Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlar (CMK 253): Güncel Liste, İstisnalar, 7531 ve 7571 Değişiklikleri, Birlikte İşlenen Suçlar, Süreç ve Sonuçlar (2026)
28 Haziran 2026

Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlar (CMK 253): Güncel Liste, İstisnalar, 7531 ve 7571 Değişiklikleri, Birlikte İşlenen Suçlar, Süreç ve Sonuçlar (2026)

Uzlaştırma, belirli suçlarda şüpheli veya sanık ile mağdurun, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşarak uyuşmazlığı sona erdirmesini sağlayan bir yöntemdir. Hangi suçların uzlaştırmaya tabi olduğu kanunda sınırlı olarak belirlenmiştir: soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar ile şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kanunda sayılan on bir suç grubu uzlaştırma kapsamındadır; adli süreçteki çocuklar bakımından ayrıca üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar da kapsama girer (CMK m.253/1). Buna karşılık cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma dışındadır (m.253/3). Liste son yıllarda sık değişmiştir: 7531 sayılı Kanunla önce mesajla hakaret, 7571 sayılı Kanunla 25/12/2025’ten itibaren hakaretin tamamı uzlaştırmadan çıkarılmış; güveni kötüye kullanmada motorlu taşıt hâli kapsam dışına alınmış; önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte işlenen uzlaştırma kapsamındaki suç için yeni bir kural getirilmiştir. Bu yazıda uzlaştırma kapsamındaki ve dışındaki suçları, sınır durumları, sürecin kurallarını ve sonuçlarını kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

⚡ Net Cevap: Uzlaştırmaya tabi suçlar: şikâyete bağlı suçlar ve kanunda sayılanlar; kasten yaralama (aile içi hâl hariç), taksirle yaralama, basit tehdit, konut dokunulmazlığı, iş ve çalışma hürriyeti, hırsızlık (m.141), güveni kötüye kullanma (taşıt hâli hariç), dolandırıcılık (m.157), suç eşyasını satın alma, çocuğun kaçırılması ve ticari sır (CMK m.253/1-b). Kapsam dışı: cinsel suçlar, ısrarlı takip ve hakaret (m.253/3). Teklife 7 günde cevap verilmezse reddedilmiş sayılır. Destek için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

📌 Ana rehber: Uzlaştırma Nedir? Süreç ve Sonuçları. Uzlaştırma kurumunun genel işleyişi ve sonuçları orada ayrıntılı anlatılıyor.

Kapsamın Üç Kaynağı

Uzlaştırma kapsamı (CMK m.253/1-2)
KaynakKapsamDayanak
Şikâyete bağlı suçlarSoruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı bütün suçlar (m.253/3 istisnaları hariç)m.253/1-a
Katalog suçlarŞikâyete bağlı olmasa da TCK’da sayılan on bir suç grubum.253/1-b
ÇocuklarMağdur gerçek veya özel hukuk tüzel kişisiyse, adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlarm.253/1-c
Diğer kanunlarŞikâyete bağlı olmayanlarda kanunda açık hüküm bulunması şartıylam.253/2

Kapsamın belirlenmesinde ilk soru suçun şikâyete bağlı olup olmadığıdır. Şikâyete bağlı suçlar, m.253/3’teki istisnalar dışında kural olarak uzlaştırmaya tabidir. İkinci soru, şikâyete bağlı olmayan suçun kanundaki listede yer alıp almadığıdır. Üçüncü soru ise failin çocuk olup olmadığıdır; adli süreçteki çocuklar bakımından kapsam genişler ve mağdurun gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar da uzlaştırmaya tabidir. 8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunla bu bentteki “suça sürüklenen” ifadesi “adli süreçteki” şeklinde değiştirilmiştir. Mağdurun kamu tüzel kişisi olduğu durumlarda ise uzlaştırma yoluna gidilmez; çünkü kanun uzlaştırmayı gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi mağdurlarla sınırlamıştır. Buna karşılık mağdurun bir şirket veya dernek gibi özel hukuk tüzel kişisi olması uzlaştırmaya engel değildir; bu durumda uzlaşma teklifi tüzel kişinin yetkili temsilcisine yapılır. Birden fazla mağdurun bulunduğu suçlarda ise uzlaştırmanın mümkün olması için bütün mağdurların uzlaşmayı kabul etmesi gerekir (m.253/7).

Şikâyete Bağlı Başlıca Suçlar

Uzlaştırmaya tabi şikâyete bağlı suçlara örnekler
SuçHükümNot
Basit kasten yaralamaTCK m.86/2Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralama
Konut dokunulmazlığının ihlaliTCK m.116Ayrıca katalogda da sayılmıştır
Kişilerin huzur ve sükûnunu bozmaTCK m.123Israrlı takip (m.123/A) ise uzlaştırma dışı
Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlarTCK m.139Kişisel verilere ilişkin suçlar hariç
Paydaş malında veya alacak tahsili amacıyla hırsızlıkTCK m.144Şikâyete bağlı özel hâl
Mala zarar vermeTCK m.151/1Nitelikli hâller (m.152) şikâyete bağlı değildir
Basit güveni kötüye kullanmaTCK m.155/1Taşıt hâli (m.155/3) uzlaştırma dışı
Aile hukukundan doğan yükümlülüğün ihlaliTCK m.233/1Şikâyete bağlı

Şikâyete bağlı suçların tamamı, m.253/3’te sayılan istisnalar dışında uzlaştırmaya tabidir. Bu nedenle bir suçun uzlaştırma kapsamında olup olmadığını belirlemenin ilk adımı, ilgili kanun maddesinde “şikâyet üzerine” veya “mağdurun şikâyeti üzerine” ifadesinin bulunup bulunmadığını kontrol etmektir. Şikâyete bağlılık bazen suçun kendi maddesinde değil, bölümün sonundaki ortak bir hükümde düzenlenir; özel hayata karşı suçlarda olduğu gibi (TCK m.139). Bu nedenle ilgili bölümün tamamının incelenmesi gerekir. Aynı suçun temel hâli şikâyete bağlıyken nitelikli hâli şikâyete bağlı olmayabilir; mala zarar vermenin temel hâli şikâyete bağlıyken nitelikli hâlleri bu şekilde düzenlenmemiştir. Bu durumda nitelikli hâl, ancak katalogda sayılmışsa uzlaştırmaya tabi olur.

Şikâyete Bağlı Olmasa da Kapsamdaki Suçlar (m.253/1-b)

Katalog suçlar
NoSuçİstisna / not
1Kasten yaralama (m.86; m.88)Üçüncü fıkra hariç: yakınlara, savunamayacak kişiye, kamu görevlisine, silahla ve canavarca hisle yaralama kapsam dışı
2Taksirle yaralama (m.89)Tamamı
3Tehdit (m.106/1)Yalnız birinci fıkra; nitelikli tehdit kapsam dışı
4Konut dokunulmazlığının ihlali (m.116)Tamamı
5İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (m.117/1; m.119/1-c)Belirtilen fıkra ve bent
6Hırsızlık (m.141)Yalnız basit hırsızlık; nitelikli hırsızlık (m.142) kapsam dışı
7Güveni kötüye kullanma (m.155)Üçüncü fıkra (motorlu taşıt) hariç; 7571
8Dolandırıcılık (m.157)Yalnız basit dolandırıcılık; nitelikli (m.158) kapsam dışı
9Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (m.165)Tamamı
10Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (m.234)Tamamı
11Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrının açıklanması (m.239)Dördüncü fıkra hariç

Listenin en çok karıştırılan noktası, istisnaların maddenin içine yazılmış olmasıdır. Kasten yaralamada üçüncü fıkra hariç tutulduğundan, üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı işlenen kasten yaralama uzlaştırma kapsamında değildir; aile içi yaralama dosyalarında uzlaştırma yolu kapalıdır. Hırsızlık ve dolandırıcılıkta yalnızca temel hâller, yani m.141 ve m.157 kapsamdadır; nitelikli hırsızlık ve nitelikli dolandırıcılık uzlaştırmaya tabi değildir. Burada ayrım dikkatle yapılmalıdır: hırsızlığın gece vakti işlenmesi nitelikli hırsızlık değil, temel hırsızlığa uygulanan bir artırım hâlidir (m.143); bu nedenle gece işlenen basit hırsızlık uzlaştırma kapsamında kalır. Buna karşılık bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşyanın ya da kilit açılarak çalınması nitelikli hırsızlıktır (m.142/2). Dolandırıcılıkta da bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması nitelikli hâl olduğundan (m.158/1-f), internet üzerinden yapılan dolandırıcılıkların önemli bir kısmı uzlaştırma kapsamı dışında kalır. Güveni kötüye kullanmada ise 7571 sayılı Kanunla motorlu taşıt hâli kapsam dışına çıkarılmıştır; hizmet ilişkisinden doğan nitelikli hâl (m.155/2) ise kapsamdadır. Tehdit bakımından yalnızca birinci fıkra kapsamdadır; silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte ya da suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanılarak işlenen tehdit iki yıldan yedi yıla kadar hapis gerektiren nitelikli tehdittir (TCK m.106/2) ve uzlaştırmaya tabi değildir. Bu konuda hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, kasten yaralama için kasten yaralama yazılarımıza bakabilirsiniz.

Suçunuz uzlaştırma kapsamında mı? Dosyanızı birlikte değerlendirelim
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Kapsam Dışındaki Suçlar (m.253/3)

Şikâyete bağlı olsa da uzlaştırma yapılamayan suçlar
SuçNot
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarŞikâyete bağlı hâlleri de dahil
Israrlı takip (m.123/A)7406 sayılı Kanunla eklendi
Hakaret (m.125)7531 ile önce mesajla hakaret; 7571 ile 25/12/2025’ten itibaren tamamı
Kapsamdaki suçun kapsam dışı bir suçla aynı mağdura birlikte işlenmesiKural olarak uzlaştırma yapılmaz

Hakaretin uzlaştırmadan çıkarılması iki aşamada gerçekleşmiştir. 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla önce mağduru muhatap alan iletiyle işlenen hakaret uzlaştırma dışına çıkarılmış, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla bu yasak hakaretin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Aynı değişikliklerle hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç olmak üzere önödeme kapsamına alınmıştır (TCK m.75/6-a-2). Yürürlük tarihinde uzlaşmanın zaten sağlanmış olduğu dosyalar ise önceki hükümlere göre sonuçlandırılır (CMK Geçici Madde 8). Hakarette önödeme için hakarette önödeme yazımıza bakabilirsiniz.

Birlikte İşlenen Suçlar: 7571 ile Gelen Yeni Kural

Kanun, uzlaştırma kapsamındaki bir suçun kapsam dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaşma hükümlerinin uygulanmayacağını öngörür (CMK m.253/3). Bu kural, hakaretin uzlaştırmadan çıkarılmasıyla birlikte önemli bir soruna yol açmıştı: aynı mesajda hem hakaret hem basit tehdit bulunduğunda, tehdit de uzlaştırma dışında kalıyordu. 7571 sayılı Kanunla eklenen cümle bu sorunu çözmüştür: önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suç birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır. Böylece aynı olayda hakaret için önödeme, tehdit için uzlaştırma yolu işletilir. Kuralın kapsamı dardır: yalnızca önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte işlenen uzlaştırma kapsamındaki suç için istisna getirir. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, önödeme kapsamında da olmayan başka bir suçla, örneğin ısrarlı takip veya cinsel bir suçla, aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse genel kural uygulanır ve uzlaştırma yoluna gidilmez. Önödeme ile uzlaştırmanın ilişkisi için uzlaştırma ve önödeme yazımıza bakabilirsiniz.

Birlikte işlenen suçlarda doğru yolu belirleyelim
Hukukçular Evi Ankara | 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Süreç: Teklif, Süre ve Müzakere

Uzlaştırma sürecinin kuralları
KonuKuralDayanak
BaşlangıçSuç uzlaştırmaya tabiyse ve dava açmak için yeterli şüphe varsa dosya büroya gönderilirm.253/4
Teklife cevapTeklif tarihinden itibaren 7 gün; cevap verilmezse reddedilmiş sayılırm.253/4
Reşit olmayanTeklif kanuni temsilciye yapılırm.253/4
Birden fazla mağdurHepsinin kabulü gerekirm.253/7
Uzlaştırmacı süresi30 gün; büro 20’şer günden en fazla iki kez uzatabilirm.253/12
GizlilikMüzakereler gizlidir; katılmaktan kaçınan kabul etmemiş sayılırm.253/13
Beyanların delil değeriMüzakere açıklamaları hiçbir yerde delil olarak kullanılamazm.253/20
Zamanaşımıİlk tekliften raporun büroya verilmesine kadar işlemezm.253/21
SonuçsuzlukTekrar uzlaştırmaya gidilemezm.253/18
Sonradan uzlaşmaTeklif reddedilse de iddianameye kadar belgeyle savcıya başvurulabilirm.253/16

Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmemesi hâlinde teklif reddedilmiş sayılır; bu süre 7531 sayılı Kanunla üç günden yediye çıkarılmıştır. Teklif, açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapılabilir; tebligatın alındığı tarih bu sürenin başlangıcı bakımından önemlidir. Teklifte bulunulan kişiye uzlaşmanın mahiyeti ve kabul veya reddetmenin hukuki sonuçları anlatılır (m.253/5). Uzlaşma teklifinin yapılması veya kabul edilmesi, delillerin toplanmasına ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına engel değildir (m.253/8). Uzlaştırmacı, dosya belgelerinin kendisine verilmesinden itibaren en geç otuz gün içinde işlemleri sonuçlandırır; büro bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir. Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa aynı dosyada tekrar uzlaştırmaya gidilemez; ancak taraflar teklifi reddetmiş olsalar bile, uzlaştıklarını gösteren bir belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar savcılığa başvurabilir. Uzlaştırma talebi için uzlaştırma talebi dilekçesi, teklife cevap için uzlaştırma teklifine cevap dilekçesi örneklerimize bakabilirsiniz.

Uzlaştırmacı, Büro ve Savcının Denetimi

Her Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde bir uzlaştırma bürosu bulunur ve uzlaştırmacılar, hukuk fakültesi mezunlarının yer aldığı ve Adalet Bakanlığınca belirlenen listelerden görevlendirilir (CMK m.253/24); listeye ilişkin bu ifade 7531 sayılı Kanunla getirilmiştir. Hâkimin davaya bakamayacağı hâller ile reddi sebepleri, uzlaştırmacı görevlendirilmesinde de göz önünde bulundurulur (m.253/10); taraflardan biriyle yakınlık veya çıkar ilişkisi bulunan bir uzlaştırmacının görevlendirilmesine itiraz edilebilir. Uzlaştırmacıya dosyadan yalnızca savcının uygun gördüğü belgelerin örneği verilir ve uzlaştırmacı soruşturmanın gizliliğine uymakla yükümlüdür (m.253/11). Uzlaştırmacı, müzakere yöntemine ilişkin olarak savcıyla görüşebilir ve savcı talimat verebilir (m.253/14). Uzlaşma sağlandığında savcı, uzlaşmanın tarafların özgür iradesine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu denetler (m.253/17); baskı altında yapılmış veya hukuka aykırı bir edim içeren bir uzlaşma onaylanmaz.

Edim: Ne Kararlaştırılabilir?

Edim yalnızca para ödemesi olmak zorunda değildir; maddi zararın giderilmesi, zarar görmüş bir eşyanın onarılması, özür dilenmesi, bir kamu yararına kuruluşa bağış yapılması veya belirli bir davranıştan kaçınma taahhüdü gibi farklı biçimlerde kararlaştırılabilir. Önemli olan, edimin hukuka uygun, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasıdır. Taksitli ödemelerde her taksitin tutarı ve vadesi, ödemenin nereye yapılacağı ve ödenmemesi hâlinde ne olacağı raporda açıkça yazılmalıdır. Edimin yerine getirilmemesi hâlinde uzlaşma raporu ilam niteliğinde belge sayıldığından, belirsiz ifadeler icra aşamasında sorun doğurabilir.

Taraflara Ulaşılamaması

Resmî mercilere bildirilmiş olup soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama, yurt dışında olma veya başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye ya da kanuni temsilcilerine ulaşılamaması hâlinde, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır (CMK m.253/6). Bu nedenle soruşturma dosyasındaki adres ve iletişim bilgilerinin güncel olması, uzlaştırma imkânının kaybedilmemesi bakımından önemlidir. Adres değişikliği hâlinde savcılığa bildirimde bulunulması, taraflardan birinin ulaşılamaması nedeniyle uzlaştırmanın düşmesini önler.

Sonuçlar

Uzlaşmanın sonuçları
DurumSoruşturmadaKovuşturmada
Edim bir defada yerine getirildiKovuşturmaya yer olmadığı kararı (m.253/19)Davanın düşmesi (m.254/2)
Edim ileri tarihe bırakıldı veya taksitlendirildiKamu davasının açılmasının ertelenmesi; zamanaşımı işlemezDurma kararı; zamanaşımı işlemez (7531)
Edim yerine getirilmediKamu davası açılırYargılamaya kaldığı yerden devam edilir
Uzlaşma sağlanamadıSoruşturma devam ederYargılama devam eder

Kovuşturma evresinde edimin ileri tarihe bırakılması veya taksitlendirilmesi hâlinde mahkemenin durma kararı vermesi, 7531 sayılı Kanunla düzenlenmiştir (CMK m.254/2). Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaştırma kapsamında olduğu anlaşılırsa, mahkeme de dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (m.254/1); örneğin iddianamede nitelikli hırsızlık olarak nitelendirilen bir fiilin yargılama sırasında basit hırsızlık olduğu anlaşılırsa uzlaştırma yolu açılır. Şüphelinin edimini yerine getirmemesi hâlinde uzlaşma raporu veya belgesi, İcra ve İflas Kanunu m.38 anlamında ilam niteliğinde belge sayılır; mağdur edimi doğrudan icra yoluyla takip edebilir. Birden çok failin bulunduğu suçlarda ise yalnızca uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır (m.255). Uzlaşma sonucunda verilen kararlara karşı kanunda öngörülen kanun yollarına başvurulabilir (m.253/23); örneğin kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edilebilir. Edimin ifası sırasında taraflar arasında yeni bir uyuşmazlık çıkarsa, savcılığa veya mahkemeye bilgi verilmesi ve ödemelerin belgelenmesi, sonraki kararların doğru verilmesini sağlar. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi için kamu davasının açılmasının ertelenmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Tazminat Hakkı: AYM İptali ve 7531 Düzenlemesi

Uzlaşmanın tazminat hakkına etkisi son yıllarda değişmiştir. Kanunun önceki metnindeki “uzlaşmanın sağlanması hâlinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz” ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve E.2023/43, K.2023/141 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla ise kural yeniden, ancak bir istisnayla düzenlenmiştir: uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır (CMK m.253/19). Bu nedenle mağdur, uzlaşmayı kabul etmeden önce bütün zararlarını tespit etmeli ve bunları edime dahil etmelidir. Özellikle yaralama dosyalarında tedavinin henüz tamamlanmadığı, kalıcı bir hasar ihtimalinin bulunduğu veya iş göremezlik süresinin netleşmediği durumlarda, uzlaşma metninde bu zararların uzlaşma anında tespit edilemediğinin açıkça belirtilmesi ileride dava hakkının korunması bakımından önemlidir. Uzlaşma anında bilinmeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar için ise dava hakkı saklıdır; bu zararların niteliğinin uzlaşma raporunda veya ayrı bir beyanla açıkça belirtilmesi, ileride doğabilecek tartışmaları önler.

Uzlaştırma ile Önödeme İlişkisi

Uzlaştırma ile önödeme birbirini dışlayan iki yoldur. Önödeme, uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnızca adli para cezasını gerektiren veya üst sınırı altı ayı aşmayan hapis cezasını gerektiren suçlar ile kanunda ayrıca sayılan suçlarda uygulanır (TCK m.75/1, 75/6). Bu nedenle bir suç uzlaştırma kapsamındaysa önce uzlaştırma yoluna gidilir; önödeme ancak uzlaştırma kapsamı dışındaki suçlarda gündeme gelir. Hakaretin uzlaştırmadan çıkarılıp önödeme kapsamına alınması bu ilişkinin tipik bir örneğidir. Birlikte işlenen suçlarda ise 7571 sayılı Kanunla getirilen kural, iki yolun aynı dosyada ayrı ayrı işletilmesine imkân verir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi diğer kurumlar ise uzlaştırma sonuçsuz kaldığında ayrıca değerlendirilir; HAGB için HAGB rehberimize bakabilirsiniz.

Adli Süreçteki Çocuklar

Çocuklar bakımından uzlaştırmanın kapsamı genişletilmiştir: mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar da uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-c). Bu kural, çocuğun ceza yargılamasının olumsuz etkilerinden korunması ve onarıcı adaletin çocuklar bakımından daha geniş uygulanması amacına yöneliktir. Örneğin üst sınırı üç yılı geçmeyen ve normalde uzlaştırma kapsamında olmayan bir suç, fail çocuk olduğunda uzlaştırmaya tabi hâle gelebilir. Şüpheli çocuk reşit olmadığından uzlaşma teklifi kanuni temsilcisine yapılır (m.253/4). Ancak m.253/3’teki istisnalar çocuklar bakımından da geçerlidir; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret, fail çocuk olsa bile uzlaştırmaya tabi değildir.

Uzlaştırma Giderleri

Uzlaştırmacıya Adalet Bakanlığınca belirlenen tarifeye göre ücret ödenir. Uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri yargılama giderlerinden sayılır; uzlaşmanın gerçekleşmesi hâlinde bu giderler Devlet Hazinesi tarafından karşılanır (CMK m.253/22). Buna göre uzlaşma sağlandığında taraflar uzlaştırma giderlerini ödemez. Uzlaşma sağlanamazsa bu giderler yargılama gideri olarak dosyada kalır ve yargılamanın sonucuna göre, örneğin mahkûmiyet hâlinde, sanığa yükletilebilir. Eski bazı kaynaklarda uzlaşma sağlanamadığında ücretin Devlet tarafından, sağlandığında ise taraflarca ödeneceğinin yazıldığı görülmektedir; güncel kanun metni bunun tersini öngörür.

Uygulamadan senaryolar
OlayUzlaştırma
Komşuya basit tehdit mesajıVar (m.106/1)
Eşe tokat, iz kalmadıYok; aile içi yaralama (m.86/3-a) kapsam dışı
Arkadaşa ait telefonun çalınmasıVar (m.141)
Kilitli iş yerine girilerek içerideki eşyanın çalınmasıYok; nitelikli hırsızlık (m.142/2-d, h)
Gece vakti açıktaki eşyanın basit hırsızlığıVar; gece vakti artırım hâlidir (m.143), suç tipi m.141 olarak kalır
Bilişim sistemi araç olarak kullanılarak dolandırıcılıkYok; nitelikli dolandırıcılık (m.158/1-f)
Şirket aracını iade etmeyen çalışanYok; güveni kötüye kullanmada taşıt hâli (m.155/3)
Kasiyerin hasılatı teslim etmemesiVar (m.155/2)
Hem hakaret hem basit tehditTehdit için var; hakaret için önödeme
Israrlı mesaj ve takipYok (m.123/A)

Mağdur ve Şüpheli Açısından Değerlendirme

Mağdur bakımından uzlaşmayı kabul etmeden önce sorulması gereken sorular şunlardır: teklif edilen edim gerçek zararı karşılıyor mu, bütün zararlar tespit edildi mi, failin ödeme gücü var mı ve edim taksitliyse ödenmemesi hâlinde ne olacak? Uzlaşma sağlandıktan sonra, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağından, zarar kalemlerinin eksiksiz belirlenmesi önemlidir. Şüpheli bakımından ise uzlaşma, mahkûmiyet doğurmayan ve ceza tehdidini sona erdiren bir yoldur; ayrıca yargılamanın uzun sürmesinin getirdiği belirsizliği ve masrafları da ortadan kaldırır; edimin gerçekçi ve yerine getirilebilir olması, taksitli ödemelerde vade ve tutarların açıkça yazılması gerekir. Müzakerelerde söylenenler delil olarak kullanılamadığından, taraflar rahat konuşabilir; ancak imzalanan metindeki taahhütler bağlayıcıdır ve yerine getirilmezse icra takibine konu olabilir.

Sık Yapılan Hatalar

En sık yapılan hata, suçun temel hâli ile nitelikli hâlini ayırt etmeden uzlaştırma beklentisine girmektir; basit hırsızlık uzlaştırmaya tabiyken nitelikli hırsızlık değildir. İkinci hata, aile içi yaralamanın uzlaştırma kapsamında olduğunu düşünmektir. Üçüncü hata, uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap vermemek ve böylece teklifin reddedilmiş sayılmasına yol açmaktır. Dördüncü hata, mağdurun bütün zararlarını tespit etmeden uzlaşmayı kabul etmesi ve sonradan tazminat hakkının kısıtlandığını görmesidir. Beşinci hata, hakaret ve tehdidin birlikte işlendiği dosyalarda 7571 ile getirilen yeni kuralın bilinmemesi ve uzlaştırma imkânının kaçırılmasıdır. Son olarak, 25/12/2025 öncesinde uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalarda eski hükümlerin uygulanacağı gözden kaçırılmamalıdır. Müzakerelere katılmaktan kaçınmanın uzlaşmayı reddetmek anlamına geldiği de unutulmamalıdır; müzakereye vekil aracılığıyla katılmak mümkündür ve katılamayacak olan taraf bunu önceden bildirmelidir. Bu bildirim, uzlaşma iradesinin korunduğunu gösteren yazılı ve tarihli bir kayıt da oluşturur ve ileride delil olarak kullanılabilir.

Dilekçe Örneği: Birlikte İşlenen Hakaret ve Tehditte Uzlaştırma Talebi

Aşağıdaki örnek, aynı mesajla hem hakaret hem basit tehdit işlendiği iddia edilen bir dosyada, savcılığın hakaretin uzlaştırma dışı olması nedeniyle dosyayı uzlaştırmaya göndermemesi üzerine şüpheli müdafii tarafından hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINASORUŞTURMA NO: …/… ŞÜPHELİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … MÜŞTEKİ: Ad Soyad SUÇ: Hakaret (TCK m.125/2) ve tehdit (TCK m.106/1) KONU: Tehdit suçu bakımından dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi ve hakaret suçu bakımından önödeme usulünün uygulanması istemimizin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- CMK m.253/1-b-3 bakımından: Müvekkile yüklenen tehdit fiili, şikâyet dilekçesindeki anlatıma göre TCK m.106/1 kapsamında kalmaktadır. Bu suç, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır.2- CMK m.253/3 bakımından: Hakaret suçu uzlaştırma kapsamı dışında olmakla birlikte, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır. Somut olayda hakaret önödeme kapsamındadır; bu nedenle kapsam dışı bir suçla birlikte işlenme gerekçesiyle tehdit suçu bakımından uzlaştırma yoluna gidilmemesi kanuna aykırıdır.3- TCK m.75/6-a-2 bakımından: Müvekkile yüklenen hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmiş bir hakaret olmadığından önödeme kapsamındadır. Hakaret suçu bakımından müvekkile önödeme ihtarında bulunulmasını talep ederiz.4- CMK m.253/4 bakımından: Suçun uzlaşmaya tabi olması ve dosyada kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunduğunun değerlendirilmesi hâlinde dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi zorunludur. Müvekkil uzlaşmaya hazır olduğunu beyan etmektedir.HUKUKİ SEBEPLER: 5271 sayılı CMK m.253, m.254; 5237 sayılı TCK m.75, m.106, m.125 ve ilgili mevzuat.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; tehdit suçu bakımından dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesine, hakaret suçu bakımından önödeme usulünün uygulanmasına karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. …/…/2026Şüpheli Müdafii Av. … İmza

Dilekçede suçların ayrı ayrı nitelendirilmesi ve her biri için hangi yolun uygulanacağının gösterilmesi, savcılığın dosyayı doğru usule yönlendirmesini sağlar. Tehdit fiilinin gerçekten basit tehdit (m.106/1) kapsamında kaldığının, yani silahla, kendini tanınmayacak hâle koyarak veya birden fazla kişiyle birlikte işlenmediğinin açıklanması önemlidir; nitelikli tehdit uzlaştırma kapsamında değildir. Uzlaşmaya hazır olunduğunun bildirilmesi, sürecin hızlanmasına katkı sağlar. Savcılık talebi reddederse bu karara karşı uzlaşma sonucunda verilecek kararlarla birlikte kanun yollarına başvurulabileceği gözetilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Hangi suçlar uzlaştırmaya tabidir?

Şikâyete bağlı suçlar ve CMK m.253/1-b’de sayılan on bir suç grubu; çocuklarda ayrıca üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar.

Hakaret uzlaştırmaya tabi mi?

Hayır; 25/12/2025’ten beri hakaretin tamamı uzlaştırma dışıdır (m.253/3).

Israrlı takipte uzlaştırma var mı?

Hayır (m.253/3).

Cinsel suçlarda uzlaştırma var mı?

Hayır; şikâyete bağlı olsalar bile (m.253/3).

Aile içi yaralamada uzlaştırma var mı?

Hayır; kasten yaralamanın üçüncü fıkrası kapsam dışıdır.

Nitelikli hırsızlık uzlaştırmaya tabi mi?

Hayır; yalnız basit hırsızlık (m.141) kapsamdadır.

Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırmaya tabi mi?

Hayır; yalnız basit dolandırıcılık (m.157) kapsamdadır.

Güveni kötüye kullanmada uzlaştırma var mı?

Evet; yalnız motorlu taşıt hâli (m.155/3) hariç.

Tehdidin her hâli uzlaştırmaya tabi mi?

Hayır; yalnız birinci fıkra (basit tehdit).

Hakaret ve tehdit birlikteyse ne olur?

7571 ile tehdit için uzlaştırma, hakaret için önödeme uygulanır.

Teklife ne kadar sürede cevap verilmeli?

Yedi gün; cevap verilmezse reddedilmiş sayılır (m.253/4).

Uzlaştırmacının süresi nedir?

30 gün; 20’şer günden en fazla iki kez uzatılabilir (m.253/12).

Görüşmede söylediklerim delil olur mu?

Hayır (m.253/20).

Uzlaştırmacı ücretini kim öder?

Uzlaşma sağlanırsa Hazine; aksi hâlde yargılama gideri olarak kalır (m.253/22).

Uzlaşırsam tazminat davası açabilir miyim?

Kural olarak hayır; uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç (m.253/19).

Edim taksitlendirilebilir mi?

Evet; soruşturmada KDAE, kovuşturmada durma kararı verilir.

Birden çok failde herkes yararlanır mı?

Hayır; yalnız uzlaşan kişi yararlanır (m.255).

Kamu kurumu mağdursa uzlaştırma olur mu?

Hayır; uzlaştırma gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi mağdurlarla sınırlıdır.

Mala zarar verme uzlaştırmaya tabi mi?

Temel hâli şikâyete bağlı olduğundan evet (TCK m.151/1).

Huzur ve sükûnu bozma uzlaştırmaya tabi mi?

Evet; şikâyete bağlıdır (TCK m.123). Israrlı takip ise değildir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki CMK ve TCK hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk