Arama Kararı Nedir? Konutta ve Üstte Arama Şartları (CMK 116-122): Yetkili Merci, Gece Yasağı, Avukat ve Hukuka Aykırı Arama
28 Haziran 2026

Arama Kararı Nedir? Konutta ve Üstte Arama Şartları (CMK 116-122): Yetkili Merci, Gece Yasağı, Avukat ve Hukuka Aykırı Arama

✅ Kısa Cevap

Arama kararı nedir?
Arama, bir suçun delillerini veya şüpheliyi ele geçirmek için kişinin üstünde, eşyasında, konutunda veya işyerinde yapılan araştırmadır. Kural olarak hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, savcıya ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılabilir.

Kimsenin konutuna dokunulamaz; usulüne göre verilmiş hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri olmadıkça konuta girilemez ve arama yapılamaz (AY m.21). Şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler, yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa aranabilir (CMK m.116). Arama kural olarak hâkim kararıyla yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, savcıya ulaşılamadığında kolluk amirinin yazılı emri yeterlidir. Ancak konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama yalnızca hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle yapılabilir (m.119/1). Bu yerlerde gece vakti arama kural olarak yasaktır (m.118). Kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz (m.120/3). Hukuka aykırı arama ile elde edilen delil reddolunur (m.206/2-a); aramayı hukuka aykırı olarak yapan kamu görevlisi de cezalandırılır (TCK m.120).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Ceza Muhakemesinde Arama ve Elkoyma (CMK 116). Bu sayfa, adli aramanın şartlarını Anayasa m.21 ile CMK m.116-122 ve 134 metinleri üzerinden ele alır. Makul şüphe ölçütü ve kanundaki değişiklik geçmişi, şüpheli ve üçüncü kişi araması, karar mercileri ve konut istisnası, arama kararının içeriği, gece arama yasağı, hazır bulunabilecek kişiler, avukatın hazır bulunma hakkı, arama sonunda verilecek belge, belgelerin incelenmesi, bilgisayar araması, önleme araması ile farkı ve hukuka aykırı aramanın sonuçları anlatılır.

Evinizde veya işyerinizde arama mı yapıldı?
Kararın ve işlemin hukuka uygunluğunu hemen değerlendirelim: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Şart: makul şüphe (CMK m.116); üçüncü kişide kişinin veya delilin orada bulunduğunu kabul ettiren olaylar (m.117/2). Karar: hâkim; gecikmede sakınca varsa savcı; savcıya ulaşılamazsa kolluk amiri yazılı emri; konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanda kolluk amiri YETKİSİZ (m.119/1). Kararda: fiil, kişi veya adres, geçerlilik süresi (m.119/2). Savcı yoksa: ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi (m.119/4). Gece: konut, işyeri ve kapalı yerde yasak; suçüstü, gecikmede sakınca ve firari yakalama hariç (m.118); gece, güneşin batmasından bir saat sonrası ile doğmasından bir saat öncesi (TCK m.6/1-e). Hazır bulunma: sahip veya yakın; avukat engellenemez (m.120). Belge: istem üzerine; bir şey bulunmadıysa bu da yazılır (m.121). Belgeleri savcı ve hâkim inceler (m.122). Bilgisayar: hâkim; gecikmede sakınca varsa savcı, 24 saatte hâkim onayı (m.134/1). Önleme araması konutta yapılamaz (PVSK m.9). Hukuka aykırı arama: delil reddedilir (m.206/2-a); TCK m.120 suç.

CMK m.119/1: Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir.

Anayasal Çerçeve: Konut Dokunulmazlığı

Anayasa, kimsenin konutuna dokunulamayacağını düzenler. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden birine bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça, yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz (AY m.21). Anayasa ayrıca yetkili merciin kararının yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulmasını öngörür. Ceza Muhakemesi Kanunu bu anayasal güvenceyi arama ve elkoyma hükümleriyle somutlaştırır. Konut araması en ağır müdahalelerden biri olduğundan, kanun bu yerlerde kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılmasına izin vermez. Konut dokunulmazlığının ihlali suçu için konut dokunulmazlığını ihlal suçu rehberine bakabilirsiniz.

Makul Şüphe: Kanundaki Ölçüt ve Değişiklik Geçmişi

Şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler, yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa aranabilir (CMK m.116). Bu ölçüt, 2014 yılında kısa bir süre değiştirilmiştir. 21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanunla “makul” ibaresi “somut delillere dayalı kuvvetli” şeklinde değiştirilmiş, ancak aynı yıl 2/12/2014 tarihli ve 6572 sayılı Kanunla yeniden “makul” şekline döndürülmüştür. Yürürlükteki ölçüt makul şüphedir. Makul şüphe, suç işlendiğine ve aranacak yerde kişinin veya delilin bulunabileceğine dair somut olgulara dayanan bir şüphedir. Genel bir kuşku, ihbar içeriğinin hiç araştırılmaması veya kişinin geçmişteki sabıkası tek başına makul şüphe oluşturmaz. Arama talebinde ve kararında bu şüphenin hangi olgulara dayandığının gösterilmesi gerekir.

Arama kararını görmediniz mi?
Kararın içeriğini ve yetkili merciyi dosyadan kontrol edelim: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Şüpheli ile Üçüncü Kişi Araması

Arama ölçütleri
ÖlçütŞüpheli veya sanık (m.116)Diğer kişi (m.117)
AmaçYakalama veya delil elde etmeŞüphelinin yakalanması veya delil elde edilmesi
Aranan şüpheMakul şüpheKişinin veya delilin orada bulunduğunu kabul ettiren olaylar
KapsamÜst, eşya, konut, işyeri, diğer yerlerAynı
BilgilendirmeGenel kurallarAramadan önce zilyede amaç hakkında bilgi verilir (m.120/2)
İstisna—Şüphelinin bulunduğu veya izlenirken girdiği yerlerde sınırlama yok (m.117/3)

Hakkında suç isnadı bulunmayan kişilerin evleri, işyerleri veya üstleri de aranabilir; ancak bunun için daha somut bir dayanak gerekir. Diğer kişilerde arama yapılabilmesi, aranılan kişinin veya suçun delillerinin belirtilen yerlerde bulunduğunun kabul edilebilmesine olanak sağlayan olayların varlığına bağlıdır (CMK m.117/2). Bu sınırlama, şüphelinin veya sanığın bulunduğu yerler ile izlendiği sırada girdiği yerler hakkında geçerli değildir (m.117/3). Örneğin kolluk tarafından takip edilen şüphelinin girdiği bir eve, bu sınırlamaya tabi olmadan girilebilir. Üçüncü kişi aramasında zilyede ve o yoksa yerine çağrılacak kişiye aramaya başlamadan önce aramanın amacı hakkında bilgi verilir (m.120/2).

Kim Karar Verir? Yere Göre Yetkili Merci

Aranan yere göre yetkili merci (CMK m.119/1)
Aranan yerHâkim kararıSavcının yazılı emriKolluk amirinin yazılı emri
KonutEvetGecikmesinde sakınca varsaHayır
İşyeriEvetGecikmesinde sakınca varsaHayır
Kamuya açık olmayan kapalı alanEvetGecikmesinde sakınca varsaHayır
Üst ve eşyaEvetGecikmesinde sakınca varsaSavcıya ulaşılamıyorsa; sonuç savcılığa derhâl bildirilir
AraçEvetGecikmesinde sakınca varsaSavcıya ulaşılamıyorsa
Bilgisayar ve kütüklerEvetGecikmesinde sakınca varsa; 24 saatte hâkim onayıHayır (m.134/1)

Aramada karar yetkisi kademelidir. Kural hâkim kararıdır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı, savcıya ulaşılamadığı hâllerde ise kolluk amiri yazılı emir verebilir. Ancak konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılamaz; bu yerlerde hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emri gerekir (CMK m.119/1). Kolluk amirinin yazılı emriyle yapılan arama sonuçları Cumhuriyet başsavcılığına derhâl bildirilir. Eski metnimizde bilgisayar aramasında “yalnızca hâkim” kararının yetkili olduğu ve “savcının yazılı emrinin yeterli olmadığı” belirtiliyordu. 7145 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da bilgisayar araması kararı verebilir. Bu karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir; süre dolarsa veya hâkim aksine karar verirse çıkarılan kopyalar derhâl imha edilir (m.134/1). Bu madde, Anayasa Mahkemesinin 12/2/2026 tarihli ve E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla iptal edilmiş olup iptal hükmü 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir; o tarihe kadar uygulanmaya devam eder. Dijital cihazlar için dijital verilerime el konuldu rehberine bakabilirsiniz.

Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hâl Nedir?

Savcının ve kolluk amirinin arama yetkisi, gecikmesinde sakınca bulunan hâllere bağlıdır. Bu kavram Ceza Muhakemesi Kanununun arama hükümlerinde ayrıca tanımlanmamıştır. Genel olarak, derhâl işlem yapılmadığı takdirde suçun iz, eser, emare ve delillerinin kaybolması veya şüphelinin kaçması ya da kimliğinin saptanamaması ihtimalinin bulunduğu ve hâkim kararı beklenirse işlemin amacına ulaşamayacağı durumlar olarak anlaşılır. Bu nedenle gecikmesinde sakınca bulunan hâl, soyut bir gerekçe değildir. Somut olayda hâkim kararının neden beklenemediği, delilin kısa süre içinde kaybolacağına veya şüphelinin kaçacağına dair hangi olguların bulunduğu emirde veya tutanakta gösterilmelidir. Hâkime ulaşmanın mümkün olduğu mesai saatlerinde, olaydan günler sonra yapılan bir aramada gecikmesinde sakınca bulunan hâlin varlığı ciddi biçimde sorgulanmalıdır. Bu değerlendirme, aramanın hukuka uygunluğunun denetlenmesinde en sık tartışılan noktalardan biridir.

Rıza ile Arama Olur mu?

Ceza Muhakemesi Kanunu, arama bakımından kişinin rızasını hâkim kararı veya yazılı emir yerine geçen bir hâl olarak düzenlemez. Anayasa da konutta arama için hâkim kararı veya kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emrini arar (AY m.21). Bu nedenle kolluğun “rıza gösterdi” gerekçesiyle karar veya emir olmaksızın konuta girip arama yapması tartışmalı bir durumdur ve bu şekilde elde edilen delillerin hukuka uygunluğu sonradan sorgulanabilir. Kişi, kendisinden “izin” istendiğinde arama kararını veya yazılı emri görmek istediğini açıkça belirtmeli ve bu beyanını tutanağa yazdırmalıdır. Rızanın baskı altında alındığı iddiası da ifadede ve tutanakta açıkça dile getirilmelidir. Elkoyma bakımından ise kanun, eşyanın rızayla teslim edilmemesi hâlinde elkonulabileceğini düzenleyerek rızaya ayrı bir anlam tanır (CMK m.123/2).

Arama Kararında Neler Bulunmalı?

Arama karar veya emrinde aramanın nedenini oluşturan fiil, aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya ve karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi açıkça gösterilir (CMK m.119/2). Bu unsurlar aramanın sınırlarını belirler. Kararda gösterilmeyen bir adreste, kararda belirtilen süre geçtikten sonra veya kararda yazılı fiille ilgisi olmayan bir amaçla arama yapılamaz. Arama tutanağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır (m.119/3). Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapılabilmesi için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (m.119/4). Bu kişilerin tutanakta isim ve imzalarının bulunup bulunmadığı, aramanın hukuka uygunluğunun denetlenmesinde önemli bir noktadır.

Gece Arama Yasağı

Konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz (CMK m.118/1). Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat öncesine kadar devam eden süredir (TCK m.6/1-e). Bu yasağın istisnaları kanunda sayılmıştır: suçüstü hâli, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişinin veya tutuklu ya da hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalar (m.118/2). Gecikmesinde sakınca bulunan hâl istisnası geniş yorumlanmamalıdır; gece aramasının neden sabahı beklemeden yapılması gerektiği kararda veya tutanakta gerekçelendirilmelidir. Gece yapılan aramalar için evimde gece arama yapıldı rehberine bakabilirsiniz.

İşyeri ve Kamuya Açık Olmayan Kapalı Alan

Kanun, konutun yanında işyerini ve kamuya açık olmayan kapalı alanları da aynı güvenceye tabi tutar (CMK m.119/1). Bu yerlerde de kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılamaz. Kamuya açık olmayan kapalı alan, herkesin serbestçe giremediği, kişinin veya kurumun kontrolündeki alanları ifade eder; örneğin bir şirketin personel bölümleri, depolar, arşiv odaları veya kişiye ait garaj ve bahçe gibi eklentiler bu kapsamda değerlendirilebilir. Buna karşılık bir mağazanın müşterilere açık satış alanı, çalışma saatleri içinde herkesin girebildiği bir yer olduğundan farklı değerlendirilebilir. Ancak bu alanlarda da arama yapılabilmesi için CMK m.116-117’deki şartların bulunması ve yetkili merciin kararı veya emri gerekir. İşyerlerinde yapılan aramalarda, aramanın işin sürdürülmesini gereksiz yere engellememesi ve elkonulan belgelerin kapsamının kararla sınırlı tutulması önemlidir.

Tutanakta Nelere Dikkat Edilmeli?

Arama tutanağı kontrol listesi
UnsurNeden önemli?Dayanak
Dayanak karar veya emirYetkinin denetimiCMK m.119/1
Aramayı yapanların açık kimliğiSorumluluğun belirlenmesiCMK m.119/3
Başlama ve bitiş saatiGece yasağının denetimiCMK m.118
Hazır bulunanlar ve iki tanıkUsulün denetimiCMK m.119/4, 120
Bulunan eşyanın yeri ve tarifiEşyanın kime ait olduğunun tespitiCMK m.121
Kişinin itirazları ve mülkiyet beyanlarıSonradan ileri sürülecek itirazların dayanağıCMK m.121/2
MühürlemeDelilin değiştirilmediğinin güvencesiCMK m.121/3

Aramada Kimler Hazır Bulunabilir?

Aranacak yerlerin sahibi veya eşyanın zilyedi aramada hazır bulunabilir. Kendisi bulunmazsa temsilcisi veya ayırt etme gücüne sahip hısımlarından biri ya da kendisiyle birlikte oturan bir kişi veya komşusu hazır bulundurulur (CMK m.120/1). Kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz (m.120/3). Bu hak, aramanın kararda gösterilen sınırlar içinde yapılıp yapılmadığının denetlenmesi bakımından önemlidir. Arama sırasında kişinin avukatını araması engellenmemeli ve avukat geldiğinde arama yerine alınmalıdır. Arama sırasında bulunan eşyanın nereden ve nasıl çıkarıldığının hazır bulunanlar tarafından görülmesi, sonradan “eşyanın aramada bulunduğu” yönündeki tespitlere yapılacak itirazlarda belirleyici olur. Arama sırasında hazır bulunan kişilerin itirazlarının tutanağa yazılması da istenebilir.

Arama Sonunda Verilecek Belge ve Belgelerin İncelenmesi

Arama sonrası haklar
KonuKuralDayanak
Arama belgesiİstem üzerine aramanın dayanağı ve fiilin niteliğini gösteren belgeCMK m.121/1
Eşya listesiİstem üzerine elkonulan veya koruma altına alınan eşyanın listesiCMK m.121/1
Sonuçsuz aramaŞüpheyi haklı kılan bir şey bulunmadıysa bunu belirten belgeCMK m.121/1
Mülkiyet beyanıKişinin eşyanın mülkiyetine ilişkin görüş ve iddiaları belgelere yazılırCMK m.121/2
MühürlemeEşyanın tam defteri yapılır; resmi mühürle mühürlenir veya işaret konurCMK m.121/3
Belge ve kâğıtlarİnceleme yetkisi yalnız savcı ve hâkime ait; zilyet kendi mührünü de koyabilirCMK m.122/1-2
İlgisiz belgelerSuçla ilgisi olmayan belge ve kâğıtlar geri verilirCMK m.122/3

Aramanın sonunda hakkında arama yapılan kişiye, istemi üzerine aramanın yapıldığını ve soruşturma veya kovuşturma konusu fiilin niteliğini belirten bir belge verilir. Elkonulan veya koruma altına alınan eşyanın listesini içeren bir defter de istem üzerine verilir. Arama sonucunda şüpheyi haklı kılan bir şey bulunmamışsa, bunu belirten bir belge de verilir (CMK m.121/1). Bu son belge, sonradan kişinin itibarını korumak ve olası tazminat taleplerinde dayanak oluşturmak bakımından önemlidir. Kişinin elkonulan eşyanın mülkiyetine ilişkin görüş ve iddiaları da bu belgelere yazılır (m.121/2). Arama sırasında ele geçirilen belge ve kâğıtları inceleme yetkisi yalnızca Cumhuriyet savcısı ve hâkime aittir. Kolluk görevlileri bu belgeleri inceleyemez. Belgelerin zilyedi kendi mührünü de koyabilir veya imzasını atabilir; mührün kaldırılması sırasında hazır bulunmak üzere çağrılır (m.122/1-2). Elkonulan eşyanın iadesi için el konulan eşyam ne olacak rehberine bakabilirsiniz.

Avukat Bürolarında Arama

Avukat büroları, meslek sırrının korunması amacıyla özel bir güvenceye sahiptir. Avukat büroları ancak mahkeme kararıyla, kararda belirtilen olayla ilgili olarak ve Cumhuriyet savcısının denetiminde aranabilir. Baro başkanı veya onu temsil eden bir avukat aramada hazır bulundurulur (CMK m.130/1). Elkonulan bir şeyin avukat ile müvekkili arasındaki mesleki ilişkiye ait olduğu ileri sürülürse, bu şey ayrı bir zarf veya pakete konularak mühürlenir ve karar sulh ceza hâkiminden veya mahkemeden istenir. Hâkim, elkonulan şeyin mesleki ilişkiye ait olduğunu saptarsa bu şey derhâl avukata iade edilir ve yapılan işleme ilişkin tutanaklar ortadan kaldırılır (m.130/2). Bu kararlar yirmi dört saat içinde verilir. Bu düzenleme, savunma hakkının özünü korur.

Aramada Başka Bir Suçun Delili Bulunursa

Arama sırasında, yürütülen soruşturmayla ilgisi olmayan ama başka bir suçun işlendiği şüphesini uyandıran bir delil bulunabilir. Bu durumda delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet savcılığına derhâl bildirilir (CMK m.138/1). Ancak bu hüküm, hukuka uygun bir arama sırasında tesadüfen ortaya çıkan deliller içindir. Arama kararının kapsamı dışına çıkılarak, kararda gösterilmeyen yerlerde veya kararın amacıyla ilgisi olmayan eşyalar üzerinde bilinçli olarak arama yapılması, tesadüfi delil kavramıyla açıklanamaz. Örneğin belirli bir belgeyi aramak için verilen bir kararla bütün konutun ve bütün dijital cihazların ayrıntılı olarak incelenmesi, kararın sınırlarının aşılması sorununu doğurur.

Adli Arama ile Önleme Araması Arasındaki Fark

Ceza Muhakemesi Kanunundaki arama, işlenmiş bir suçla ilgili olarak yapılan adli aramadır. Önleme araması ise tehlikenin veya suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla, sulh ceza hâkiminin kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde mülki amirin yazılı emriyle yapılır (PVSK m.9). Önleme araması talep yazısında arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle birlikte gösterilmesi gerekir. Önleme araması yalnızca kanunda sayılan yerlerde, örneğin toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapıldığı yerlerde, halkın topluca bulunduğu yerlerde, umuma açık yerlerde ve toplu taşıma araçlarında yapılabilir. Konutta, yerleşim yerinde ve kamuya açık olmayan işyerlerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamaz. Önleme araması sırasında suç delili bulunursa, bundan sonraki işlemler Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre yapılır. Önleme araması ile adli arama farkı için önleme araması ve adli arama farkı, kolluğun durdurma ve kaba üst araması yetkisi için kaba üst araması ve sınırı, araç aramaları için polis aracımı durdurup aradı rehberlerine bakabilirsiniz.

Hukuka Aykırı Aramanın Sonuçları

Hukuka aykırı aramanın sonuçları
SonuçİçerikDayanak
Delil yasağıKanuna aykırı elde edilen delil reddolunurCMK m.206/2-a; AY m.38/6
Temyiz sebebiHükmün hukuka aykırı delile dayanması kesin hukuka aykırılıkCMK m.289/1-i
TazminatArama kararı ölçüsüz biçimde gerçekleştirilen kişi tazminat isteyebilirCMK m.141/1-i
Haksız arama suçuHukuka aykırı olarak üst veya eşya araması yapan kamu görevlisi: 3 ay–1 yılTCK m.120
Konut dokunulmazlığının ihlaliKamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenirse ceza bir kat artırılırTCK m.116, 119/1-e

Kanunun öngördüğü karar olmadan, yetkisiz merciin emriyle, kararda gösterilmeyen bir yerde veya gece yasağına aykırı olarak yapılan arama hukuka aykırıdır. Bu aramada elde edilen deliller hükme esas alınamaz (CMK m.206/2-a). Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması temyizde kesin hukuka aykırılık sebebidir (m.289/1-i). Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen kişi Devletten tazminat isteyebilir (m.141/1-i). Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisi üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.120). Konuta hukuka aykırı olarak girilmesi ise konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturabilir ve kamu görevinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması hâlinde ceza bir kat artırılır (m.116, 119/1-e). Hukuka aykırı delil kavramı için hukuka aykırı deliller, kararsız arama ile bulunan delillerin durumu için arama kararı olmadan bulunan uyuşturucu rehberlerine bakabilirsiniz.

Arama Sonrası Başvuru Yolları

Aramanın hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa bu durum farklı yollarla ileri sürülebilir. Soruşturma evresinde ilk ifadede ve sonraki dilekçelerde aramanın hangi yönden hukuka aykırı olduğu açıkça belirtilmelidir. Hâkim kararına dayanan aramalarda, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde kararı veren merciye itiraz edilebilir (CMK m.268/1). Kovuşturma evresinde ise hukuka aykırı arama ile elde edilen delillerin hükme esas alınmaması talep edilir. Aramayı yapan görevliler hakkında ayrıca suç duyurusunda bulunulabilir. Arama sonunda bir şey bulunmamış ve kişi zarar görmüşse, ölçüsüz arama nedeniyle tazminat da istenebilir (m.141/1-i). Bu yolların birlikte değerlendirilmesi ve her aşamada itirazın kayda geçirilmesi gerekir.

Örnek Durumlar

Arama örnekleri
DurumDeğerlendirmeDayanak
Kolluk amirinin yazılı emriyle konutta aramaHukuka aykırı; konutta kolluk amiri yetkisizCMK m.119/1
Savcının yazılı emriyle, gecikmede sakınca gerekçesiyle konutta gündüz aramaMümkünCMK m.119/1
Gece 02.00’de, suçüstü olmadan ve gerekçe gösterilmeden konutta aramaGece yasağına aykırıCMK m.118
Kararda A adresi yazılıyken B adresinde aramaKararın kapsamı dışındaCMK m.119/2
Savcı yokken iki tanık bulundurulmadan konut aramasıUsule aykırılıkCMK m.119/4
Avukatın arama yerine alınmamasıKanuna aykırıCMK m.120/3
Kolluğun ele geçirilen özel belgeleri incelemesiİnceleme yetkisi yalnız savcı ve hâkimdeCMK m.122/1
Konutta önleme aramasıYapılamazPVSK m.9
Kolluk tarafından izlenen şüphelinin girdiği eve girilmesiÜçüncü kişi sınırlaması uygulanmazCMK m.117/3

Adım Adım: Kapınıza Arama İçin Gelindiğinde

  1. Kararı veya yazılı emri görmek isteyin: Kimin verdiği, hangi fiil için ve hangi adres için olduğu.
  2. Yetkiyi kontrol edin: Konutta kolluk amirinin emri yeterli değildir.
  3. Saati not edin: Gece vakti arama kural olarak yasaktır.
  4. Avukatınızı arayın: Avukatın hazır bulunmasına engel olunamaz.
  5. Tanıkları kontrol edin: Savcı yoksa iki kişi bulunmalıdır.
  6. Aramayı izleyin: Eşyanın nereden çıkarıldığını görün; itirazlarınızı söyleyin.
  7. Tutanağı okuyun: İmzalamadan önce eksiklikleri ve itirazlarınızı tutanağa yazdırın.
  8. Belge isteyin: Arama belgesi ve elkonulan eşya listesi.

Sık Yapılan Hatalar

  • Kararı görmek istememek: Kararın dayanağı, adresi ve süresi mutlaka sorulmalıdır.
  • Avukatı çağırmamak: Avukatın hazır bulunmasına engel olunamaz.
  • Tutanağı okumadan imzalamak: Bulunan eşyanın yeri ve itirazlar tutanağa yazılmalıdır.
  • Arama belgesini istememek: Sonuçsuz arama da belgelendirilmelidir.
  • Hukuka aykırılığı geç ileri sürmek: İlk ifadeden itibaren itiraz kayda geçirilmelidir.
  • Aramaya fiziken direnmek: Hukuka aykırı olduğu düşünülse bile itiraz hukuki yollarla yapılmalıdır.

⚠️ Direnmeyin, kayda geçirin: Aramanın hukuka aykırı olduğunu düşünseniz bile fiziki olarak direnmeyin. Kararı görmek istediğinizi, avukatınızın gelmesini beklemek istediğinizi ve itirazlarınızı açıkça söyleyin; bunların tutanağa yazılmasını isteyin. Aramanın hukuka uygunluğu sonradan savcılık, mahkeme ve kanun yolu önünde denetlenir.

Arama kararının hukuka uygunluğu, hukuka aykırı delillerin dışlanması, elkonulan eşyanın iadesi ve tazminat talepleri için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Hukuka Aykırı Arama ile Elde Edilen Delilin Dışlanması Talep Dilekçesi Örneği

ANKARA … ASLİYE CEZA MAHKEMESİNEDOSYA NO: 2026/… Esas SANIK: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … KONU: Hukuka aykırı konut araması ile elde edilen delillerin hükme esas alınmaması talebimizin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- CMK m.119/1 bakımından: Müvekkilin … adresindeki konutunda … tarihinde yapılan arama, dosyadaki tutanağa göre … Emniyet Müdürlüğü şube müdürünün yazılı emrine dayanmaktadır. Konutta arama ancak hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılabilir. Konutta kolluk amirinin yazılı emriyle arama yapılması kanunen mümkün değildir.2- CMK m.118 bakımından: Arama tutanağına göre işlem saat 01.30’da başlamıştır. Konutta gece vaktinde arama yapılamaz. Olayda suçüstü hâli bulunmadığı gibi, gecikmesinde sakınca bulunan bir durumun varlığı da tutanakta gerekçelendirilmemiştir.3- CMK m.119/4 ve m.120/3 bakımından: Savcı hazır olmaksızın yapılan aramada ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmamıştır. Müvekkilin avukatını arama talebi de karşılanmamış ve avukat gelmeden arama tamamlanmıştır.4- AY m.38/6 ile CMK m.206/2-a ve m.217/2 bakımından: Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez. Bu arama sonucunda ele geçirildiği belirtilen eşya ve buna ilişkin tutanak, müvekkil aleyhine delil olarak değerlendirilemez. Gerekçeli kararda bu delillerin hukuka aykırı elde edilen deliller arasında ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekmektedir (CMK m.230/1-b).HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.21, 38; 5271 sayılı CMK m.116, 118, 119, 120, 206, 217, 230 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Arama tutanağı, arama emri, dosya kapsamı.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle hukuka aykırı arama sonucu elde edilen delillerin hükme esas alınmamasına ve müvekkilin beraatine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Sanık Müdafii Av. …

Sık Sorulan Sorular

Arama için ne gerekir?

Kişinin yakalanabileceği veya delil elde edilebileceği hususunda makul şüphe (CMK m.116).

Evimi polis kararsız arayabilir mi?

Hayır. Konutta hâkim kararı veya gecikmede sakınca varsa savcının yazılı emri gerekir; kolluk amiri yetkisizdir (CMK m.119/1).

Üstümü kim arayabilir?

Hâkim kararı, gecikmede sakınca varsa savcı, savcıya ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emriyle (CMK m.119/1).

Arama kararında neler yazmalı?

Fiil, aranacak kişi veya adres ve geçerlilik süresi (CMK m.119/2).

Gece evimde arama yapılabilir mi?

Kural olarak hayır; suçüstü, gecikmede sakınca ve firari yakalama hâlleri hariç (CMK m.118).

Gece vakti ne zaman başlar?

Güneşin batmasından bir saat sonra başlar, doğmasından bir saat öncesine kadar sürer (TCK m.6/1-e).

Aramada avukatım bulunabilir mi?

Evet. Avukatın hazır bulunmasına engel olunamaz (CMK m.120/3).

Ben evde yokken arama yapılırsa?

Temsilciniz, hısımınız, birlikte oturan kişi veya komşu bulundurulur (CMK m.120/1).

Savcı yoksa kimler bulunmalı?

İhtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi (CMK m.119/4).

Arama sonunda belge alabilir miyim?

Evet. İstem üzerine; bir şey bulunmadıysa bu da belgelenir (CMK m.121/1).

Polis özel belgelerimi okuyabilir mi?

Hayır. İnceleme yetkisi savcı ve hâkime aittir (CMK m.122/1).

Telefonumda arama için kim karar verir?

Hâkim; gecikmede sakınca varsa savcı, 24 saatte hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1).

Suçla ilgisi olmayan kişinin evi aranabilir mi?

Kişinin veya delilin orada bulunduğunu kabul ettiren olaylar varsa (CMK m.117/2).

Önleme araması evde yapılabilir mi?

Hayır. Konutta ve kamuya açık olmayan işyerinde önleme araması yapılamaz (PVSK m.9).

Hukuka aykırı aramada bulunan delil kullanılır mı?

Hayır. Kanuna aykırı elde edilen delil reddolunur (CMK m.206/2-a; AY m.38/6).

Hukuka aykırı arama suç mudur?

Evet. Hukuka aykırı üst veya eşya araması yapan kamu görevlisine 3 ay–1 yıl hapis (TCK m.120).

Ölçüsüz arama için tazminat isteyebilir miyim?

Evet (CMK m.141/1-i).

Avukat bürosu nasıl aranır?

Mahkeme kararıyla, savcı denetiminde ve baro temsilcisi hazır bulunarak (CMK m.130/1).

Aramada başka suçun delili bulunursa?

Muhafaza altına alınır ve savcılığa derhâl bildirilir (CMK m.138/1).

Rıza gösterirsem kararsız arama yapılabilir mi?

Kanun rızayı karar veya emir yerine geçen bir hâl olarak düzenlemez; kararı görmek istediğinizi tutanağa yazdırın.

Aramaya direnmeli miyim?

Hayır. İtirazınızı söyleyin, tutanağa yazdırın ve hukuki yollara başvurun.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Arama: karar, sınır ve hukuka aykırı delil
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, CMK, TCK ve PVSK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk