Uyuşturucu Operasyonunda Ev Araması 2026: Hâkim Kararı mı, Savcı Emri mi? Gece Araması, İki Tanık, Avukat, El Koyma ve Hukuka Aykırı Delil (CMK 116-121, 127, 134; Anayasa m.21, 38/6)

İçişleri Bakanlığı 10 Kasım 2026’da, son 17 günde 76 ilde uyuşturucu madde satıcılarına yönelik operasyonlarda 2.152 şüphelinin yakalandığını, 1.204’ünün tutuklandığını ve 364’ü hakkında adli kontrol uygulandığını açıkladı (son dakika haberimiz). Bu tür operasyonların büyük bölümü sabah saatlerinde konutlarda yapılan aramalarla başlar ve dosyanın en önemli delilleri çoğu zaman bu aramada ele geçen madde, para, hassas terazi ve telefonlardır. Bu yazı, uyuşturucu soruşturmasında ev aramasının hangi kararla yapılabileceğini, kolluğun yazılı emirle konuta girip giremeyeceğini, gece aramasının sınırlarını, aramada kimlerin bulunması gerektiğini, avukatın hazır bulunma hakkını, ev sahibi, kiracı ve aile üyelerinin durumunu, el koyma ve telefon incelemesini ve usule aykırı bir aramanın delil değerine etkisini 5271 sayılı CMK m.116-134, Anayasa m.21 ve 38/6 ile anlatıyor. Açıklamadaki dosyalar soruşturma evresindedir; suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Anayasa m.38/4).

76 İl Operasyonunun Künyesi ve Bu Yazının Kapsamı

Bakanlığın açıklamasına göre operasyonlar il emniyet müdürlüklerince, Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı ile Cumhuriyet başsavcılıklarının koordinesinde yürütüldü. 2.820 ekip, 4.785 personel, 14 hava aracı ve 39 narkotik dedektör köpeği görev aldı; 2 ton 19 kg 652 gram uyuşturucu madde ile 5.036.460 adet uyuşturucu hap ele geçirildi. Açıklama aramaların nerede ve nasıl yapıldığına, hangi kararlara dayandığına ya da el konulan eşyaya ilişkin ayrıntı içermiyor. Bu nedenle aşağıdaki anlatım, açıklamadaki operasyonlara ilişkin bir tespit değil; uyuşturucu satışı iddiasıyla yürütülen soruşturmalarda konut aramasına uygulanan kuralların genel bir incelemesidir.

Tutuklama ve adli kontrol kararlarının ayrıntılı analizi için Uyuşturucu Operasyonundan Sonra Tutuklama mı, Adli Kontrol mü? yazımıza, el konulan eşyanın iadesi için Elkonulan Telefonum, Aracım ve Param Ne Zaman İade Edilir? rehberimize bakabilirsiniz. Bu yazı bu iki konuyu tekrar etmeden aramanın kendisine odaklanıyor.

Konut Dokunulmazlığı: Anayasa m.21 Ne Söylüyor?

Anayasa’nın 21. maddesi “Kimsenin konutuna dokunulamaz.” hükmüyle başlar. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Anayasa ayrıca yetkili merciin kararının yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulmasını, hâkimin kararını el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklamasını, aksi hâlde el koymanın kendiliğinden kalkmasını öngörür.

Bu düzenlemeden üç sonuç çıkar. Birincisi, konut araması kural olarak hâkim güvencesine bağlıdır; yazılı emir istisnadır ve “gecikmesinde sakınca” şartına bağlıdır. İkincisi, yazılı emri verebilecek merci kanunla belirlenmelidir; ceza muhakemesinde bu merci CMK m.119/1 ile Cumhuriyet savcısı olarak belirlenmiştir. Üçüncüsü, Anayasa arama ile el koymayı ayrı ayrı korur: arama sırasında eşyaya el konulması, aramanın hukuka uygunluğundan bağımsız olarak kendi onay süresine tabidir.

Adli Arama ile Önleme Araması Arasındaki Fark

Uyuşturucu soruşturmalarında iki farklı arama türüyle karşılaşılır. Adli arama, işlenmiş bir suçun şüphelisini yakalamak veya delillerini elde etmek için yapılır ve CMK m.116-122’ye tabidir. Önleme araması ise tehlikenin veya suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla yapılır ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun 9. maddesinde düzenlenir. Bu ayrım ev aramaları bakımından kesindir: PVSK m.9’a göre konutta, yerleşim yerinde ve kamuya açık olmayan işyerlerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamaz. Dolayısıyla bir konutta uyuşturucu aramak için başvurulabilecek tek yol, CMK’daki adli aramadır.

Uygulamada uyuşturucu dosyalarının bir kısmı yol kontrolünde araç veya üst aramasıyla başlar; bu durumda önleme araması kararının kapsamı ve süresi belirleyici olur. Bu konu Polis Aracımı Durdurup Aradı rehberimizde ele alınıyor. Önleme araması sırasında elde edilen bir bilgiye dayanarak konuta girilecekse, bunun için ayrıca CMK m.119’a uygun bir adli arama kararı veya yazılı emri gerekir.

Arama Kararını veya Yazılı Emri Kim Verir? CMK m.119 Madde Madde

CMK m.119/1’e göre kolluk görevlileri hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hâllerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile arama yapabilir. Ancak aynı fıkranın ikinci cümlesi önemli bir sınır koyar: konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri bu yerler için yetki vermez. Kolluk amirinin yazılı emriyle yapılan diğer aramaların sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhâl bildirilir.

“Gecikmesinde sakınca bulunan hâl”, hâkim kararı beklenirse delilin kaybolacağı veya şüphelinin kaçacağı durumlardır. Savcının yazılı emriyle yapılan aramada bu durumun neden var olduğunun emirde ya da soruşturma evrakında gösterilmesi gerekir. Değerlendirmemize göre, operasyonun günler öncesinden planlandığı ve hâkim kararı almak için yeterli zamanın bulunduğu dosyalarda “gecikmesinde sakınca” gerekçesi daha sıkı denetlenmelidir; bu, savunmanın arama işlemini tartışırken sıklıkla başvurduğu bir noktadır.

Gece Araması: Ne Zaman Yapılabilir?

CMK m.118/1’e göre konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Aynı maddenin ikinci fıkrası üç istisna öngörür: suçüstü hâlleri, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ve yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi ya da tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalar. CMK gece vaktini ayrıca tanımlamaz; Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gece vakti deyimini “güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresi” olarak tanımlar. Değerlendirmemize göre aramanın başlama saatinin bu tanıma göre gece vaktine denk gelip gelmediği, o gün ve o il için güneşin doğuş saatiyle birlikte kontrol edilmelidir.

Uyuşturucu operasyonlarında aramaların sabahın erken saatlerinde başlaması yaygındır. Bu saat gece vaktine denk geliyorsa, aramanın hangi istisnaya dayandığının arama kararında, yazılı emirde veya tutanakta gösterilmesi gerekir. Gece başlayan bir aramada “gecikmesinde sakınca” gerekçesi soyut kalmışsa bu durum, aramanın hukuka uygunluğu tartışılırken ileri sürülebilecek bir itirazdır. Aramanın gündüz başlayıp geceye sarkması ise ayrı bir durumdur ve kesintisiz süren işlem olarak değerlendirilebilir; bu noktada tutanakta başlama ve bitiş saatlerinin yazılı olması önem taşır.

Aramada Kimler Bulunur? Tanıklar, Ev Sahibi ve Avukat

Cumhuriyet savcısı aramada hazır değilse, konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (CMK m.119/4). Bu kural aramanın şeffaflığını ve tutanağın güvenilirliğini sağlamaya yöneliktir; madde nerede ve nasıl bulunduysa iki bağımsız kişinin bunu görmesi amaçlanır. Tanıkların aramanın yalnızca bir bölümünde bulunması, aramanın başka bir odada tanıksız sürdürülmesi ya da tanık olarak polis memurlarının kaydedilmesi, dosyada sıkça tartışılan konulardandır.

Aranacak yerlerin sahibi veya eşyanın zilyedi aramada hazır bulunabilir; kendisi bulunmazsa temsilcisi veya ayırt etme gücüne sahip hısımlarından biri ya da kendisiyle birlikte oturan bir kişi veya komşusu hazır bulundurulur (CMK m.120/1). Şüpheli olmayan bir kişinin konutu aranıyorsa, zilyede aramaya başlamadan önce aramanın amacı hakkında bilgi verilir (CMK m.120/2). En önemlisi, kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz (CMK m.120/3). Kanun avukatın gelmesini beklemeyi zorunlu kılmaz; ancak gelen avukatın aramaya katılmasına izin verilmemesi, aramanın usule uygunluğu bakımından önemli bir eksikliktir.

Ev Sahibi, Kiracı ve Aile Üyeleri: Evde Bulunan Madde Kime Ait Sayılır?

Uyuşturucu operasyonlarında aranan konutta çoğu zaman şüpheliyle birlikte başka kişiler de yaşar: anne baba, eş, kardeşler, ev arkadaşları ya da misafirler. CMK m.117, şüpheli olmayan bu kişilerin üstü, eşyası ve konutunun da aranabileceğini kabul eder; ancak bunun için aranılan kişinin veya suç delillerinin bu yerlerde bulunduğunun kabul edilebilmesine olanak sağlayan olayların varlığı gerekir (CMK m.117/2). Bu sınırlama, şüphelinin bulunduğu yerler ile izlendiği sırada girdiği yerler hakkında geçerli değildir (CMK m.117/3).

Ortak kullanılan bir evde bulunan maddenin kime ait olduğu, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği (Anayasa m.38/7) her kişi için ayrı ayrı delillendirilmelidir. Maddenin hangi odada, kimin eşyası arasında bulunduğu, parmak izi ve DNA incelemesi, mesajlaşma kayıtları, tanık beyanları ve kişilerin kendi beyanları birlikte değerlendirilir. Değerlendirmemize göre yalnızca aynı evde oturmak, maddeyi bulundurma veya satma fiiline katılım için yeterli delil sayılmamalıdır. Aile üyelerinden birinin suçu üstlenmesi ise ayrı riskler taşır: gerçeğe aykırı biçimde suçu üstlenmek TCK m.270’te suç olarak düzenlenmiştir; bu konu Suçu Üstüne Almak rehberimizde anlatılıyor.

Yakınının saklanmasına yardım eden ya da delilleri gizleyen aile üyelerinin durumu da ayrıca değerlendirilmelidir. Suçluyu kayırma suçunda belirli yakınlar için cezasızlık hâli bulunduğundan, bu konu Yakınımı Sakladım: Suçluyu Kayırma rehberimizde ayrıca anlatılıyor.

El Koyma ve Tutanak: Neye, Kim, Hangi Sürede El Koyar?

İspat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri muhafaza altına alınır; yanında bulunduran kişinin rızasıyla teslim etmediği bu tür eşyaya el konulabilir (CMK m.123/1-2). Muhafaza altına alınan veya el konulan eşya ya da malvarlığı değerlerinin kıymeti tespit edilir (CMK m.123/3). El koyma, hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, savcıya ulaşılamayan hâllerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile yapılabilir (CMK m.127/1). Hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma, yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim kararını el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde el koyma kendiliğinden kalkar (CMK m.127/3).

Arama sonunda istem üzerine kişiye, aramanın CMK m.116 ve 117’ye göre yapıldığını ve soruşturma konusu fiilin niteliğini belirten bir belge, el konulan veya koruma altına alınan eşyanın listesini içeren bir defter ve şüpheyi haklı kılan bir şey bulunmamışsa bunu belirten bir belge verilir (CMK m.121/1). Bu belgelerde kişinin el konulan eşyanın mülkiyetine ilişkin görüş ve iddialarına da yer verilir (CMK m.121/2). El konulan eşyanın tam bir defteri yapılır ve eşya resmî mühürle mühürlenir veya üzerine işaret konulur (CMK m.121/3). Belge ve kâğıtları inceleme yetkisi ise Cumhuriyet savcısı ve hâkime aittir (CMK m.122/1).

Uyuşturucu dosyalarında mühürleme ve paketleme, ileride yapılacak ekspertiz incelemesinin güvenilirliği bakımından belirleyicidir. Arama tutanağında yazan ağırlık ile laboratuvara ulaşan maddenin ağırlığı arasındaki fark, mühür numaralarının uyuşmaması veya muhafaza zincirinin kopması, delil zinciri tartışmasının konusudur. Brüt ve net miktar ile saflık oranının cezaya etkisi Uyuşturucu Dosyasında Ekspertiz Raporu yazımızda anlatılıyor.

Telefon ve Bilgisayar: CMK m.134 ve Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı

Uyuşturucu satışı iddiasıyla yürütülen soruşturmalarda en önemli delillerden biri, şüphelinin telefonundaki mesajlaşma kayıtlarıdır. Telefon ve bilgisayarda arama, CMK m.134’e tabidir. Buna göre bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması hâlinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, kayıtlardan kopya çıkarılmasına ve kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine karar verilir. Savcının verdiği kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkimin aksine karar vermesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözülen metinler derhâl imha edilir (CMK m.134/1).

Şifrenin çözülememesi, gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması ya da işlemin uzun sürecek olması hâlinde cihazlara el konulabilir; şifre çözülüp kopyalar alındığında cihazlar gecikmeksizin iade edilir (CMK m.134/2). El koyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır ve bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir; bu husus tutanağa geçirilir (CMK m.134/3-4).

mevzuat.gov.tr’deki konsolide metnin dipnotuna göre Anayasa Mahkemesi CMK m.134’ü iptal etmiş ve iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra, 25 Şubat 2027’de yürürlüğe gireceğine karar vermiştir. Anayasa m.153 uyarınca iptal hükmü bu tarihe kadar yürürlüğe girmediğinden, bugün yapılan telefon ve bilgisayar incelemelerinde CMK m.134 uygulanmaya devam eder. Yasama organının bu tarihe kadar yeni bir düzenleme yapıp yapmayacağı izlenmelidir. İptal kararının dijital delillere etkisi Dijital Deliller: Telefon ve Bilgisayar İncelemesi yazımızda ayrıntılı olarak ele alınıyor.

Telefonda bulunan mesajlar ile iletişimin denetlenmesi farklı tedbirlerdir. Geçmiş yazışmaların cihaz üzerinden incelenmesi CMK m.134’e, devam eden iletişimin dinlenmesi ve kayda alınması ise CMK m.135’e tabidir. İkincisi için ayrı bir hâkim kararı gerekir; bu ayrım Telefonum Dinlendi rehberimizde anlatılıyor.

Araç, Para ve Taşınmaz: El Koyma ile Müsadere Arasındaki Fark

El koyma soruşturma ve kovuşturma süresince uygulanan geçici bir koruma tedbiridir; müsadere ise mahkûmiyetle birlikte verilen ve mülkiyetin Devlete geçmesi sonucunu doğuran bir güvenlik tedbiridir. Aramada bulunan eşya ilk aşamada CMK m.123 ve 127’ye göre el koyma konusu olur. Taşınmazlara, kara, deniz ve hava ulaşım araçlarına, banka hesaplarına, hak ve alacaklara, ortaklık paylarına ve kiralık kasa mevcutlarına el koyma ise CMK m.128’de ayrıca düzenlenir. Bu hüküm uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretini (TCK m.188) kapsadığından, suçun işlendiğine ve malvarlığı değerinin bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi varsa bu tür değerlere de el konulabilir. CMK m.128 kapsamında el koymaya ancak hâkim karar verebilir (CMK m.128/9); el koyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre MASAK, BDDK, SPK gibi kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır ve bu rapor en geç üç ay içinde hazırlanır, özel sebepler zorunlu kıldığında iki ay daha uzatılabilir (CMK m.128/1). Araca ilişkin karar sicile, taşınmaza ilişkin karar tapu kütüğüne şerh verilerek icra edilir (CMK m.128/3-4).

TCK m.54/3’e göre suçta kullanılan eşyanın müsaderesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında müsaderesine hükmedilmeyebilir. Birden fazla kişinin paydaş olduğu eşyada yalnızca suça iştirak eden kişinin payının müsaderesine hükmolunur (TCK m.54/6). El konulan eşyanın soruşturma sırasında geri verilmesi CMK m.131’e göre istenebilir; ret kararlarına itiraz edilebilir. İade yolları Elkonulan Telefonum, Aracım ve Param Ne Zaman İade Edilir? ve Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı ve Beraat Sonrası Elkonulan Paranın İadesi yazılarımızda ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Usule Aykırı Aramanın Sonucu: Hukuka Aykırı Delil Tartışması

Anayasa m.38/6’ya göre kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez. CMK bu ilkeyi üç ayrı hükümle uygular: kanuna aykırı olarak elde edilmiş bir delilin ortaya konulması istemi reddolunur (CMK m.206/2-a); yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m.217/2); mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir (CMK m.230/1-b).

Değerlendirmemize göre arama işlemindeki eksiklikler iki gruba ayrılabilir. Birinci grupta aramanın yetkisiz bir merciin emriyle yapılması (örneğin konutta kolluk amirinin emriyle arama), hiç karar veya emir bulunmaması ya da kararın kapsamadığı bir adreste arama yapılması gibi doğrudan yetkiye ilişkin eksiklikler yer alır; bu tür aramalarda elde edilen bulguların hukuka aykırı delil sayılması tartışmasının güçlü olduğu kabul edilir. İkinci grupta tanık sayısının eksikliği, tutanağın geç düzenlenmesi veya bazı bilgilerin eksik yazılması gibi şekle ilişkin aksaklıklar bulunur; bunların sonucu, eksikliğin delilin güvenilirliğini ne ölçüde etkilediğine göre somut dosyada değerlendirilir. Bu nedenle “tanık yoksa arama geçersizdir” gibi kesin bir kural kurmak doğru olmaz; ancak eksiklik, diğer delillerle birlikte beraat veya delil yetersizliği tartışmasını güçlendirebilir.

Hukuka aykırı arama itirazı, soruşturmanın her aşamasında dile getirilebilir: ifade ve sorgu sırasında, tutuklama kararına itirazda, iddianameye karşı savunmada ve duruşmada delillerin tartışılması aşamasında. Önemli olan, itirazın somut olgularla ve tutanaktaki çelişkilerle desteklenmesidir. Bu konuda Uyuşturucu Dosyasında Beraat Sebepleri yazımız ayrıntılı bir çerçeve sunuyor.

Gözaltı, İfade, İtiraz ve Tazminat Süreleri

Ev aramasının ardından şüpheli çoğunlukla gözaltına alınır. Gözaltı süresi yakalama anından itibaren yirmi dört saattir; toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (CMK m.91/1, 91/3). Yakalanan kişi, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi veya birinci ya da ikinci derece kan hısımı, gözaltına ve süre uzatımına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir (CMK m.91/5). Şüpheliye müdafi seçme hakkı ve susma hakkı hatırlatılır (CMK m.147/1-c, e); TCK m.188/3 gibi alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK m.150/3). Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu imal ve ticareti suçlarında gözaltındaki şüphelinin müdafi ile görüşme hakkı hâkim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir; bu sürede ifade alınamaz (CMK m.154/2).

CMK m.141/1’e göre hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen (bent i) ve eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı hâlde el konulan, korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişiler (bent j) maddi ve manevi zararlarını Devletten isteyebilir. 7499 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra m.141/1’in (e), (f) ve (l) bentlerindeki istemler Tazminat Komisyonuna yöneltilir; (i) ve (j) bentlerindeki istemler ise ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır (CMK m.142/2). Ödeme aşaması Tazminat Komisyonu Kararından Sonra Ödeme yazımızda anlatılıyor. Tutuklama ve tutukluluk incelemesine ilişkin süreler ise tutuklama yazımızda ayrıca ele alındı.

Varsayımsal Örnekler

Varsayımsal örnek 1 — Kolluk amirinin emriyle konut araması: A’nın evinde, uyuşturucu satışına ilişkin bir ihbar üzerine yalnızca ilçe emniyet amirinin yazılı emriyle arama yapılıyor ve bir miktar madde bulunuyor. CMK m.119/1’in ikinci cümlesine göre konutta arama ancak hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle yapılabilir. Değerlendirmemize göre bu durumda aramanın yetkisiz bir emre dayandığı ve bulgunun hukuka aykırı delil niteliği taşıdığı, savunmada öncelikle ileri sürülmesi gereken bir itirazdır.

Varsayımsal örnek 2 — Kiraya verilen dairede bulunan madde: B, sahibi olduğu daireyi bir yıl önce kiraya vermiştir. Kiracının dairesinde yapılan aramada madde bulunuyor ve B de ifadeye çağrılıyor. B’nin kira sözleşmesini, kira ödemelerini ve daireyi fiilen kullanmadığını gösteren belgeleri sunması, maddeyle bağlantısının bulunmadığını ortaya koymak bakımından önemlidir. Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği yalnızca mülkiyet, bulundurma fiiline katılım için yeterli değildir.

Varsayımsal örnek 3 — Tutuklama kararına itiraz süresi: C hakkında 6 Kasım 2026 Cuma günü tutuklama kararı veriliyor ve karar aynı gün kendisine ve müdafiine bildiriliyor. İtiraz süresi iki haftadır ve hafta olarak belirlenen süre, başladığı günün son haftada aynı adı taşıyan gününün mesai saati bitiminde sona erer (CMK m.268/1, 39/2). Bu durumda son gün 20 Kasım 2026 Cuma günüdür. İtirazda arama tutanağındaki eksiklikler de ileri sürülebilir.

Varsayımsal örnek 4 — Aile aracına el konulması: D’nin babasına ait araç, D tarafından madde taşımak için kullanıldığı iddiasıyla el koyma konusu oluyor. Baba, aracın kendisine ait olduğunu, D’nin fiilinden haberi olmadığını ve aracı günlük işlerinde kullandığını belgeleyerek CMK m.131’e göre iade isteyebilir. Mahkûmiyet hâlinde bile iyiniyetli üçüncü kişiye ait eşyanın müsaderesine hükmedilemez (TCK m.54/1).

Ne Yapmalı? Şüpheli, Aile ve Ev Sahibi İçin Adım Adım

Sık Yapılan Hatalar

Ev araması dışında kalan konular için de rehberlerimiz bulunuyor: satış ile kullanma ayrımı için Kullanma (TCK 191) ile Ticaret (TCK 188) Ayrımı, başka bir şüphelinin “ondan aldım” beyanının ağırlığı için Hakkımda “Ondan Aldım” Beyanı Var, dosya inceleme kısıtlaması için Uyuşturucu Dosyasında Kısıtlama Kararı ve görevli mahkeme için Uyuşturucu Davası Hangi Mahkemede Görülür? sayfalarımıza bakabilirsiniz. Son operasyonlara ilişkin gelişmeler Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızda güncelleniyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Polis savcı emriyle evime girip arama yapabilir mi?

Evet, ancak yalnızca gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle. Kural olarak konut araması hâkim kararıyla yapılır (CMK m.119/1, Anayasa m.21).

Emniyet müdürünün yazılı emri ev araması için yeterli mi?

Hayır. Kolluk amirinin yazılı emri, savcıya ulaşılamayan hâllerde bazı aramalar için yetki verir; ancak konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle yapılabilir (CMK m.119/1).

Gece evimde arama yapılabilir mi?

Konutta gece vaktinde arama kural olarak yapılamaz. Suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ve firari yakalama amacıyla yapılan aramalar istisnadır (CMK m.118). Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zaman dilimidir (TCK m.6/1-e).

Aramada tanık bulunması zorunlu mu?

Cumhuriyet savcısı hazır değilse konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (CMK m.119/4).

Avukatım aramaya katılabilir mi?

Evet. Kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz (CMK m.120/3). Kanun avukatın gelmesini beklemeyi zorunlu kılmaz, ancak gelen avukatın katılması engellenemez.

Annemin evinde arama yapıldı, o da şüpheli mi sayılır?

Hayır, aranan konutun sahibi olmak tek başına şüpheli sayılmak anlamına gelmez. Şüpheli olmayan kişinin konutu, delillerin orada bulunduğunu kabul ettiren olaylar varsa aranabilir (CMK m.117). Bulunan maddenin kime ait olduğu her kişi için ayrı delillerle belirlenir.

Telefonuma el konuldu, ne zaman geri alırım?

Şifrenin çözümü ve gerekli kopyaların alınmasından sonra el konulan cihazlar gecikmeksizin iade edilir (CMK m.134/2). Cihaz suçta kullanılan eşya olarak müsadere talebine konu değilse CMK m.131’e göre iade istenebilir.

CMK 134 iptal edildi, telefon incelemesi artık yapılamaz mı?

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı 25 Şubat 2027’de yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar CMK m.134 uygulanmaya devam eder; yeni bir yasal düzenleme yapılıp yapılmayacağı izlenmelidir.

Usule aykırı aramada bulunan uyuşturucu delil olur mu?

Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m.38/6; CMK m.206/2-a, 217/2). Yetkisiz emirle yapılan aramalar ile şekle ilişkin eksiklikler aynı sonucu doğurmayabilir; değerlendirme somut dosyaya göre yapılır.

El konulan aracım babama ait, ne yapmalıyım?

Babanız aracın kendisine ait olduğunu ve fiilden haberi olmadığını belgeleyerek CMK m.131’e göre iade isteyebilir. İyiniyetli üçüncü kişilere ait eşyanın müsaderesine hükmedilemez (TCK m.54/1).

Haksız arama nedeniyle tazminat isteyebilir miyim?

Arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen ve eşyasına koşulları oluşmadığı hâlde el konulan kişiler maddi ve manevi zararlarını Devletten isteyebilir (CMK m.141/1-i, j). Süre, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıldır (CMK m.142/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Uyuşturucu soruşturmalarında Hukukçular Evi; arama kararı veya yazılı emrin dayanağını, kapsamını ve süresini inceler; arama, el koyma ve muhafaza tutanaklarını ekspertiz raporlarıyla karşılaştırır; gözaltı ve ifade aşamasında müdafilik yapar; tutuklama, adli kontrol, el koyma ve iade istemlerine ilişkin itiraz dilekçelerini hazırlar; telefon ve bilgisayar incelemelerine ilişkin kararların hâkim onayı süreçlerini takip eder; üçüncü kişilere ait araç, para ve taşınmazların iadesi için başvuruları yürütür ve dosya kapandıktan sonra CMK m.141 kapsamındaki tazminat istemlerinde vekillik yapar. Her dosya kendi delilleri üzerinden değerlendirilir; sonuç hakkında önceden bir taahhütte bulunulmaz. Bilgi için 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: İçişleri Bakanlığının 10/11/2026 tarihli “76 İlde Uyuşturucu Madde Satıcılarına Yönelik Operasyonlarda 2 Ton 19 Kg Uyuşturucu ve 5 Milyon Hap Ele Geçirildi” başlıklı açıklaması; Anayasa m.21, 38/4, 38/6, 38/7, 153; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.39, 91, 95, 100, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 127, 128, 131, 134, 135, 141, 142, 147, 150, 153, 154, 206, 217, 230, 268 (m.134’e ilişkin Anayasa Mahkemesi iptal kararı, yürürlük 25/2/2027, mevzuat.gov.tr konsolide metin dipnotu); 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.6/1-e, 54, 55, 188, 270, 283; 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu m.9; 7499 sayılı Kanun. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki danışmanlık yerine geçmez.