Dijital Verilerime El Konuldu: Telefon ve Bilgisayar İncelemesi (CMK 134), Kopya Hakkı, İtiraz, İade ve AYM İptal Kararı

Telefon, bilgisayar, tablet veya harici diskteki verilere soruşturmada erişim, CMK m.134’teki özel usule bağlıdır. Bu usule göre kararı hâkim verir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da verebilir, ancak savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Karar için iki şart birlikte aranır: somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması. Cihaza ancak şifre çözülemiyorsa, gizlenmiş bilgilere ulaşılamıyorsa veya işlem uzun sürecekse el konulabilir. El koyma sırasında bütün verilerin yedeği alınır ve bu yedeğin bir kopyası şüpheliye veya vekiline verilir. Anayasa Mahkemesi 12/2/2026 tarihli kararıyla CMK m.134’ü iptal etmiştir. Ancak iptal 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe gireceğinden, madde bu tarihe kadar uygulanmaya devam eder.

Kanun Metni: CMK m.134

“(1) Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması halinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir.”

Madde, koruma tedbirleri arasında özel bir yere sahiptir. Olağan el koyma hükümleri (CMK m.123 vd.) ispat aracı olarak yararlı görülen eşyanın muhafaza altına alınmasını düzenlerken, m.134 doğrudan dijital verilere, yani kişinin haberleşmesine, özel hayatına ve kişisel verilerine ulaşılmasını sağlayan işlemleri düzenler. Anayasa m.20 herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkını, m.22 ise haberleşme hürriyetini ve haberleşmenin gizliliğini güvence altına alır. Bir telefonun veya bilgisayarın incelenmesi bu hakların tamamına aynı anda dokunduğundan, kanun bu tedbiri sıkı şartlara bağlamıştır.

Maddenin bugünkü hâli iki değişikliğin ürünüdür. 21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanunla birinci fıkraya “somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı” şartı eklenmiş ve dördüncü fıkradaki kopya verilmesi için aranan “istemesi hâlinde” ibaresi kaldırılmıştır. 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanunla ise gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısına karar yetkisi tanınmış, bu kararların yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulması öngörülmüş ve ikinci fıkraya “işlemin uzun sürecek olması” hâli eklenmiştir.

Kararın Şartları

Tablonun üçüncü satırı, maddenin en güçlü güvencesidir: dijital verilere erişim son çare niteliğindedir ve başka yolla delil elde etme imkânı bulunması hâlinde bu tedbire başvurulamaz. Kararda bu şartın somut olarak gerekçelendirilmemiş olması, elde edilen verilerin hukuka aykırılığı itirazının en önemli dayanağıdır. Kuvvetli şüphe şartı da aynı şekilde somut olmalıdır; yalnızca bir ihbarın varlığı veya şüphelinin olay yerinde bulunması, gerekçede somut delillerle desteklenmedikçe yeterli değildir.

El Koyma Ne Zaman Mümkün? Yerinde İnceleme ve İade

CMK m.134 ayrım yapar: kural, cihazın yerinde incelenmesi ve gerekli kopyaların alınmasıdır; cihazın kendisine el koyma ise istisnadır. Bilgisayar, program ve kütüklere şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi, gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması ya da işlemin uzun sürecek olması hâlinde, çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için bu araç ve gereçlere el konulabilir (m.134/2). Şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması hâlinde el konulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir. Kanun ayrıca cihaza el koymadan da sistemdeki verilerin tamamının veya bir kısmının kopyasının alınabileceğini düzenler; bu durumda kopyalanan veriler kâğıda yazdırılır ve tutanağa kaydedilerek ilgililer tarafından imzalanır (m.134/5).

Uygulamada cihazların aylarca adli emanette bekletilmesi sık görülen bir şikâyettir. Kanun ise şifre çözülüp kopyalar alındıktan sonra cihazın “gecikme olmaksızın” iade edilmesini açıkça emreder. Kopyalama tamamlandığı hâlde iade edilmeyen cihaz için iade talebinde bulunulmalı ve talebin reddine karşı itiraz yolu kullanılmalıdır. Adli emanetteki eşyanın iadesi için adli emanetteki eşyanın iadesi rehberine bakabilirsiniz.

Yedek ve Kopya Hakkı: Delil Bütünlüğünün Güvencesi

El koyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır ve bu yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir; bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır (CMK m.134/3-4). 6526 sayılı Kanundan önce kopyanın verilmesi şüphelinin istemine bağlıydı; değişiklikle “istemesi hâlinde” ibaresi kaldırılmıştır. Bu nedenle kopya verilmesi bugün şüphelinin talebine bağlı olmayan, işlemin kendisine ait bir yükümlülüktür.

Yedek ve kopya kuralının amacı, dijital delilin bütünlüğünü güvence altına almaktır. Dijital veriler kolaylıkla değiştirilebildiğinden, el koyma anındaki durumun sabitlenmesi ve şüphelinin elinde de aynı verilerin bulunması, sonradan ortaya çıkabilecek bir değişiklik iddiasının denetlenmesini sağlar. Uygulamada bu amaçla verilerin birebir kopyası, yani imajı alınır ve kopyanın doğruluğu özet değerlerle, yani hash değerleriyle kontrol edilir. Bu teknik işlemlerin ayrıntıları ve delil zincirinin korunması için dijital delil, imaj ve hash rehberine bakabilirsiniz.

Rıza ile İnceleme: Kanunda Ayrı Bir Hüküm Yok

Uygulamada kolluk görevlileri bazen şüpheliden telefonunu gönüllü olarak açmasını veya şifresini vermesini ister. CMK m.134, dijital verilerde arama ve kopyalama için hâkim veya savcı kararını öngörür; kanunda rızaya dayalı bir inceleme usulü ayrıca düzenlenmemiştir. Bu nedenle karar olmaksızın yalnızca rızaya dayanılarak yapılan incelemelerin hukuka uygunluğu tartışmalıdır ve bu yolla elde edilen verilerin delil olarak kullanılabilirliği somut olayda ayrıca değerlendirilir.

Şüpheli açısından bilinmesi gereken, kolluğun telefonun açılmasını veya şifrenin verilmesini talep etmesinin bir karar yerine geçmediğidir. Şüpheli bu konuda müdafiine danışma hakkına sahiptir. Tutanağa “rıza ile” yazılmış olması, rızanın gerçekten özgür iradeyle ve bilgilendirilerek verildiği anlamına gelmez; rızanın alınış koşulları da savunmada tartışılabilir. Müdafi hakkı için müdafi ve zorunlu müdafilik rehberine bakabilirsiniz.

İletişimin Tespiti ile Farkı: CMK m.135

Cihazdaki kayıtlı verilerin incelenmesi ile telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi ayrı tedbirlerdir. İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması CMK m.135’te düzenlenmiştir ve kanunda sayılan suçlarla sınırlıdır. Bu tedbir de suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması şartlarına bağlıdır. Telefonun el konulup içindeki mesajların incelenmesi m.134’ün, gerçek zamanlı dinleme veya iletişim kayıtlarının tespiti ise m.135’in konusudur. Dinleme ve iletişim tespiti için telefonum dinleniyor mu rehberine bakabilirsiniz.

Kararın Kapsamı ve Tesadüfen Elde Edilen Deliller

CMK m.134 kararı, şüphelinin kullandığı bilgisayar, program ve kütüklerle ve kararda belirtilen soruşturma konusu suçla sınırlıdır. Bir telefonun içinde soruşturmayla ilgisi olmayan çok sayıda kişisel veri bulunur; bu verilerin incelenmesi ve dosyaya konulması, kararın amacı ve kapsamıyla ölçülü olmalıdır. Kararın kapsamını aşan inceleme, kapsam dışı veriler bakımından hukuka aykırılık tartışmasını doğurur.

İnceleme sırasında soruşturmayla ilgisi olmayan başka bir suça ilişkin bir veriye rastlanması mümkündür. Kanun bu durumu ayrıca düzenlemiştir: arama veya el koyma koruma tedbirlerinin uygulanması sırasında yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ancak diğer bir suçun işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilirse, bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet savcılığına derhâl bildirilir (CMK m.138/1). Bu hüküm, tesadüfen elde edilen delilin yeni bir soruşturmanın başlangıcı olabileceğini gösterir; ancak delilin elde edildiği asıl tedbirin hukuka uygun olması, bu delilin kullanılabilirliğinin ön koşuludur.

Kovuşturma Evresinde Dijital Veriler

CMK m.134/1’in metni, işlemin “bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada” yapılacağını belirtir; iletişimin denetlenmesine ilişkin m.135 ise “soruşturma ve kovuşturmada” ifadesini kullanır. Bu farklılık nedeniyle, kovuşturma evresinde dijital verilere ilişkin yeni işlemlerin dayanağı somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir. Soruşturma evresinde alınmış verilerin kovuşturmada kullanılması ise hukuka uygun elde edilmiş olmalarına ve duruşmada tartışılmalarına bağlıdır; hâkim kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir (CMK m.217/1).

Müdafi, iddianamenin mahkeme tarafından kabul edildiği tarihten itibaren dosya içeriğini ve muhafaza altına alınmış delilleri inceleyebilir (CMK m.153/4). Dijital deliller bakımından bu, inceleme raporlarının, imaj ve kopyaların ve bunlara ilişkin tutanakların savunma tarafından denetlenebilmesi anlamına gelir. Savunmanın elindeki kopya ile dosyadaki verilerin karşılaştırılması, delil bütünlüğüne ilişkin itirazların temelini oluşturur.

Mağdurun Kendi Cihazını Delil Olarak Sunması

CMK m.134 şüphelinin cihazlarına ilişkindir. Mağdurun kendi telefonundaki tehdit, taciz veya hakaret içerikli mesajları delil olarak sunmak istemesi ise farklı bir durumdur. İspat aracı olarak yararlı görülen eşya muhafaza altına alınır; yanında bulunduran kişinin rızasıyla teslim etmediği bu tür eşyaya ise el konulabilir (CMK m.123/1-2). Bu hükmün karşıt anlamı, eşyanın rızayla teslim edilebileceğidir. Mağdur kendi cihazını veya içindeki kayıtları savcılığa teslim edebilir; bu durumda da verilerin bütünlüğünün korunması için teslimin tutanağa bağlanması ve kopyanın usulüne uygun alınması önemlidir. Mağdurun kendisine gönderilen mesajları sunması, başkasının haberleşmesine izinsiz erişimden farklıdır.

Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı: Ne Anlama Geliyor?

Anayasa Mahkemesi, 12/2/2026 tarihli ve E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla CMK m.134’ü iptal etmiştir. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra, yani 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır. Bu ertelemenin anlamı şudur: iptal hükmü yürürlüğe girinceye kadar CMK m.134 yürürlüktedir ve dijital verilere ilişkin tedbirler bu maddeye göre uygulanmaya devam eder.

İptal kararıyla ilgili iki yanlış yoruma dikkat edilmelidir. Birincisi, kararın “artık telefondan delil alınamaz” veya “bütün dijital deliller geçersiz oldu” anlamına geldiği yorumudur; bu doğru değildir, çünkü iptal henüz yürürlüğe girmemiştir ve her işlem, yapıldığı tarihte yürürlükte olan kurallara göre değerlendirilir. İkincisi, kararın hiçbir önem taşımadığı yorumudur; oysa iptal kararı, dijital verilere erişimin kanuni güvencelerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır ve yasama organının iptal yürürlüğe girmeden önce yeni bir düzenleme yapıp yapmadığı yakından takip edilmelidir. Dosyanızdaki işlemin tarihine ve yöntemine göre değerlendirme yapılması gerekir.

Hukuka Aykırı Elde Edilen Dijital Veri

Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m.38/6). Ceza yargılamasında kanuna aykırı olarak elde edilen delil reddolunur (CMK m.206/2-a) ve yüklenen suç ancak hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş delillerle ispat edilebilir (m.217/2). Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir (m.230/1-b); hükmün bu tür bir delile dayanması temyiz aşamasında hukuka kesin aykırılık sayılır (m.289/1-i).

Hukuka aykırı delil yasağının kapsamı ve sonuçları için ceza yargılamasında hukuka aykırı delil rehberine bakabilirsiniz.

İtiraz ve İade Yolları

CMK m.134 kapsamındaki karara karşı, hâkim kararlarına itiraza ilişkin genel hükümler uygulanır: itiraz, ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçeyle yapılır (CMK m.268/1). Sulh ceza hâkimliği kararlarına yapılan itirazları, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği varsa numara olarak kendisini izleyen hâkimlik inceler (m.268/3-a).

Cihazın kendisine el konulmuşsa olağan el koyma hükümleri de devreye girer. Hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma işlemi yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar (m.127/3). Zilyedliğinde bulunan eşyaya el konulan kimse hâkimden her zaman bu konuda bir karar verilmesini isteyebilir (m.127/4). El konulan eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde resen veya istem üzerine geri verilmesine karar verilir ve istemin reddi kararlarına itiraz edilebilir (m.131/1).

Sık Karşılaşılan Durumlar

Tablodaki durumların her birinde ilk adım, işlemin hangi kararla ve hangi kapsamda yapıldığının belgelere dayanarak tespit edilmesidir. Karar ve tutanaklar, sonraki bütün itirazların ve hukuka aykırılık savunmasının temelini oluşturur.

Telefonunuza El Konulduysa Adım Adım

1. Kararı ve tutanağı isteyin. Hangi merciin, hangi tarihte ve hangi kapsamda karar verdiğini öğrenin; savcı kararıysa hâkim onayının süresinde alınıp alınmadığını kontrol ettirin.
2. Tutanağı dikkatle okuyun. Cihazların listesi, seri numaraları, yedekleme yapıldığı ve kopyanın verildiği hususlarının yazıldığından emin olun.
3. Kopyanızı isteyin. Yedekten bir kopyanın size veya vekilinize verilmesi kanuni bir yükümlülüktür.
4. Şifre ve rıza konusunda müdafiinize danışın. Kararsız bir inceleme talebiyle karşılaşırsanız müdafi hakkınızı kullanın.
5. İki haftalık itiraz süresini kaçırmayın. Kararda şartların gerekçelendirilmediğini düşünüyorsanız itiraz edin.
6. İade talebinde bulunun. Kopyalar alındıktan sonra cihazın gecikmeksizin iadesini isteyin.
7. Dosyayı inceleyin. Dosyada kısıtlama kararı yoksa müdafiiniz soruşturma belgelerini inceleyebilir; kısıtlama varsa sınırlarını öğrenin.

Dijital verilere el koyma ve itiraz süreçlerinde Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Görüşmeye el koyma tutanağı, varsa karar örneği ve cihazlara ilişkin bilgilerle gelmeniz yeterlidir. Soruşturma dosyasında kısıtlama kararı bulunması hâli için dosyada kısıtlama kararı rehberine bakabilirsiniz.

İtiraz ve İade Dilekçesi Örneği

Sık Yapılan Hatalar

• Savcı kararının hiç mümkün olmadığını sanmak: 7145 sayılı Kanundan bu yana gecikmesinde sakınca varsa savcı karar verebilir; ancak 24 saat içinde hâkim onayı şarttır.
• Kopyanın ancak istenirse verildiğini düşünmek: 6526 sayılı Kanundan bu yana istem şartı yoktur.
• AYM kararıyla bütün dijital delillerin geçersiz olduğunu sanmak: İptal 25/2/2027’de yürürlüğe girer.
• Tutanağı okumadan imzalamak: Yedekleme ve kopya verilmesi hususları tutanakta yer almalıdır.
• İki haftalık itiraz süresini kaçırmak: Süre kararın öğrenilmesinden işler.
• Cihazın iadesini istememek: Kopyalar alındıktan sonra cihaz gecikmeksizin iade edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Telefonuma el konulması için hâkim kararı şart mı?

Kural olarak hâkim kararı gerekir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir, ancak bu karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1).

Savcı kararı hâkim tarafından onaylanmazsa ne olur?

Sürenin dolması veya hâkimin aksine karar vermesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir (CMK m.134/1).

Dijital verilere el koymanın şartları nelerdir?

Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması (CMK m.134/1).

Telefonuma ne zaman el konulabilir?

Şifrenin çözülememesi, gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması veya işlemin uzun sürecek olması hâlinde (CMK m.134/2). Kopyalar alındıktan sonra cihaz gecikmeksizin iade edilir.

Telefonumun kopyasını alabilir miyim?

Evet. El koyma sırasında bütün verilerin yedeği alınır ve bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir (CMK m.134/3-4). 6526 sayılı Kanundan bu yana kopya için talep şartı yoktur.

Polise telefonumun şifresini vermek zorunda mıyım?

CMK m.134, dijital verilerde arama için hâkim veya savcı kararını öngörür ve rızaya dayalı ayrı bir inceleme usulü düzenlemez. Böyle bir taleple karşılaşırsanız müdafiinize danışmanız önerilir.

AYM CMK 134’ü iptal etti mi?

Evet. Anayasa Mahkemesi 12/2/2026 tarihli ve E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla maddeyi iptal etmiştir; iptal 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir ve bu tarihe kadar madde uygulanmaya devam eder.

Hukuka aykırı alınan telefon verileri delil olur mu?

Hayır. Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m.38/6); yüklenen suç ancak hukuka uygun delillerle ispat edilebilir (CMK m.217/2).

El koyma kararına nasıl itiraz edilir?

Kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçeyle (CMK m.268/1).

Cihazım aylardır iade edilmiyor, ne yapabilirim?

Kopyalar alındıktan sonra cihazın gecikmeksizin iadesini isteyebilirsiniz (CMK m.134/2); iade talebinin reddine karşı itiraz edilebilir (m.131/1).

Telefon incelemesi ile dinleme aynı şey mi?

Hayır. Cihazdaki kayıtlı verilerin incelenmesi CMK m.134’ün, telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin tespiti ve dinlenmesi ise CMK m.135’in konusudur.

İnceleme sırasında başka bir suça ilişkin veri bulunursa ne olur?

Bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet savcılığına derhâl bildirilir (CMK m.138/1); ancak asıl tedbirin hukuka uygun olması delilin kullanılabilirliğinin ön koşuludur.

Mağdur olarak kendi telefonumu delil olarak verebilir miyim?

Evet. Eşya rızayla teslim edilebilir (CMK m.123); teslimin tutanağa bağlanması ve verilerin usulüne uygun kopyalanması önerilir.

Ailemin telefonuna da el konulabilir mi?

CMK m.134 kararı şüphelinin kullandığı bilgisayar ve kütüklerle ilgilidir; şüpheli olmayan kişilerin cihazlarına ilişkin işlemlerin kapsamı ve dayanağı somut olayda ayrıca değerlendirilir.

El koyma tutanağını imzalamak zorunda mıyım?

Tutanağı imzalamadan önce okuyun; yedekleme yapıldığının ve kopya verildiğinin yazılı olmasına dikkat edin. İtirazlarınızı tutanağa yazdırabilir, imzadan kaçınma hâlinde bunun tutanağa geçirilmesini isteyebilirsiniz.

Savcı kararına kaç gün içinde itiraz edilir?

Hâkim onayı veya hâkim kararına karşı itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268/1).

Cihaza el konulmadan veri kopyalanabilir mi?

Evet. Sistemdeki verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası el koymadan da alınabilir; veriler kâğıda yazdırılır ve tutanağa kaydedilerek ilgililere imzalatılır (CMK m.134/5).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.