göre cezalandırılır (TCK m.11/1). Alt sınırı bir yıldan az olan suçlarda yargılama, zarar görenin veya yabancı hükûmetin, vatandaşın Türkiye’ye girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yapacağı şikâyete bağlıdır (m.11/2).

Yabancı ülkede hüküm giydiysem Türkiye’de yeniden yargılanır mıyım?

TCK m.11 uyarınca yargılama, yabancı ülkede hüküm verilmemiş olmasına bağlıdır. Ancak TCK m.13/1-a ve b’de sayılan suçlarda yabancı ülkede mahkûmiyet veya beraat kararı verilmiş olsa bile Adalet Bakanının talebi üzerine Türkiye’de yargılama yapılır (m.13/3). Türkiye’de işlenen suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilmiş olan kişi ise Türkiye’de yeniden yargılanır (TCK m.9). Yabancı ülkede gözaltında, tutuklulukta veya hükümlülükte geçen süre Türkiye’de verilecek cezadan mahsup edilir (TCK m.16).

Yabancı devlet Türkiye’den iade yerine ne isteyebilir?

Yabancı devlet, kendi ülkesinde yürüttüğü soruşturma veya kovuşturmanın Türkiye’ye devrini isteyebilir; devralma için kişinin Türk vatandaşı olması ve Türkiye’de mutat olarak bulunması gibi şartlar aranır (6706 m.25). Ayrıca delil toplama ve ifade alma için adli yardımlaşma talebinde bulunabilir (m.8). Yabancı mahkemenin verdiği kesinleşmiş mahkûmiyet, Kanundaki şartlarla Türkiye’de infaz edilebilir (m.26).

Türk vatandaşı hakkında yabancı ülkenin kırmızı bülteni varsa Türkiye’de ne olur?

İade amaçlı geçici tutuklama, iade talebine konu olabilecek bir suçun varlığına dayanır (6706 m.14/1); Türk vatandaşının iadesi kabul edilemeyeceğinden bu yolun dayanağı bulunmaz. Ancak koşulları varsa yabancı ülkede işlenen suç nedeniyle Türkiye’de soruşturma başlatılabilir (TCK m.11, 13) veya yabancı devlet soruşturmanın devrini isteyebilir (6706 m.25). Bülten kurallara aykırıysa Interpol Dosyalarının Kontrolü Komisyonundan silinmesi ayrıca istenebilir.

Türk vatandaşı sınır dışı edilebilir mi?

Hayır. Anayasa m.23’e göre vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz. Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti ise ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.

Kaynakça

Mevzuat (Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel hâlinden, 20 Kasım 2026 tarihinde okunmuştur)

Yargıtay kararları (tam metinler Yargıtay Karar Arama sisteminden okunmuştur)

  • Yargıtay 12. CD, 26.04.2017, 2016/12820 E., 2017/3447 K.
  • Yargıtay 6. CD, 20.11.2017, 2017/3111 E., 2017/4650 K.
  • Yargıtay 11. CD, 04.03.2024, 2024/910 E., 2024/2606 K.
  • Yargıtay 10. CD, 30.09.2024, 2024/5779 E., 2024/23098 K.
  • Yargıtay 8. CD, 10.12.2024, 2024/19690 E., 2024/9482 K.
  • Yargıtay 11. CD, 03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.; 17.03.2025, 2025/723 E., 2025/3502 K.
  • Yargıtay 5. CD, 13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K.
  • Yargıtay 8. CD, 05.03.2026, 2024/24515 E., 2026/3314 K.

Diğer

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyada vatandaşlık durumu, talep eden ülkenin hukuku ve seyahat planı birlikte değerlendirilmelidir. Hukukçular Evi Ankara, 0554 648 37 15.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk