Uzlaştırma teklifi, mağdurun önüne çoğu zaman dosyanın en erken aşamasında gelir — maluliyet oranı bilinmeden, zarar hesaplanmadan. Teklif kabul edildiğinde ceza dosyası kapanır ve o dosyayla birlikte tazminat davasında kullanılacak deliller de kapanır. Bu rehber kararın tazminat dosyasına etkisini, hangi hâllerde uzlaştırmanın gündeme geleceğini ve iki hazır dilekçe örneğini içeriyor.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Uzlaştırma teklifi mi geldi? Kabul etmeden önce görüşelim.
Hangi Dosyada Uzlaştırma Gündeme Gelir?
| Kazanın sonucu | Oluşan suç | Uzlaştırma |
|---|---|---|
| Yaralanma | Taksirle yaralama (TCK m. 89) | Uzlaştırmaya tabidir — şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın; bilinçli taksirle işlense dahi |
| Ölüm | Taksirle öldürme (TCK m. 85) | Uzlaştırmaya tabi değildir — kanunda sayılan suçlar arasında yer almaz |
Bunun pratik sonucu şudur: ölümlü dosyalarda tarafların kendi aralarında anlaşması ceza soruşturmasını veya kamu davasını sona erdirmez. Uzlaştırma tartışması yalnızca yaralanmalı dosyalarda gündeme gelir.
Uzlaşma Sağlanırsa Ceza Dosyasında Ne Olur?
Uzlaşma sağlandığında sonuç, edimin niteliğine ve yerine getirilme biçimine göre belirlenir:
- Edim derhâl yerine getirilirse — şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir.
- Edim ileri tarihe bırakılır veya taksitlendirilirse — kamu davasının açılması ertelenebilir.
- Edim yerine getirilmezse — kamu davası açılabilir.
Kovuşturma evresinde uzlaşma sağlandığında ise davanın düşmesine karar verilir.
Asıl Mesele: Tazminat Dosyasına Etkisi
⚠️ Uzlaşmayla birlikte kaybedilen üç şey
- Ceza dosyasındaki kusur raporu. Ceza yargılamasında alınan kusur bilirkişi raporu, tazminat dosyasında delil olarak kullanılır. Dosya kapandığında bu rapor hiç alınmamış olur.
- Toplanan deliller. Kamera kayıtları, olay yeri inceleme tutanağı, tanık beyanları ve teknik incelemeler kolluk ve savcılık eliyle toplanır. Hukuk davasında aynı delilleri kendi imkânlarınızla toplamak çok daha zordur.
- Müdahillik ve kanun yolu. Davaya katılmadan kanun yoluna gidilemez; dosya erken kapandığında bu imkân da kalkar.
Bu üç kayıp, uzlaşma bedelinin çok üzerinde bir maliyet doğurabilir. Karar, teklif edilen tutarla değil hesaplanan gerçek zararla karşılaştırılarak verilmelidir.
Kanunun Açık Hükmü: CMK m. 253/19
Bu rehberdeki her tavsiyenin arkasında tek bir madde vardır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrasına göre uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Bu istisna, Anayasa Mahkemesinin eski düzenlemeyi iptal etmesinin (26.07.2023, 2023/43 E., 2023/141 K.) ardından 7531 sayılı Kanunla (RG 14.11.2024) eklenmiştir. Aynı fıkra, şüphelinin edimini yerine getirmemesi hâlinde uzlaşma raporu veya belgesinin İcra ve İflas Kanunu’nun 38. maddesi anlamında ilam niteliğinde belgelerden sayılacağını da düzenler.
Hükmün pratik anlamı şudur: sessiz kalan bir uzlaşma belgesi, kanun gereği tazminat davasının kapısını kapatır. Mağdurun “ben yalnızca ceza yönünden anlaştım” demesi belgede yazmıyorsa ileride ispat sorunu doğurur; tazminat davasında davalı sürücü ve işleten ilk savunmayı bu fıkraya dayandırır. Sigortacı uzlaşmanın tarafı olmadığından sigortacıya karşı talep belgeyle kendiliğinden sona ermez; ancak sigortacı da mağdurun zararının uzlaşmayla karşılandığını veya haklarından vazgeçtiğini savunur. Belgeye düşülen saklı tutma şerhi ve edimin mahsup kaydı bu savunmaların tamamını keser.
⚠️ İki yanlış güvence. Birincisi, “uzlaşma sadece ceza dosyasıdır, tazminatı ayrıca isterim” düşüncesi: m. 253/19 aksini söyler. İkincisi, KTK m. 111’e güvenmek: bu madde yetersiz anlaşmaların iki yıl içinde iptalini mümkün kılar, ama iptal ayrı bir dava demektir ve süre hak düşürücüdür. Doğru sıra, önce şerh, sonra imzadır.
Uzlaşma Belgesi ve Tazminat Hakkı
Uzlaşma metninde yalnızca ceza yönünden anlaşıldığı mı, yoksa tüm tazminat haklarından feragat edildiği mi yazdığı belirleyicidir. Metinde “bu olay nedeniyle hiçbir talebim kalmamıştır” benzeri bir ifade yer alıyorsa, tazminat hakkı bakımından ayrı bir tartışma doğar.
📌 KTK m. 111 koruması
2918 sayılı Kanun’un 111. maddesi uyarınca, bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmalar ise yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.
Bu koruma uzlaşma belgeleri bakımından da değerlendirilir. Ancak korumaya güvenerek imza atmak doğru bir strateji değildir: iptal davası ek bir yargılama demektir ve ikinci fıkraya girilen hâllerde iki yıllık hak düşürücü süre işler. Doğru yol, belgeye tazminat haklarının saklı tutulduğunu baştan yazdırmaktır.
Ayrıntı: ibranameye rağmen bakiye tazminat dava dilekçesi (KTK m. 111).
Bedensel zararda uzlaşma: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, bedensel zararlarda maluliyet raporu ve aktüer hesabı gerektiğinden zararın uzlaşma anında çoğu zaman belirlenemeyeceğini kabul ederek önceki uygulamasından dönmüş; mahkemenin zararın uzlaşma anında tespit edilip edilmediğini araştırmasını ve uzlaşmada ödenen tutarı hesaplanan tazminattan mahsup etmesini istemiştir (24.02.2025, 2023/7665 E., 2025/3144 K.). Anayasa Mahkemesi de uzlaşmadan sonra belirlenebilen zarar için açılan davanın reddini mahkemeye erişim hakkının ihlali saymıştır (Ayten Usta, B. No: 2021/57168, 03.07.2025). Tıbbi hata dosyalarında uzlaşma ve ibra için malpraktiste sulh, ibra ve feragat rehberimize bakabilirsiniz.
Karar Verirken Sorulacak Beş Soru
- Maluliyet oranı belirlendi mi? Tedavi sürerken teklif gelmişse zararın büyüklüğü henüz bilinmiyor demektir.
- Teklif edilen tutar hesaplanan zararın neresinde? Aktüeryal hesap yapılmadan karşılaştırma mümkün değildir.
- Ceza dosyasında hangi deliller toplandı, hangileri toplanacak? Kusur raporu alındı mı?
- Uzlaşma metni ne diyor? Yalnızca ceza yönünden mi, yoksa tazminat haklarını da kapsıyor mu?
- Sigorta ve İMM süreçleri işletildi mi? Uzlaşma bunların yerine geçmez.
Bu sorulardan biri bile cevapsızsa, uzlaşmayı reddetmek veya sürecin ertelenmesini istemek daha güvenlidir.
Dilekçe Örneği 1 — Uzlaşmayı Kabul Etmeme ve Hakların Saklı Tutulması
[ … ] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI UZLAŞTIRMA BÜROSU’NA
(veya [ … ] ASLİYE CEZA MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE)
SORUŞTURMA / DOSYA NO: 20…/……
MAĞDUR (KATILAN): [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
ŞÜPHELİ / SANIK: [Ad Soyad]
KONU: Tarafımıza yapılan uzlaşma teklifine cevaplarımız ile tazminat haklarımızın saklı tutulduğunun bildirilmesidir.
AÇIKLAMALAR:
1. …/…/20… tarihli trafik kazası nedeniyle müvekkil yaralanmış olup, şüpheli hakkında taksirle yaralama suçundan soruşturma yürütülmektedir. Tarafımıza …/…/20… tarihinde uzlaşma teklifinde bulunulmuştur.
2. UZLAŞMAYI KABUL ETMİYORUZ. Müvekkilin tedavi süreci hâlen devam etmekte olup, sürekli iş göremezlik oranı henüz belirlenmemiştir. Zararın kapsamı bilinmeden yapılacak bir uzlaşma, müvekkilin gerçek zararının çok altında kalacaktır.
3. DELİLLERİN TOPLANMASI. Dosyada kusur durumunun tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasını, olay yerine ilişkin kamera kayıtlarının ve tanık beyanlarının toplanmasını talep ederiz. Bu delillerin ceza soruşturması kapsamında toplanması, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması bakımından zorunludur.
4. HAKLARIMIZ SAKLIDIR. 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağından ve açılmış davadan feragat edilmiş sayılacağından, uzlaşma teklifini kabul etmiyoruz. İşbu beyanımız, müvekkilin 2918 sayılı Kanun’un 85 ve devamı maddeleri ile 6098 sayılı Kanun’un 49, 54 ve 56. maddelerinden doğan maddi ve manevi tazminat haklarından herhangi bir feragat anlamına gelmez; tüm tazminat talep haklarımız saklıdır.
5. KATILMA TALEBİ. Kamu davası açılması hâlinde müvekkilin davaya katılan sıfatıyla kabulünü şimdiden talep ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER: 5271 sayılı CMK m. 253, 253/19, 237, 160, 170; 5237 sayılı TCK m. 89; 2918 sayılı KTK m. 85, 111; 6098 sayılı TBK m. 49, 54, 55, 56 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Uzlaşma teklifini KABUL ETMEDİĞİMİZİN tutanağa geçirilmesini, soruşturmanın delillerin toplanması suretiyle sürdürülmesini, kamu davası açılması hâlinde müvekkilin DAVAYA KATILAN OLARAK KABULÜNE karar verilmesini ve tüm tazminat haklarımızın SAKLI TUTULDUĞUNUN tutanakta belirtilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Mağdur Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
EKLER: Ek-1 Uzlaşma teklif formu · Ek-2 Adli rapor ve epikriz (tedavinin devam ettiğini gösterir) · Ek-3 Kaza tespit tutanağı · Ek-4 Vekâletname
Dilekçe Örneği 2 — Uzlaşma Kabul Ediliyorsa: Şerh Talebi
Uzlaşmanın kabul edildiği hâllerde bile, belgenin kapsamı sınırlandırılmalıdır. Aşağıdaki metin uzlaştırmacıya veya büroya sunulur ve tutanağa geçirilmesi istenir.
[ … ] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI UZLAŞTIRMA BÜROSU’NA
SORUŞTURMA NO: 20…/……
MAĞDUR: [Ad Soyad] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Uzlaşma tutanağına şerh düşülmesi talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Şüpheli ile aramızda uzlaşma sağlanmış olup, edim [ … ] olarak kararlaştırılmıştır.
2. Ancak işbu uzlaşma yalnızca ceza soruşturması yönünden olup, müvekkilin kazadan doğan maddi ve manevi tazminat haklarını kapsamamaktadır. 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesinin on dokuzuncu fıkrasında uzlaşmanın sağlanması hâlinde suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağı öngörüldüğünden, uzlaşmanın kapsamının belgede açıkça sınırlandırılması zorunludur.
3. Bu itibarla uzlaşma tutanağına aşağıdaki hususun şerh düşülmesini talep ederiz:
“İşbu uzlaşma yalnızca ceza soruşturması yönünden olup, mağdurun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndan doğan maddi ve manevi tazminat talep hakları saklıdır. Uzlaşma edimi, hesaplanacak tazminattan mahsup edilmek üzere kabul edilmiştir. Fazlaya ilişkin haklar saklıdır.”
4. Şerh düşülmediği takdirde uzlaşmayı kabul etmediğimizi beyan ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER: 5271 sayılı CMK m. 253/19; 2918 sayılı KTK m. 111; 6098 sayılı TBK m. 55 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki hususun uzlaşma tutanağına ŞERH DÜŞÜLMESİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Mağdur Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
EKLER: Ek-1 Uzlaşma teklif formu · Ek-2 Edim ödemesine ilişkin dekont (varsa) · Ek-3 Vekâletname
Uzlaşma Edimi Mahsup Edilir mi?
Uzlaşma kapsamında alınan bedel, tazminat davasında hesaplanacak tutardan mahsup edilir; aynı zarar iki kez ödenmez. Bu nedenle şerh metninde ödemenin mahsup edilmek üzere alındığının yazılması, hem alacağın korunmasını sağlar hem de sonradan “zaten ödeme aldınız” savunmasını sınırlar.
Mahsubun nasıl yapılacağı kaza tarihine göre belirlenir. Kaza 31.07.2026’dan sonra meydana gelmişse, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler oransal olarak mahsup edilir. Ayrıntı: faiz başlangıcı ve oransal mahsup.
Uzlaşmama Kararının Ceza Dosyasına Etkisi
Uzlaşmayı kabul etmemek mağdur aleyhine bir sonuç doğurmaz; soruşturma olağan seyrinde devam eder ve deliller toplanır. Buna karşılık sanığın uzlaşma isteğine rağmen uzlaşma sağlanamaması, ceza yargılamasında hâkimin takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilebilecek bir husustur.
Mağdur açısından asıl kazanç, ceza dosyasının açık kalmasıdır: kusur raporu alınır, deliller toplanır, davaya katılma imkânı doğar ve bunların tamamı tazminat dosyasında kullanılabilir. Ayrıntı: ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler?
Karar Öncesi Kontrol Listesi
- Kaza yaralanmalı mı, ölümlü mü? (Ölümlü dosyada uzlaştırma gündeme gelmez.)
- Tedavi tamamlandı mı; maluliyet oranı belirlendi mi?
- Aktüeryal hesap yapıldı mı; teklif edilen tutar zararın neresinde?
- Ceza dosyasında kusur raporu alındı mı?
- Kamera kaydı, tanık beyanı ve olay yeri incelemesi tamamlandı mı?
- Uzlaşma metni yalnızca ceza yönünden mi düzenlenmiş?
- Tazminat haklarının saklı tutulduğu şerhi konuldu mu?
- Ödemenin mahsup edilmek üzere alındığı yazıldı mı?
- Sigorta ve İMM başvuruları ayrıca yapıldı mı?
- Katılma talebi ileri sürüldü mü?
Sık Yapılan Altı Hata
- Erken kabul. Maluliyet oranı belirlenmeden yapılan uzlaşma, zararın çok altında kalır.
- Metni okumadan imzalamak. “Hiçbir talebim kalmamıştır” ifadesi tazminat hakkı bakımından ayrı bir tartışma doğurur.
- Şerh koydurmamak. Uzlaşma kabul edilecekse dahi kapsamı ceza yönüyle sınırlandırılmalıdır.
- Delil kaybını hesaba katmamak. Ceza dosyası kapandığında kusur raporu ve toplanan deliller de kapanır.
- Katılma talebini atlamak. Davaya katılmadan kanun yoluna gidilemez.
- Sigorta sürecini durdurmak. Uzlaşma, sigortaya başvuru ve İMM süreçlerinin yerine geçmez.
Dört Somut Senaryo
1. Kaza günü gelen teklif
Şüpheli veya yakınları, mağdur daha hastanedeyken uzlaşma teklifinde bulunur. Tedavi başlamış, maluliyet bilinmiyor, kusur raporu yok. Bu aşamada verilecek karar bilgisiz bir karardır. Doğru cevap, teklifin reddedilmesi veya en azından sürecin tedavi tamamlanana kadar ertelenmesinin istenmesidir.
2. Sigorta ödemesi yapıldıktan sonra gelen teklif
Sigorta şirketi zorunlu poliçe kapsamında ödeme yapmış, ardından sürücü ceza dosyasında uzlaşma teklif etmiştir. Burada karıştırılmaması gereken nokta şudur: sigorta ödemesi poliçe borcunun ifasıdır, uzlaşma ise sürücünün kendi sorumluluğuna ilişkindir. Sigortadan alınan tutar, uzlaşma edimi yerine geçmez ve ikisi ayrı ayrı değerlendirilir.
3. Maluliyet oranı belirlendikten sonra gelen teklif
Bu, kararın sağlıklı verilebileceği tek aşamadır. Aktüeryal hesap yapılabilir, teklif edilen tutar hesaplanan zararla karşılaştırılabilir. Uzlaşma bu aşamada kabul edilecekse dahi, tutanağa şerh düşürülmesi ve ödemenin mahsup edilmek üzere alındığının yazılması gerekir.
4. Birden çok mağdurun bulunduğu kaza
Aynı kazada birden çok kişi yaralanmışsa, uzlaştırma her mağdur bakımından ayrı yürür. Bir mağdurun uzlaşması diğerlerini bağlamaz. Buna karşılık dosyanın uzlaşmayan mağdurlar yönünden devam etmesi, toplanan delillerin herkes için kullanılabilir kalmasını sağlar.
💡 Ortak nokta: zamanlama
Dört senaryonun üçünde sorun teklifin içeriği değil zamanlamasıdır. Uzlaşma teklifi kural olarak dosyanın en erken aşamasında gelir; zararın büyüklüğü ise en geç aşamada belli olur. Bu makas, teklifin neden çoğu zaman düşük göründüğünü açıklar.
Pratik kural: maluliyet oranı belirlenmeden uzlaşma kararı verilmez. Süreç ertelenemiyorsa reddetmek, sonradan iptal davası açmaktan güvenlidir.
Şüphelinin Uzlaşma İsteğine Rağmen Uzlaşmama
Sanığın uzlaşma isteğinde bulunduğu ancak mağdurun kabul etmediği hâllerde, bu husus ceza yargılamasında hâkimin takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilebilecek bir unsurdur. Bu, mağdurun uzlaşmama hakkını ortadan kaldırmaz; yalnızca cezanın belirlenmesinde gözetilebilecek bir husustur.
Mağdur açısından burada bir tercih yoktur: uzlaşmama kararı tazminat dosyasının delil altyapısını korur ve bu kazanç, ceza yargılamasındaki takdir tartışmasından çok daha ağır basar.
Uzlaştırmacı Karşısında Dikkat Edilecekler
- Uzlaştırmacı tarafsızdır; hukuki danışman değildir. Teklifin yeterli olup olmadığını değerlendirmez.
- Müzakereye katılmak, uzlaşmayı kabul etmek anlamına gelmez.
- Beyanların tutanağa yazılı olarak geçirilmesi istenmelidir; sözlü açıklama kayıt altına alınmayabilir.
- Uzlaşma metninin taslağı önceden istenmeli, imza öncesi okunmalıdır.
- Vekille temsil ediliyorsanız, müzakerenin vekilin katılımıyla yapılmasını talep edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazasında uzlaştırma hangi hâlde gündeme gelir?
Yaralanmalı kazalarda gündeme gelir. Taksirle yaralama suçu, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmıştır; bilinçli taksirle işlense dahi bu kapsamda kalır.
Ölümlü kazada uzlaşma yapılabilir mi?
Yapılamaz. Taksirle öldürme suçu, kanunda uzlaştırma kapsamında sayılan suçlar arasında yer almaz ve şikâyete de bağlı değildir. Tarafların kendi aralarında anlaşması ceza soruşturmasını veya kamu davasını sona erdirmez.
Uzlaşma sağlanırsa ceza dosyası ne olur?
Sonuç edimin niteliğine göre belirlenir: edim derhâl yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir, ileri tarihe bırakılır veya taksitlendirilirse kamu davasının açılması ertelenebilir, edim yerine getirilmezse kamu davası açılabilir. Kovuşturma evresinde uzlaşma sağlanırsa davanın düşmesine karar verilir.
Uzlaşırsam tazminat hakkım biter mi?
Uzlaşma anında belirlenebilen zararlar bakımından kural olarak biter: CMK m. 253/19 uyarınca uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz, açılmış dava feragat edilmiş sayılır. Bu nedenle uzlaşma belgesine, anlaşmanın yalnızca ceza yönünden olduğu ve maddi-manevi tazminat haklarının saklı tutulduğu şerhinin baştan düşürülmesi gerekir; belge sessiz kalırsa sonradan hak aramak çok zorlaşır.
Feragat yazılmışsa yapacak bir şey yok mu?
2918 sayılı Kanun’un 111. maddesi uyarınca hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmalar ise iki yıl içinde iptal edilebilir. Ancak bu korumaya güvenerek imza atmak doğru bir strateji değildir; iptal ek bir yargılama demektir.
Uzlaşmayı kabul etmezsem aleyhime olur mu?
Olmaz. Uzlaşmayı kabul etmemek mağdur aleyhine bir sonuç doğurmaz; soruşturma olağan seyrinde devam eder ve deliller toplanır. Asıl kazanç ceza dosyasının açık kalmasıdır.
Uzlaşırsam hangi delilleri kaybederim?
Ceza dosyasında alınacak kusur bilirkişi raporu, kolluk ve savcılık eliyle toplanan kamera kayıtları, olay yeri inceleme tutanağı, tanık beyanları ve teknik incelemeler kaybedilir. Bu deliller tazminat dosyasında kullanılır ve aynılarını kendi imkânlarınızla toplamak çok daha zordur.
Uzlaşma bedeli tazminattan düşülür mü?
Düşülür. Uzlaşma kapsamında alınan bedel, tazminat davasında hesaplanacak tutardan mahsup edilir; aynı zarar iki kez ödenmez. Bu nedenle şerh metninde ödemenin mahsup edilmek üzere alındığının yazılması yararlıdır.
Mahsup nasıl yapılır?
Kaza 31.07.2026’dan sonra meydana gelmişse, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Bu, geçmişte alınan düşük bir tutarın bugünkü tazminatı orantısız biçimde eritmesini önler.
Uzlaşma teklifi çok erken geldi, ne yapmalıyım?
Tedavi sürerken ve maluliyet oranı belirlenmeden gelen teklif, zararın büyüklüğü bilinmeden karar vermeyi gerektirir. Bu hâlde uzlaşmayı reddetmek veya sürecin ertelenmesini istemek daha güvenlidir; aktüeryal hesap yapılmadan teklifin yeterli olup olmadığı değerlendirilemez.
Uzlaşırsam sigortadan tazminat isteyebilir miyim?
Uzlaşma, sigortaya başvuru ve İhtiyari Mali Mesuliyet süreçlerinin yerine geçmez. Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki talepler için ayrıca yazılı başvuru yapılması gerekir; bu başvuru dava ve tahkim bakımından dava şartıdır.
Davaya katılma talebini ne zaman yapmalıyım?
Kamu davası açılması hâlinde katılan sıfatıyla kabul talebi ileri sürülmelidir. Davaya katılmadan kanun yoluna gidilemeyeceğinden, uzlaşmayı kabul etmediğinizi bildiren dilekçede bu talebi şimdiden yazmak yararlıdır.
Uzlaştırma teklifi mi geldi? Kabul etmeden önce görüşelim.
İlgili Rehberler
- Ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler? Müdahillik, uzlaşma, HAGB
- Trafik kazasında taksirle yaralama şikâyet dilekçesi (TCK m. 89)
- Trafik kazasında davaya katılma (müdahillik) talebi dilekçesi
- İbranameye rağmen bakiye tazminat dava dilekçesi (KTK m. 111)
- Faiz başlangıcı ve oransal mahsup: TBK m. 55 değişikliği
- Maluliyet raporuna itiraz ve Adli Tıp’a sevk talebi dilekçesi
- Kusur bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örneği
- Trafik kazasında sigortaya başvuru dilekçesi örneği (KTK m. 97)
- Trafik kazası maddi ve manevi tazminat dava dilekçesi örneği
- Trafik kazasından sonra hangi dilekçe, ne zaman?
- Malpraktiste sulh, ibra ve feragat: ibraname, uzlaşma, şikâyetten vazgeçme
Dayanak Mevzuat
- 5271 sayılı CMK m. 253 — uzlaştırma; kapsam ve usul
- 5271 sayılı CMK m. 253/19 — uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, suç nedeniyle tazminat davası açılamaz, açılmış dava feragat sayılır (7531 sayılı Kanunla değişik); edim yerine getirilmezse uzlaşma belgesi İİK m. 38 anlamında ilam niteliğindedir
- 5271 sayılı CMK m. 254 — kovuşturma evresinde uzlaştırma
- 5271 sayılı CMK m. 237 — davaya katılma
- 5237 sayılı TCK m. 89 — taksirle yaralama
- 5237 sayılı TCK m. 85 — taksirle öldürme
- 2918 sayılı KTK m. 111 — sorumluluğa ilişkin anlaşmalar; geçersizlik ve iptal
- 6098 sayılı TBK m. 55 — faizin başlangıcı ve ön ödemelerin oransal mahsubu
- 2918 sayılı KTK m. 97 — sigortacıya yazılı başvuru zorunluluğu
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Bahis Dosyasında Müsadere ve El Konulan Paranın İadesi 2026: 7258 m.5, TCK 54-55, KYOK, Beraat ve HAGB Sonrası Akıbet, CMK 131-132 ve 256, Tazminat ve İade Talep Dilekçesi Örneği
- ▸ Bahis Davasında İddianame 2026: İddianamenin İadesi (CMK 174), Toplu İddianameye Karşı Savunma, Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi, Seri Muhakeme, Tensip, Spor Toto’nun Katılması ve Beyan Dilekçesi Örneği
- ▸ Sahte Fatura Düzenleme Suçu 2026: Faturayı Kesen Taraf İçin Savunma Rehberi — VUK 359/b Düzenleme Fiili, Adına Şirket Kurulan Kişi, Örgüt İddiası (TCK m.220), Teminat ve Duyuru (VUK m.153/A, 160), KDVK m.8/2 ve Soruşturma Aşaması Savunma Dilekçesi
- ▸ Bahis Soruşturmasında Kripto Varlık 2026: USDT ile Bahis, Kripto Transferi Para Nakline Aracılık mı, P2P Satıcının Savunması, Kripto Hesabına ve Cüzdana El Koyma, Müsadere (7258, TCK 282, SPKn 109/A) ve Dilekçe Örneği
Bu konuda hukuki destek almak için
