İbranameye Rağmen Bakiye Tazminat Dilekçesi Örneği (2026)

Sigorta şirketleri, düşük bir ödemenin karşılığında imzalatılan ibranameyi dosyanın sonu sayar. Kanun her zaman aynı fikirde değildir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 111. maddesi bu belgeleri iki ayrı rejime tabi tutar: bazıları baştan geçersizdir ve süreye bağlı değildir, bazıları ise iki yıl içinde iptal edilebilir. Aradaki farkı bilmek, dosyanızın kaderini belirler.

⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:

Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.

Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi

⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi

İbraname imzaladınız diye vazgeçmeyin. Ücretsiz değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

KTK m. 111: İki Fıkra, İki Ayrı Sonuç

Madde, uygulamada sık karıştırılan iki ayrı durumu düzenler. Elinizdeki belgenin hangi fıkraya girdiğini belirlemek, dilekçenizi kurmadan önceki ilk iştir.

	Birinci fıkra	İkinci fıkra
Kapsam	Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar	Tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmalar
Sonuç	Geçersizdir	İptal edilebilir
Süre	Hak düşürücü süre öngörülmemiştir	Yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl
Tipik örnek	“Bu kaza nedeniyle hiçbir tazminat talebim olmayacaktır” · “Sadece sürücüden talep edeceğim, işletene dava açmayacağım”	Gerçek zararın çok altında bir bedelin ödenip karşılığında ibraname alınması

📌 Ayrımın pratik önemi

Elinizdeki belge sorumluluğu tümden kaldıran nitelikteyse — yani bir tazminat miktarı üzerinde anlaşma değil, doğrudan haktan vazgeçme beyanıysa — birinci fıkra devreye girer ve belge baştan geçersizdir. Bu hâlde iki yıllık süre işlemez; talebiniz genel zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülebilir.

Buna karşılık bir miktar üzerinde anlaşılmış ve karşılığında ödeme yapılmışsa ikinci fıkra uygulanır ve iki yıllık hak düşürücü süre işler. Bu süre kaçırılırsa iptal talebi dinlenmez. Bu nedenle ibraname tarihini gördüğünüz anda takvimi kurun.

“Yetersiz Olduğu Açıkça Belli” Ne Demek?

İkinci fıkra, iptal için sübjektif bir unsur aramaz. Zarar görenin parasal sıkıntı içinde olması, saflığı, bilgisizliği veya deneyimsizliğinden yararlanılmış olması gibi hâllerin ispatı gerekmez. Aranan tek ölçüt, yetersizliğin veya fahişliğin objektif olarak açıkça belli olmasıdır.

Uygulamada bu, ödenen tutar ile gerçek zararın karşılaştırılmasıyla gösterilir. Dilekçenizde yapılacak iş, ödenen rakamı bir kenara, bilirkişi hesabına göre olması gereken tutarı diğer kenara koymaktır. Aradaki açıklık kendiliğinden konuşur.

⚖️ İbranamenin kapsamı da tartışılır

Bir ibraname, kapsamına girmeyen talepler bakımından sonuç doğurmaz. Sigorta şirketine verilen ibra beyanı, kural olarak sigorta kapsamıyla sınırlı olmak üzere sonuç doğurur. Örneğin yalnızca maddi tazminata ilişkin bir ödeme yapılmış ve ibranamede manevi tazminata dair bir açıklık bulunmuyorsa, manevi tazminat talebinin ibranameye dayanılarak reddedilmesi doğru olmaz. Aynı şekilde ibraname, sigortacı dışındaki sorumluları (sürücü, işleten) sigorta kapsamını aşan kısım bakımından kendiliğinden ibra etmez.

Üç Farklı Senaryo, Üç Farklı Yol

Senaryo 1 — Karşılıksız ibraname

Belge imzalatılmış ama karşılığında herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Bu durumda hukuki sorumluluğun tek taraflı bir ibranameyle ortadan kaldırılması mümkün olmadığından belge hükümsüz sayılır. İbranamenin iptali için ayrıca bir dava açılması da gerekmez; bakiye tazminat davası içinde ileri sürülür.

Senaryo 2 — Ödeme yapılmış, tutar açıkça yetersiz

İkinci fıkra devreye girer. İki yıllık süre içinde iptal talebiyle birlikte bakiye tazminat istenir. Ödenen tutar, hesaplanan tazminattan mahsup edilir.

Senaryo 3 — İbranamede fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmuş

Belge, karşılıklı bir anlaşma niteliği taşımaz. Bu hâlde yapılan ödeme, hasar aşamasında yapılmış bir ödeme gibi değerlendirilir ve bakiye tazminat, iki yıllık hak düşürücü süreye bağlı olmaksızın istenebilir.

Bu nedenle imzaladığınız belgenin tam metnini okumak şarttır: “fazlaya ilişkin haklarım saklıdır” ibaresinin bulunup bulunmaması, hangi rejime tabi olduğunuzu değiştirir.

Mahsup: Ödenen Tutar Nasıl Düşülür?

İbraname iptal edildiğinde alınan ödeme geri verilmez; hesaplanan tazminattan düşülür. Ancak nasıl düşüleceği 31 Temmuz 2026’dan itibaren değişmiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkra uyarınca, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir.

Bunun önemi şudur: yıllar önce ödenen düşük bir tutarın, bugünkü tazminattan nominal olarak düşülmesi zarar göreni ikinci kez mağdur ederdi. Oransal mahsup bu adaletsizliği giderir. Değişiklik, yalnızca yürürlükten sonra meydana gelen haksız fiillere uygulanır; belirleyici olan kaza tarihidir. Ayrıntı: faiz başlangıcı ve oransal mahsup.

Dilekçe Örneği 1 — Bakiye Tazminat Davası (İbranamenin Geçersizliği İleri Sürülerek)

[ … ] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

DAVALILAR: 1. [Sigorta Şirketi A.Ş.] 2. [Sürücü] 3. [İşleten]

KONU: …/…/20… tarihli trafik kazası nedeniyle uğranılan bedensel zararın, tarafımıza imzalatılan …/…/20… tarihli ibranamenin geçersizliği ile birlikte, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kısmi olarak tahsili istemidir.

DAVA DEĞERİ: Şimdilik [ … ] TL (kısmi dava; HMK m. 109/4 uyarınca talep, tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilir)

AÇIKLAMALAR:

1. KAZA. …/…/20… tarihinde, [yer] mevkiinde, davalı [sürücü] yönetimindeki [plaka] plakalı araç ile müvekkile çarpılmış; müvekkil ağır şekilde yaralanmıştır. (Ek-1: kaza tespit tutanağı, Ek-2: adli rapor)

2. İMZALATILAN BELGE. Kazadan kısa süre sonra, müvekkil hastanede tedavi görürken davalı sigorta şirketi yetkilileri tarafından kendisine [ … ] TL ödenmiş ve karşılığında …/…/20… tarihli ibraname imzalatılmıştır. (Ek-3: ibraname sureti, Ek-4: ödeme dekontu)

3. BELGE GEÇERSİZDİR / İPTALİ GEREKİR.

a) (Sorumluluğu kaldıran nitelikteyse:) Belgede “işbu kaza ile ilgili hiçbir talebimiz olmayacaktır” ifadesi yer almaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Bu geçersizlik için herhangi bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir.

b) (Miktara ilişkinse:) Ödenen [ … ] TL, müvekkilin gerçek zararının çok altındadır. Müvekkilin sürekli iş göremezlik oranı %[ … ] olup, zararın [ … ] TL civarında olduğu anlaşılmaktadır. Tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmalar, 111. maddenin ikinci fıkrası uyarınca yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir. İbraname tarihi …/…/20… olup, işbu dava iki yıllık süre içinde açılmaktadır.

4. İBRANAMENİN KAPSAMI. Kaldı ki ibranamede yalnızca [maddi zarar] karşılığı ödeme yapıldığı belirtilmiş; [manevi tazminat / bakıcı gideri / geçici iş göremezlik] bakımından herhangi bir açıklık bulunmamaktadır. Kapsamına girmeyen talepler bakımından ibraname sonuç doğurmaz.

5. ZARAR KALEMLERİ. Müvekkilin zararı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, tedavi giderleri, bakıcı gideri ve manevi tazminat kalemlerinden oluşmaktadır. Bu kalemler bilirkişi incelemesiyle belirlenecektir.

6. MAHSUP. Ödenen [ … ] TL, hesaplanacak tazminattan oransal olarak mahsup edilmelidir. Kaza tarihi …/…/20… olmakla, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarı esas alınmalıdır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. …/…/20… tarihli ibranamenin GEÇERSİZLİĞİNİN TESPİTİNE (veya İPTALİNE),
2. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [ … ] TL BAKİYE MADDİ TAZMİNATIN,
3. [ … ] TL MANEVİ TAZMİNATIN,
4. Her iki kalem için YASAL FAİZİYLE birlikte davalılardan MÜTESELSİLEN TAHSİLİNE,
5. Ödenen tutarın ORANSAL OLARAK MAHSUBUNA,
6. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara YÜKLETİLMESİNE

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. …/…/20…

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)

Dilekçe Örneği 2 — Sigortaya Bakiye Tazminat Başvurusu

Dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması dava şartıdır. İbraname imzalanmış olması bu başvuruyu engellemez; bakiye talep için yeni ve ayrı bir başvuru yapılır.

[SİGORTA ŞİRKETİ] A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE

BAŞVURAN: [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — [Adres] — [Telefon]

POLİÇE / HASAR DOSYA NO: [ … ]

KONU: …/…/20… tarihli trafik kazası nedeniyle bakiye tazminat talebimizdir.

AÇIKLAMALAR:

1. …/…/20… tarihli kazada yaralandım. Şirketinizce …/…/20… tarihinde [ … ] TL ödeme yapılmış ve tarafıma ibraname imzalatılmıştır.

2. Ancak tedavi sürecim ödeme tarihinden sonra da devam etmiş, …/…/20… tarihli sağlık kurulu raporuyla sürekli iş göremezlik oranım %[ … ] olarak belirlenmiştir. Yapılan ödeme, gerçek zararımın çok altındadır. (Ek-1: sağlık kurulu raporu, Ek-2: tedavi evrakı)

3. 2918 sayılı Kanun’un 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmalar iptal edilebilir. Bu itibarla bakiye tazminat talebimi iletiyorum.

TALEP: Sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, tedavi giderleri ve bakıcı gideri kalemlerinden oluşan bakiye tazminatın, poliçe teminat limitleri dâhilinde yasal faiziyle birlikte ödenmesini; talebime 2918 sayılı Kanun m. 97 uyarınca on beş gün içinde yazılı cevap verilmesini; ödeme yapılmaması hâlinde dava ve tahkim yollarına başvurulacağının bilinmesini talep ederim. Fazlaya ilişkin haklarım saklıdır. …/…/20…

Başvuran
[Ad Soyad] — (imza)

Sık Yapılan Altı Hata

“İmzaladım, bitti” diye vazgeçmek. İmzalanan belge, kanunen geçersiz veya iptale tabi olabilir.
İki yıllık süreyi kaçırmak. Miktara ilişkin anlaşmalarda süre hak düşürücüdür; ibraname tarihi görülür görülmez takvim kurulmalıdır.
Belgenin tam metnini okumamak. “Fazlaya ilişkin haklarım saklıdır” ibaresinin bulunup bulunmaması rejimi değiştirir.
Kapsam tartışmasını atlamak. İbraname, kapsamına girmeyen kalemler bakımından sonuç doğurmaz.
Sigortaya yeniden başvurmadan dava açmak. Yazılı başvuru dava şartıdır; ibraname bunu ortadan kaldırmaz.
Mahsubu nominal kabul etmek. 31.07.2026 sonrası kazalarda ifa amaçlı ödeme oransal olarak mahsup edilir.

İbraname Karşınıza Savunma Olarak Çıktığında

Çoğu dosyada ibraname, davacının dilekçesinde değil davalının cevabında gündeme gelir. Sigorta şirketi “taraflar arasında ibraname bulunduğunu, talep hakkının sona erdiğini” savunur. Bu savunmaya karşı cevap dilekçenizde şu üç adımı sırayla kurun.

Belgeyi nitelendirin. Sorumluluğu kaldıran bir beyan mı, yoksa miktar üzerinde anlaşma mı? Birinci hâlde geçersizlik, ikinci hâlde iptal talebi kurulur.
Kapsamını daraltın. Belge hangi kalemler için ödeme yapıldığını söylüyor? Sayılmayan kalemler bakımından sonuç doğurmaz.
Yetersizliği sayıyla gösterin. Ödenen tutarın karşısına bilirkişi hesabına göre olması gereken tutarı koyun. Objektif ölçüt budur.

📌 Süre savunmasına hazırlıklı olun

Davalı, iki yıllık sürenin geçtiğini ileri sürecektir. Buna karşı iki ayrı cevap kurulabilir: birincisi, belgenin miktara ilişkin bir anlaşma değil, sorumluluğu kaldıran bir beyan olduğu ve dolayısıyla süreye tabi olmadığı; ikincisi, belgede fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu ve karşılıklı bir anlaşmadan söz edilemeyeceğidir. Hangi cevabın kurulacağı, belgenin tam metnine bağlıdır — bu nedenle metnin okunabilir bir sureti mutlaka dosyaya girmelidir.

Dava Öncesi Kontrol Listesi

İbranamenin tam metni elinizde mi; okunabilir sureti alındı mı?
Belgede sorumluluğu kaldıran bir ifade mi var, yoksa miktar üzerinde anlaşma mı?
“Fazlaya ilişkin haklarım saklıdır” ibaresi bulunuyor mu?
İbraname tarihi ile bugün arasında kaç ay geçti? (İki yıllık süre.)
Belgede hangi kalemler için ödeme yapıldığı yazıyor; sayılmayan kalem var mı?
Ödeme dekontu ve tutarı belgelendi mi?
Güncel sağlık kurulu raporu alındı, oran kesinleşti mi?
Sigortaya bakiye talep için yeni yazılı başvuru yapıldı mı? (Dava şartı.)
Kaza tarihi 31.07.2026 öncesi mi sonrası mı? (Mahsup rejimi.)

Sıkça Sorulan Sorular

İbraname imzaladım, artık tazminat alamaz mıyım?

Mutlaka öyle değildir. 2918 sayılı Kanun’un 111. maddesi uyarınca, bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmalar ise yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.

İki yıllık süre her ibraname için geçerli mi?

Hayır. İki yıllık süre, tazminat miktarına ilişkin anlaşma ve uzlaşmaların iptali için öngörülmüştür. Sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar ise doğrudan geçersiz sayıldığından, bunlar için bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir.

İbranamede ‘fazlaya ilişkin haklarım saklıdır’ yazıyorsa ne olur?

Bu ibare bulunduğunda karşılıklı bir anlaşmadan söz edilemez. Yapılan ödeme, hasar aşamasında yapılmış bir ödeme gibi değerlendirilir ve bakiye tazminat, iki yıllık hak düşürücü süreye bağlı olmaksızın istenebilir. Bu nedenle belgenin tam metnini okumak şarttır.

‘Yetersiz olduğu açıkça belli’ ölçütü ne anlama gelir?

Objektif bir ölçüttür. Zarar görenin parasal sıkıntı içinde olması, saflığı veya deneyimsizliğinden yararlanılmış olması gibi sübjektif unsurların ispatı aranmaz. Ödenen tutar ile bilirkişi hesabına göre olması gereken tutarın karşılaştırılması yeterlidir.

İbranamenin iptali için ayrı dava açmalı mıyım?

Gerekmez. İbranamenin geçersizliği veya iptali, açılacak bakiye tazminat davası içinde ileri sürülebilir. Dava dilekçesinin sonuç kısmında hem belgenin geçersizliğinin tespiti veya iptali hem de bakiye tazminatın tahsili birlikte talep edilir.

İbraname sadece sigortayı mı bağlar?

Sigorta şirketine verilen ibra beyanı kural olarak sigorta kapsamıyla sınırlı olmak üzere sonuç doğurur. Sigorta kapsamını aşan kısım bakımından sürücü ve işletene karşı talep hakkı kendiliğinden sona ermez.

Manevi tazminat da ibranameye dâhil sayılır mı?

İbranamede manevi tazminata yönelik ödeme yapıldığına dair açıklık bulunmuyorsa, manevi tazminat talebinin ibranameye dayanılarak reddedilmesi doğru olmaz. İbraname, kapsamına girmeyen talepler bakımından sonuç doğurmaz.

Aldığım parayı geri vermem gerekir mi?

Hayır. Alınan ödeme geri verilmez; hesaplanacak tazminattan mahsup edilir. Kaza 31.07.2026’dan sonraysa, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir.

Nominal mahsup ile oransal mahsup arasındaki fark nedir?

Nominal mahsupta ödenen rakam, yıllar sonra hesaplanan tazminattan doğrudan düşülürdü. Oransal mahsupta ise ödemenin, yapıldığı tarihteki tazminata oranı esas alınır. Bu, geçmişte yapılan düşük ödemenin bugünkü tazminatı orantısız biçimde eritmesini önler.

Bakiye tazminat için sigortaya yeniden başvurmalı mıyım?

Evet. Dava ve tahkimden önce sigortacıya yazılı başvuru dava şartıdır ve ibraname imzalanmış olması bunu ortadan kaldırmaz. Bakiye talep için yeni ve ayrı bir yazılı başvuru yapılır; sigortacının on beş gün içinde yazılı cevap vermesi gerekir.

Kaza üzerinden uzun süre geçti, yine de talep edebilir miyim?

İbraname bakımından iki yıllık süre ayrı, tazminat talebi bakımından zamanaşımı ayrı değerlendirilir. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı süreleri devreye girebilir. Bu nedenle süre hesabı dosyaya özgü yapılmalıdır.

Hastanede yatarken imzalattılar, bu durum önemli mi?

İmzanın hangi koşullarda alındığı anlatılmaya değerdir; ancak ikinci fıkraya dayanan iptal talebi için sübjektif unsurların ispatı zorunlu değildir. Yetersizliğin objektif olarak açıkça belli olması yeterlidir; koşullar bu tabloyu güçlendiren tamamlayıcı bir unsurdur.