HAGB Kararına Karşı İstinaf Dilekçesi Örneği (2026) — Katılan Açısından

Trafik kazası dosyanız HAGB ile bitti ve siz “sanık ceza almadı” diye düşünüyorsanız iki şeyi bilmeniz gerekiyor. Birincisi: HAGB beraat değildir, suç sabit görülmüş ve ceza belirlenmiştir. İkincisi: bu karara karşı başvuru yolu 31 Temmuz 2026’da değişti — artık itiraz değil istinaf geçerli. Ama bir şart var: katılan sıfatınız yoksa kanun yoluna başvuramazsınız. Aşağıda mağdur açısından süreç ve hazır bir istinaf dilekçesi örneği var.

Kanun Yolu Değişti

Önceki durum şöyleydi: hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına şu an için yalnızca itiraz yolu açık; bu itiraz aynı adliyenin başka bir ceza dairesince inceleniyor.

Yeni düzenleme bunu değiştirdi: 12. Yargı Paketi bu yolu kapatıyor ve yerine istinaf getiriyor. Sonuçları: HAGB kararları artık Bölge Adliye Mahkemesi’nde (BAM) istinaf incelemesine tabi tutulacak; BAM kararları Yargıtay’a temyiz yoluyla taşınabilecek.

Değişikliğin kimliği nettir: 7589 sayılı Kanun 16 Temmuz 2026’da TBMM Genel Kurulunda kabul edildikten sonra 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve kanunun 15. maddesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinin beşinci ila on dördüncü fıkralarını bütünüyle değiştirmektedir.

Ön Şart: Katılan Olmak

Bu, mağdurların en sık kaçırdığı noktadır. Kanun, davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkını davaya katılmış olma koşuluna bağlamıştır. Nitekim katılan, ceza davası neticesinde verilen karar aleyhine kanun yollarına (itiraz, istinaf, temyiz) başvurma hakkına sahiptir.

Katılma ise zamanında istenmelidir: CMK m.237/1 uyarınca mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler.

HAGB Beraat Değildir

HAGB bir beraat kararı değildir; mahkeme önce suçun sabit olduğunu tespit edip cezayı belirler, ardından hükmün açıklanmasını geri bırakır. Aynı yönde: beraat kararı değildir. Suçun işlenmediği anlamına gelmez.

Denetim rejimi şöyledir: sanık 5 yıl (çocuklarda 3 yıl) denetim süresine tabidir; bu sürede kasten suç işlenmezse dava düşer, hüküm hiç var olmamış sayılır ve HAGB adli sicil kaydında görünmez.

Mağdur açısından bunun anlamı şudur: karar, sanığın kusurlu bulunduğunu ortaya koyar ama cezai sonuç doğurmaz. Bu yüzden itirazınızı cezanın miktarına değil, kusurun tespitine ve eksik incelemeye yöneltmek daha etkilidir.

Kusur Oranı: Tazminat Davanızı da Belirliyor

Trafik kazasında ceza dosyası ile hukuk davası ayrı yürür, ancak bilirkişi kusur raporu ikisinde de belirleyicidir. Ceza dosyasında kusur oranı sanık lehine belirlenmişse, bu rapor tazminat davanızda karşınıza çıkacaktır.

Bu nedenle HAGB kararına istinaf başvurusu yalnızca ceza sonucuyla ilgili değildir: kusur tespitine yönelik itirazlarınız kabul edilirse, tazminat davanızın da temeli güçlenir. Şablonun 5. maddesi bu hukuki yararı açıkça ifade eder ve sonuç bölümünün 3. maddesi yeniden bilirkişi incelemesi talep eder.

İtirazınızı somutlaştıracak tipik başlıklar şunlardır: raporun denetime elverişli olmaması, kaza tespit tutanağı ve tanık beyanlarıyla çelişmesi, sanığın alkollü veya ehliyetsiz olmasına rağmen eylemin nitelendirilmesinde bunun gözetilmemesi.

Zararın Giderilmesi ve Taksit Takibi

Yeni rejimde mağduru doğrudan ilgilendiren bir yenilik vardır: sanık zararı hemen ödeyemezse mahkeme, denetim süresince aylık taksitle ödeme koşuluyla da HAGB kararı verebilir.

Bu, zararın giderilmesi şartını esnetmekte ve ödemeyi denetim süresine yaymaktadır. Pratik sonucu şudur: karar anında paranızı almamış olabilirsiniz ve taksitlerin ödenip ödenmediğini takip etmek size düşer. Ödeme yapılmıyorsa bu, hem istinaf sebebi hem de denetim yükümlülüğünün ihlali olarak dosyaya bildirilmelidir — şablonun 4(d) maddesi bunun içindir.

Yasağın kapsamı da genişlemiştir: işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB uygulanması yasaklandı. Ayrıca HAGB kararında mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez, kısa süreli olsa seçenek yaptırımlara çevrilemez.

Arka Plan: İki İptal, İki Düzenleme

Kurumun son üç yılı hareketli geçti ve süreç tamamlanmış değil.

1. İptal (2023). Anayasa Mahkemesi, 1.6.2023 tarihli, 2022/120 E., 2023/107 K. sayılı kararıyla CMK 231’in HAGB’ye ilişkin hükümlerini iptal etmiş ve iptalin 1 Ağustos 2024’te yürürlüğe girmesine karar vermiştir.
2. Yeniden düzenleme (2024). İptal yürürlüğe girmeden, 12 Mart 2024’te yayımlanan 7499 sayılı Kanun kurumu AYM gerekçelerini karşılayacak şekilde yeniden düzenlemiş; yeni rejim 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girmiştir.
3. İkinci iptal (2025). Anayasa Mahkemesi 10/7/2025 tarihinde E.2024/98 numaralı dosyada, 7499 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle değiştirilen (5) numaralı fıkranın birinci cümlesinin iptaline ve iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir.

AYM’ye yapılan başvuruda mağdur perspektifi de dile getirilmiştir: kişiler hakkında fiilî cezasızlık imkânının getirildiği, cezanın caydırıcılık etkisinin ortadan kaldırıldığı, dolayısıyla mağdurlar yönünden doğan zararların telafi edilemediği ileri sürülmüştür.

Kanun yolu tartışmasının kökeni de buradadır: AYM, esasen istinaf kanun yoluna tabi olan bir yargılamanın HAGB kararı verilmesi üzerine itiraz yoluna tabi hâle geldiğini ve sanığın kabul beyanının istinaf kanun yolundan peşinen feragat sonucu doğurduğunu değerlendirmiştir. 7589 sayılı Kanunla kanun yolunun istinafa çevrilmesi bu eleştiriyi karşılamaktadır.

HAGB Kararına Karşı İstinaf Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin katılan için hazırlanmıştır. Sanık tarafındaki HAGB talebi için ayrı bir örneğimiz bulunmaktadır. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 4. maddedeki sebeplerden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

1. Katılan olduğunuzu belgeleyin — kanun yolu hakkı buna bağlı
2. Gerekçeli kararın kanun yolu bölümünü okuyun — itiraz mı istinaf mı
3. Tebliğ veya tefhim tarihini not edin — süre buradan işler
4. Bilirkişi kusur raporunu inceleyin — tazminat davanızı da etkiler
5. Zarar ödemesini takip edin — taksitli giderim de mümkündür

Sık Yapılan Beş Hata

1. HAGB’yi beraat sanmak. Suç sabit görülmüş, ceza belirlenmiştir.
2. Katılan olmadan kanun yoluna gitmek. Başvuru hakkı katılma şartına bağlıdır.
3. Yanlış kanun yoluna başvurmak. Karar tarihine göre itiraz veya istinaf değişir.
4. Kusur oranına itiraz etmemek. Aynı rapor tazminat davasında kullanılır.
5. Taksitleri takip etmemek. Zararın giderimi denetim süresine yayılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

HAGB kararına karşı hangi kanun yolu var?

Yeni düzenlemeyle HAGB kararları artık itiraz yerine istinaf yoluyla denetlenmektedir; Bölge Adliye Mahkemesi kararları da Yargıtay’a temyiz yoluyla taşınabilmektedir.

Önceki uygulama nasıldı?

Değişiklikten önce HAGB kararlarına yalnızca itiraz yolu açıktı ve bu itiraz aynı adliyenin başka bir ceza dairesince inceleniyordu. Yeni düzenleme bu yolu kapatarak yerine istinaf getirmiştir.

Bu değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?

7589 sayılı Kanun 16 Temmuz 2026’da TBMM Genel Kurulunda kabul edildikten sonra 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanunun 15. maddesi, CMK’nın 231. maddesinin beşinci ila on dördüncü fıkralarını bütünüyle değiştirmiştir.

Eski tarihli kararlarda durum ne olur?

Yürürlük öncesinde kurulmuş HAGB kararlarının geçiş hükümlerine göre nasıl etkileneceğinin ayrıca değerlendirilmesi önerilmektedir; kanun yolunun karar tarihine göre değiştiği dikkate alınmalıdır.

Kanun yoluna başvurmak için katılan olmam şart mı?

Kanun, davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkını davaya katılmış olma koşuluna bağlamıştır. Katılan, ceza davası neticesinde verilen karar aleyhine itiraz, istinaf ve temyiz yollarına başvurma hakkına sahiptir.

Katılma talebimi ne zamana kadar verebilirim?

CMK m.237/1 uyarınca mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler.

Katılma talebim reddedilmişse ne olur?

CMK m.237/2’ye göre kanun yolu muhakemesinde davaya katılma isteğinde bulunulamaz. Ancak ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan katılma istekleri, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanır.

HAGB beraat midir?

Değildir. HAGB bir beraat kararı değildir; mahkeme önce suçun sabit olduğunu tespit edip cezayı belirler, ardından hükmün açıklanmasını geri bırakır. Suçun işlenmediği anlamına gelmez.

Denetim süresi ne kadar?

Sanık beş yıl, çocuklarda üç yıl denetim süresine tabidir. Bu sürede kasten suç işlenmezse dava düşer ve hüküm hiç var olmamış sayılır.

Zararım ödenmeden HAGB verilebilir mi?

Yasalaşan metne göre sanık zararı hemen ödeyemezse mahkeme, denetim süresince aylık taksitle ödeme koşuluyla da HAGB kararı verebilir. Bu nedenle taksitlerin takibi mağdura düşer.

HAGB hangi suçlarda uygulanamaz?

Yeni düzenlemeyle işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB uygulanması yasaklanmıştır. Ayrıca Anayasanın 174. maddesinde sayılan inkılap kanunlarında yer alan suçlar ile özel kanunlarda HAGB yasağı bulunan suçlar bakımından da uygulanamaz.

Ceza ertelenebilir mi?

Yasalaşan metinde HAGB kararında mahkûm olunan hapis cezasının ertelenemeyeceği, kısa süreli olsa dahi seçenek yaptırımlara çevrilemeyeceği düzenlenmiştir.

Anayasa Mahkemesi bu konuda ne dedi?

Anayasa Mahkemesi 1.6.2023 tarihli ve 2022/120 E., 2023/107 K. sayılı kararıyla CMK m.231’in HAGB’ye ilişkin hükümlerini iptal etmiş; iptalin 1 Ağustos 2024’te yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Daha sonra 10/7/2025 tarihli E.2024/98 sayılı dosyada, 7499 sayılı Kanunla değiştirilen beşinci fıkranın birinci cümlesinin iptaline ve iptalin Resmî Gazete’de yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir.

Kanun yolu tartışmasının kaynağı nedir?

Anayasa Mahkemesi, esasen istinaf kanun yoluna tabi olan bir yargılamanın HAGB kararı verilmesi üzerine itiraz yoluna tabi hâle geldiğini; sanığın yargılamanın başında kabul beyanının istenmesinin istinaf kanun yolundan peşinen feragat sonucu doğurduğunu değerlendirmiştir.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.