Taksirle Yaralama (TCK 89) ve Bilinçli Taksir: 7571 Sonrası Cezalar, Şikâyet, Uzlaştırma ve Tazminat
10 Temmuz 2026

Taksirle Yaralama (TCK 89) ve Bilinçli Taksir: 7571 Sonrası Cezalar, Şikâyet, Uzlaştırma ve Tazminat

Taksirle başkasını yaralayan kişi, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla artırılan TCK m.89/1’e göre dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır. Kemik kırığı, yaşamı tehlikeye sokan durum veya yüzde sabit iz gibi sonuçlarda ceza yarı oranında (m.89/2), organ işlevinin yitirilmesi veya bitkisel hayat gibi ağır sonuçlarda bir kat artırılır (m.89/3). Birden fazla kişinin yaralanması hâlinde ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapistir ve adli para cezası seçeneği yoktur (m.89/4). Fail neticeyi öngördüğü hâlde istemeden hareket etmişse bilinçli taksir vardır ve ceza üçte birden yarıya kadar artırılır (TCK m.22/3). Suç kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak birinci fıkra dışındaki hâllerde bilinçli taksir varsa şikâyet aranmaz (m.89/5). Taksirle yaralamanın tüm hâlleri uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-2). Suç tarihi 7571 sayılı Kanundan önceyse, lehe olan eski cezalar uygulanır (TCK m.7/2).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Kasten Yaralama Suçu ve Cezası (TCK 86-87). Bu sayfa, taksirle yaralama suçunu 7571 sayılı Kanunla değişen TCK m.89 metni üzerinden ele alır. Taksir ve bilinçli taksir kavramları, her fıkra için ceza aralıkları, lehe kanun, şikâyet ve uzlaştırma rejimi, kusurun belirlenmesi, trafik ve iş kazaları, hapsin adli para cezasına çevrilmesi, HAGB, erteleme, ehliyetin geri alınması, zamanaşımı ve tazminat yolları anlatılır.

Trafik veya iş kazası nedeniyle taksirli yaralama dosyanız mı var?
Kusur, şikâyet ve uzlaşma seçeneklerini birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: m.89/1: 4 ay–2 yıl hapis veya adli para cezası. m.89/2 (kemik kırığı, sabit iz, hayati tehlike vb.): ceza yarı oranında artar (6 ay–3 yıl). m.89/3 (organ işlevi kaybı, bitkisel hayat vb.): bir kat artar (8 ay–4 yıl). m.89/4 (birden fazla yaralı): 9 ay–5 yıl hapis. Bilinçli taksir: +1/3 ile +1/2 (m.22/3). Şikâyet: kural olarak gerekir; m.89/2-4 hâllerinde bilinçli taksir varsa aranmaz (m.89/5). Uzlaştırma: tüm taksirle yaralama hâllerinde (CMK m.253/1-b-2). Uzun süreli hapis de adli para cezasına çevrilebilir, bilinçli taksir hariç (TCK m.50/4). Ehliyet: 3 ay–3 yıl geri alınabilir (m.53/6). Kişisel ve ailevi zarar: ceza verilmeyebilir (m.22/6). Zamanaşımı: 8 yıl; bilinçli taksirle 89/3-4’te 15 yıl. Lehe kanun: 7571 öncesi fiillerde eski cezalar (3 ay–1 yıl; 89/4’te 6 ay–3 yıl).

Taksir ve Bilinçli Taksir (TCK m.22)

TCK m.22/2-3: Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

Taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır (TCK m.22/1). Yaralama bu hâllerden biridir. Taksirin özü, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranış ile bunun sonucunda öngörülmeyen bir yaralanmanın meydana gelmesidir. Bilinçli taksirde ise fail yaralanma ihtimalini öngörür ama bunun gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket eder. Taksirle işlenen suçta ceza, failin kusuruna göre belirlenir (m.22/4). Birden fazla kişinin taksiriyle meydana gelen olaylarda herkes kendi kusurundan sorumludur ve her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir (m.22/5). Bilinçli taksir nedeniyle yapılacak artırım, TCK m.61/1’e göre belirlenen temel ceza üzerinden yapılır (m.61/2).

Olası kast, bilinçli taksir ve basit taksir
KavramFail neticeyiSonuçDayanak
Basit taksirÖngörmezm.89 cezasıTCK m.22/2
Bilinçli taksirÖngörür ama istemez, gerçekleşmeyeceğine güvenirm.89 cezası 1/3–1/2 artırılırTCK m.22/3
Olası kastÖngörür ve buna rağmen fiili işlerKasten yaralama; temel ceza 1/3–1/2 indirilirTCK m.21/2

Olası kast ile bilinçli taksir arasındaki ayrım, cezayı temelden değiştirir. Olası kast hâlinde fiil kasten yaralama olarak değerlendirilir ve kasten yaralama cezası üzerinden indirim yapılır (TCK m.21/2). Bilinçli taksirde ise suç taksirli yaralama olarak kalır ve m.89 cezası artırılır. Ayrım, failin öngördüğü sonucu kabullenip kabullenmediğine göre yapılır. Bu nedenle olayın tüm koşulları ve failin davranışları ayrıntılı biçimde incelenmelidir. Ayrıntılar için olası kast ve taksir ayrımı rehberine bakabilirsiniz.

Suçun Unsurları

Taksirle yaralamanın unsurları
Unsurİçerik
HareketDikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranış (yapma veya yapmama)
NeticeBaşkasının vücuduna acı verme, sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulması
NedensellikÖzen yükümlülüğüne aykırılık ile yaralanma arasında bağ
ÖngörülebilirlikNeticenin objektif olarak öngörülebilir olması
Manevi unsurKastın yokluğu; basit veya bilinçli taksir

Taksirli yaralamada ceza sorumluluğu, yalnızca bir yaralanmanın meydana gelmesine değil, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı ile bu yaralanma arasında bağ bulunmasına dayanır. Özen yükümlülüğünün içeriği, olayın geçtiği alanın kurallarına göre belirlenir. Trafikte bunlar trafik kuralları, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği kuralları, tıbbi müdahalede tıp biliminin kabul ettiği özen ölçütleridir. Kurallara tam olarak uyan bir kişinin davranışı, sonuç ne olursa olsun taksirli sayılamaz. Mağdurun da kusurlu olduğu durumlarda failin sorumluluğu ortadan kalkmaz. Ancak failin kusur payı azalır ve ceza buna göre belirlenir (TCK m.22/4-5). Kusurun tamamen mağdurda olduğu olaylarda failin cezalandırılması söz konusu olmaz.

TCK m.89’un Fıkraları ve Ceza Aralıkları

Taksirle yaralamada kanuni ceza aralıkları (7571 s.K. sonrası)
HâlBasit taksirBilinçli taksir (+1/3 ile +1/2)
m.89/1 temel hâl4 ay–2 yıl hapis veya APC5 ay 10 gün–3 yıl
m.89/2 (ceza yarı oranında artar)6 ay–3 yıl8 ay–4 yıl 6 ay
m.89/3 (ceza bir kat artar)8 ay–4 yıl10 ay 20 gün–6 yıl
m.89/4 birden fazla yaralı9 ay–5 yıl hapis1 yıl–7 yıl 6 ay

Tablo, kanundaki alt ve üst sınırların oranlara göre hesaplanmış hâlini gösterir. Somut cezanın belirlenmesinde hâkim; suçun işleniş biçimini, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını ve failin kusurunun ağırlığını dikkate alarak temel cezayı alt ve üst sınır arasında belirler (TCK m.61/1-e, f). Bu nedenle kusur oranı ve yaralanmanın ağırlığı, cezanın alt sınırdan ne kadar uzaklaşacağını belirleyen başlıca etkenlerdir. Birinci fıkrada hapis ve adli para cezası seçimlik olarak öngörülmüştür. Dördüncü fıkrada ise yalnızca hapis cezası vardır.

İkinci ve üçüncü fıkralardaki sonuçlar, mağdur hakkında düzenlenen adli tıp raporuna göre belirlenir. Eski metnimizdeki örnekte parmak kırığı nedeniyle cezanın “4,5 ay–1,5 yıl” olacağı yazıyordu. Bu hesap 7571 sayılı Kanundan önceki 3 ay–1 yıllık temel cezaya göre yapılmıştı ve metnin diğer bölümleriyle çelişiyordu. Yürürlükteki metne göre kemik kırığı hâlinde ceza 6 ay ile 3 yıl arasındadır. Birden fazla kişinin yaralandığı ve mağdurlardan birinde ağır sonuç doğduğu olaylarda, dördüncü fıkradaki ceza belirlenirken meydana gelen zararın ağırlığı TCK m.61/1-e uyarınca ayrıca gözetilir. Eski metinde bu konuda belirli bir Yargıtay dairesine atıfla verilen “1 yıl 6 ay ile 2 yıl 6 ay” bandı kaynaksız olduğundan çıkarılmıştır.

Adli tıp raporu kemik kırığı mı diyor?
Raporun ve kusur oranının cezaya etkisini birlikte inceleyelim: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

7571 Sayılı Kanun ve Lehe Kanun

24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 17. maddesiyle TCK m.89/1’deki “üç aydan bir yıla” ibaresi “dört aydan iki yıla”, m.89/4’teki “altı aydan üç yıla” ibaresi “dokuz aydan beş yıla” şeklinde değiştirilmiştir. Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). Bu nedenle 7571 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce işlenen taksirle yaralama suçlarında eski ve daha hafif ceza sınırları esas alınır. Kaza tarihi, iddianame ve kararlarda uygulanacak ceza aralığı bakımından mutlaka kontrol edilmelidir.

7571 sayılı Kanun öncesi ve sonrası
FıkraDeğişiklikten önceDeğişiklikten sonra
m.89/13 ay–1 yıl hapis veya APC4 ay–2 yıl hapis veya APC
m.89/24 ay 15 gün–1 yıl 6 ay6 ay–3 yıl
m.89/36 ay–2 yıl8 ay–4 yıl
m.89/46 ay–3 yıl hapis9 ay–5 yıl hapis

Şikâyet Rejimi (TCK m.89/5)

Taksirle yaralamada şikâyet
HâlBasit taksirBilinçli taksir
m.89/1 temel hâlŞikâyete bağlıŞikâyete bağlı
m.89/2 nitelikli sonuçŞikâyete bağlıŞikâyet aranmaz
m.89/3 ağır sonuçŞikâyete bağlıŞikâyet aranmaz
m.89/4 birden fazla yaralıŞikâyete bağlıŞikâyet aranmaz

Şikâyete bağlı hâllerde şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1-2). Şikâyetten vazgeçme, kanunda aksi yazılı olmadıkça davayı düşürür (m.73/4). Bilinçli taksirin tespit edildiği ve sonucun ikinci, üçüncü veya dördüncü fıkraya girdiği dosyalarda şikâyetten vazgeçme davayı sona erdirmez. Bu nedenle savunmada “fiil bilinçli taksirle mi işlendi?” sorusu, cezanın miktarının yanında dosyanın akıbetini de belirler. Mağdurun şikâyetten vazgeçerken tazminat hakkını saklı tutması gerekir. Vazgeçme sırasında şahsi haklardan da vazgeçildiği ayrıca açıklanırsa, hukuk mahkemesinde dava açılamaz (m.73/7).

Uzlaştırma: Taksirle Yaralamanın Tüm Hâlleri

Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmıştır (CMK m.253/1-b-2). Bu nedenle bilinçli taksirle işlenen ve şikâyet aranmayan hâllerde de uzlaştırma yoluna gidilir. Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (m.253/4). 7571 sayılı Kanunla eklenen hükme göre, önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suç aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (m.253/3). Uzlaşmada edim çoğu zaman tedavi giderleri, iş göremezlik ve manevi zarar için ödeme olarak belirlenir. Sigorta şirketinin ödeyeceği tutarlar ile sanığın kişisel ödemesinin birbirinden ayrılması ve uzlaşma raporunda açıkça yazılması önerilir. Uzlaştırma süreci için uzlaştırma teklifini kabul etmeli miyim rehberine bakabilirsiniz.

Kusurun Belirlenmesi

Taksirle işlenen suçta ceza, failin kusuruna göre belirlenir (TCK m.22/4). Kusur dağılımı çoğu dosyada bilirkişi raporuyla tespit edilir. Trafik kazalarında Karayolları Trafik Kanunu, bazı hareketleri kazaya karışan sürücü bakımından asli kusur hâli olarak sayar. Kırmızı ışıkta veya yetkili memurun dur işaretinde geçme, arkadan çarpma, geçme yasağı olan yerde geçme, şeride tecavüz ve kavşakta geçiş önceliğine uymama bunlar arasındadır (KTK m.84). Ancak bu hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa veya kaza başka kural ihlallerinden kaynaklanmışsa kusur oranı bunlara göre belirlenir. Kaza tespit tutanağı tek başına bağlayıcı değildir. Tutanaktaki eksiklikler bilirkişi incelemesinde ve mahkemede tartışılabilir. Ayrıntılar için kaza tespit tutanağına itiraz rehberine bakabilirsiniz.

Örnek Olaylar

Örnek olaylar ve uygulanabilecek hükümler
OlayDeğerlendirmeŞikâyet
Arkadan çarpma; karşı sürücüde boyunda zorlanma, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilirm.89/1; KTK m.84/d asli kusurGerekli
Kırmızı ışıkta geçen sürücü yayanın bacağını kırdı; sürücü ışığı gördüğünü kabul ettim.89/2-b; bilinçli taksir tartışılırBilinçli taksir kabul edilirse aranmaz
İş yerinde koruyucu donanım sağlanmadığı için işçinin gözü görme yeteneğini yitirdim.89/3-b; işveren ve sorumluların kusurları ayrı ayrıKural olarak gerekli; bilinçli taksirde aranmaz
Kavşakta tek kaza, üç kişi yaralandım.89/4; 9 ay–5 yıl hapisKural olarak gerekli; bilinçli taksirde aranmaz
Sürücü kazada kendi çocuğunu ağır yaraladım.89/3; TCK m.22/6 değerlendirilirKural olarak gerekli

Örneklerdeki değerlendirmeler, kanun metnindeki kuralların nasıl işlediğini göstermek içindir. Her olayda sonuç, adli tıp raporu, bilirkişi kusur raporu ve olayın özel koşullarına göre değişir. Özellikle bilinçli taksirin varlığı, failin somut olayda sonucu gerçekten öngörüp öngörmediğine bağlıdır. Kural ihlalinin ağırlığı tek başına bilinçli taksir için yeterli değildir.

Delil ve Bilirkişi Süreci

Taksirle yaralama dosyalarında iki temel belge vardır: yaralanmanın niteliğini gösteren adli tıp raporu ve kusur dağılımını gösteren bilirkişi raporu. Adli tıp raporunda yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilip giderilemeyeceği, kemik kırığının bulunup bulunmadığı, yaşamı tehlikeye sokan bir durumun oluşup oluşmadığı ve kalıcı sonuç olup olmadığı belirtilir. Kalıcı sonuçlar çoğu zaman iyileşme süreci tamamlandıktan sonra düzenlenen kesin raporla belirlenir. Bilirkişi incelemesi tamamlandığında taraflara, yeni bilirkişi incelemesi yapılması veya itirazların bildirilmesi için süre verilir. İstemler reddedilirse üç gün içinde gerekçeli karar verilir (CMK m.67/5). Taraflar olayla ilgili veya bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir (m.67/6). Bilirkişi hukuki nitelendirme yapamaz (m.67/3). Bu nedenle “bilinçli taksir” veya “asli kusur” gibi hukuki değerlendirmeler bilirkişi raporunda yer alsa bile mahkemeyi bağlamaz.

Uygulama Alanları: Trafik, İş Kazası, Tıbbi Müdahale ve Hayvanlar

Taksirle yaralamanın tipik uygulama alanları
AlanKusurun değerlendirildiği kurallarNot
Trafik kazasıKTK ve trafik kuralları; KTK m.84 asli kusur hâlleriEhliyetin geri alınması gündeme gelebilir (TCK m.53/6)
İş kazasıİş sağlığı ve güvenliği mevzuatı; işveren ve çalışan yükümlülükleriBirden fazla kusurlu: herkes kendi kusurundan sorumlu (m.22/5)
Tıbbi müdahaleTıp biliminin kabul ettiği özen ölçütleriMeslek icrasının yasaklanması gündeme gelebilir (m.53/6)
Hayvan saldırısıGözetim ve kontrol yükümlülüğüAyrıca TCK m.177 suçu değerlendirilir
Spor ve oyunOyun kuralları ve olağan risklerKurallar içindeki olağan risklerde taksir tartışmalıdır

Gözetimi altındaki hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, ayrıca altı aya kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.177). Hayvanın saldırısı sonucunda bir kişi yaralanmışsa, olayın ayrıca taksirle yaralama bakımından da değerlendirilmesi gerekir. Tıbbi müdahalelerden kaynaklanan yaralanmalar için tıbbi hata mağduru, iş kazaları için iş kazası tazminat davası rehberlerine bakabilirsiniz. Taksirle ölüme neden olma durumunda ise taksirle öldürme hükümleri uygulanır.

Tıbbi hatada taksirle yaralama: Sağlık çalışanı hakkında soruşturma için Mesleki Sorumluluk Kurulu izni gerekir (3359 s.K. ek m.18). Süreç ve dilekçe örnekleri için doktor hakkında suç duyurusu rehberimize bakabilirsiniz.

Kişisel ve Ailevi Zarar Nedeniyle Ceza Verilmemesi (TCK m.22/6)

Taksirli hareket sonucu meydana gelen netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından artık bir cezaya hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez. Bilinçli taksir hâlinde ise ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir (TCK m.22/6). Bu hüküm özellikle failin kendi eşini, çocuğunu veya yakınını yaraladığı ya da kazada kendisinin ağır yaralandığı durumlarda gündeme gelir. Hükmün uygulanabilmesi için failin olay nedeniyle gerçekten ağır bir kişisel veya ailevi mağduriyet yaşadığının somut olarak gösterilmesi gerekir.

Yaptırım Seçenekleri: Adli Para Cezası, Erteleme, HAGB, Ehliyet

Taksirle yaralamada hükümle ilgili seçenekler
KurumKoşulDayanak
Seçenek yaptırımBir yıl veya daha az hapisTCK m.50/1
Uzun süreli hapsin adli para cezasına çevrilmesiTaksirli suçlarda mümkündür; bilinçli taksirde uygulanmazTCK m.50/4
Ertelemeİki yıl veya daha az hapisTCK m.51/1
HAGBİki yıl veya daha az ceza; zararın giderilmesi dâhil koşullarCMK m.231/5-6
Ehliyetin geri alınması veya meslek yasağı3 aydan az ve 3 yıldan fazla olmamak üzereTCK m.53/6

Taksirli suçlarda hükmolunan hapis cezası uzun süreli olsa bile diğer koşullar varsa adli para cezasına çevrilebilir. Ancak bu imkân bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz (TCK m.50/4). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için, suçla mağdurun uğradığı zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi de aranır (CMK m.231/6-c). Trafik kazalarında sigorta şirketinin yaptığı ödemelerin bu bakımdan değerlendirilmesi için ödeme belgelerinin dosyaya sunulması önemlidir. Trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde sürücü belgesinin geri alınmasına da karar verilebilir (TCK m.53/6). Ayrıntılar için hapsin adli para cezasına çevrilmesi, HAGB ve takdiri indirim rehberlerine bakabilirsiniz.

Mağdur ve Şüpheli İçin İlk Adımlar

Mağdur bakımından ilk adım, olay günü hastaneden darp veya adli rapor alınması ve tedavi belgelerinin eksiksiz saklanmasıdır. Kaza tespit tutanağı, tanıkların iletişim bilgileri ve varsa kamera kayıtları gecikmeden toplanmalıdır. Şikâyet süresi altı aydır. Kovuşturma aşamasında davaya katılma talebinde bulunmak, sanığın beraati veya HAGB kararı gibi hükümlere karşı kanun yoluna gidebilmek için gereklidir. Katılan, Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın kanun yollarına başvurabilir (CMK m.242).

Şüpheli bakımından ise ilk ifade belirleyicidir. Olayın akışı, hız, ışık durumu ve dikkat dağıtıcı etkenler hakkında yapılacak açıklamalar, bilinçli taksir tartışmasının temelini oluşturur. Bu nedenle ifadenin müdafi eşliğinde ve olay yerine ilişkin bilgiler netleştikten sonra verilmesi önerilir. Mağdurla iletişimde, özür dilemek ve yardım teklif etmek insani bir davranıştır. Ancak kusur kabulü anlamına gelecek yazılı beyanlar dikkatle değerlendirilmelidir. Sigorta şirketine bildirim yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesi ve ödemelerin belgelenmesi, hem uzlaştırma hem de HAGB koşulları bakımından önem taşır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Suç tarihine göre cezayı kontrol etmemek: 7571 öncesi fiillerde eski ve lehe cezalar uygulanır.
  • Bilinçli taksir iddiasını tartışmamak: Şikâyetten vazgeçme ve 50/4 imkânı bu tartışmaya bağlıdır.
  • Kesin adli tıp raporunu beklemeden uzlaşmak: Kalıcı sonuçlar sonradan ortaya çıkabilir.
  • Vazgeçerken tazminat hakkını saklı tutmamak: Şahsi haklardan vazgeçildiği açıklanırsa hukuk davası açılamaz.
  • Bilirkişi raporuna süresinde itiraz etmemek: Kusur oranı cezayı doğrudan etkiler.
  • Sigortaya başvurmadan dava açmak: Zorunlu sigorta limitleri içinde önce yazılı başvuru gerekir.

Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

Taksirle yaralama suçlarında görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Dava zamanaşımı, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda sekiz yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda on beş yıldır (TCK m.66/1-d, e). Buna göre m.89’un bütün fıkralarında basit taksir hâlinde zamanaşımı sekiz yıldır. Bilinçli taksirle işlenen m.89/3 (üst sınır 6 yıl) ve m.89/4 (üst sınır 7 yıl 6 ay) hâllerinde ise nitelikli hâller dikkate alındığından on beş yıldır (m.66/3).

Birden Fazla Kusurlu ve Sorumluluğun Paylaşılması

Taksirli yaralamaların önemli bir kısmında birden fazla kişinin kusuru bulunur. İş kazalarında işveren, işveren vekili, iş güvenliği uzmanı ve çalışan; trafik kazalarında birden fazla sürücü; tıbbi olaylarda farklı sağlık çalışanları olayın oluşumuna katkıda bulunabilir. Kanun bu durumda herkesin kendi kusurundan sorumlu olacağını ve her failin cezasının kusuruna göre ayrı ayrı belirleneceğini düzenler (TCK m.22/5). Bu nedenle bilirkişi raporunda kusurun kişiler arasında nasıl dağıtıldığı ve hangi özen yükümlülüğünün kime ait olduğu ayrıntılı biçimde gösterilmelidir. Örneğin iş kazasında koruyucu donanımın sağlanmaması işverenin, sağlanan donanımın kullanılmaması ise çalışanın kusuru olarak ayrıca değerlendirilir. Kusur oranları, hem ceza miktarını hem de hukuk yargılamasında tazminatın paylaştırılmasını etkiler.

Tıbbi olaylarda taksirle yaralama: Hekim hakkında muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin işlemler nedeniyle soruşturma Mesleki Sorumluluk Kurulunun iznine bağlıdır (3359 s.K. ek m.18). Meslek veya sanatın gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla işlenen taksirli suçta meslek icrasının yasaklanmasına da karar verilebilir (TCK m.53/6). Hekim tarafının savunması için hekim savunma rehberimize bakabilirsiniz.

Ceza Kararı Tazminat Davasını Bağlar mı?

Taksirle yaralama nedeniyle açılan ceza davası ile tazminat davası birbirinden bağımsızdır. Hukuk hâkimi, kusurun olup olmadığı konusunda ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Bu nedenle ceza davasında beraat eden veya hakkında şikâyetten vazgeçme nedeniyle düşme kararı verilen sürücüye karşı da tazminat davası açılabilir. Ceza dosyasında toplanan deliller, özellikle bilirkişi raporları ve adli tıp raporları, hukuk davasında önemli delillerdir. Mağdurun ceza dosyasını takip etmesi ve bu belgelerin örneklerini alması, tazminat davasını da güçlendirir.

Mağdurun Tazminat Hakları

Ceza davası, mağdurun zararını karşılamaz; tazminat hukuk yoluyla istenir. Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m.54). Hâkim, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda uygun bir miktar manevi tazminata da hükmedebilir (TBK m.56). Trafik kazalarında motorlu aracın işleteni sorumludur ve işletenlerin zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur (KTK m.85, m.91). Zarar gören, sigorta limitleri içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmalıdır. Sigorta 15 gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava veya tahkim yoluna gidilebilir (KTK m.97). Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Ayrıntılar için sigortaya başvuru dilekçesi, trafik kazası tazminat davası ve ceza dosyasının tazminata etkisi rehberlerine bakabilirsiniz. Alkollü veya ehliyetsiz sürücünün sigorta açısından durumu için alkollü sürücü ve sigorta rücuu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

⚠️ Bilinçli taksir tespiti dosyanın akıbetini değiştirir: Alkol, aşırı hız, kırmızı ışık ihlali veya ehliyetsiz araç kullanma gibi olgular bilinçli taksir değerlendirmesine yol açabilir. Bu durumda m.89/2-4 hâllerinde şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez ve uzun süreli hapis adli para cezasına çevrilemez. Bilinçli taksirin varlığı her olayda somut delillerle, failin sonucu gerçekten öngörüp öngörmediği tartışılarak belirlenmelidir.

Taksirle yaralama dosyalarında sanık savunması, mağdur vekilliği, uzlaştırma ve tazminat süreçleri için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Taksirle Yaralama Davasında Savunma Dilekçesi Örneği

ANKARA … ASLİYE CEZA MAHKEMESİNEDOSYA NO: 2026/… Esas SANIK: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … KATILAN: Ad Soyad KONU: Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunmalarımızın sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- TCK m.22/3 bakımından: Mütalaada, müvekkilin kavşağa yaklaşırken hızını yeterince azaltmadığı gerekçesiyle bilinçli taksirle hareket ettiği kabul edilmiştir. Bilinçli taksir, failin neticeyi öngörmesine rağmen istememesi hâlidir. Bilirkişi raporuna göre müvekkilin hızı yol için belirlenen sınırın altındadır ve kavşak yeşil ışıkla düzenlenmektedir. Müvekkilin yaralanma ihtimalini öngördüğünü gösteren somut bir olgu yoktur. Olay, olsa olsa basit taksir kapsamındadır.2- TCK m.89/5 ve m.73/4 bakımından: Katılanda meydana gelen kemik kırığı m.89/2 kapsamındadır. Bilinçli taksir bulunmadığından bu suçun kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Katılan … tarihli duruşmada, tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla şikâyetinden vazgeçtiğini beyan etmiştir. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür.3- TCK m.22/4 ve KTK m.84 bakımından: Aksi kanaatte olunsa dahi, bilirkişi raporunda katılanın kavşağa kırmızı ışıkta girdiği tespit edilmiştir. Bu hareket KTK m.84/a uyarınca asli kusur hâlidir. Müvekkile ancak tali kusur izafe edilebilir. Ceza, failin kusuruna göre belirlenir.4- TCK m.7/2 bakımından: Olay 7571 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce, … tarihinde meydana gelmiştir. Bu nedenle m.89 için değişiklikten önceki daha hafif ceza sınırları uygulanmalıdır.5- TCK m.50/4 ve CMK m.231 bakımından: Müvekkilin adli sicil kaydı yoktur. Katılanın tedavi giderleri ve iş göremezlik zararı müvekkilin aracının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı tarafından ödenmiştir; ödeme belgeleri dosyadadır. Mahkûmiyet hâlinde dahi hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşulları oluşmuştur.HUKUKİ SEBEPLER: 5237 sayılı TCK m.7, 22, 50, 73, 89; 5271 sayılı CMK m.223, 231; 2918 sayılı KTK m.84 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Bilirkişi raporu, kavşak kamera kayıtları, kaza tespit tutanağı, katılanın şikâyetten vazgeçme beyanı, sigorta ödeme belgeleri ve dosya kapsamı.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle şikâyetten vazgeçme nedeniyle davanın düşmesine; mahkeme aksi kanaatte ise bilinçli taksir artırımı yapılmamasına, lehe kanun hükümlerinin uygulanmasına, müvekkilin tali kusuru gözetilerek cezanın alt sınırdan belirlenmesine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Sanık Müdafii Av. …

Sık Sorulan Sorular

Taksirle yaralamanın cezası nedir?

7571 sayılı Kanundan sonra temel hâlde 4 ay–2 yıl hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.89/1).

Kemik kırığında ceza ne kadar?

Ceza yarı oranında artırılır; aralık 6 ay–3 yıldır (TCK m.89/2-b).

Organ kaybı veya bitkisel hayatta ceza ne?

Ceza bir kat artırılır; aralık 8 ay–4 yıldır (TCK m.89/3).

Birden fazla kişi yaralanırsa?

9 ay–5 yıl hapis cezası verilir; adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.89/4).

Bilinçli taksir nedir?

Failin neticeyi öngördüğü hâlde istemeden hareket etmesidir; ceza 1/3–1/2 artırılır (TCK m.22/3).

Taksirli yaralama şikâyete bağlı mı?

Kural olarak evet; ancak birinci fıkra dışındaki hâllerde bilinçli taksir varsa şikâyet aranmaz (TCK m.89/5).

Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?

Şikâyete bağlı hâllerde düşer (TCK m.73/4); bilinçli taksirle işlenen m.89/2-4 hâllerinde düşmez.

Taksirli yaralamada uzlaştırma var mı?

Evet, tüm hâllerde (CMK m.253/1-b-2).

Kaza 7571 sayılı Kanundan önceyse hangi ceza uygulanır?

Lehe olan eski ceza uygulanır (TCK m.7/2): m.89/1’de 3 ay–1 yıl, m.89/4’te 6 ay–3 yıl.

Hapis cezası paraya çevrilir mi?

Taksirli suçlarda uzun süreli hapis de adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde bu imkân yoktur (TCK m.50/4).

Ehliyetim alınır mı?

Trafik kurallarına aykırılıkla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyette 3 ay–3 yıl sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir (TCK m.53/6).

Kendi çocuğumu kazada yaraladım, ceza alır mıyım?

Netice münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından ağır mağduriyete yol açmışsa ceza verilmez (TCK m.22/6).

Kusur oranı cezayı etkiler mi?

Evet. Taksirli suçta ceza failin kusuruna göre belirlenir (TCK m.22/4).

Kaza tespit tutanağı bağlayıcı mı?

Hayır. Tutanak delillerden biridir; bilirkişi incelemesi ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Köpeğim birini ısırdı, suç mu?

Kontrolde ihmal TCK m.177 kapsamında suçtur; yaralanma varsa taksirle yaralama da değerlendirilir.

Zamanaşımı kaç yıl?

Basit taksirde 8 yıl; bilinçli taksirle m.89/3-4 hâllerinde 15 yıl (TCK m.66).

Tazminat için sigortaya mı başvurmalıyım?

Evet. Zorunlu sigorta limitleri içinde dava öncesi sigortaya yazılı başvuru gerekir; 15 gün içinde cevap alınmazsa dava veya tahkim yoluna gidilebilir (KTK m.97).

Bilirkişi raporuna itiraz edebilir miyim?

Evet. Rapor sonrası verilen sürede yeni inceleme veya itiraz isteminde bulunabilir, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirsiniz (CMK m.67/5-6).

Bilirkişi bilinçli taksir var diyebilir mi?

Hayır. Bilirkişi hukuki nitelendirme yapamaz; bu değerlendirme mahkemeye aittir (CMK m.67/3).

Mağdur da kusurluysa ceza verilir mi?

Failin kusuru varsa verilir, ancak ceza failin kusur payına göre belirlenir (TCK m.22/4-5).

Tazminat zamanaşımı nedir?

Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (TBK m.72/1).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Taksirle yaralama: savunma, uzlaştırma ve tazminat
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, KTK ve TBK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk