Kasten Yaralama Suçu ve Cezası 2026: Basit ve Nitelikli Haller (TCK 86-87)

Bir kavga, anlık bir öfke ya da bir tartışma; kolayca kasten yaralama suçuna dönüşebilir. Bu suçun cezası, yaralanmanın ağırlığına, kullanılan alete ve kime karşı işlendiğine göre büyük farklılık gösterir. Bu yazıda kasten yaralama suçunu güncel biçimde ve yalın bir dille açıklıyoruz.

Kasten Yaralama Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesine göre kasten yaralama; bir kişinin vücuduna acı vermek ya da sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmaktır. Yumruk, tekme, bir cisimle vurma, itme gibi her türlü hareketle işlenebilir. Vücutta görünür bir iz kalması şart değildir; acı verilmesi dahi suçun oluşması için yeterli olabilir. Failin, zarar verme iradesiyle (kasten) hareket etmesi gerekir.

Temel Hâlin Cezası

Yaralamanın, basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek ölçüde olduğu temel hâlde (TCK 86/1) ceza, güncel düzenlemeye göre bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir. Bu hâl şikâyete bağlı değildir; savcılık kendiliğinden soruşturur. Yaralanmanın daha hafif (basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir) olduğu hâlde ise ceza daha düşüktür ve suç şikâyete bağlı hâle gelir.

Nitelikli Hâller: Ceza Yarı Oranında Artar

Suçun bazı biçimlerde işlenmesi, cezayı yarı oranında artırır (TCK 86/3). Başlıca nitelikli hâller şunlardır:

• Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesi,
• Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi,
• Kamu görevlisine, görevi nedeniyle işlenmesi,
• Silahla işlenmesi,
• Canavarca hisle işlenmesi.

Önemli bir nokta: Yargıtay’ın geniş yorumuyla yalnızca ateşli silahlar değil; sopa, taş, şişe veya bıçak gibi yaralamaya elverişli aletler de “silah” sayılır. Bu nedenle silahla yaralama nitelikli hâli, uygulamada oldukça geniş bir alanda söz konusu olur. Bu nitelikli hâller şikâyete bağlı değildir ve uzlaşma kapsamında da değildir.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK 87)

Fiil kasten işlenmiş olsa da, ortaya çıkan sonuç failin kastettiğinden daha ağırsa, ceza daha da artırılır (TCK 87). Bu kapsamdaki ağır sonuçlar arasında; kemik kırığı veya çıkığı, yüzde sabit iz, duyu veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması/yitirilmesi, konuşmada güçlük ve yaşamsal tehlikeye neden olma sayılır. Örneğin kemik kırığında, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine (hafif/orta/ağır) göre cezada yarısına kadar artırım yapılır.

Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa

Kasten yaralamada iki önemli lehe durum vardır. Meşru müdafaa (TCK 25): kişi, kendisine veya başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı orantılı biçimde defetmek için yaralama yapmışsa ceza verilmez. Haksız tahrik (TCK 29): mağdurdan gelen haksız bir fiilin (örneğin önce gelen hakaret veya saldırı) yarattığı öfke veya elemle suç işlenmişse, cezada dörtte bir ile dörtte üç arasında indirim yapılır. Karşılıklı kavgalarda ilk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemiyorsa, indirim her iki tarafa da uygulanabilir.

Tazminat Hakkı

Kasten yaralama aynı zamanda bir haksız fiildir. Bu nedenle ceza davasından ayrı olarak, mağdur hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Hastane ve tedavi giderleri, ilaç masrafları, çalışılamayan günlerin kazanç kaybı maddi zarar; çekilen acı ve üzüntü ise manevi tazminat kapsamında talep edilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kasten yaralamanın cezası nedir?

Temel hâlin (basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek yaralama) güncel cezası bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir (TCK 86/1). Daha hafif yaralamada ceza dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.

Silahla yaralamada ceza artar mı?

Evet. Silahla işlenen yaralamada ceza yarı oranında artırılır (TCK 86/3). Yargıtay’ın yorumuyla sopa, taş, şişe veya bıçak gibi aletler de silah sayılır.

Kemik kırığı olursa ne olur?

Yaralama kemik kırığı gibi ağır bir sonuca yol açarsa neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama söz konusudur (TCK 87). Kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre cezada yarısına kadar artırım yapılır.

Kendimi savunurken birini yaralarsam ceza alır mıyım?

Kendinize veya başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı orantılı biçimde defetmek için yaralama yaptıysanız, meşru müdafaa nedeniyle ceza verilmez (TCK 25). Orantılılık şartı titizlikle değerlendirilir.

Haksız tahrik cezayı ne kadar düşürür?

Mağdurdan gelen haksız bir fiilin yarattığı öfke veya elemle suç işlenmişse, cezada dörtte bir ile dörtte üç arasında indirim yapılır (TCK 29). Oran, tahrikin ağırlığına göre belirlenir.