Kırmızı Bülten ve Suçluların İadesi Rehberi 2026: Interpol Bülteni, Geçici Tutuklama, İade Yargılaması, Türk Vatandaşının İade Edilmemesi ve Bültenin Sildirilmesi (6706 sayılı Kanun m.10-22, Anayasa m.38)
Kırmızı bülten bir yakalama kararı değil, Interpol üzerinden yapılan bir arama ve geçici yakalama talebidir; kişinin başka bir ülkeye teslimi ancak o ülkede ayrı bir iade yargılaması ve siyasi onayla mümkündür. Türkiye’de kırmızı bültenle bulunan yabancı en geç yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır; geçici tutuklama yerine adli kontrol de verilebilir (6706 sayılı Kanun m.14/3, 14/5). İade evrakı süresinde gelmezse, Avrupa Sözleşmesi kapsamındaki ülkeler için en geç kırk gün içinde tutukluluk sona erer. İade talebine kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi bakar, karar Yargıtay’da temyiz edilebilir ve kabul kararı Cumhurbaşkanının onayıyla yerine getirilir (m.15, 18, 19). Türk vatandaşı Türkiye’den yabancı bir ülkeye iade edilmez (Anayasa m.38). Hukuka aykırı bültenin silinmesi Interpol Dosyalarının Kontrolü Komisyonundan (CCF) istenir. Acil durumda Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Bu rehber üç gruptaki kişiler için hazırlandı: Türkiye’de kırmızı bültenle yakalanan veya yakalanma ihtimali bulunan yabancılar ve aileleri; yabancı bir ülkenin iade talebiyle karşılaşan Türk vatandaşları ile çifte vatandaşlar; yurt dışında yaşarken Türkiye’deki bir soruşturma veya kovuşturma nedeniyle hakkında yakalama kararı ve kırmızı bülten çıkarılan kişiler. Interpol’ün bülten sistemi, 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu, Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi, Anayasa, Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerini tek sayfada, her bilgiyi dayandığı maddeyle birlikte bir araya getiriyoruz. Sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hiçbir somut dosya, kişi veya ülke hakkında değerlendirme içermez.
- Hangi durumdasınız? İlk adım ve dayanak
- Kırmızı bülten nedir, ne değildir?
- Kırmızı bültenin şartları ve çıkarılamayacağı suçlar
- Bülten türleri: kırmızı, mavi, sarı bülten ve difüzyon
- Hakkımda kırmızı bülten var mı? Nasıl öğrenilir?
- Kırmızı bültenin sildirilmesi: CCF başvurusu
- Türkiye’de yakalanan yabancı: geçici tutuklama
- İade yargılaması adım adım
- İadeyi engelleyen sebepler
- Yargıtay kararları: iade yargılamasında içtihat
- Türk vatandaşı yabancı ülkeye iade edilir mi?
- Türkiye’nin iade talepleri ve yurt dışındaki şüpheli
- Süre tablosu
- İlk 48 saat: aile için yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Bu rehberin yazıları
- Sık sorulan sorular
- İlgili rehberler
- Kaynakça
Hangi Durumdasınız? İlk Adım ve Dayanak
Kırmızı bülten ve iade dosyalarında en sık yapılan hata, farklı hukuki işlemleri birbirine karıştırmaktır. Türkiye’deki bir savcılığın yakalama emri, Interpol üzerinden yayımlanan bülten, yabancı ülkede uygulanan geçici tutuklama ve resmî iade talebi ayrı işlemlerdir; her birinin mercii, süresi ve itiraz yolu farklıdır. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan dokuz durumda atılacak ilk adımı ve dayanağını gösterir.
Durum, ilk adım ve dayanak
| Durum | İlk adım | Dayanak |
|---|---|---|
| Hakkınızda kırmızı bülten olup olmadığını bilmiyorsunuz | CCF’ye ücretsiz ve gizli erişim başvurusu yapın; bülten Türkiye kaynaklı olabilecekse yakalama kararını savcılık ve UYAP kayıtlarından araştırtın | CCF Statüsü m.40; CMK m.98 |
| Bir yabancı Türkiye’de kırmızı bültenle yakalandı | En geç yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimine çıkarılacağını bilin; rızaya dayalı iadeyi kabul etmeden önce avukatla görüşün, adli kontrol isteyin | 6706 m.14/3, 14/5 |
| Geçici tutukluluk sürüyor, iade evrakı gelmedi | Andlaşmadaki süreyi hesaplayın; süre dolduğunda tahliye talep edin | 6706 m.14/4, 14/6; Avrupa Sözleşmesi m.16/4 |
| İade talebi geldi, ağır ceza mahkemesinde dava açıldı | Ret sebeplerini ve belgelerin yeterliliğini inceleyin; işkence veya adil yargılanmama riskini belgeleyin | 6706 m.11, 15, 18 |
| Mahkeme iadeyi kabul edilebilir buldu | Temyiz edin; Cumhurbaşkanlığı onay aşaması ve bir yıllık süre için dosyayı izleyin | 6706 m.16/3, 18/4, 19 |
| Türk vatandaşısınız, yabancı bir ülke iadenizi istiyor | Türkiye’den iade edilmezsiniz; ancak Türkiye’de yargılanma ihtimalini değerlendirin | Anayasa m.38; 6706 m.11/1-a; TCK m.11, 13 |
| Yurt dışındasınız, Türkiye’de hakkınızda yakalama kararı var | Yakalama kararına itiraz, ifade için adli yardımlaşma veya teslim planını değerlendirin; kaçak sayılmanın sonuçlarını önleyin | CMK m.98, 247, 248; 6706 m.9 |
| Türkiye’nin sizin için iade isteyip istemeyeceğini merak ediyorsunuz | Suçun cezası ve orantılılık ölçütünü kontrol edin | 6706 m.22/2-3 |
| Bültenin siyasi veya haksız olduğunu düşünüyorsunuz | CCF’ye silme başvurusu hazırlayın; belgeleri ve iç hukuktaki kararları ekleyin | Interpol Anayasası m.3; Veri İşleme Kuralları m.83; CCF Statüsü m.40 |
Kırmızı Bülten Nedir, Ne Değildir?
Interpol’ün kendi tanımına göre kırmızı bülten, aranan bir kişinin iade, teslim veya benzeri bir hukuki işlem beklenirken bulunması ve geçici olarak yakalanması için dünya genelindeki kolluk birimlerine yöneltilen bir taleptir. Aynı tanım bunun uluslararası bir yakalama emri olmadığını açıkça belirtir. Bülten, talep eden ülkenin yargı makamlarınca verilmiş bir yakalama emrine veya mahkeme kararına dayanır. Kişiyi arayan Interpol değil, talepte bulunan ülkedir; Interpol hiçbir ülkeyi kişiyi yakalamaya zorlayamaz ve her üye ülke bültene kendi hukukunda hangi değeri vereceğine kendisi karar verir.
Bültenler, üye ülkenin Interpol ulusal merkez bürosunun talebi üzerine Interpol Genel Sekreterliği tarafından yayımlanır. Interpol’ün Veri İşleme Kuralları (Rules on the Processing of Data) kırmızı bültenin amacını, aranan kişinin bulunması ve iade, teslim veya benzeri bir hukuki işlem amacıyla gözaltına alınması, yakalanması ya da hareketinin kısıtlanması olarak tanımlar (m.82). Talepte bulunan büro, kişi yakalandığında iadesinin isteneceğine dair güvence vermek zorundadır (m.84). Kırmızı bülten talepleri yayımdan önce hukuki incelemeden geçer (m.86). Kişi bir ülkede bulunduğunda o ülke, talep eden büroyu ve Genel Sekreterliği derhâl bilgilendirir ve kendi hukukunun izin verdiği ölçüde geçici yakalama gibi tedbirler alabilir (m.87). Kırmızı bültenlerin büyük bölümü kamuya açık değildir, yalnız kolluk birimlerinin erişimine açıktır.
Türkiye’de Interpol ulusal merkez bürosu görevini Emniyet Genel Müdürlüğü Interpol-Europol Daire Başkanlığı yürütür. Türk yargı makamlarının yurt dışındaki kişiler için iade talepleri ise Merkezî Makam sıfatıyla Adalet Bakanlığı üzerinden gider (6706 m.2/b, m.22). Bu nedenle uygulamada bülten süreci kolluk kanalıyla, iade süreci ise adalet ve diplomasi kanalıyla yürür. Bir kişinin hakkındaki bültenin kaldırılması, iade talebinin geri çekildiği anlamına gelmez; tersine, iade talebinin reddedilmesi de bültenin kendiliğinden silindiği anlamına gelmez. İki sürecin ayrı ayrı izlenmesi gerekir.
Dört kavram: yakalama emri, kırmızı bülten, geçici tutuklama ve iade talebi
| Kavram | Kim verir? | Hukuki niteliği | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yakalama emri | Türkiye’de sulh ceza hâkimi; kovuşturmada hâkim veya mahkeme | Ulusal yargı kararı; bültenin ve iade talebinin temeli | CMK m.98 |
| Kırmızı bülten | Interpol Genel Sekreterliği, ulusal merkez bürosunun talebiyle | Arama ve geçici yakalama talebi; yakalama emri değildir | Veri İşleme Kuralları m.82-87 |
| Geçici tutuklama | Kişinin bulunduğu ülkenin hâkimi (Türkiye’de sulh ceza hâkimi) | İade evrakı gelene kadar kısa süreli özgürlük kısıtlaması | 6706 m.14; Avrupa Sözleşmesi m.16 |
| İade talebi | Talep eden devletin merkezî makamı, diplomatik kanalla | Resmî teslim istemi; yargılama ve siyasi onay gerektirir | 6706 m.10-22; Avrupa Sözleşmesi m.12 |
Kırmızı Bültenin Şartları ve Çıkarılamayacağı Suçlar
Kırmızı bülten her suç için çıkarılamaz. Interpol Anayasası m.3, örgütün siyasi, askerî, dinî veya ırki nitelik taşıyan her türlü müdahale ve faaliyette bulunmasını kesin olarak yasaklar. Veri İşleme Kuralları m.83/1-a ise yayım için birlikte aranan asgari ölçütleri sayar:
- Ağır adi suç. Bülten yalnız ağır bir adi suç için yayımlanabilir. Çeşitli ülkelerde davranış veya kültür normları bakımından tartışmalı olan fiiller, aile veya özel hayatla ilgili suçlar ve idari düzenlemelerin ihlalinden ya da özel uyuşmazlıklardan doğan suçlar kapsam dışıdır; bu son grupta fiilin ağır bir suçu kolaylaştırması veya organize suçla bağlantılı olması istisna oluşturur.
- Ceza eşiği. Kişi yargılanmak için aranıyorsa suçun üst sınırı en az iki yıl hürriyeti bağlayıcı ceza veya daha ağır bir ceza olmalıdır. Kişi cezasını çekmek için aranıyorsa en az altı ay hapis cezasına mahkûm edilmiş ya da infaz edilecek en az altı aylık cezası kalmış olmalıdır.
- Kimlik ve yargısal veri. Talepte kişiyi tanımlayan yeterli kimlik bilgisi ile suçun ve dayanak kararın açıklaması bulunmalıdır.
Genel Sekreterlik, bu ölçütler karşılanmasa bile yayımın uluslararası polis işbirliği bakımından özel önem taşıdığı kanaatine varırsa, talep eden büroya danışarak bülten yayımlayabilir (m.83/1-b). Bu istisna dar yorumlanır ve bülten itirazlarında sıkça tartışılır.
Interpol Genel Sekreterliği, m.83 uyarınca kırmızı bülten yayımlanamayacak suçlara ilişkin sınırlayıcı olmayan bir liste de yayımlamıştır (28 Ocak 2022 güncellemesi). Listede davranış normları grubunda kişisel kullanım için uyuşturucu bulundurma ve itibara saldırı gibi fiiller; aile ve özel hayat grubunda zina, çok eşlilik, nafaka ödememe ve çelişen velayet kararlarının bulunduğu bazı çocuk kaçırma olayları; idari ve özel uyuşmazlık grubunda ise ehliyetsiz araç kullanma gibi trafik suçları, ruhsatsız yapı, iş hukuku ihlalleri, karalama, işi terk ve karşılıksız çek keşide etme yer alır. Bazı başlıklar, örneğin tefecilik veya kamu zararı, istisnalarla birlikte sayılmıştır. Hakkında bu tür bir suçtan bülten bulunan kişi için silme başvurusu güçlü bir zemine sahiptir.
Kırmızı bülten için asgari ölçütler
| Ölçüt | Aranan şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Suçun niteliği | Ağır adi suç; siyasi, askerî, dinî veya ırki nitelik taşımamalı | Interpol Anayasası m.3; Veri İşleme Kuralları m.83/1-a |
| Yargılama için aranan kişi | Üst sınırı en az iki yıl hürriyeti bağlayıcı ceza | Veri İşleme Kuralları m.83/1-a |
| Hükümlü olarak aranan kişi | En az altı ay hapis cezası veya en az altı aylık kalan ceza | Veri İşleme Kuralları m.83/1-a |
| İade güvencesi | Kişi yakalanınca iadesinin isteneceği taahhüt edilmeli | Veri İşleme Kuralları m.84 |
| Ön inceleme | Yayımdan önce Genel Sekreterlikçe hukuki inceleme | Veri İşleme Kuralları m.86 |
Bülten Türleri: Kırmızı, Mavi, Sarı Bülten ve Difüzyon
Interpol’ün renk kodlu bülten sistemi yalnız aranan kişilerle sınırlı değildir. Her bülten farklı bir amaca hizmet eder ve kişinin hukuki durumuna etkisi de farklıdır. Uygulamada en çok karıştırılan ayrım, kırmızı bülten ile mavi bülten ve kırmızı difüzyon arasındadır.
Interpol bülten türleri ve amaçları
| Bülten | Amacı | Kişi yakalanır mı? |
|---|---|---|
| Kırmızı bülten | Yargılanmak veya cezasını çekmek için aranan kişinin bulunması ve iade amacıyla yakalanması | Bulunulan ülkenin hukukuna göre geçici olarak yakalanabilir |
| Mavi bülten | Bir ceza soruşturmasıyla ilgili olarak kişinin kimliği, yeri veya faaliyetleri hakkında ek bilgi toplanması | Hayır; bilgi toplama amaçlıdır (Veri İşleme Kuralları m.88) |
| Sarı bülten | Kayıp kişilerin, çoğunlukla küçüklerin bulunması veya kendini tanıtamayan kişilerin kimliğinin belirlenmesi | Hayır; koruma ve tespit amaçlıdır |
| Siyah bülten | Kimliği belirlenemeyen cesetler hakkında bilgi toplanması | Konu dışı |
| Yeşil bülten | Kamu güvenliği için muhtemel tehdit oluşturan kişinin suç faaliyetleri hakkında uyarı | Kural olarak hayır |
| Turuncu bülten | Kamu güvenliği için ciddi ve yakın tehdit oluşturan olay, kişi, nesne veya süreç hakkında uyarı | Kural olarak hayır |
| Mor bülten | Suçluların kullandığı yöntem, nesne, araç ve gizleme teknikleri hakkında bilgi paylaşımı | Konu dışı |
| Gümüş bülten (deneme aşaması) | Suç gelirlerinin tespiti ve izlenmesi | Kişiyi değil malvarlığını hedefler |
| Interpol–BM Güvenlik Konseyi özel bülteni | BM Güvenlik Konseyi yaptırım komitelerinin hedefindeki kişi ve kuruluşlar | Yaptırımın içeriğine göre |
Difüzyon, bültenden farklı bir kanaldır. Bir ülkenin ulusal merkez bürosu tarafından doğrudan bir veya birkaç ülkenin bürosuna gönderilen ve aynı anda Interpol veri tabanına kaydedilen işbirliği talebi veya uyarıdır (Veri İşleme Kuralları m.1/14). Difüzyonlar da bültenlerle aynı renk sistemine göre adlandırılır; kişinin yakalanması, gözaltına alınması veya hareketinin kısıtlanması difüzyonla da istenebilir (m.97/1-a). Aradaki önemli fark denetim aşamasındadır: kırmızı bülten yayımdan önce Genel Sekreterlikçe hukuki incelemeden geçerken, difüzyonda verinin kalitesini ve hukuka uygunluğunu sağlama yükümlülüğü öncelikle gönderen büroya aittir (m.86, m.99/2). Bu nedenle difüzyonlar da Interpol kurallarına uygun olmak zorundadır ve CCF’ye taşınabilir. Türkiye’deki resmî açıklamalarda “kırmızı bülten ve kırmızı difüzyonla aranan” ifadesinin birlikte kullanılması bu ayrımdan kaynaklanır.
Her bülten türünün şartlarını, difüzyonun işleyişini ve Yargıtay kararlarındaki yansımalarını Mavi Bülten, Sarı Bülten ve Difüzyon Nedir? yazısında ayrıntılı olarak ele aldık.
Hakkımda Kırmızı Bülten Var mı? Nasıl Öğrenilir?
Kırmızı bültenlerin çoğu kamuya açık olmadığından, Interpol’ün internet sitesindeki kamuya açık arananlar listesinde adınızın görünmemesi hakkınızda bülten bulunmadığı anlamına gelmez. Bunu öğrenmenin resmî yolu Interpol Dosyalarının Kontrolü Komisyonuna (CCF) yapılan erişim başvurusudur. CCF, Interpol dosyalarındaki kişisel verilerin örgüt kurallarına uygun işlenip işlenmediğini denetleyen bağımsız bir organdır. Başvurular ücretsizdir ve gizli tutulur; başvuru, uluslararası polis işbirliği amacıyla kullanılmaz.
Erişim başvurusu üzerine Komisyon, bilgiyi açıklamadan önce veriyi sisteme giren ülkenin bürosuna danışır. Kaynak ülke bilginin açıklanmasına itiraz edebilir; bu durumda Komisyon, başvurana verilecek bilginin kapsamını sınırlayabilir. CCF Statüsü m.40 uyarınca erişim taleplerine başvurunun kabul edilebilir bulunduğu tarihten itibaren kural olarak dört ay içinde karar verilir. Başvuruya kimlik belgesi, başvurunun gerekçesi ve avukat aracılığıyla yapılıyorsa vekâletname eklenir.
Başvurunun belgelerini, süresini ve sonuca göre izlenecek yolu Yargıtay kararlarıyla birlikte Hakkımda Kırmızı Bülten Var mı, Nasıl Öğrenirim? yazısında adım adım anlattık.
Bültenin Türkiye kaynaklı olabileceği durumlarda ikinci ve genellikle daha hızlı yol, dayanağı olan ulusal kararın tespitidir. Türkiye’nin kırmızı bülten ve iade talebi, hakkında yakalama emri veya tutuklama kararı bulunan kişi için yapılabildiğinden (6706 m.22/1), önce hangi Cumhuriyet başsavcılığında veya mahkemede hangi kararın bulunduğu öğrenilmelidir. Bu araştırma avukat aracılığıyla ilgili başsavcılık ve UYAP kayıtları üzerinden yapılır. Soruşturmanın varlığını öğrenme yollarını Hakkımda Soruşturma Olduğunu Nasıl Öğrenirim? yazısında, yakalama emri çıktığında izlenecek yolu Hakkımda Yakalama Emri Var: Kaçaklık, Gıyabi Tutuklama ve Teslim Olma yazısında ayrıntılı olarak ele aldık.
Kırmızı Bültenin Sildirilmesi: CCF Başvurusu
Kırmızı bültenin kaldırılması için yapılacak başvuru, Interpol’ün kendi kurallarına aykırılık iddiasına dayanır. CCF, bir ülkenin iç hukukundaki yargılamanın esasına girmez; verinin Interpol Anayasası ve Veri İşleme Kurallarına uygun işlenip işlenmediğini denetler. Kurallara aykırı bulunan bülten iptal edilir ve veriler Interpol dosyalarından silinir. Başvuruda en sık ileri sürülen gerekçeler şunlardır:
- Siyasi nitelik. Kovuşturmanın siyasi görüş, gazetecilik faaliyeti, muhalefet veya devlet içi güç mücadelesiyle bağlantılı olması (Interpol Anayasası m.3).
- Ağır adi suç olmaması. Uyuşmazlığın özünde ticari veya özel hukuk uyuşmazlığı olması, fiilin idari bir düzenlemenin ihlali niteliğinde kalması (Veri İşleme Kuralları m.83/1-a).
- Ceza eşiğinin karşılanmaması. Suçun üst sınırının iki yıldan, kalan cezanın altı aydan az olması.
- Veri kalitesi. Suç açıklamasının belirsiz olması, kişinin suçla bağlantısının somut olarak gösterilmemesi, verinin güncel olmaması.
- Dayanağın ortadan kalkması. Yakalama kararının kaldırılması, kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı, dava veya ceza zamanaşımının dolması.
- İade iradesinin yokluğu. Kişinin bulunduğu yer bilindiği hâlde talep eden ülkenin yıllardır iade talebinde bulunmaması; bülten için iade güvencesi aranır (m.84).
Silme başvurusunun dosyasını, takvimini ve Komisyonun 2026’da yayımladığı silme ve ret kararlarını Kırmızı Bülten Nasıl Sildirilir? Interpol CCF Silme Başvurusu yazısında ayrıntılı olarak inceledik.
CCF Statüsü m.40 uyarınca düzeltme ve silme taleplerine başvurunun kabul edilebilir bulunduğu tarihten itibaren kural olarak dokuz ay içinde karar verilir. Komisyon, dosyanın özelliği veya kaynak büronun geç cevap vermesi gibi nedenlerle bu süreyi uzatabilir (m.40/3). Başvuru sürerken bülten kural olarak sistemde kalmaya devam ettiğinden, seyahat planlaması bu süre dikkate alınarak yapılmalıdır.
Türkiye kaynaklı bir bültende silme başvurusu ile iç hukuktaki adımlar birlikte yürütülmelidir: yakalama kararına itiraz, ifade için adli yardımlaşma talebi, ya da teslim olunarak kararın infaz edilmesi ve sonra adli kontrol istenmesi gibi. Bahis soruşturmalarına özgü CCF başvurusu ve yakalama emrine itiraz dilekçesi örneğini Bahis Soruşturmasında Kırmızı Bülten 2026 yazısında ayrıca inceledik.
Bülten ve iade dosyasında süre kaybetmeyin
Geçici tutuklamada süreler gün ile ölçülür; CCF başvurusunda ise belgelerin eksiksiz hazırlanması sonucu belirler. Dosyanın 6706 sayılı Kanun ve Interpol kuralları bakımından değerlendirilmesi için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Türkiye’de Kırmızı Bültenle Yakalanan Yabancı: Geçici Tutuklama
Yabancı bir ülkenin kırmızı bülteniyle Türkiye’de bulunan kişi hakkında uygulanacak kurallar 6706 sayılı Kanun m.14’te düzenlenmiştir. Kanun, iade talebi henüz Adalet Bakanlığına ulaşmamışken uygulanan bu tedbire geçici tutuklama adını verir. Şartları ve işleyişi şöyledir:
- Kuvvetli şüphe ve talep. İade talebine konu olabilecek bir suçun işlendiği konusunda kuvvetli şüphe bulunmalı; Türkiye’nin taraf olduğu andlaşma veya mütekabiliyet çerçevesinde ilgili devlet talepte bulunmalı ve Merkezî Makam talebi uygun bulmalıdır (m.14/1). TCK m.12/3-a kapsamındaki ağır bir suçta ilgili devletin talebi aranmaksızın da geçici tutuklama yapılabilir (m.14/2).
- Yirmi dört saat kuralı. Geçici tutuklama talebi, kişinin yakalanması için İçişleri Bakanlığına gönderilir. Yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır (m.14/3).
- Rızaya dayalı iade bilgisi. Sulh ceza hâkimi, karar vermeden önce kişiye rızaya dayalı iade imkânını ve bunun hukuki sonuçlarını anlatır (m.14/3). Rıza verilirse normal iade usulü uygulanmadan iade mümkün hâle gelir (m.17/1); bu nedenle rıza beyanı avukatla görüşülmeden verilmemelidir.
- Süre. Geçici tutuklama süresi ilgili andlaşmaya göre belirlenir; mütekabiliyet hâlinde en fazla kırk gündür (m.14/4). Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi m.16/4 uyarınca yakalamadan sonraki on sekiz gün içinde iade talebi ve belgeleri gelmezse kişi serbest bırakılabilir; süre her durumda kırk günü geçemez.
- Adli kontrol. Geçici tutuklama yerine kişinin kaçmasını engelleyecek şekilde CMK m.109 uyarınca adli kontrol kararı verilebilir (m.14/5).
- Sürenin dolması. Süre içinde iade evrakı gönderilmezse geçici tutuklama veya adli kontrol kararı kaldırılır. Bu durum, iade talebi sonradan gelirse iade amacıyla yeniden koruma tedbiri uygulanmasına engel değildir (m.14/6).
Yakalamadan teslime kadar bütün aşamaları, kırk gün kuralını, adli kontrol örneklerini ve rızaya dayalı iadeye ilişkin Yargıtay kararlarını Türkiye’de Kırmızı Bültenle Yakalanan Yabancı: Geçici Tutuklama ve İade Yargılaması yazısında ayrıntılı olarak anlattık.
Kanun, iade sürecindeki yabancının sınır dışı edilmesini de sınırlar: iade sürecinde Merkezî Makamın görüşü alınmadan yabancı sınır dışı edilemez; iade talebi reddedilen devlete de Merkezî Makamın görüşü alınmadan sınır dışı edilemez (m.12). Bu hüküm, iadesi reddedilen kişinin idari yoldan aynı ülkeye gönderilmesini önleyen önemli bir güvencedir. Geçici tutuklamaya itiraz CMK hükümlerine göre yapılır (6706 m.5); itirazın genel kurallarını Tutuklama Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? yazısında, adli kontrol yükümlülüklerini Adli Kontrol Tedbirleri (CMK 109) yazısında anlattık.
Yakalanan yabancının kendi ülkesinin konsolosluğuyla iletişim hakkı 1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi m.36’dan doğar. Türkçe bilmeyen kişiye işlemler sırasında tercüman sağlanır (CMK m.202). Ailenin ilk günlerde konsolosluğa ve avukata ulaşması, kimlik, ikamet ve aile bağlarını gösteren belgeleri toplaması adli kontrol talebinin başarısı için belirleyicidir.
İade Yargılaması Adım Adım
Türkiye’de iade, yargısal ve siyasi aşamalardan oluşan karma bir süreçtir. Yargısal aşamada mahkeme iadenin hukuken mümkün olup olmadığını inceler; siyasi aşamada ise kabul kararının yerine getirilip getirilmeyeceğine yürütme organı karar verir. Mahkemenin iadeyi kabul edilebilir bulması tek başına teslim sonucunu doğurmaz.
İade sürecinin aşamaları
| Aşama | Merci | Süre ve kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İade talebinin incelenmesi | Merkezî Makam (Adalet Bakanlığı) | Ek bilgi isteyebilir; şartları taşımayan talebi reddeder; uygun talebi yetkili ağır ceza mahkemesi nezdindeki başsavcılığa gönderir | 6706 m.13 |
| Yetkili mahkeme | Kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi; yer belli değilse Ankara ağır ceza mahkemesi | Başsavcılık, mahkemeden karar talep eder | 6706 m.15 |
| Rızaya dayalı iade | Ağır ceza mahkemesi | Kişiye hakları ve sonuçları anlatılır; kabulde mahkeme kabul edilebilirliğe karar verir; karara itiraz edilebilir; yerine getirilmesi Merkezî Makamın onayına bağlıdır | 6706 m.17 |
| İade yargılaması | Ağır ceza mahkemesi | Şartlar Kanun ve andlaşmalara göre incelenir; ek belge istenebilir; katılma talebinde bulunulamaz | 6706 m.18/1-3 |
| Temyiz | Yargıtay | Başvurular üç ay içinde sonuçlandırılır | 6706 m.18/4 |
| İade kararı | Cumhurbaşkanı | Dışişleri ve İçişleri bakanlıklarının görüşü ve Adalet Bakanının teklifiyle onay | 6706 m.19/1 |
| Teslim | İlgili bakanlıklar | Haklı neden olmaksızın teslim alınmazsa otuz gün sonra tedbirler kalkar; Türkiye’de başka dosya varsa teslim ertelenebilir | 6706 m.20 |
İade sürecinde kişi tutukluysa tutukluluk durumu ağır ceza mahkemesince en geç otuzar günlük sürelerle incelenir (m.16/2). Toplam tutukluluk süresi, kişinin iade talebine konu suçtan alabileceği veya mahkûm olduğu cezanın infaz süresini geçemez (m.16/4). Mahkemenin kabul kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde iade kararı verilmezse koruma tedbirleri kaldırılır (m.16/3).
Aynı kişi için birden fazla devletin iade talebi varsa hangisinin öncelikle işleme alınacağına suçların ağırlığı ve işlendiği yer, taleplerin geliş sırası, kişinin vatandaşlığı ve yeniden iade edilme ihtimali gibi ölçütlerle Merkezî Makam karar verir (m.10/3). İade edilen kişi ancak iade kararına dayanak suçlardan yargılanabilir veya o suçlardan mahkûm olduğu ceza infaz edilebilir (m.10/4). Bu özellik kuralı, talep eden devletin iadeden sonra dosyayı genişletmesini sınırlar ve iade kararının kapsamının dikkatle belirlenmesini gerektirir.
İadeyi Engelleyen Sebepler
İade yargılamasında savunmanın merkezinde 6706 sayılı Kanun m.11 yer alır. Maddenin birinci fıkrasında sayılan hâllerde mahkemenin takdir yetkisi yoktur; iade talebi kabul edilmez. Dördüncü fıkradaki kişisel durumlar ise mahkemeye takdir yetkisi verir.
İadenin kabul edilemeyeceği hâller (6706 m.11)
| Sebep | İçerik | Not |
|---|---|---|
| Vatandaşlık | İadesi istenen kişinin Türk vatandaşı olması | Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç (m.11/1-a) |
| Zulüm ve kötü muamele riski | Irk, etnik köken, din, vatandaşlık, sosyal grup veya siyasi görüş nedeniyle kovuşturulma ya da işkence veya kötü muamele görme konusunda kuvvetli şüphe sebebi | m.11/1-b |
| Fiilin niteliği | Düşünce suçu, siyasi suç veya bununla bağlantılı suç; sırf askerî suç | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar siyasi suç sayılmaz (m.11/2) |
| Türkiye’nin yararı ve yargı yetkisi | Türkiye Devletinin güvenliğine karşı veya Türkiye, bir Türk vatandaşı ya da Türk tüzel kişisi zararına işlenen suç; Türkiye’nin yargı yetkisine giren suç | m.11/1-c-3, 4 |
| Zamanaşımı ve af | Fiilin zamanaşımına veya affa uğramış olması | m.11/1-c-5 |
| Aynı fiilden hüküm | Talebe konu fiil nedeniyle Türkiye’de daha önce beraat veya mahkûmiyet kararı verilmiş olması | m.11/1-ç |
| Ceza türü | Ölüm cezası veya insan onuruyla bağdaşmayan ceza gerektiren suç | Cezanın infaz edilmeyeceğine dair yeterli teminatla aşılabilir (m.11/3) |
| Kişisel durum (takdirî) | On sekiz yaşını doldurmamış olma, uzun süredir Türkiye’de bulunma, evli olma gibi hâllerin iadeyi fiilin ağırlığıyla orantısız kılması | m.11/4 |
Bunlara ek olarak iade talebinin kabulü için fiilin hem talep eden devlet hukukuna hem Türk hukukuna göre suç olması ve soruşturma veya kovuşturma aşamasında üst sınırı bir yıl veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı ceza gerektirmesi; kesinleşmiş mahkûmiyette ise hükmolunan cezanın en az dört ay olması gerekir (m.10/2). Adli iş birliği taleplerine ilişkin genel ret sebepleri de iade talebinde ileri sürülebilir: Türkiye’nin egemenlik hakları, millî güvenliği veya kamu düzeninin ihlali ve talep eden devlette savunma hakkına ilişkin temel güvencelerin bulunmaması bunların başında gelir (m.4).
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de 1989 tarihli Soering/Birleşik Krallık kararından bu yana, işkence veya insanlık dışı muamele görme konusunda gerçek bir risk bulunan ülkeye iadeyi Sözleşmenin 3. maddesinin ihlali sayar. İade amacıyla tutulma ise Sözleşmenin 5/1-f bendi kapsamında, iade işlemleri gereken özenle yürütüldüğü sürece meşru kabul edilir. Bu nedenle iade savunmasında talep eden ülkenin cezaevi koşullarına ve yargı bağımsızlığına ilişkin güncel, somut raporlar delil olarak sunulmalıdır.
Her ret sebebinin dayanağını, ispat yolunu ve 2023-2026 yıllarına ait Yargıtay kararlarını İadeyi Engelleyen Sebepler yazısında ayrıntılı olarak ele aldık.
Yargıtay Kararları: İade Yargılamasında İçtihat
İade yargılamasında ağır ceza mahkemesinin kararına karşı temyiz yolu açıktır ve Yargıtay bu başvuruları üç ay içinde sonuçlandırır (6706 m.18/4). İade dosyaları, talebe konu suçun türüne göre farklı ceza dairelerinde incelenir; aşağıdaki kararlar 1., 4., 5., 8., 10. ve 11. Ceza Dairelerinden seçilmiştir. Kararların tam metinleri Yargıtay Karar Arama sisteminden okunmuş, kişi adları yer almamaktadır. Kararlar, mahkemelerin iade talebini nasıl incelediğini ve savunmanın hangi noktalarda sonuç aldığını göstermektedir.
Seçilmiş Yargıtay kararları
| Karar | Talep eden devlet ve konu | Sonuç ve ilke |
|---|---|---|
| Yargıtay 10. CD, 11.04.2023, 2023/4204 E., 2023/3345 K. | Brezilya; uyuşturucu ticareti ve suç örgütü; kişi hakkında kırmızı bültenle gıyabi mahkûmiyet | Savunması alınmadan verilen mahkûmiyet için yeniden yargılama teminatı verilmediğinden uyuşturucu ticareti yönünden iade kabul edilemez; teminat verilen örgüt suçu yönünden kabul onandı (6706 m.3/3, 4/ç) |
| Yargıtay 1. CD, 30.06.2021, 2021/8524 E., 2021/11520 K. | Rusya; kırmızı bültenle aranan kişi, öldürmeye teşebbüs isnadı | Bilirkişi heyetine göre fiil talep eden ülke hukukunda hafif yaralama kapsamında kaldığı ve dava zamanaşımı dolduğu için iade kabul edilemez kararı onandı (6706 m.11/1-c-5) |
| Yargıtay 4. CD, 19.11.2024, 2024/8976 E., 2024/14695 K. | Hollanda; suç örgütüne üyelik | İade evrakı Avrupa Sözleşmesi m.12/2’deki şartları taşımadığından verilen kabul edilemez kararı, savcının temyizine rağmen onandı |
| Yargıtay 11. CD, 03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K. | Almanya; dolandırıcılık ve kasıtlı iflas, infaz amaçlı iade | Kişinin kendisi dinlenmeden ve rızaya dayalı iade sorulmadan karar verilmesi, vatandaşlık başvurusunun araştırılmaması ve özellik kuralının gözetilmemesi nedeniyle bozma |
| Yargıtay 5. CD, 13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K. | Rusya; dolandırıcılık | Uzun süredir ailesiyle Türkiye’de yaşama ve vatandaşlık başvurusu beyanları m.11/4 bakımından araştırılmadan kabul kararı verildiğinden bozma |
| Yargıtay 5. CD, 08.06.2026, 2026/4951 E., 2026/6672 K. | Kazakistan; ikili adli yardımlaşma ve iade anlaşması | Talep eden devletin kötü muamele yapılmayacağı, yalnız iade suçundan yargılanacağı ve avukat sağlanacağı teminatları gözetilerek kabul; “geri verme” ibaresi “iade” olarak düzeltildi; tahliye talebi reddedildi |
| Yargıtay 5. CD, 07.09.2026, 2026/7826 E., 2026/8346 K. | Almanya; tutuklama emrine dayalı iade talebi | Kimlik özdeşliği, vatandaşlık, çifte suç, siyasi nitelik, yargı yetkisi ve kötü muamele riski tek tek incelenerek kabul kararı onandı |
| Yargıtay 8. CD, 10.12.2024, 2024/19690 E., 2024/9482 K. | Almanya; uyuşturucu ticaretine yardım | Kişinin Türk vatandaşı olmadığı tespit edildi; Türk kökenli olma, uzun süredir Türkiye’de bulunma ve engellilik temyiz sebepleri yerinde görülmeyerek kabul onandı |
| Yargıtay 1. CD, 13.12.2016, 2016/4965 E., 2016/4264 K. | Kırmızı bültenle aranan ve Avrupa Sözleşmesi m.16 uyarınca tutuklanan yabancı; infaz amaçlı iade | Mülga TCK m.18 yerine 6706 sayılı Kanun gösterilerek kabul kararı düzeltilerek onandı |
Gıyabi mahkûmiyet ve savunma hakkı teminatı
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin Brezilya’nın iade talebine ilişkin dosyası, iade savunmasının en öğretici örneklerinden biridir. Kişi, Brezilya makamlarının çıkardığı kırmızı bültenle İstanbul’da yakalanmış ve önce adli kontrol altına alınmıştı. Daire ilk incelemesinde (08.03.2021, 2020/18619 E., 2021/3189 K.) üç noktada bozma yaptı: kişinin mahkûm edildiği suçla bağlantısını gösteren deliller ve mahkûmiyet kararının onaylı tercümesi getirtilmeden karar verilmesini eksik araştırma saydı; mahkûmiyet kişinin yokluğunda verilmişse yeniden yargılanacağına dair teminat istenebileceğinin gözetilmemesini hukuka aykırı buldu; Brezilya Avrupa Sözleşmesine taraf olmadığından iadenin ancak mütekabiliyete veya her iki ülkenin taraf olduğu 1988 tarihli BM Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı Sözleşme m.6’ya dayanabileceğini belirtti. Ayrıca kişinin yalnız iade kararına dayanak suçlardan yargılanabileceğinin hükümde gösterilmesini istedi (6706 m.10/4).
İkinci bozma kararında (27.12.2021, 2021/19827 E., 2021/14317 K.) Daire, savunma hakkına ilişkin temel güvenceler sağlanmadan gıyabında verilen mahkûmiyetin infazı için iadenin adil yargılanma hakkına aykırı olacağını vurguladı. Sonuçta talep eden devlet uyuşturucu ticareti yönünden yeniden yargılama teminatı vermediği için o suçtan iade kabul edilemez bulundu; teminat verilen örgüt suçu yönünden ise kabul kararı onandı (11.04.2023, 2023/4204 E., 2023/3345 K.). Bu dosya, 6706 sayılı Kanun m.4/ç ve m.3/3’ün, yani savunma güvencesi bulunmaması ret sebebi ile Merkezî Makamın teminat isteme yetkisinin, iade yargılamasında doğrudan sonuç doğurduğunu gösterir.
Zamanaşımı ve suçun gerçek niteliği
Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 30.06.2021 tarihli kararında (2021/8524 E., 2021/11520 K.) Rusya, kırmızı bültenle aranan kişinin öldürmeye teşebbüs suçundan iadesini istemişti. İlk derece mahkemesi, dosyadaki delillere ve bilirkişi heyeti raporuna dayanarak eylemin talep eden ülkenin ceza kanunu çerçevesinde kasten hafif dereceli yaralama kapsamında kaldığını ve o ülke hukukuna göre dava zamanaşımının dolduğunu tespit etti; iade talebini 6706 m.11/1-c-5 uyarınca kabul edilemez buldu. Daire, zamanaşımının dolmadığına ilişkin savcılık temyizini yerinde görmeyerek kararı onadı. Karar, talepte yazılı suç vasfıyla yetinilmeyip fiilin gerçek niteliğinin ve buna göre zamanaşımının iade yargılamasında tartışılabileceğini gösterir.
Eksik iade evrakı
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, Hollanda’nın suç örgütüne üyelik isnadına dayalı talebinde, talepname ekindeki iade evrakı, yakalama emri ve iddianamenin Avrupa Sözleşmesi m.12/2’de sayılan şartlara uygun bir iade talebi oluşturmadığını kabul eden ilk derece kararını onadı (19.11.2024, 2024/8976 E., 2024/14695 K.). Sözleşme m.12/2, talepnameye infaz edilebilir mahkûmiyet kararının veya tutuklama müzekkeresinin aslının ya da onaylı suretinin, fiillerin yer, zaman ve hukuki nitelendirmesiyle açıklamasının, uygulanacak kanun metninin ve kişinin eşkâli ile kimlik bilgilerinin eklenmesini şart koşar. Mahkeme belgeleri yetersiz bulursa uygun bir süre vererek ek bilgi ve belge de isteyebilir (6706 m.18/2).
Kişinin dinlenmesi, vatandaşlık başvurusu ve özellik kuralı
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Almanya’nın infaz amaçlı iade talebinde verilen kabul kararını üç gerekçeyle bozdu (03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.). Birincisi, mahkemenin iadesi istenen kişiyi celbederek haklarını ve rızaya dayalı iadenin sonuçlarını anlatması ve bu usulü kabul edip etmediğini sorması gerekirken yalnız müdafiin beyanıyla yetinmesi savunma hakkını kısıtlamıştı (6706 m.17/2). İkincisi, kişinin Türk kökenli olduğu için mavi kart sahibi olduğu, Türkiye’de yaşadığı ve Türk vatandaşlığına başvuracağı ileri sürüldüğü hâlde Anayasa m.38 ve 6706 m.11/1-a bakımından vatandaşlık başvurusu araştırılmamıştı. Üçüncüsü, kişinin yalnız iade kararına dayanak suçlardan yargılanabileceği konusunda talep eden devletten teminat alınmamış ve bu kural hükümde gösterilmemişti (6706 m.10/4; Avrupa Sözleşmesi m.14/1).
Kişisel durum: aile, uzun süreli ikamet
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, Rusya’nın dolandırıcılık isnadına dayalı talebinde, talep eden devletin kötü muamele yapılmayacağına, yalnız iade suçundan yargılama yapılacağına ve avukat sağlanacağına dair teminatlarını yeterli gördü; ancak kişinin uzun süredir anne ve babasıyla Türkiye’de yaşadığı, sabit ikametgâhı bulunduğu ve vatandaşlık başvurusunun sürdüğü yönündeki beyanları 6706 m.11/4 bakımından araştırılmadan karar verildiği için kabul kararını bozdu (13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K.). Buna karşılık Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Almanya’nın talebinde kişinin Türk kökenli olduğu, uzun süredir Türkiye’de bulunduğu ve engelli olduğu yönündeki temyiz sebeplerini yerinde görmeyerek kabul kararını onadı (10.12.2024, 2024/19690 E., 2024/9482 K.). İki karar birlikte okunduğunda, kişisel durumun iadeyi kendiliğinden engellemediği; ancak somut belgelerle ileri sürülürse mahkemenin bunu araştırmak ve fiilin ağırlığıyla orantısını tartışmak zorunda olduğu anlaşılır.
Talep eden devletin teminatları ve kararın doğru kurulması
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, Kazakistan ile Türkiye arasındaki ikili adli yardımlaşma ve iade anlaşmasına dayalı talepte, talep eden devletin işkence ve kötü muamele yapılmayacağı, yalnız iade suçundan yargılama yapılacağı ve avukat yardımı sağlanacağı yönündeki teminatlarını dikkate alarak kabul kararını onadı; hükümde mülga TCK m.18’den kalan “geri verme talebinin kabul edilebilir olduğuna” ibaresini 6706 m.18/1’e uygun olarak “iade talebinin kabul edilebilir olduğuna” şeklinde düzeltti ve tutukluluğun m.16/2 uyarınca incelendiğini belirterek tahliye talebini reddetti (08.06.2026, 2026/4951 E., 2026/6672 K.). Aynı Dairenin Almanya’nın talebine ilişkin kararı ise mahkemenin iade yargılamasında incelemesi gereken başlıkları tek tek sayar: talep edilen kişi ile sanığın aynı kişi olması, Türk vatandaşı olmaması, fiilin Türk hukukunda da suç olması, düşünce, siyasi veya askerî suç olmaması, Türkiye aleyhine işlenmemesi, Türkiye’nin yargı yetkisine girmemesi ve kötü muamele riskine dair şüphe sebebi bulunmaması (07.09.2026, 2026/7826 E., 2026/8346 K.).
Kırmızı bültenle yakalanmanın iade yargılamasına nasıl dönüştüğünü gösteren daha eski bir örnekte, kırmızı bültene istinaden Alanya’da yakalanan ve Avrupa Sözleşmesi m.16 uyarınca geçici olarak tutuklanan yabancının kasten öldürme suçundan verilen cezasının infazı için iadesi kabul edilmiş; 6706 sayılı Kanun yürürlüğe girdiğinden hükümdeki “TCK’nın 18. maddesi” ibaresi “6706 sayılı Kanun” olarak değiştirilerek karar onanmıştır (Yargıtay 1. CD, 13.12.2016, 2016/4965 E., 2016/4264 K.).
Yargıtay kararlarına ek olarak, tutuklamaya itiraz ve CCF başvurusu gibi yollar sonuç vermediğinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru gündeme gelebilir; bu aşamalar iade dosyasında ayrı süre ve şartlara tabidir.
Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi?
Anayasa m.38’in son fıkrası açıktır: Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez. 6706 sayılı Kanun m.11/1-a bu kuralı iade talebinin kesin ret sebepleri arasında tekrarlar. Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi m.6/1-a da her taraf devlete kendi vatandaşını iade etmeme hakkı tanır. Kural çifte vatandaşlar bakımından da geçerlidir; kişi Türk vatandaşlığını koruduğu sürece Türkiye’den iade edilmez. Anayasa m.23 ayrıca vatandaşın sınır dışı edilemeyeceğini ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamayacağını düzenler.
Çifte vatandaşlık, vatandaşlık başvurusu ve vatandaşlığın geri alınması gibi sınır durumları Yargıtay kararlarıyla birlikte Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi? yazısında ayrıntılı olarak ele aldık.
Ancak bu korumanın üç sınırı iyi bilinmelidir:
- Koruma Türkiye topraklarıyla sınırlıdır. Hakkında yabancı bir ülkenin kırmızı bülteni bulunan Türk vatandaşı üçüncü bir ülkeye giderse, o ülke kendi hukukuna ve andlaşmalarına göre kişiyi talep eden devlete iade edebilir.
- Türkiye’de yargılama gündeme gelebilir. Türk vatandaşı, TCK m.13’te sayılanlar dışında, Türk kanunlarına göre alt sınırı bir yıldan az olmayan hapis cezasını gerektiren bir suçu yabancı ülkede işler ve Türkiye’de bulunursa, yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması ve kovuşturulabilirlik şartıyla Türk kanunlarına göre cezalandırılır (TCK m.11/1). Alt sınırı bir yıldan az olan suçlarda yargılama, zarar görenin veya yabancı hükûmetin, vatandaşın Türkiye’ye girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yapacağı şikâyete bağlıdır (m.11/2).
- Soruşturma Türkiye’ye devredilebilir. Yabancı devlette yürütülen soruşturma veya kovuşturma, kişi Türk vatandaşıysa ve Türkiye’de mutat olarak bulunuyorsa, Kanundaki diğer şartlarla devralınabilir (6706 m.25). Devralınan dosyada yabancı devlet mevzuatına göre yapılmış işlemler ve elde edilen deliller Türk hukuku bakımından geçerli sayılır (m.25/3).
Türkiye’de yapılan yargılamada yabancı ülkede gözaltında, tutuklulukta veya hükümlülükte geçen süre Türkiye’de verilecek cezadan mahsup edilir (TCK m.16). Türkiye’nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlarda verilecek ceza, kural olarak suçun işlendiği ülke kanunundaki cezanın üst sınırını geçemez (TCK m.19/1). Yurt dışında mahkûm olan Türk vatandaşının cezasını Türkiye’de çekmesi ise hükümlü nakli yoluyla mümkündür (6706 m.30); bu yolu Cezamı Ülkemde Çekebilir miyim? Hükümlü Nakli yazısında anlattık. Kaçakçılık ve aklama dosyalarında Türk vatandaşının iadesi ve ailenin atacağı adımlar için Yurt Dışında Altın Kaçakçılığı veya Kara Para Soruşturması yazısına bakabilirsiniz.
Türkiye’nin İade Talepleri ve Yurt Dışındaki Şüpheli
Türkiye’deki bir soruşturma veya kovuşturmanın şüphelisi ya da sanığı yurt dışındaysa süreç genellikle şu sırayla ilerler: Kişi çağrıya gelmez veya çağrı yapılamazsa Cumhuriyet savcısının istemiyle sulh ceza hâkimi yakalama emri düzenleyebilir; kovuşturma evresinde kaçak sanık hakkında yakalama emrini hâkim veya mahkeme düzenler (CMK m.98/1, 98/3). Yakalama emri veya tutuklama kararı bulunan kişinin iadesi adli merciler tarafından istenebilir (6706 m.22/1). Kişinin yeri tespit edilmek istendiğinde Interpol kanalıyla kırmızı bülten veya difüzyon talebi gündeme gelir.
Türkiye’nin iade talebinde de eşik vardır: suçun üst sınırının bir yıl veya daha fazla hapis cezası gerektirmesi, kesinleşmiş mahkûmiyette ise hükmolunan hapis cezasının en az dört ay olması gerekir (m.22/2). Merkezî Makam talebi yabancı devlete göndermeden reddedebilir: talep iade şartlarını taşımıyorsa, cezaevinde geçirilecek süre dikkate alındığında iade kişi yararı ile kamu yararı arasında açık orantısızlığa yol açıyorsa veya Türkiye’nin millî güvenliği ya da uluslararası ilişkileri zarar görebilecekse (m.22/3). İadesi sağlanan hükümlü bakımından iade masrafları hükümlüye bildirilir ve bir ay içinde ödenmesi istenir; mahkûmiyet öncesi iadede masraflar yargılama giderlerinden sayılır (m.34/2).
Yurt dışında bulunan kişi için kaçaklık kavramı belirleyicidir. Hakkındaki soruşturma veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yabancı ülkede bulunan ve bu nedenle kendisine ulaşılamayan kişi kaçaktır (CMK m.247/1). Kanunda sayılan katalog suçlarda tebligata uymayan ve zorla getirilemeyen kişi için çağrı gazete ile ve konut kapısına asılarak ilan edilir; tutanakla saptanmasından itibaren on beş gün içinde başvurmayan şüpheli veya sanığın kaçak olduğuna karar verilir (m.247/2). 16.7.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla değişik m.247/3 uyarınca kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilir; ancak daha önce sorgusu yapılmamışsa mahkûmiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez. Kaçağın Türkiye’deki mallarına, hak ve alacaklarına, dolandırıcılık, rüşvet, uyuşturucu ticareti ve kaçakçılık gibi katalog suçlarda zorlama amacıyla el konulabilir (m.248/1-2).
Gaip sanık hakkında mahkeme, duruşmaya gelmesi hâlinde tutuklanmayacağına dair koşullu bir güvence belgesi verebilir (CMK m.246/1). Yurt dışındaki kişinin beyanının alınması için adli yardımlaşma ve görüntülü-sesli iletişim yöntemi kullanılabilir (6706 m.9); bu yol, kişinin Türkiye’ye dönmeden savunma yapabilmesini sağlar ve bazı dosyalarda yakalama kararının kaldırılması talebine zemin hazırlar. Bu konuları Yurt Dışındaki Şüpheli ve Sanık: İstinabe, Kırmızı Bülten ve Suçluların İadesi ile Yurt Dışındaki Şüpheli ve Bahis Soruşturması yazılarında, uzaktan ifade ve duruşmayı SEGBİS ile İfade ve Duruşma yazısında ele aldık. Yurt dışındaki malvarlığına yönelik adli yardımlaşma için Uluslararası Adli İş Birliği ve Yurt Dışındaki Malvarlığının Dondurulması yazısına bakabilirsiniz.
Yurt dışındaysanız önce dosyayı görün
Yakalama kararına itiraz, ifade için adli yardımlaşma veya planlı teslim seçeneklerinin hangisinin uygun olduğu, dosyadaki suç isnadına ve kararın dayanağına göre değişir. Değerlendirme için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Yurt dışında yaşayan kişi için kararın türüne ve dosyanın aşamasına göre izlenecek yolları Yurt Dışındayım, Hakkımda Yakalama Kararı Var: Ne Yapmalıyım? yazısında adım adım anlattık.
Süre Tablosu
Kırmızı bülten ve iade dosyalarında süreler kısa ve kesindir. Aşağıdaki tablo, rehberde geçen süreleri dayanaklarıyla birlikte toplar.
Kırmızı bülten ve iade dosyalarında süreler
| Süre | Konu | Dayanak |
|---|---|---|
| 24 saat | Geçici tutuklama için yakalanan kişinin sulh ceza hâkimi önüne çıkarılması | 6706 m.14/3 |
| 18 gün / en çok 40 gün | Avrupa Sözleşmesine taraf ülkelerle geçici tutuklamada iade evrakının gelmesi | Avrupa Sözleşmesi m.16/4 |
| En çok 40 gün | Mütekabiliyet çerçevesinde geçici tutukluluk | 6706 m.14/4 |
| En geç 30 günde bir | İade sürecinde tutukluluğun ağır ceza mahkemesince incelenmesi | 6706 m.16/2 |
| 3 ay | Yargıtay’ın iade kararına ilişkin temyiz başvurusunu sonuçlandırması | 6706 m.18/4 |
| 1 yıl | Kabul kararının kesinleşmesinden sonra iade kararı verilmezse tedbirlerin kalkması | 6706 m.16/3 |
| 30 gün | Talep eden devlet kişiyi teslim almazsa tedbirlerin kaldırılması | 6706 m.20/2 |
| 7 gün | Transit geçiş için en uzun geçici tutuklama | 6706 m.21/3 |
| 40 gün | Adli yardımlaşmada talepten önce alınan geçici tedbirin devamı | 6706 m.8/1-c |
| 15 gün | Katalog suçlarda ilandan sonra başvurmayanın kaçak sayılması | CMK m.247/2 |
| 4 ay / 9 ay | CCF’nin erişim ve silme taleplerine karar vermesi (uzatılabilir) | CCF Statüsü m.40 |
İlk 48 Saat: Aile İçin Yol Haritası
Kırmızı bültenle yakalama haberi aileye çoğu zaman bir havalimanından veya otelden, gece saatlerinde ulaşır. İlk iki gün atılan adımlar, kişinin haftalarca cezaevinde mi kalacağını yoksa adli kontrolle mi izleneceğini belirleyebilir.
- Nerede ve hangi sıfatla tutulduğunu öğrenin. Kişinin hangi kolluk biriminde bulunduğunu ve hangi sulh ceza hâkimliğine çıkarılacağını tespit edin; yirmi dört saatlik süre işlemeye başlamıştır (6706 m.14/3).
- Avukat ve tercüman. Hâkim önüne çıkmadan avukat görevlendirin; kişi Türkçe bilmiyorsa tercüman hakkını hatırlatın (CMK m.202).
- Rızaya dayalı iade beyanını erteleyin. Hâkim rızaya dayalı iadeyi soracaktır. Bu beyan iade sürecini kısaltır ve savunma imkânlarını daraltır; avukatla görüşülmeden verilmemelidir (m.14/3, m.17).
- Adli kontrol dosyası hazırlayın. Kira sözleşmesi veya tapu, ikamet izni, iş ve vergi kaydı, evlilik ve çocuklara ilişkin belgeler, sağlık raporları kaçma şüphesinin olmadığını gösterir (m.14/5).
- Konsolosluğu bilgilendirin. Yabancının konsolosluk iletişim hakkı Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi m.36’ya dayanır; Türk vatandaşı yurt dışında yakalandıysa Türkiye’nin o ülkedeki konsolosluğuna başvurun.
- Talep eden ülkedeki dosyayı edinin. Yakalama kararının tarihi, suç isnadı, cezanın üst sınırı ve zamanaşımı durumu, hem iade savunması hem CCF başvurusu için gereklidir.
- Süreleri takvime yazın. On sekiz ve kırk günlük süreler, otuz günlük tutukluluk incelemeleri ve temyiz süreleri kaçırılmamalıdır.
- Sınır dışı riskine dikkat edin. İade sürecindeki yabancı Merkezî Makamın görüşü olmadan sınır dışı edilemez (m.12); idari bir sınır dışı kararı tebliğ edilirse bu hükmü hatırlatın ve süresinde dava açın.
Sık Yapılan Hatalar
- Kırmızı bülteni yakalama kararı sanmak. Bülten bir taleptir; tutukluluk, bulunulan ülkenin hâkim kararıyla ve kanundaki sürelerle sınırlıdır.
- Rızaya dayalı iadeyi düşünmeden kabul etmek. Normal iade usulündeki inceleme ve temyiz imkânları bu beyanla daralır.
- Yalnız Interpol’e başvurup iç hukuku ihmal etmek. Türkiye kaynaklı bültende dayanak yakalama kararı yerinde durdukça bülten sorunu da devam eder.
- Bülten olup olmadığını sınırda öğrenmeye çalışmak. Üçüncü ülkede yakalanma, iade yargılamasını o ülkenin hukukuna taşır.
- Türk vatandaşlığının her yerde koruma sağladığını düşünmek. Anayasa m.38 Türkiye’den iadeyi yasaklar; üçüncü ülkeyi bağlamaz.
- Delilsiz zulüm iddiası. İşkence veya adil yargılanmama riski genel ifadelerle değil, güncel ve somut raporlarla ispat edilmelidir (6706 m.11/1-b).
- Kaçaklık kararını önemsememek. Kaçak sayılan kişinin Türkiye’deki mallarına katalog suçlarda zorlama amaçlı el konulabilir (CMK m.248).
Bu Rehberin Yazıları
Rehber, kırmızı bülten ve suçluların iadesi alanındaki her konu için ayrı yazılarla genişletilmektedir. Konuyla ilgili sitemizdeki yazılar:
- Hakkımda Kırmızı Bülten Var mı, Nasıl Öğrenirim?: Interpol CCF erişim başvurusu, gereken belgeler ve süre, Türkiye kaynaklı bültende yakalama kararının türü, sınırda ortaya çıkma riski ve Yargıtay kararları
- Kırmızı Bülten Nasıl Sildirilir? Interpol CCF Silme Başvurusu: silme gerekçeleri, başvuru dosyası ve dokuz aylık süre, Interpol Komisyonunun 2026 kararları, iade reddinin bülteni silmemesi ve Yargıtay içtihadı
- Türkiye’de Kırmızı Bültenle Yakalanan Yabancı: Geçici Tutuklama ve İade Yargılaması: 24 saat kuralı, kırk günlük geçici tutuklama, adli kontrol, rızaya dayalı iade, ağır cezada iade yargılaması, temyiz ve teslim; Yargıtay kararlarıyla
- Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi?: Anayasa m.38 yasağı, çifte vatandaşlar, vatandaşlık başvurusu ve geri alınması, üçüncü ülkede yakalanma riski, Türkiye’de yargılanma ve Yargıtay kararları
- İadeyi Engelleyen Sebepler: 6706 m.11 ret hâlleri, işkence riski ve teminatlar, siyasi suç, Türkiye’nin yargı yetkisi, zamanaşımı, ölüm cezası, gıyabi hüküm, aile durumu ve Yargıtay kararları
- Yurt Dışındayım, Hakkımda Yakalama Kararı Var: Ne Yapmalıyım?: kararın türü, istinabe ile ifade ve sorgu, güvence belgesi, kaçaklık ve zamanaşımı, Türkiye’nin iade talebi, pasaport, planlı dönüş ve Yargıtay kararları
- Mavi Bülten, Sarı Bülten ve Difüzyon Nedir?: Interpol bülten türleri, kırmızı bültenden farkları, hangisinin yakalama sonucu doğurduğu, kırmızı difüzyon, gümüş bülten ve Yargıtay kararları
- Yurt Dışındaki Şüpheli ve Sanık: İstinabe, Kırmızı Bülten ve Suçluların İadesi: yurt dışındaki kişinin yargılanması, gaip ve kaçak farkı, güvence belgesi
- Bahis Soruşturmasında Kırmızı Bülten 2026: bahis suçlarında Interpol şartları, CCF başvurusu ve yakalama emrine itiraz dilekçesi
- Yurt Dışındaki Şüpheli ve Bahis Soruşturması 2026: yakalama emri, kaçak ve gaip farkı, güvence belgesi talep dilekçesi
- Hakkımda Yakalama Emri Var: Kaçaklık, Gıyabi Tutuklama ve Teslim Olma: teslim olmanın sonuçları ve planlanması
- Hakkımda Soruşturma Olduğunu Nasıl Öğrenirim?: soruşturmanın gizliliği, e-Devlet ve UYAP sorgulaması
- Uluslararası Adli İş Birliği ve Yurt Dışındaki Malvarlığının Dondurulması: 6706 sayılı Kanun, adli yardımlaşma, yurt dışında el koyma
- Yurt Dışında Altın Kaçakçılığı veya Kara Para Soruşturması: Türk Vatandaşı Şüpheli: Türk vatandaşının iadesi, Türkiye’de ayrıca yargılanma
- Cezamı Ülkemde Çekebilir miyim? Hükümlü Nakli: yurt dışındaki Türk hükümlünün Türkiye’ye nakli
- Yabancı Hükümlünün Ülkesine Nakli: yabancı hükümlünün cezasını kendi ülkesinde çekmesi
- Ceza Zamanaşımı ve İnfaz Zamanaşımı: iade ve bülten itirazında zamanaşımı hesabı
- Pasaport Talebinin Reddi ve İptali: genel güvenlik gerekçesine karşı idari dava
Rehbere yeni yazılar eklendikçe bu liste güncellenir.
Sık Sorulan Sorular
Kırmızı bülten yakalama kararı mıdır?
Hayır. Interpol’e göre kırmızı bülten, aranan kişinin iade, teslim veya benzeri bir hukuki işlem beklenirken bulunması ve geçici olarak yakalanması için dünya genelindeki kolluk birimlerine yöneltilen bir taleptir; uluslararası bir yakalama emri değildir. Bülten, talep eden ülkenin ulusal yakalama emrine veya mahkeme kararına dayanır ve her üye ülke bültene kendi hukukunda hangi değeri vereceğine kendisi karar verir. Türkiye’de kırmızı bültenle bulunan kişi, ancak 6706 sayılı Kanun m.14 uyarınca sulh ceza hâkiminin kararıyla geçici olarak tutuklanabilir.
Hakkımda kırmızı bülten olup olmadığını nasıl öğrenirim?
Interpol Dosyalarının Kontrolü Komisyonuna (CCF) erişim başvurusu yapılabilir. Başvuru ücretsizdir ve gizli tutulur; Komisyon, bilgiyi açıklamadan önce veriyi sisteme giren ülkenin ulusal merkez bürosuna danışır ve erişim taleplerine kabul edilebilirlik tarihinden itibaren kural olarak dört ay içinde karar verir (CCF Statüsü m.40). Bültenin Türkiye kaynaklı olabileceği düşünülüyorsa ayrıca dayanağı olan yakalama kararının varlığı ilgili Cumhuriyet başsavcılığı ve UYAP kayıtları üzerinden avukat aracılığıyla araştırılır.
Kırmızı bülten nasıl sildirilir?
Silme talebi CCF’ye yapılır. Bültenin siyasi, askerî, dinî veya ırki nitelik taşıması (Interpol Anayasası m.3), suçun ağır adi suç olmaması ya da ceza eşiklerinin karşılanmaması (Veri İşleme Kuralları m.83), verinin doğru ve güncel olmaması ve dayanak kararın kaldırılması başlıca gerekçelerdir. Silme ve düzeltme taleplerine kabul edilebilirlik tarihinden itibaren kural olarak dokuz ay içinde karar verilir; Komisyon bu süreyi gerekçesini belirterek uzatabilir (CCF Statüsü m.40). Kurallara aykırı bulunan bülten iptal edilir.
Türk vatandaşı yabancı bir ülkeye iade edilir mi?
Türkiye’den iade edilmez. Anayasa m.38’in son fıkrasına göre Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez; 6706 sayılı Kanun m.11/1-a da aynı kuralı tekrarlar. Bu koruma Türkiye’nin kendi topraklarında geçerlidir: Türk vatandaşı üçüncü bir ülkedeyken o ülke, kendi hukukuna göre kişiyi talep eden devlete iade edebilir. Yurt dışında işlenen suç nedeniyle Türkiye’de yargılama ise TCK m.11 ve m.13 şartlarına bağlıdır.
Türkiye’de kırmızı bültenle yakalanan yabancı ne kadar süre tutuklu kalabilir?
Yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır (6706 m.14/3). Geçici tutuklama süresi ilgili andlaşmaya göre belirlenir; Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi m.16/4 uyarınca iade talebi ve belgeler on sekiz gün içinde gelmezse kişi serbest bırakılabilir ve süre hiçbir durumda kırk günü geçemez. Mütekabiliyet hâlinde de geçici tutukluluk en fazla kırk gündür (6706 m.14/4). Süresinde evrak gelmezse geçici tutuklama veya adli kontrol kaldırılır (m.14/6).
Geçici tutuklama yerine adli kontrol istenebilir mi?
Evet. 6706 sayılı Kanun m.14/5, geçici tutuklama yerine kişinin kaçmasına engel olacak şekilde CMK m.109 uyarınca adli kontrol kararı verilebileceğini açıkça düzenler. Yurt dışına çıkış yasağı, belirli aralıklarla imza, pasaportun teslimi ve konut adresinin bildirilmesi gibi yükümlülükler bu amaçla kullanılır. Talep, kişinin Türkiye’deki ikameti, ailesi, işi ve kaçma şüphesini zayıflatan belgelerle desteklenmelidir.
İade yargılamasını hangi mahkeme yapar, karara itiraz edilir mi?
İade talebi hakkında kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi karar verir; bulunduğu yer belli değilse Ankara ağır ceza mahkemesi yetkilidir (6706 m.15/1). Kişi rızaya dayalı iadeyi kabul etmezse mahkeme iade şartlarını inceler; kararına karşı temyiz yoluna başvurulabilir ve Yargıtay bu başvuruları üç ay içinde sonuçlandırır (m.18/4). Rızaya dayalı iade usulünde verilen karara karşı itiraz yolu açıktır (m.17/3).
Mahkeme iadeyi kabul ederse kişi hemen teslim edilir mi?
Hayır. Ağır ceza mahkemesinin iade talebinin kabul edilebilir olduğuna ilişkin kararının yerine getirilmesi, Dışişleri ve İçişleri bakanlıklarının görüşü alınarak Adalet Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayına bağlıdır (6706 m.19/1). Kabul kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde iade kararı verilmezse koruma tedbirleri kaldırılır (m.16/3). Talep eden devlet kararlaştırılan tarihte haklı neden olmaksızın kişiyi teslim almazsa otuz gün sonra tedbirler kaldırılır (m.20/2).
Hangi hâllerde iade talebi reddedilir?
Kişinin Türk vatandaşı olması; ırkı, dini, vatandaşlığı, sosyal grubu veya siyasi görüşü nedeniyle kovuşturulacağına ya da işkence veya kötü muameleye maruz kalacağına dair kuvvetli şüphe bulunması; fiilin düşünce suçu, siyasi suç veya sırf askerî suç olması; suçun Türkiye’nin yargı yetkisine girmesi; zamanaşımı veya af; aynı fiilden Türkiye’de beraat veya mahkûmiyet kararı verilmiş olması ve ölüm cezası ya da insan onuruyla bağdaşmayan bir ceza öngörülmesi hâllerinde iade talebi kabul edilmez (6706 m.11/1). Kişisel durum nedeniyle orantısız mağduriyet de iadeyi engelleyebilir (m.11/4).
Kırmızı bülten ile kırmızı difüzyon arasındaki fark nedir?
Bülten, ulusal merkez bürosunun talebi üzerine Interpol Genel Sekreterliği tarafından yayımlanır ve kırmızı bültenler yayımdan önce hukuki incelemeden geçer (Veri İşleme Kuralları m.86). Difüzyon ise bir ülkenin ulusal merkez bürosunca doğrudan bir veya birkaç ülkeye gönderilen ve Interpol veri tabanına da kaydedilen işbirliği talebidir (m.1/14). Difüzyonda verinin kurallara uygunluğunu öncelikle gönderen büro sağlamakla yükümlüdür (m.99/2). Kişinin aranması, yakalanması veya hareketinin kısıtlanması difüzyonla da istenebilir (m.97/1-a).
Mavi bülten ve sarı bülten ne işe yarar?
Mavi bülten, bir ceza soruşturmasıyla ilgili olarak kişinin kimliği, bulunduğu yer veya faaliyetleri hakkında ek bilgi toplamak için yayımlanır; kişinin yakalanmasını değil bilgi toplanmasını hedefler (Veri İşleme Kuralları m.88). Sarı bülten kayıp kişilerin, çoğunlukla küçüklerin bulunmasına veya kendini tanıtamayan kişilerin kimliğinin belirlenmesine yöneliktir. Bunların yanında siyah, yeşil, turuncu ve mor bültenler, Interpol–BM Güvenlik Konseyi özel bülteni ve deneme aşamasındaki gümüş bülten vardır.
Yurt dışındayım, Türkiye’de hakkımda yakalama kararı var; Türkiye iade isteyebilir mi?
Soruşturma veya kovuşturmanın sonuçlandırılması ya da hükmün infazı amacıyla hakkında yakalama emri veya tutuklama kararı bulunan kişinin iadesi istenebilir; bunun için suçun üst sınırının bir yıl veya daha fazla hapis cezası, kesinleşmiş hükümde ise cezanın en az dört ay olması gerekir (6706 m.22/1-2). Merkezî Makam, cezaevinde geçirilecek süre bakımından kişi yararı ile kamu yararı arasında açık orantısızlık varsa talebi yabancı devlete göndermeden reddedebilir (m.22/3-b). Türkiye’deki dosyada kişi kaçak sayılırsa mallarına zorlama amaçlı el konulabilir (CMK m.247-248).
İade edilen kişi başka suçlardan da yargılanabilir mi?
İade hâlinde kişi ancak iade kararına dayanak teşkil eden suçlardan dolayı yargılanabilir veya o suçlardan mahkûm olduğu ceza infaz edilebilir (6706 m.10/4). Bu kurala özellik (ihtisas) ilkesi denir ve Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi m.14’te de yer alır. Kişinin iadeden önce işlediği başka bir suç için yargılanabilmesi, kural olarak iade eden devletin ayrıca rızasına bağlıdır.
Yargıtay iade kararlarında hangi hususları denetliyor?
Yargıtay iade dosyalarında; iade evrakının ilgili andlaşmadaki belge şartlarını taşıyıp taşımadığını, gıyabi mahkûmiyette yeniden yargılama teminatı verilip verilmediğini, fiilin gerçek niteliğine göre zamanaşımının dolup dolmadığını, kişinin bizzat dinlenip rızaya dayalı iadenin sorulup sorulmadığını, vatandaşlık başvurusu ve kişisel durumun araştırılıp araştırılmadığını ve kişinin yalnız iade suçundan yargılanacağı teminatının alınıp alınmadığını denetler. Örneğin savunma güvencesi verilmeyen gıyabi mahkûmiyet yönünden iade kabul edilemez bulunmuş (Yargıtay 10. CD, 11.04.2023, 2023/4204 E., 2023/3345 K.), kişisel durum araştırılmadan verilen kabul kararı bozulmuştur (Yargıtay 5. CD, 13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K.).
İlgili Rehberler
- Ceza Hukuku Rehberi: Soruşturma, Kovuşturma ve Sanık Hakları
- Yabancılar Hukuku Rehberi: İkamet İzni, Sınır Dışı ve Vatandaşlık
- İnfaz Hukuku Rehberi
- Yasa Dışı Bahis Hukuku Rehberi
- MASAK Rehberi: Hesap Blokesi, Elkoyma ve Aklama Suçu
- Hukuk Rehberleri
Kaynakça
Mevzuat (Türk mevzuatı Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel hâlinden, 20 Kasım 2026 tarihinde okunmuştur)
- 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu (RG 5.5.2016, 29703): m.1-5, 8-26, 30, 34, 36
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.23, 38
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: m.11, 12, 13, 16, 18 (6706 m.36 ile mülga), 19
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu: m.98, 109, 202, 246, 247 (7589 sayılı Kanunla değişik), 248
- Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi (Paris, 13.12.1957; onayı 18.11.1959 tarihli ve 7376 sayılı Kanunla uygun bulunmuş, RG 26.11.1959, 10365): m.2, 6, 12, 14, 16
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi: m.3, 5/1-f; AİHM, Soering/Birleşik Krallık, 7.7.1989
- Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi (1963): m.36
Yargıtay kararları (tam metinler Yargıtay Karar Arama sisteminden okunmuştur)
- Yargıtay 1. CD, 13.12.2016, 2016/4965 E., 2016/4264 K.
- Yargıtay 1. CD, 30.06.2021, 2021/8524 E., 2021/11520 K.
- Yargıtay 10. CD, 08.03.2021, 2020/18619 E., 2021/3189 K.; 27.12.2021, 2021/19827 E., 2021/14317 K.; 11.04.2023, 2023/4204 E., 2023/3345 K.
- Yargıtay 4. CD, 19.11.2024, 2024/8976 E., 2024/14695 K.
- Yargıtay 8. CD, 10.12.2024, 2024/19690 E., 2024/9482 K.
- Yargıtay 11. CD, 03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.
- Yargıtay 5. CD, 13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K.; 08.06.2026, 2026/4951 E., 2026/6672 K.; 07.09.2026, 2026/7826 E., 2026/8346 K.
Interpol belgeleri
- Interpol, Red Notices ve About Notices
- Interpol Veri İşleme Kuralları (Rules on the Processing of Data): m.1/14, 82-88, 97, 99
- Interpol Dosyalarının Kontrolü Komisyonu Statüsü: m.40
- Kırmızı bülten yayımlanamayacak suçlar listesi (28.1.2022)
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyada talep eden ülkenin belgeleri, suç isnadı, andlaşma hükümleri ve kişinin durumu birlikte değerlendirilmelidir. Hukukçular Evi Ankara, 0554 648 37 15.