Trafik Kazası Maddi ve Manevi Tazminat Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Trafik kazası tazminat davasında en sık yapılan hata, doğrudan mahkemeye gitmektir. Zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması zorunludur ve bu eksiklik davanın esasına girilmeden reddine yol açabilir. Aşağıda başvuru şartı, zamanaşımı süreleri, görevli mahkeme ayrımı ve hazır bir maddi-manevi tazminat dava dilekçesi örneği yer alıyor.

Önce Sigortaya Başvuru: KTK m.97 Dava Şartı

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi açıktır: zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşu, başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamak zorundadır. Bu süre içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir.

Hangi Mahkeme? Davalıya Göre Değişir

Trafik kazası tazminat davasında görevli mahkeme, davanın kime yöneltildiğine göre değişir. Bu ayrım dilekçenin ilk satırını belirlediği için en baştan doğru kurulmalıdır.

• ZMSS sigortacısına karşı → uyuşmazlık ticari dava niteliğindedir; asliye ticaret mahkemesi görevlidir
• Yalnızca sürücü ve/veya işletene karşı → dava haksız fiil hükümlerine dayanır; asliye hukuk mahkemesi görevlidir
• Hem sigortacıya hem sürücü/işletene karşı → sigorta bakımından başvuru şartı ve arabuluculuk süreci ayrıca işletilmelidir

Arabuluculuk bakımından da aynı ayrım geçerlidir. Sigorta şirketine karşı açılacak, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari nitelikteki tazminat davalarında arabuluculuk dava şartıdır. Buna karşılık dava yalnızca sürücü veya işletene yöneltiliyorsa arabuluculuk kural olarak zorunlu değildir; taraflar dilerse ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir.

Zamanaşımı: İki Yıl, On Yıl ve Uzamış Ceza Süresi

KTK m.109’un birinci fıkrasına göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Aynı maddenin ikinci fıkrası önemli bir genişleme getirir: dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse, bu süre tazminat talepleri için de geçerlidir. Yargıtay uygulamasında bu uzamış ceza zamanaşımının manevi tazminat istekleri bakımından da uygulanacağı kabul edilmektedir.

Hangi Zarar Kalemleri İstenebilir?

Bedensel zarar (yaralanmalı kaza)

Yaralanma hâlinde istenebilecek kalemler; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zarardır. Sürekli maluliyet iddiası varsa maluliyet raporu dosyanın en belirleyici belgesidir; oranın tespiti hesaba doğrudan yansır.

Ölüm hâli

Ölümlü kazalarda cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve destekten yoksun kalma zararı istenebilir. Destekten yoksun kalma tazminatında kimlerin talep edebileceği ve hesabın nasıl yapılacağı ayrı bir inceleme konusudur; aşağıdaki rehberlerde ele alınmıştır.

Manevi zarar

KTK m.90 uyarınca manevi tazminat konularında Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Manevi tazminat miktarı hâkimin takdirindedir; olayın özellikleri, tarafların kusuru ve ekonomik durumları gözetilerek belirlenir.

Trafik Kazası Tazminat Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanlar kendi dosyanızın bilgileriyle doldurulmalı, size uymayan bölümler — örneğin ölümlü kaza paragrafı veya sigorta davalısı — çıkarılmalıdır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Hitap satırı davalıya göre değişir: aşağıdaki şablon sigorta şirketinin de davalı olduğu hâl için kurulmuştur. Dava yalnızca sürücüye ve/veya işletene yöneltiliyorsa ilk satırı asliye hukuk mahkemesine hitaben yazın ve sigorta şirketini davalılar listesinden çıkarın.

Talep Nasıl Kurulur? 31 Temmuz 2026 Sonrası Kısmi Dava ve Islah

Bedeni zarar dosyalarında dava açılırken tazminatın gerçek tutarı neredeyse hiçbir zaman bilinmez. Sürekli iş göremezlik oranı adli tıp raporu gelmeden, kazanç kaybı aktüerya raporu düzenlenmeden netleşmez. Bu belirsizlik on beş yıl boyunca belirsiz alacak davasıyla yönetildi. 31 Temmuz 2026’dan sonra açılacak davalarda o yol kapalıdır. Talep kurgusu artık iki mekanizma üzerinden yapılır ve seçim, dosyanın kaderini belirler.

Seçenek 1 — Güçlendirilmiş kısmi dava (HMK m. 109/4)

Alacağın yalnızca bir bölümü dava edilir; bilirkişi raporuyla gerçek tutar ortaya çıktığında talep artırılır. Yeni düzenlemenin getirdiği iki kritik özellik şudur:

• Artırım bir defaya mahsustur. Tahkikat sona erinceye kadar kullanılabilir, ancak yalnız bir kez. İkinci bir artırım hakkı yoktur.
• Zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Belirsiz alacak davasının en değerli özelliği buydu ve kanun koyucu bunu kısmi davaya taşımıştır.

Artırım hakkının tek kullanımlık olması, hakkın ne zaman kullanılacağını dosyanın en kritik kararlarından biri hâline getirir. Rapora itiraz edilmiş ve ek rapor bekleniyorsa, ilk rapor üzerinden yapılan erken artırım sonradan ortaya çıkan farkın istenememesine yol açabilir.

Seçenek 2 — Islah (HMK m. 176)

Islah, tarafın kendi usul işlemlerini düzeltmesidir ve aynı davada yine yalnız bir kez başvurulabilir. Kısmi davadaki artırım hakkı yalnızca talep sonucunu büyütmeye yarar; ıslah ise talebin niteliğini, dayanağını veya kapsamını da değiştirmeye elverir. Talep tutarını yükseltmek dışında bir düzeltme gerekiyorsa — örneğin dava dilekçesinde hiç talep edilmemiş bir zarar kalemini eklemek gibi — mesele artırım değil ıslah meselesidir.

Derdest dosyalar ne olacak?

7589 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca, yürürlükten kaldırılan HMK m. 107 kaldırılma tarihinden önce açılmış davalarda uygulanmaya devam eder. Yani 31 Temmuz 2026’dan önce belirsiz alacak davası olarak açılmış bir trafik kazası tazminat dosyası:

• Sırf madde yürürlükten kalktı diye reddedilmez,
• Kendiliğinden kısmi davaya dönüşmez,
• Eski HMK m. 107’deki talep belirleme ve artırım kurallarına tabi olmaya devam eder.

Derdest dosyanız için ayrıca bir usul işlemi yapmanız gerekmez. Buna karşılık yeni açacağınız davada dilekçenin başlığından talep sonucuna kadar kurgu değişmiştir; eski şablonların kopyalanması dava şartı ve talep artırımı bakımından hak kaybı doğurabilir.

Dilekçeye Eklenecek Belgeler

• Kaza tespit tutanağı ve trafik kaza raporu — kusur değerlendirmesinin temelidir
• Sigortaya yazılı başvuru ve varsa cevabı — dava şartının yerine getirildiğini gösterir
• Arabuluculuk son tutanağı — sigortacıya karşı açılan davada
• Tedavi evrakı, hastane kayıtları, maluliyet raporu — bedensel zararın ispatı
• Nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesi — ölümlü kazada destek ilişkisinin ispatı
• Gelir belgeleri ve SGK hizmet dökümü — kazanç kaybı ve destek hesabı için
• Ceza soruşturma veya kovuşturma dosyası — elinizde yoksa celbini talep edin

Sık Yapılan Beş Hata

1. Sigortaya başvurmadan doğrudan dava açmak. KTK m.97 şartıdır; eksiklik davanın usulden reddine yol açabilir.
2. Başvuruyu eksik belgeyle yapmak. Usulüne uygun sayılmayan başvuru, yapılmamış gibi sonuç doğurabilir.
3. Görevli mahkemeyi karıştırmak. Sigortacıya karşı asliye ticaret, yalnızca sürücü/işletene karşı asliye hukuk.
4. İki yıl geçti diye dosyayı kapatmak. Fiil suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı devreye girebilir.
5. Manevi zararı soyut bırakmak. Hâkimin takdiri somut verilere dayanır; anlatım ne kadar somutsa sonuç o kadar sağlıklıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası tazminat davası açmadan önce sigortaya başvurmak zorunlu mu?

Evet. KTK m.97 uyarınca zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Bu başvuru yapılmadan açılan davalar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilebilir.

Sigortaya başvurduktan sonra ne kadar beklemeliyim?

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplaması gerekir. Bu süre içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

Başvuru şartı eksikse dava hemen reddedilir mi?

Yargı kararlarında bu şartın tamamlanabilir dava şartı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. Dava şartları, davanın esasına girilebilmesi için aranan kamu düzenine ilişkin koşullardır ve eksikliğin tamamlanabilir olup olmadığına göre HMK m.114-115 çerçevesinde değerlendirilir.

Sigortaya başvururken hangi belgeleri sunmalıyım?

Başvurunun usulüne uygun sayılabilmesi için zararı ve hak sahipliğini ortaya koyan belgelerin eksiksiz sunulması önemlidir. Eksik belgeyle yapılan başvurunun geçerli sayılmadığı yönünde kararlar bulunduğundan, kaza tespit tutanağı, tedavi evrakı, maluliyet raporu ve gelir belgelerinin baştan eklenmesi gerekir.

Hangi mahkeme görevli?

Dava zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yöneltiliyorsa uyuşmazlık ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Dava yalnızca kusurlu sürücüye ve/veya işletene yöneltiliyorsa haksız fiil hükümleri uygulanacağından asliye hukuk mahkemesi görevli olur.

Arabuluculuk zorunlu mu?

Sigorta şirketine karşı açılacak, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari nitelikteki tazminat davalarında arabuluculuk dava şartıdır. Buna karşılık dava yalnızca sürücü veya işletene yöneltiliyorsa arabuluculuk kural olarak zorunlu değildir; taraflar isterse ihtiyari arabuluculuğa gidebilir.

Zamanaşımı süresi ne kadar?

KTK m.109/1 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Kaza suç oluşturuyorsa zamanaşımı uzar mı?

Evet. KTK m.109/2 uyarınca dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse, bu süre tazminat talepleri için de geçerlidir. Yargıtay uygulamasında uzamış ceza zamanaşımının manevi tazminat istekleri bakımından da uygulanacağı kabul edilmektedir.

Sürücüye karşı zamanaşımı kesilirse sigortacıya karşı da kesilir mi?

Evet. KTK m.109 uyarınca zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır.

Maddi tazminat hangi kalemlerden oluşur?

Bedensel zararda tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zarar istenebilir. Ölüm hâlinde ise cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve destekten yoksun kalma zararı gündeme gelir.

Manevi tazminat hangi hükümlere göre belirlenir?

KTK m.90 uyarınca manevi tazminat konularında Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Manevi tazminat miktarı hâkimin takdirindedir ve olayın özellikleri, tarafların kusuru ile ekonomik durumları gözetilerek belirlenir.

Dilekçede tazminat miktarını nasıl belirtmeliyim?

31 Temmuz 2026’dan sonra açılacak davalarda belirsiz alacak davası yolu kapalıdır; HMK m. 107 yürürlükten kaldırılmıştır. Zararın tam olarak hesaplanamadığı hâllerde ‘fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla’ ifadesiyle kısmi dava açılır ve HMK m. 109/4 uyarınca talep, tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılır. Artırım hakkı tek kullanımlık olduğundan, genellikle bilirkişi raporuyla tutar netleştikten sonra kullanılması isabetli olur.

Faiz hangi tarihten istenir?

Bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, TBK m. 55’e eklenen fıkralar uyarınca bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Ayrıca yasal faiz oranı 31.07.2026’dan itibaren TCMB reeskont oranına endekslendiğinden faiz dönemsel hesaplanır. Sigortacı bakımından temerrüdün ne zaman oluştuğu ayrıca değerlendirileceğinden, dilekçede faiz başlangıcının açıkça yazılması gerekir.

Kusur oranı tazminatı etkiler mi?

Evet. Zarar görenin kusuru varsa tazminattan indirim yapılabilir. Bu nedenle kusur oranının tespiti için bilirkişi incelemesi talep edilmesi ve kusuru gösteren somut olguların dilekçede ayrıntılı biçimde anlatılması önemlidir.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.

Mevzuat Çerçevesi: Tazminatın Kanuni Dayanakları

Güncel değişiklik: 7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026)

Bu Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, çalışma gücünün azalması veya kaybından doğan zararlar ile destekten yoksun kalma zararlarına ilişkin tazminatlarda faiz başlangıcı zarar hesabında esas alınan döneme göre farklılaştırılmıştır: bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden. Ayrıca tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir.

Aynı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmış; yasal faiz TCMB reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmiş ve hesap dönemsel hâle gelmiştir. Ayrıntı: Faiz başlangıcı ve oransal mahsup: TBK m. 55 değişikliği

Maddi ve Manevi Tazminat: Kalem–Muhatap Matrisi

Son satır tablonun tek istisnasıdır ve iki yönlü sonuç doğurur: manevi tazminat sigortadan istenemez, buna karşılık sosyal güvenlik ödemelerinden de mahsup edilmez.

Manevi Tazminat: Ölçütler ve Sınırlar

Manevi tazminat aktüeryal formülle bulunmaz; hâkim tarafından takdir edilir. Ancak takdir keyfî değildir.

Zenginleşme yasağı ve caydırıcılık dengesi: manevi tazminatın amacı acı ve elemin bir ölçüde giderilmesidir. Tutarın sembolik kalması bu amacı gerçekleştirmez; aşırı yüksek olması ise zenginleşme sonucu doğurur. Bu nedenle talep edilen tutarın somut olayla orantılı biçimde gerekçelendirilmesi gerekir; gerekçesiz yüksek talepler kısmi ret ve buna bağlı aleyhe vekâlet ücreti riski yaratır.

Yakınların bağımsız hakkı

Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Bu, zarar görenin kendi talebinden bağımsız bir haktır ve ayrıca ileri sürülmelidir; talep edilmediğinde hesaba hiç girmez.

Manevi tazminat isteme hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır; kural olarak devredilemez ve mirasçılara geçmez. Ancak dava açılmış veya talep karşı tarafça kabul edilmişse durum farklılaşır. Bu nedenle talebin zamanında ileri sürülmesi önem taşır.

Tazminattan İndirim Sebepleri

Müterafik kusurda kilit nokta nedenselliktir. Kural ihlalinin varlığı tek başına indirim doğurmaz; ihlal ile zararın doğumu veya artması arasındaki bağlantı gösterilmelidir. Yargıtay uygulamasında kask indirimi, yaralanmanın kafa bölgesinden olması gibi bir bağlantı kurulduğunda gündeme gelir. İspat yükü indirimi ileri süren taraftadır.

Hatır taşıması ayrı bir indirim sebebidir: aracına bedelsiz ve nezaket saikiyle alınan kişinin zararından, işletenin sorumluluğu hakkaniyet gereği indirilebilir. Ancak bu indirim tazminat hakkını ortadan kaldırmaz ve oranı denetime tabidir.

Hesabın Dört Değişkeni

Dördü çarpım hâlinde çalıştığından birindeki hata sonucu katlanarak etkiler. Ayrıca aktif ve pasif dönem ayrımı yapılmalıdır: aktif dönemde ispatlanan gerçek gelir, pasif dönemde net asgari ücret esas alınır. Pasif dönemin hesaba hiç dahil edilmemesi bozma sebebidir.

İlgili Rehberler

• Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
• Trafik kazasında manevi tazminat: kim, ne kadar isteyebilir?
• Destekten yoksun kalmada gelirin ispatı ve asgari ücret karinesi
• Bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı
• Müterafik kusur indirimi nasıl karşılanır?
• Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
• Teminat limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır?
• Çocuk mağdurda tazminat: ÇÖZGER ve ekonomik gelecek