Trafik Kazasında Taksirle Yaralama Şikâyet Dilekçesi Örneği (2026) — TCK m.89

Trafik kazasında yaralandıysanız tazminat davası tek başına yetmez — ceza ayağı ayrı işler ve süresi çok kısadır. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve altı ay içinde şikâyet edilmezse soruşturma yapılamaz. Ancak bir istisna var: bilinçli taksir hâlinde — örneğin yasal sınır üzeri alkol — şikâyet aranmaz ve ceza artar. Aşağıda fıkra ayrımları, uzlaştırma rejimi ve hazır bir şikâyet dilekçesi örneği yer alıyor.

Suçun Tanımı ve Kademeleri

TCK Madde 89, bir kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak başka bir kişinin yaralanmasına neden olmasını taksirle yaralama suçu olarak düzenler. Kasten yaralama suçundan (TCK m.86-88) temel farkı, failin yaralama iradesinin bulunmaması; buna karşın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla mağdurun bedensel bütünlüğüne zarar vermesidir.

m.89/1: “Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” Bu suçun temel şeklidir ve seçenekli yaptırım öngörür; hâkim somut olaya göre hapis veya adli para cezasından birini tercih eder.

Uygulamadaki tipik tablo şudur: hafif seyirli trafik kazalarında oluşan basit yaralanmalar: kolda çürük, dizde sıyrık, boyun kasında zorlanma, ense-omuz travması gibi Adli Tıp raporunda “basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir” olarak nitelenen yaralanmalar.

Birden fazla mağdur ayrı bir fıkradır: fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâlinde, altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Gerekçesi de açıktır: birden fazla mağdurun bulunması, olayın toplumsal etkisini ve ihlal edilen dikkat yükümlülüğünün ağırlığını artıran özel bir nitelikli hâl olarak kabul edilir.

Şikâyet: Altı Ay ve Kaçırılırsa Soruşturma Yok

TCK 89/5’e göre taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete bağlıdır. Şikâyet hakkı bulunan kişi, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır.

Bilinçli Taksir İstisnası: Fıkraya Göre Değişiyor

Bu, dosyanın rejimini değiştiren en kritik ayrımdır. TCK 89/5’te önemli bir istisna bulunmaktadır. Suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde, TCK 89/1 kapsamındaki yaralanmalar hariç olmak üzere şikâyet aranmaz.

Alkol bakımından uygulama yerleşmiştir. Bir Yargıtay kararında yasal sınırın üzerinde alkollü araç kullanan sanığın karıştığı trafik kazasında taksirle yaralama suçunun bilinçli taksirle işlendiğine karar verilmiştir. Karar gerekçesinde; yasal sınırın üzerinde alkol tüketerek araç kullanan kişinin kaza çıkabileceğini öngörüp yine de harekete devam ettiği, dolayısıyla TCK m.22/3 kapsamında bilinçli taksirin unsurlarının oluştuğu belirtilmiştir.

Sonucu iki yönlüdür: yasal sınır üzeri alkol + kaza = kural olarak bilinçli taksir; şikâyet şartı aranmaz ve ceza 1/3 ila 1/2 artırılır. Bu artırım hem alt sınırı hem üst sınırı yukarı çeker; ayrıca HAGB, erteleme ve şikâyet rejimi bakımından da doğrudan sonuç doğurur.

Uzlaştırma: Basit Taksirde Var, Bilinçli Taksirde Yok

Basit taksirle yaralama bakımından uzlaştırma gündeme gelebilir. Ancak bilinçli taksir hâlinde uzlaştırma uygulanmaz. Ayrıca olayın niteliği, yaralanmanın ağırlığı ve soruşturmanın hangi fıkra üzerinden yürüdüğü uzlaştırma değerlendirmesinde belirleyici olur.

Uzlaşmanın sonucu ağırdır: uzlaşma sağlanırsa ceza yargılaması sona erebilir. Bu yüzden şikâyetçi olarak uzlaşma teklifini değerlendirirken tazminat davanızın durumunu da birlikte düşünmek gerekir; ceza dosyası kapansa da maddi ve manevi tazminat talepleriniz ayrı bir yolda yürür.

Adli Rapor: Dosyanın Ağırlığını Belirleyen Belge

Yaygın bir yanılgıyı düzeltmek gerekir: yalnızca raporda “basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir” yazması, dosyanın kendiliğinden kapanacağı veya ceza verilmeyeceği anlamına gelmez.

Değerlendirmede tek bir unsur belirleyici değildir: ihlal edilen dikkat ve özen yükümlülüğü, failin kişisel kusuru, yaralanmanın tıbbi niteliği, mağdurun davranışı, nedensellik bağı, şikâyet koşulu ve bilinçli taksir ihtimali birlikte incelenmelidir. Aynı türde görünen iki olay, küçük bir maddi farklılık nedeniyle farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Son bir hatırlatma: kaynaklarda 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren ceza artışları nedeniyle olay tarihinin ve uygulanacak kanunun belirlenmesinin ayrıca önem taşıdığı belirtilmektedir. Bu nedenle dilekçenizde olay tarihini net biçimde yazın.

Taksirle Yaralama Şikâyet Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 2. maddedeki kural ihlallerinden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve olay tarihi ile öğrenme tarihini ayrı ayrı yazın.

Şikâyet Öncesi Kontrol Listesi

1. Kaza tespit tutanağını temin edin — kusur tartışmasının temelidir
2. Adli rapor alın ve kati raporu takip edin — fıkrayı bu belirler
3. Alkol ölçümü yapıldı mı öğrenin — bilinçli taksir buradan tartışılır
4. Kamera kayıtlarını hemen isteyin — kısa sürede silinebilir
5. Öğrenme tarihinizi kaydedin — altı aylık süre buradan işler

Sık Yapılan Beş Hata

1. Sadece tazminat davası açmak. Ceza ayağı ayrı ve süreye bağlıdır.
2. Altı ayı kaçırmak. Şikâyete bağlı hâllerde soruşturma yapılamaz.
3. Basit rapora bakıp vazgeçmek. Rapor tek başına sonucu belirlemez.
4. Kati rapor talep etmemek. Nitelikli yaralanma fıkrayı değiştirir.
5. Uzlaşmayı tazminattan bağımsız düşünmek. İki süreç birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Taksirle yaralama nedir?

TCK m.89, bir kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak başka bir kişinin yaralanmasına neden olmasını taksirle yaralama suçu olarak düzenler. Kasten yaralama suçundan temel farkı, failin yaralama iradesinin bulunmaması; buna karşın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla mağdurun bedensel bütünlüğüne zarar vermesidir.

Temel hâlin cezası nedir?

TCK m.89/1’e göre taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Suçun temel şeklidir ve seçenekli yaptırım öngörür; hâkim somut olaya göre hapis veya adli para cezasından birini tercih eder.

Trafik kazaları bu kapsamda mı?

Evet. Trafik kazaları, kasten işlenen fiillerle değil taksirle işlenen fiillerle meydana gelir. Trafik kazası, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle oluşur; bu nedenle hem genel taksirle hem de bilinçli taksirle meydana gelebilir.

Birden fazla kişi yaralanırsa ne olur?

Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Birden fazla mağdurun bulunması, olayın toplumsal etkisini ve ihlal edilen dikkat yükümlülüğünün ağırlığını artıran özel bir nitelikli hâl olarak kabul edilir.

Şikâyete tabi mi?

TCK m.89/5’e göre taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete bağlıdır. Taksirle yaralama suçunun basit hâli şikâyete tabi suçlardandır.

Şikâyet süresi ne kadar?

Şikâyet hakkı bulunan kişi, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Süre ne zaman işlemeye başlar?

Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.

Bilinçli taksirde şikâyet aranır mı?

TCK m.89/5’te önemli bir istisna bulunur: suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde, TCK m.89/1 kapsamındaki yaralanmalar hariç olmak üzere şikâyet aranmaz. Yani m.89/1 kapsamındaki temel yaralama bilinçli taksirle işlense dahi şikâyete bağlıdır; m.89/2, 89/3 veya 89/4 kapsamındaki fiil bilinçli taksirle işlenmişse soruşturma ve kovuşturma resen yürütülebilir.

Alkollü araç kullanma bilinçli taksir sayılır mı?

Bir Yargıtay kararında, yasal sınırın üzerinde alkollü araç kullanan sanığın karıştığı trafik kazasında taksirle yaralama suçunun bilinçli taksirle işlendiğine karar verilmiştir. Gerekçede, yasal sınırın üzerinde alkol tüketerek araç kullanan kişinin kaza çıkabileceğini öngörüp yine de harekete devam ettiği ve TCK m.22/3 kapsamında bilinçli taksirin unsurlarının oluştuğu belirtilmiştir.

Bilinçli taksirin cezaya etkisi nedir?

Belirtildiğine göre yasal sınır üzeri alkol ile kaza hâlinde kural olarak bilinçli taksir kabul edilir; şikâyet şartı aranmaz ve ceza üçte bir ile yarı oranında artırılır. Bu artırım hem alt sınırı hem üst sınırı yukarı çeker; ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme ve şikâyet rejimi bakımından da sonuç doğurur.

Uzlaştırma uygulanır mı?

Basit taksirle yaralama bakımından uzlaştırma gündeme gelebilir ve uzlaşma sağlanırsa ceza yargılaması sona erebilir. Ancak bilinçli taksir hâlinde uzlaştırma uygulanmaz. Olayın niteliği, yaralanmanın ağırlığı ve soruşturmanın hangi fıkra üzerinden yürüdüğü uzlaştırma değerlendirmesinde belirleyici olur.

Basit tıbbi müdahale raporu dosyayı kapatır mı?

Kapatmaz. Yalnızca raporda basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yazması, dosyanın kendiliğinden kapanacağı veya ceza verilmeyeceği anlamına gelmez.

Kati rapor neden önemli?

Bir Yargıtay değerlendirmesinde, mağdurun yaralanmasının niteliği hususunda kati raporun aldırılması gerektiği; yaralanmanın nitelikli olması hâlinde bilinçli taksirle işlenen nitelikli yaralamada vazgeçmenin hüküm doğurmayacağı belirtilmiştir.

Dosyada neler birlikte incelenir?

İhlal edilen dikkat ve özen yükümlülüğü, failin kişisel kusuru, yaralanmanın tıbbi niteliği, mağdurun davranışı, nedensellik bağı, şikâyet koşulu ve bilinçli taksir ihtimali birlikte incelenmelidir. Aynı türde görünen iki olay, küçük bir maddi farklılık nedeniyle farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.

Mevzuat Çerçevesi: Trafik Kazasında Ceza Sorumluluğu

Güncel değişiklikler

7571 sayılı Kanun (25 Aralık 2025) ile taksirle yaralama suçunda temel ceza ve birden fazla kişinin yaralanmasına ilişkin ceza sınırları artırılmıştır. Bu tarihten önceki kaynaklarda yer alan ceza aralıkları güncelliğini yitirmiş olabilir.

7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026) ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu yeniden düzenlenmiştir. Kurum kaldırılmamış, yeni çerçevesiyle yürürlükte kalmıştır. Ayrıntı: HAGB kaldırıldı mı? Son durum

Ölüm ve Yaralanma: İki Ayrı Rejim

Trafik kazasında ceza sorumluluğu, sonucun ne olduğuna göre tümüyle farklı işler. Bu ayrım, mağdur ve yakınlarının yapması gerekenleri doğrudan belirler.

Üçüncü satır uygulamada belirleyicidir: taksirle öldürme CMK m. 253’te uzlaştırma kapsamında sayılmamıştır. Bu nedenle ölümlü kazalarda uzlaşma teklifi gelmez; yaralamalı kazalarda ise gelir ve tazminat hakları bakımından dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

Az Bilinen Hüküm: TCK m. 22/6

Trafik kazalarında uygulama alanı bulan ancak nadiren gündeme getirilen bir düzenlemedir.

Buna göre taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez. Bilinçli taksir hâlinde ise verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.

Hükmün tipik uygulama alanı, sürücünün kendi yakınının ölümüne veya yaralanmasına sebep olduğu kazalardır. Kendi çocuğunu kaybeden bir sürücünün ayrıca cezalandırılmasının hakkaniyete aykırı düşeceği hâllerde bu madde gündeme gelir.

Katılan Sıfatı: Ceza Dosyasının Anahtarı

Ceza yargılamasında suçtan zarar gören kişi davaya katılarak katılan sıfatını kazanabilir. Bu sıfat, tazminat dosyası bakımından da belirleyicidir.

Katılmayan mağdur bu yetkilerin hiçbirine sahip değildir. Dosya yürür, kusur raporu düzenlenir ve tazminat davası açıldığında bu rapor hazır veri olarak karşınıza çıkar. O aşamada tartışmak çok daha zordur.

Aritmetik açıkça gösterir: üç milyon liralık bir destekten yoksun kalma hesabında yüzde yirmi kusur atfı tazminatı altı yüz bin lira azaltır. Ceza dosyasında itiraz edilmemiş bir oran, o tutarın peşinen bırakılması demektir.

Uzlaşmanın Tazminat Tuzağı

Yaralamalı kazalarda uzlaşma teklifi gelebilir. Uzlaşma ceza dosyasını kapatan bir kurumdur; ancak metinde yer alan ifadeler tazminat hakkını da etkileyebilir.

Tehlike şudur: sanık tarafı görece küçük bir tutar öder ve metne “tüm zararım karşılanmıştır, başkaca talebim yoktur” benzeri bir ibare koydurur. Oysa o aşamada maluliyet oranı belli değildir, iyileşme tamamlanmamıştır, bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik hesaplanmamıştır.

Doğru yaklaşım uzlaşmayı reddetmek değil, metne maddi ve manevi tazminat haklarının saklı tutulduğunun açıkça yazılmasını sağlamaktır. Bu kayıt konulduğunda uzlaşma ceza dosyasını kapatır, tazminat talebi ayrıca yürütülebilir.

Ceza Kararının Tazminata Etkisi

Ceza sorumluluğu ile hukuki sorumluluk farklı ölçütlere dayanır. Tazminat hukukunda araç işleteni tehlike sorumluluğu gereği kusuru bulunmasa dahi sorumludur; bu nedenle ceza dosyası kapansa bile tazminat yolu açık kalır.

Zamanaşımı: Cezanın Tazminata En Büyük Katkısı

Ceza dosyasının tazminat bakımından en değerli katkısı çoğu zaman delil değil süredir. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu daha uzun süre uygulanır.

Aranan tek şart, eylemin nitelik olarak suç teşkil etmesidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2014/17-116 E., 2015/1771 K. sayılı kararında, sürücü hakkında ceza davası açılmamış olmasının uzamış ceza zamanaşımının uygulanmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

Somut sonuç: takipsizlik verilmiş, dosya düşmüş veya hiç soruşturma yapılmamış olsa dahi tazminat talebi bakımından uzun süre işlemeye devam eder.

İlgili Rehberler

• Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
• Ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler? Müdahillik, uzlaşma, HAGB
• Ceza kararı hukuk hâkimini bağlar mı? Bekletici mesele
• Beraat kararı tazminat davasını etkiler mi?
• Eski trafik kazası için hâlâ dava açabilir miyim?
• Asli kusur ve tali kusur: KTK m. 84
• 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı
• Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
• Bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı
• Destekten yoksun kalmada gelirin ispatı