Türkiye’de kırmızı bültenle yakalanan yabancı en geç yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır; hâkim geçici tutuklama yerine adli kontrol de verebilir (6706 sayılı Kanun m.14/3, 14/5). Geçici tutuklama, iade evrakı gelene kadar sürer; Avrupa Sözleşmesine taraf ülkelerde ve mütekabiliyette en fazla kırk gündür (6706 m.14/4; Avrupa Sözleşmesi m.16/4). Evrak gelince iade talebine kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi bakar; kişi rızaya dayalı iadeyi kabul etmezse mahkeme iade şartlarını inceler, karar iki hafta içinde temyiz edilebilir ve Yargıtay üç ay içinde karar verir (m.15, 17, 18; CMK m.291). Kabul kararı ancak Cumhurbaşkanının onayıyla yerine getirilir (m.19). Yargıtay, rıza alınmadan rızaya dayalı usul uygulanmasını, özellik kuralı teminatı alınmamasını ve kişisel durumun araştırılmamasını bozma sebebi saymaktadır. Acil durumda Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Kırmızı bültenle aranan bir yabancının Türkiye’de yakalanması çoğu zaman havalimanında, otel kaydında, ikamet izni işleminde ya da başka bir soruşturma sırasında yapılan sorguda gerçekleşir. Aile ve avukat açısından ilk günler belirleyicidir: kişinin haftalarca cezaevinde kalıp kalmayacağı, iade yargılamasında hangi savunmaların yapılabileceği ve rızaya dayalı iadenin kabul edilip edilmeyeceği bu dönemde şekillenir. Bu yazıda yakalamadan teslime kadar bütün aşamaları 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu ve Yargıtay kararları üzerinden anlatıyoruz. Konunun genel çerçevesi için Kırmızı Bülten ve Suçluların İadesi Rehberi sayfasına bakabilirsiniz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
- Süreç bir bakışta
- İlk 24 saat: yakalama ve sulh ceza hâkimi
- Geçici tutuklama mı, adli kontrol mü?
- Kırk gün kuralı ve tahliye
- Rızaya dayalı iade: kabul etmeden önce
- Ağır ceza mahkemesinde iade yargılaması
- Temyiz ve Yargıtay incelemesi
- Tutukluluk süresinin sınırları
- Kabul kararından sonra: onay, teslim, sınır dışı
- Yargıtay kararları
- Aile için kontrol listesi
- Sık sorulan sorular
Süreç Bir Bakışta
İade süreci, yargısal ve siyasi aşamalardan oluşur. Sulh ceza hâkimi yalnız geçici tedbire karar verir; iadenin hukuken mümkün olup olmadığına ağır ceza mahkemesi ve temyizde Yargıtay karar verir; kabul kararının yerine getirilmesi ise yürütmenin onayına bağlıdır.
Kırmızı bültenle yakalamadan teslime
| Aşama | Merci | Süre ve kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yakalama | Kolluk; talep Merkezî Makamca İçişleri Bakanlığına iletilir | İade talebinden önce, andlaşma veya mütekabiliyet çerçevesinde | 6706 m.14/1, 14/3 |
| Hâkim önüne çıkarma | Sulh ceza hâkimi | En geç 24 saat; rızaya dayalı iade bilgisi verilir | 6706 m.14/3 |
| Geçici tedbir | Sulh ceza hâkimi | Geçici tutuklama veya CMK m.109 uyarınca adli kontrol | 6706 m.14/5 |
| İade evrakının gelmesi | Talep eden devlet, Merkezî Makam | Andlaşmaya göre; Avrupa Sözleşmesinde 18 gün, en çok 40 gün; mütekabiliyette en çok 40 gün | 6706 m.14/4, 14/6 |
| Merkezî Makam incelemesi | Adalet Bakanlığı | Şartları taşımayan talebi reddeder; uygun talebi başsavcılığa gönderir | 6706 m.13 |
| İade yargılaması | Ağır ceza mahkemesi | Rızaya dayalı usul veya iade yargılaması; tutukluluk 30 günde bir incelenir | 6706 m.15-18, 16/2 |
| Temyiz | Yargıtay | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta; Yargıtay 3 ayda karar verir | 6706 m.18/4; CMK m.291/1 |
| İade kararı | Cumhurbaşkanı | Dışişleri ve İçişleri görüşü, Adalet Bakanının teklifi | 6706 m.19 |
| Teslim | İlgili bakanlıklar | Haklı neden olmaksızın teslim alınmazsa 30 gün sonra tedbirler kalkar | 6706 m.20 |
İlk 24 Saat: Yakalama ve Sulh Ceza Hâkimi
Kırmızı bülten kendi başına bir yakalama kararı değildir; Türkiye’de yakalama, 6706 sayılı Kanunun geçici tutuklama hükümlerine dayanır. İade talebine konu olabilecek bir suçun işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunması hâlinde, iade talebi Merkezî Makama ulaşmadan önce, Türkiye’nin taraf olduğu andlaşma hükümleri veya mütekabiliyet çerçevesinde ilgili devletin talebi ve Merkezî Makamın uygun bulmasıyla kişi geçici olarak tutuklanabilir (m.14/1). Geçici tutuklama talebi, kişinin yakalanması ve Cumhuriyet başsavcılığına sevki için İçişleri Bakanlığına gönderilir; yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır (m.14/3).
Uygulamada kişi çoğu zaman başka bir işlem sırasında tespit edilir. Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 03.04.2024 tarihli kararına (2024/2511 E., 2024/2306 K.) konu dosyada kişi, yurt dışına çıkarken pasaport kontrolünde Rusya’nın 2014 tarihli bülteniyle arandığı tespit edilince yakalanmış ve ertesi gün sulh ceza hâkimliğince geçici olarak tutuklanmıştır. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin onadığı bir başka dosyada ise kişi Türkiye’deki ayrı bir soruşturma kapsamında yakalanmış; bunun üzerine Adalet Bakanlığının yazısıyla, Hollanda’nın kırmızı bülteni ve Belçika’nın difüzyonu nedeniyle kırk güne kadar geçici tutuklanması talep edilmek üzere başsavcılığa sevki uygun görülmüş, sulh ceza hâkimliği de 6706 m.14 ve CMK m.100 uyarınca kırk gün süreyle geçici tutuklama kararı vermiştir (2024/4721 E., 2024/3037 K.).
Sulh ceza hâkimi, geçici tutuklanması talep edilen kişiye karar vermeden önce rızaya dayalı iade imkânını ve bunun hukuki sonuçlarını anlatır (m.14/3). Kişi Türkçe bilmiyorsa ifade ve sorgu sırasında tercüman atanır; bu kural soruşturma evresinde dinlenen şüpheliye de uygulanır (CMK m.202/1, 202/3). Yabancının kendi ülkesinin konsolosluğuyla iletişim hakkı 1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi m.36’ya dayanır. Bu ilk duruşmada avukatın hazır bulunması; rızaya dayalı iadenin kabul edilmemesi, adli kontrol talebinin belgelerle desteklenmesi ve bültendeki bilgilerin kimlik özdeşliği bakımından kontrol edilmesi için önemlidir. Yabancı uyruklu şüphelilerin genel hakları için Bahis Soruşturmasında Yabancı Uyruklu Şüpheli yazısına bakabilirsiniz.
Geçici Tutuklama mı, Adli Kontrol mü?
Kanun, geçici tutuklama yerine kişinin kaçmasına engel olacak şekilde CMK m.109 uyarınca adli kontrol kararı verilebileceğini açıkça düzenler (6706 m.14/5). Adli kontrol yükümlülükleri arasında iade dosyaları bakımından en sık kullanılanlar şunlardır (CMK m.109/3):
İade dosyalarında kullanılan adli kontrol yükümlülükleri
| Yükümlülük | CMK m.109/3 | Ne zaman uygun? |
|---|---|---|
| Yurt dışına çıkamamak | a | Hemen her dosyada temel tedbir; pasaportun teslimiyle birlikte uygulanır |
| Belirli yerlere düzenli başvurmak (imza) | b | Sabit adresi ve düzenli işi olan kişiler için |
| Güvence yatırmak | f | Kaçma şüphesini mali güvenceyle karşılamak için; miktar kişinin parasal durumu gözetilerek belirlenir |
| Konutunu terk etmemek | j | Kaçma şüphesi yüksek ancak tutukluluk orantısız görünen dosyalarda |
| Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek | k | Kişinin il veya ilçe sınırında kalmasının yeterli görüldüğü hâllerde |
Yargıtay kararlarına konu dosyalarda adli kontrolün iade sürecinde gerçekten uygulandığı görülmektedir. Brezilya’nın talebine ilişkin dosyada kişi İstanbul’da yakalandığı gün sulh ceza hâkimliğince iade amacıyla adli kontrol altına alınmıştır (Yargıtay 10. CD, 2023/4204 E., 2023/3345 K.). Ürdün’ün talebine ilişkin bir dosyada ağır ceza mahkemesi, iade talebini kabul edilebilir bulurken konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrolün devamına karar vermiş, Yargıtay 9. Ceza Dairesi kararı onamıştır (16.05.2023, 2022/2010 E., 2023/3130 K.).
Adli kontrol talebi şu belgelerle desteklenmelidir: Türkiye’deki ikamet izni ve kira sözleşmesi veya tapu, iş yeri ve vergi kayıtları, evlilik ve çocukların okul kayıtları, sağlık raporları ve kişinin Türkiye’de uzun süredir bulunduğunu gösteren belgeler. Bu belgeler aynı zamanda iade yargılamasında kişisel durumun orantısızlık değerlendirmesinde de kullanılır (6706 m.11/4). Adli kontrol yükümlülüklerinin tam listesi ve süreleri için Adli Kontrol Tedbirleri (CMK 109) yazısına bakabilirsiniz.
Kırk Gün Kuralı ve Tahliye
Geçici tutuklama, iade talebi ve belgeleri gelinceye kadar uygulanan kısa süreli bir tedbirdir. Süre ilgili andlaşma hükümlerine göre belirlenir; mütekabiliyet çerçevesinde kişi en fazla kırk gün geçici tutuklu kalabilir (6706 m.14/4). Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi m.16/4 uyarınca, talep edilen taraf yakalamadan sonraki on sekiz gün içinde iade talebini ve belgeleri almazsa geçici tutuklamaya son verilebilir; süre hiçbir durumda yakalama tarihinden itibaren kırk günü geçemez. Türkiye’nin ikili iade anlaşması bulunan ülkelerde ise o anlaşmadaki süre uygulanır.
İlgili devlet süre içinde iade evrakını göndermezse geçici tutuklama veya adli kontrol kararı kaldırılır; ancak bu durum, iade talebi sonradan gelirse iade amacıyla yeniden koruma tedbiri uygulanmasına engel değildir (m.14/6). Bu nedenle sürenin dolması kişinin dosyasının kapandığı anlamına gelmez; tahliyeden sonra da iade yargılaması başlayabilir.
Tahliye talebi ve itiraz. Şüpheli veya sanık her aşamada salıverilmesini isteyebilir; tutukluluğun devamına veya salıverilmeye ilişkin kararlara itiraz edilebilir (CMK m.104/1-2). Hâkim veya mahkeme kararına itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268/1). Sulh ceza hâkimliği kararlarına itirazı, o yerde birden fazla hâkimlik varsa numara olarak izleyen sulh ceza hâkimliği inceler (m.268/3-a). Kırk günlük süre dolmak üzereyken evrakın gelip gelmediği Merkezî Makam ve başsavcılık nezdinde takip edilmeli, süre dolduğu anda tahliye talep edilmelidir. Tutuklamaya itirazın genel kuralları için Tutuklama Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? yazısına bakabilirsiniz.
İlk günlerde avukat şart
Geçici tutuklama kararı, rızaya dayalı iade beyanı ve adli kontrol talebi ilk duruşmada şekillenir. Yakalama haberini aldığınız anda Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Rızaya Dayalı İade: Kabul Etmeden Önce
Kişi iadeye rıza gösterirse normal iade usulü uygulanmadan talep eden devlete iade edilebilir (6706 m.17/1). Ağır ceza mahkemesi kişiye CMK’daki haklarıyla birlikte rızaya dayalı iadenin mahiyetini ve hukuki sonuçlarını anlatır ve bu usulü kabul edip etmediğini sorar (m.17/2). Kişi kabul ederse mahkeme, Kanun ve Türkiye’nin taraf olduğu andlaşmalara göre iade talebinin kabul edilebilir olup olmadığına karar verir; bu karara itiraz edilebilir; kararın yerine getirilmesi Merkezî Makamın onayına bağlıdır (m.17/3-4).
Rıza, iade yargılamasında ileri sürülebilecek ret sebeplerinin ayrıntılı biçimde tartışılmasını büyük ölçüde ortadan kaldırır. Bu nedenle rıza beyanı; vatandaşlık, siyasi suç, zamanaşımı, kötü muamele riski, gıyabi mahkûmiyet ve kişisel durum gibi ret sebepleri değerlendirildikten sonra verilmelidir. Bazı kişiler kendi ülkelerinde yargılanmayı hızla tamamlamak için rızayı tercih edebilir; bu da ancak sonuçları bilinerek verilen bir karar olmalıdır.
Yargıtay bu usulün şekline sıkı biçimde bağlıdır. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, İspanya’nın talebine ilişkin dosyada kişinin iade edilmek istemediğini açıkça beyan etmesine rağmen rızaya dayalı iade usulünün uygulandığını, haklarının hatırlatılmadığını ve usulü kabul edip etmediğinin sorulmadığını tespit ederek kararı bozmuştur (26.02.2026, 2025/9589 E., 2026/1373 K.). Yargıtay 11. Ceza Dairesi de iadesi istenen kişi celbedilmeden, yalnız müdafiin beyanıyla yetinilerek karar verilmesini savunma hakkının kısıtlanması saymıştır (03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.).
Ağır Ceza Mahkemesinde İade Yargılaması
Merkezî Makam, iade taleplerini inceler, gerekirse ek bilgi ve belge ister, şartları taşımayan talepleri reddeder ve uygun talepleri yetkili ağır ceza mahkemesi nezdindeki Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (6706 m.13). Kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi, yer belli değilse Ankara ağır ceza mahkemesi yetkilidir (m.15). Kişi rızaya dayalı iadeyi kabul etmezse mahkeme iade şartlarını Kanun ve andlaşmalara göre inceler; belgeleri yetersiz bulursa uygun bir süre vererek ek bilgi ve belge isteyebilir; iade yargılamasında katılma talebinde bulunulamaz (m.18/1-3).
Yargıtay kararlarından, mahkemenin incelemesi gereken başlıklar şöyle çıkarılabilir:
İade yargılamasında incelenen başlıklar ve Yargıtay kararları
| Başlık | İnceleme | Örnek karar |
|---|---|---|
| Kimlik ve vatandaşlık | İadesi istenen ile sanığın aynı kişi olması; Türk vatandaşı olmaması; vatandaşlık başvurusu veya vatandaşlığın geri alınmasına karşı dava varsa sonucu | Yargıtay 11. CD, 2025/68 E., 2025/1270 K.; 8. CD, 2024/24515 E., 2026/3314 K. |
| Çifte suç ve ceza eşiği | Fiilin her iki ülke hukukunda suç olması; üst sınırın en az bir yıl, kesin hükümde cezanın en az dört ay olması | 6706 m.10/2 |
| Belgelerin yeterliliği | Karar veya müzekkere örneği, fiilin açıklaması, kanun metni, kimlik bilgileri; fiilin nerede, ne zaman, nasıl işlendiği ve delillerin somutlaştırılması | Yargıtay 4. CD, 2024/8976 E., 2024/14695 K.; 8. CD, 2024/24515 E., 2026/3314 K. |
| Doğru andlaşma | Talep eden devletin taraf olduğu andlaşmaya dayanılması; Avrupa Sözleşmesine taraf olmayan ülkede ikili anlaşma, ilgili BM sözleşmesi veya mütekabiliyet | Yargıtay 10. CD, 2023/4204 E.; 5. CD, 2025/6330 E., 2025/9054 K. |
| Güncel durum | Talepten sonra talep eden ülkede gıyabi mahkûmiyet verilip verilmediği, kesinleşip kesinleşmediği, savunma hakkı tanınıp tanınmadığı | Yargıtay 5. CD, 2025/6330 E., 2025/9054 K. |
| Gıyabi mahkûmiyet | Yeniden yargılanma hakkı teminatı | Yargıtay 10. CD, 2023/4204 E.; 8. CD, 2024/4721 E., 2024/3037 K. |
| Ret sebepleri | Siyasi veya askerî suç, kötü muamele riski, zamanaşımı, Türkiye’nin yargı yetkisi, aynı fiilden Türkiye’de hüküm | 6706 m.11/1; Yargıtay 1. CD, 2021/8524 E., 2021/11520 K. |
| Kişisel durum | Uzun süreli ikamet, aile, yaş; iadenin fiilin ağırlığıyla orantısız mağduriyet doğurup doğurmadığı | Yargıtay 5. CD, 2025/6795 E., 2025/10825 K. |
| Özellik kuralı | Talep eden devletten yalnız iade suçundan yargılama yapılacağına dair yazılı taahhüt ve bunun karara yansıtılması | Yargıtay 9. CD, 2025/9589 E., 2026/1373 K. |
| Her suç için ayrı karar | Birden fazla suçta her suç bakımından iade şartlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi | Yargıtay 9. CD, 2025/9589 E., 2026/1373 K. |
Savunmanın yazılı olarak bu başlıkları tek tek ele alması ve her biri için delil sunması gerekir. Özellikle kötü muamele riski iddiası genel ifadelerle değil, talep eden ülkenin cezaevi koşullarına ilişkin güncel raporlarla, benzer dosyalarda verilmiş uluslararası kararlarla ve kişiye özgü belgelerle desteklenmelidir. Yargıtay’ın onadığı kararlarda talep eden devletin kötü muamele yapılmayacağına, yalnız iade suçundan yargılama yapılacağına ve avukat sağlanacağına dair teminatlarının dikkate alındığı görülmektedir (Yargıtay 5. CD, 2026/4951 E., 2026/6672 K.). Bu nedenle savunma, teminatın neden yeterli olmadığını da somut olarak göstermelidir.
Temyiz ve Yargıtay İncelemesi
Ağır ceza mahkemesinin kararına karşı temyiz yoluna başvurulabilir; Yargıtay bu başvuruları üç ay içinde sonuçlandırır ve kararın kesinleşmesi hâlinde iade evrakı kararla birlikte Merkezî Makama gönderilir (6706 m.18/4). Temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır (CMK m.291/1). Yargıtay 9. Ceza Dairesi, iade kararının özel kanun gereğince doğrudan temyize tabi olduğunu, kanun yolunda veya mercide yanılmanın başvuranın haklarını ortadan kaldırmayacağını belirterek itiraz olarak adlandırılan dilekçeleri temyiz istemi olarak kabul etmiştir (2025/9589 E., 2026/1373 K.).
Yargıtay kararlarında duruşmalı inceleme talebinin takdiren reddedildiği ve inceleme sırasında iadesi istenenin salıverilme talebinin de karara bağlandığı görülmektedir. Bozma kararı verilse bile tutuklama koşullarında değişiklik bulunmadığı gerekçesiyle salıverilme talepleri çoğu zaman reddedilmektedir (Yargıtay 9. CD, 2025/9589 E., 2026/1373 K.; 5. CD, 2025/6330 E., 2025/9054 K.). Bu nedenle temyiz dilekçesinde tutukluluğun devamının orantısızlığı ve adli kontrolün yeterliliği ayrıca gerekçelendirilmelidir.
Tutukluluk Süresinin Sınırları
İade evrakı geldikten sonra ağır ceza mahkemesi, iade sürecinin her aşamasında kişi hakkında CMK hükümleri uyarınca koruma tedbirlerine karar verebilir (6706 m.16/1). Kanun bu tutukluluğa dört sınır koyar:
- Otuz günlük inceleme. İade sürecinde tutuklu bulunan kişinin tutukluluk durumu teslime kadar ağır ceza mahkemesince en geç otuzar günlük sürelerle incelenir (m.16/2).
- Bir yıllık sınır. Ağır ceza mahkemesinin iade talebinin kabulüne ilişkin kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde Cumhurbaşkanı onayıyla iade kararı verilmezse kişi hakkındaki koruma tedbirleri kaldırılır (m.16/3).
- Ceza süresiyle sınır. Toplam tutukluluk süresi, kişinin iade talebine konu suçtan alabileceği veya mahkûm olduğu cezanın infaz süresini geçemez (m.16/4).
- Teslim almama. İadesine karar verilen kişi kararlaştırılan tarihte haklı bir neden olmaksızın teslim alınmazsa, bu tarihten itibaren otuz gün sonra koruma tedbirleri kaldırılır (m.20/2).
Kabul Kararından Sonra: Onay, Teslim, Sınır Dışı
Ağır ceza mahkemesinin iade talebini kabul edilebilir bulması tek başına teslim sonucunu doğurmaz. Kararın yerine getirilmesi, Dışişleri ve İçişleri bakanlıklarının görüşü alınarak Adalet Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayına bağlıdır; Merkezî Makam talebin kabul veya reddini talep eden devlete ve kişiye bildirir (6706 m.19). Teslim işlemleri ilgili bakanlıklarla iş birliği içinde yürütülür. Kişi hakkında Türkiye’de başka bir suç nedeniyle soruşturma, kovuşturma veya infazı gereken hapis cezası varsa ya da kişi seyahat edebilecek durumda değilse teslim ertelenebilir (m.20/1, 20/3). Suçla ilgili eşya talep eden devlete teslim edilebilir; iyiniyetli üçüncü kişilere ait eşya teslim edilmez (m.20/4-6).
İade süreci devam ederken yabancı, Merkezî Makamın görüşü alınmadan sınır dışı edilemez; iade talebi reddedilen devlete de Merkezî Makamın görüşü alınmadan sınır dışı edilemez (m.12). Bu hüküm, iade yargılamasının idari bir sınır dışı kararıyla dolanılmasını önler. İade talebi reddedilen kişi bakımından da ikamet durumu ve olası giriş yasağı kodları ayrıca takip edilmelidir; bu konular için Tahdit Kodu Kaldırma ve Giriş Yasağı yazısına ve Yabancılar Hukuku Rehberi sayfasına bakabilirsiniz.
Bir devletten başka bir devlete iade edilen kişinin Türkiye üzerinden transit geçişine, Türk hukuku bakımından iade koşulları bulunuyorsa izin verilebilir; transit yirmi dört saati aşarsa sulh ceza hâkimi yedi günü geçmemek üzere geçici tutuklama kararı verebilir (m.21). İade yerine cezanın kişinin kendi ülkesinde çekilmesi gündemdeyse hükümlü nakli yolları için Yabancı Hükümlünün Ülkesine Nakli yazısına bakabilirsiniz.
Yargıtay Kararları
Aşağıdaki kararlar Yargıtay Karar Arama sisteminden tam metinleri okunarak seçilmiştir; kişi adları yer almamaktadır.
Kırmızı bültenle yakalanan yabancıya ilişkin Yargıtay kararları
| Karar | Olay | Sonuç ve ilke |
|---|---|---|
| Yargıtay 8. CD, 03.04.2024, 2024/4721 E., 2024/3037 K. | Hollanda’nın kırmızı bülteni ve Belçika’nın difüzyonu; Türkiye’deki başka soruşturmada yakalama; kırk gün geçici tutuklama; adli kontrolle tahliye ve ihlal üzerine yeniden tutuklama | Gıyabi mahkûmiyet için Ek 2. Protokol m.3 uyarınca yeniden yargılanma teminatı alındığından, kişisel durum orantısızlığı da bulunmadığından kabul onandı; salıverilme talebi reddedildi |
| Yargıtay 9. CD, 26.02.2026, 2025/9589 E., 2026/1373 K. | İspanya; birden fazla suç; kişi iadeye açıkça rıza göstermemiş | Rıza olmadan rızaya dayalı usul uygulanması, özellik kuralı taahhüdü alınmaması ve suçların ayrı ayrı değerlendirilmemesi nedeniyle bozma |
| Yargıtay 5. CD, 15.09.2025, 2025/6330 E., 2025/9054 K. | Kazakistan; 2019 tarihli talep; talepten sonra gıyabi mahkûmiyet iddiası | Gıyabi yargılama, kesinleşme ve savunma hakkı araştırılmadan karar verilmesi ve talep eden devletin taraf olmadığı Avrupa Sözleşmesine atıf yapılması nedeniyle bozma; tahliye talebi reddedildi |
| Yargıtay 1. CD, 03.04.2024, 2024/2511 E., 2024/2306 K. | Rusya’nın 2014 tarihli bülteni; pasaport kontrolünde yakalama; ertesi gün geçici tutuklama | Rızaya dayalı iadeyi kabul etmeyen kişi hakkında ikili anlaşmaya göre kabul kararı onandı |
| Yargıtay 10. CD, 11.04.2023, 2023/4204 E., 2023/3345 K. | Brezilya; iade amacıyla adli kontrol; gıyabi mahkûmiyet | Teminat verilmeyen suç yönünden iade kabul edilemez; teminat verilen suç yönünden kabul onandı |
| Yargıtay 11. CD, 03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K. | Almanya; infaz amaçlı iade | Kişi dinlenmeden ve rızaya dayalı iade sorulmadan karar, vatandaşlık başvurusunun araştırılmaması ve özellik kuralı nedeniyle bozma |
| Yargıtay 5. CD, 13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K. | Rusya; dolandırıcılık | Uzun süreli ikamet, aile ve vatandaşlık başvurusu beyanları m.11/4 bakımından araştırılmadığından bozma |
| Yargıtay 8. CD, 05.03.2026, 2024/24515 E., 2026/3314 K. | Çek Cumhuriyeti; yokluğunda verilen tutuklama kararına dayalı bülten; vatandaşlığı geri alınan kişi | Vatandaşlığın geri alınmasına karşı Danıştay’daki dava beklenmeden, fiil somutlaştırılmadan ve özellik taahhüdü alınmadan karar verildiğinden bozma |
Hollanda dosyası: kırk gün, adli kontrol ve yeniden tutuklama
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin onadığı dosyada (03.04.2024, 2024/4721 E., 2024/3037 K.), Hollanda vatandaşı kişi Türkiye’deki ayrı bir soruşturma kapsamında yakalanmıştı. Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün yazısında, kişinin Hollanda’nın kırmızı bülteni ve Belçika’nın difüzyonuyla arandığı, Türkiye ile her iki ülkenin Avrupa Sözleşmesine taraf olduğu belirtilerek kırk güne kadar geçici tutuklama talebiyle başsavcılığa sevki uygun görüldü. İstanbul’daki sulh ceza hâkimliği 6706 m.14 ve CMK m.100 uyarınca kırk gün süreyle geçici tutuklama kararı verdi. İade yargılamasını yapan ağır ceza mahkemesi bir aşamada kişiyi konutu terk etmeme ve yurt dışına çıkış yasağı yükümlülükleriyle tahliye etti; ancak kolluk tutanağıyla yükümlülüğün ihlal edildiği tespit edilince ertesi gün yeniden tutuklama kararı verildi.
İade talebine konu mahkûmiyet kişinin yokluğunda verildiği için Hollanda makamlarından Avrupa Sözleşmesine Ek 2. Protokolün 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca yeniden yargılanma güvencesi istendi ve Hollanda bu güvenceyi verdi. Mahkeme ayrıca kişinin talep tarihinde on sekiz yaşından büyük ve bekâr olduğunu, uzun zamandan beri Türkiye’de bulunmadığını ve iadenin fiilin ağırlığıyla orantısız bir mağduriyet doğurmayacağını tespit etti. Daire, kişiye duruşmaya ara verilmesini isteme hakkının hatırlatıldığını, son celsede gelen belgenin duruşmada okunduğunu ve müdafie söz verildiğini belirterek savunma hakkının kısıtlandığı itirazını reddetti, kararı onadı ve salıverilme talebini reddetti.
İspanya dosyası: rıza yokken rızaya dayalı usul
Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 26.02.2026 tarihli kararında (2025/9589 E., 2026/1373 K.), ağır ceza mahkemesi iade talebini 6706 m.17/3 uyarınca, yani rızaya dayalı usulle kabul edilebilir bulmuştu. Oysa kişi İspanya’ya iade edilmek istemediğini açıkça beyan etmişti. Daire dört gerekçeyle kararı bozdu: rıza olmadan rızaya dayalı usulün uygulanması ve hakların hatırlatılmaması; Türkiye ile İspanya arasındaki ikili antlaşmada da yer alan özellik kuralı için talep eden devletten yazılı taahhüt alınmaması ve bunun karara yansıtılmaması; iade talebine konu üç ayrı suçun her biri için iade şartlarının ayrı ayrı değerlendirilmemesi; ve suç yerinin hatalı yazılması. Bozmaya rağmen tutuklama koşullarında değişiklik bulunmadığı gerekçesiyle salıverilme talebi reddedildi.
Kazakistan dosyası: talepten sonra değişen durum
Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 15.09.2025 tarihli kararında (2025/6330 E., 2025/9054 K.), Kazakistan’ın 2019 tarihli talepnamesi zimmet suçundan gıyabında verilen tutuklama kararının infazı için yapılmıştı. Müdafiler, talepten sonra kişinin 2024 yılında Kazakistan’da gıyabında yargılanarak mahkûm edildiğini, talepnamedeki bilgilerin güncel olmadığını ileri sürdü. Daire, 6706 m.4/ç ve m.18/2 ile Türkiye ile Kazakistan arasındaki anlaşmanın sonuç hakkında bilgi verilmesine ilişkin hükmünü birlikte değerlendirerek, gıyabi yargılama yapılıp yapılmadığının, kararın kesinleşip kesinleşmediğinin ve savunma hakkı tanınıp tanınmadığının araştırılması gerektiğini belirtti; ayrıca hükümde Kazakistan’ın taraf olmadığı Avrupa Sözleşmesine atıf yapılmasını hukuka aykırı buldu ve kararı bozdu.
Bu kararlar birlikte okunduğunda, iade yargılamasında sonucu belirleyen hususların çoğunlukla usul ve belge eksiklikleri olduğu görülür: rızanın doğru alınması, talep eden ülkedeki güncel durumun araştırılması, doğru andlaşmanın uygulanması ve özellik kuralı teminatının karara yansıtılması. Savunmanın bu hususları ilk derece aşamasında açıkça ileri sürmesi, temyizde bozma şansını artırır. Bültenin Interpol’den silinmesi için ayrıca yapılacak başvuru Kırmızı Bülten Nasıl Sildirilir? yazısında anlatılmıştır.
Aile İçin Kontrol Listesi
- Yer ve merci. Kişinin hangi kolluk biriminde tutulduğunu ve hangi sulh ceza hâkimliğine çıkarılacağını öğrenin; yirmi dört saatlik süre işlemektedir.
- Avukat ve tercüman. Hâkim önüne çıkmadan avukat görevlendirin; Türkçe bilmiyorsa tercüman hakkını hatırlatın.
- Rıza beyanı. Rızaya dayalı iadeyi avukatla görüşmeden kabul etmeyin.
- Adli kontrol dosyası. İkamet, kira veya tapu, iş, vergi, evlilik, çocukların okul ve sağlık belgelerini hazırlayın.
- Konsolosluk. Kişinin ülkesinin konsolosluğunu bilgilendirin.
- Talep eden ülkedeki dosya. Yakalama kararının tarihi, suç isnadı, cezanın üst sınırı, zamanaşımı ve gıyabi hüküm olup olmadığı bilgilerini o ülkedeki bir avukattan edinin.
- Süreler. Kırk günlük geçici tutuklama süresini, otuz günlük tutukluluk incelemelerini, iki haftalık itiraz ve temyiz sürelerini takvime yazın.
- Adli kontrole uyum. Tahliye olursa yükümlülüklere eksiksiz uyun; ihlal yeniden tutuklamaya yol açar.
- Interpol başvurusu. Bülten kurallara aykırı görünüyorsa CCF’ye silme başvurusunu paralel olarak hazırlayın.
İade savunması belgeyle kurulur
Ret sebepleri, özellik kuralı teminatı, gıyabi hüküm ve kişisel durum iddialarının ilk derece aşamasında belgelerle ileri sürülmesi için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Sık Yapılan Hatalar
- Rızaya dayalı iadeyi ilk duruşmada kabul etmek. Ret sebeplerinin tartışılacağı yargılama büyük ölçüde ortadan kalkar.
- Kırk gün dolunca dosyanın kapandığını sanmak. Evrak sonradan gelirse yeniden koruma tedbiri uygulanabilir (6706 m.14/6).
- Adli kontrol yükümlülüğünü hafife almak. İhlal hâlinde yeniden tutuklama kararı verilir.
- Talep eden ülkedeki güncel durumu araştırmamak. Talepten sonra verilen gıyabi mahkûmiyet, savunmayı değiştirir.
- Kötü muamele riskini genel ifadelerle ileri sürmek. Güncel raporlar ve kişiye özgü belgeler gerekir.
- Özellik kuralı teminatını sormamak. Taahhüt yoksa bu husus mutlaka ileri sürülmelidir.
- Temyiz süresini kaçırmak. Süre gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır.
Sık Sorulan Sorular
Kırmızı bültenle yakalanan yabancı ne kadar süre gözaltında kalır?
Geçici tutuklama talebiyle yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır (6706 sayılı Kanun m.14/3). Hâkim, kişiye rızaya dayalı iade imkânını ve sonuçlarını anlattıktan sonra geçici tutuklama, adli kontrol veya serbest bırakma yönünde karar verir.
Geçici tutuklama en fazla kaç gün sürer?
Süre, Türkiye ile talep eden ülke arasındaki andlaşmaya göre belirlenir; mütekabiliyet hâlinde en fazla kırk gündür (6706 m.14/4). Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesine taraf ülkelerde iade talebi ve belgeleri yakalamadan itibaren on sekiz gün içinde gelmezse kişi serbest bırakılabilir ve süre hiçbir durumda kırk günü geçemez (m.16/4). Süresinde evrak gelmezse geçici tutuklama veya adli kontrol kaldırılır (6706 m.14/6).
İade evrakı geldikten sonra tutukluluk ne kadar sürebilir?
Evrak geldikten sonra ağır ceza mahkemesi iade sürecinin her aşamasında CMK hükümlerine göre koruma tedbirine karar verebilir. Tutukluluk en geç otuzar günlük sürelerle incelenir; toplam tutukluluk, kişinin iade talebine konu suçtan alabileceği veya mahkûm olduğu cezanın infaz süresini geçemez. Kabul kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde iade kararı verilmezse koruma tedbirleri kaldırılır (6706 m.16).
Kırmızı bültenle yakalanan kişi tutuklanmak yerine adli kontrolle serbest kalabilir mi?
Evet. 6706 sayılı Kanun m.14/5, geçici tutuklama yerine kişinin kaçmasına engel olacak şekilde CMK m.109 uyarınca adli kontrol kararı verilebileceğini düzenler. Yurt dışına çıkamamak, belirli aralıklarla imza vermek, konutu veya belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek ve güvence yatırmak bu yükümlülükler arasındadır (CMK m.109/3). Yargıtay kararlarına konu dosyalarda iade amacıyla adli kontrol ve konutu terk etmeme yükümlülüğü uygulandığı görülmektedir.
Adli kontrol yükümlülüğünü ihlal edersem ne olur?
Yeniden tutuklanabilirsiniz. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2024 yılında onadığı bir iade dosyasında, konutu terk etmeme ve yurt dışına çıkış yasağı şartıyla tahliye edilen kişi, kolluğun ihlal tutanağı üzerine ertesi gün yeniden tutuklanmış ve tutuklama hukuka uygun bulunmuştur (2024/4721 E., 2024/3037 K.).
Rızaya dayalı iade nedir, kabul etmeli miyim?
Kişi iadeye rıza gösterirse normal iade usulü uygulanmadan talep eden devlete iade edilebilir (6706 m.17/1). Mahkeme kişiye haklarını ve rızaya dayalı iadenin mahiyeti ile sonuçlarını anlatmak ve usulü kabul edip etmediğini sormak zorundadır (m.17/2). Rıza, ret sebeplerinin tartışılacağı iade yargılamasını büyük ölçüde ortadan kaldırdığı için avukatla görüşülmeden verilmemelidir. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, kişi açıkça rıza göstermediği hâlde bu usulün uygulandığı kararı bozmuştur (26.02.2026, 2025/9589 E., 2026/1373 K.).
İade yargılamasını hangi mahkeme yapar?
Kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi; bulunduğu yer belli değilse Ankara ağır ceza mahkemesi yetkilidir. Cumhuriyet başsavcılığı iade talebi hakkında karar verilmesi için ağır ceza mahkemesinden talepte bulunur (6706 m.15). İade yargılamasında katılma talebinde bulunulamaz (m.18/3).
İade kararına karşı temyiz süresi ne kadardır?
İade yargılamasında verilen karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir ve Yargıtay bu başvuruları üç ay içinde sonuçlandırır (6706 m.18/4). Temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır (CMK m.291/1).
Mahkeme iadeyi kabul ederse hemen iade edilir miyim?
Hayır. Kabul kararının yerine getirilmesi, Dışişleri ve İçişleri bakanlıklarının görüşü alınarak Adalet Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayına bağlıdır (6706 m.19/1). Türkiye’de başka bir soruşturma, kovuşturma veya infazı gereken hapis cezası varsa ya da kişi seyahat edebilecek durumda değilse teslim ertelenebilir (m.20/3).
İade sürecindeyken sınır dışı edilebilir miyim?
İade sürecindeki yabancı, Merkezî Makamın görüşü alınmadan sınır dışı edilemez; iade talebi reddedilen devlete de Merkezî Makamın görüşü alınmadan sınır dışı edilemez (6706 m.12). Bu nedenle iade süreci devam ederken tebliğ edilen bir sınır dışı kararına karşı bu hüküm ileri sürülmelidir.
Talep eden ülke beni başka suçlardan da yargılayabilir mi?
İade edilen kişi ancak iade kararına dayanak suçlardan yargılanabilir veya bu suçlardan verilen ceza infaz edilebilir (6706 m.10/4; Avrupa Sözleşmesi m.14/1). Yargıtay, talep eden devletten bu kurala uyacağına dair taahhüt alınmasını ve bunun karara yansıtılmasını aramakta, bu taahhüt olmadan verilen kararları bozmaktadır (Yargıtay 9. CD, 2025/9589 E., 2026/1373 K.; 11. CD, 2025/68 E., 2025/1270 K.).
Hakkımda yokluğumda mahkûmiyet verildiyse iade edilir miyim?
Gıyabi mahkûmiyette talep eden ülkeden yeniden yargılanma hakkı tanınacağına dair teminat istenebilir. Avrupa Sözleşmesine Ek 2. Protokol m.3 bu konuda düzenleme içerir. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, teminat verilmeyen suç yönünden iadeyi kabul edilemez bulan kararı onamış (2023/4204 E., 2023/3345 K.); 8. Ceza Dairesi ise teminat verildiği için iade kararını onamıştır (2024/4721 E., 2024/3037 K.).
İlgili Rehberler
- Kırmızı Bülten ve Suçluların İadesi Rehberi
- Yurt Dışındayım, Hakkımda Yakalama Kararı Var: Ne Yapmalıyım?
- Mavi Bülten, Sarı Bülten ve Difüzyon Nedir?
- İadeyi Engelleyen Sebepler: İade Talebi Ne Zaman Reddedilir?
- Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi?
- Hakkımda Kırmızı Bülten Var mı, Nasıl Öğrenirim?
- Kırmızı Bülten Nasıl Sildirilir? Interpol CCF Silme Başvurusu
- Uluslararası Adli İş Birliği ve Yurt Dışındaki Malvarlığının Dondurulması
- Yurt Dışındaki Şüpheli ve Sanık: İstinabe, Kırmızı Bülten ve Suçluların İadesi
- Ceza Hukuku Rehberi
Kaynakça
Mevzuat (Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel hâlinden, 20 Kasım 2026 tarihinde okunmuştur)
- 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu: m.4, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu: m.100, 104, 109, 202, 268, 291
- Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi: m.12, 14, 16; Ek 2. Protokol m.3
- Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi (1963): m.36
Yargıtay kararları (tam metinler Yargıtay Karar Arama sisteminden okunmuştur)
- Yargıtay 1. CD, 30.06.2021, 2021/8524 E., 2021/11520 K.
- Yargıtay 9. CD, 16.05.2023, 2022/2010 E., 2023/3130 K.
- Yargıtay 10. CD, 11.04.2023, 2023/4204 E., 2023/3345 K.
- Yargıtay 8. CD, 03.04.2024, 2024/4721 E., 2024/3037 K.
- Yargıtay 1. CD, 03.04.2024, 2024/2511 E., 2024/2306 K.
- Yargıtay 4. CD, 19.11.2024, 2024/8976 E., 2024/14695 K.
- Yargıtay 11. CD, 03.02.2025, 2025/68 E., 2025/1270 K.
- Yargıtay 5. CD, 15.09.2025, 2025/6330 E., 2025/9054 K.; 13.10.2025, 2025/6795 E., 2025/10825 K.; 08.06.2026, 2026/4951 E., 2026/6672 K.
- Yargıtay 9. CD, 26.02.2026, 2025/9589 E., 2026/1373 K.
- Yargıtay 8. CD, 05.03.2026, 2024/24515 E., 2026/3314 K.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyada talep eden ülkenin belgeleri, andlaşma hükümleri ve kişinin durumu birlikte değerlendirilmelidir. Hukukçular Evi Ankara, 0554 648 37 15.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Mavi Bülten, Sarı Bülten ve Difüzyon Nedir? 2026 — Interpol Bülten Türleri, Kırmızı Bültenden Farkları, Hangisi Yakalatır, Kırmızı Difüzyon, Gümüş Bülten, CCF Başvurusu ve Yargıtay Kararları
- ▸ Yurt Dışındayım, Hakkımda Yakalama Kararı Var: Ne Yapmalıyım? 2026 — Kararın Türü, İstinabe ile İfade ve Sorgu, Güvence Belgesi (CMK 246, 248/7), Kaçaklık ve Zamanaşımı, Türkiye’nin İade Talebi (6706 m.22), Pasaport, Planlı Dönüş ve Yargıtay Kararları
- ▸ İadeyi Engelleyen Sebepler 2026 — 6706 m.11 Ret Hâlleri: İşkence ve Kötü Muamele Riski, Siyasi Suç, Türkiye’nin Yargı Yetkisi, Zamanaşımı, Ölüm Cezası Teminatı, Gıyabi Hüküm, Aile Durumu ve Yargıtay Kararları
- ▸ Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi? 2026 — Anayasa m.38 Yasağı, Çifte Vatandaşlar, Vatandaşlık Başvurusu ve Geri Alınması, Üçüncü Ülkede Yakalanma Riski, Türkiye’de Yargılanma (TCK m.11-13) ve Yargıtay Kararları
Bu konuda hukuki destek almak için


