Trafik Kazasından Sonra Hangi Dilekçe, Ne Zaman? Yol Haritası (2026)

Trafik kazası tek bir dosya değildir; aynı anda dört ayrı yolda yürüyen bir süreçtir. Ceza soruşturması, tazminat davası, sigorta başvurusu ve idari yaptırımlar birbirinden bağımsız işler; her birinin ayrı süresi, ayrı makamı ve ayrı belgesi vardır. En sık yapılan hata, birini halledip diğerlerini kaçırmaktır — özellikle şikâyet için altı ay ve katılma için hüküm anı gibi hak düşürücü eşikler sessizce geçer. Aşağıda kaza sonrasındaki her aşama, hangi dilekçenin nereye verileceği ve ilgili örnekler yer alıyor.

Aşama 0 — İlk 48 Saat: Delili Dondurun

Kaza dosyalarının çoğu ilk günlerde kaybedilir. Güvenlik kamerası kayıtları kısa sürede üzerine yazılır, araç onarıma girince hasar ortadan kalkar, fren izleri ilk yağmurda silinir, yoldaki eksiklik idarece giderilir.

1. Kaza tespit tutanağını mutlaka düzenletin ve bir örneğini alın
2. Olay yerini geniş açıyla fotoğraflayın — yol, levha, iz, araç konumu
3. Kamera kaydı olan yerleri belirleyip yazılı olarak talep edin
4. Adli rapor alın; ilk rapor geçici olabilir, kati raporu takip edin
5. Kayıp riski varsa delil tespiti talebi verin

Aşama 1 — Ceza Yolu

Yaralanma varsa ceza süreci ayrı işler ve süresi kısadır. Bu yolda üç belge sırayla gündeme gelir.

Aşama 2.5 — Rapor İtirazları: Tazminatın Belirlendiği Yer

Dava açıldıktan sonra dosyanın parasal sonucunu belirleyen asıl aşama rapor itirazlarıdır. Her rapor, tarafa tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraza tabidir (HMK m. 281); süre kaçırılırsa rapor aleyhe yönleriyle dosyaya yerleşir.

• Aktüerya (hesap) bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örneği
• Kusur bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örneği
• Maluliyet raporuna itiraz ve Adli Tıp’a sevk talebi dilekçesi örneği
• Maluliyet raporuna itiraz ve adli tıp süreci

Rapor kesinleştikten sonra — talebi büyütme aşaması: Bedeni zarar davası kural olarak kısmi dava olarak açılır ve tutar rapor sonrası artırılır. Bu hak tek kullanımlıktır; rapor itirazı tamamlanmadan kullanılmamalıdır.

• Talep artırım dilekçesi örneği (HMK m. 109/4)
• Islah dilekçesi örneği (HMK m. 176)

Karşı tarafın savunmasına cevap: Sigorta şirketinin en sık kullandığı iki savunma zamanaşımı ve ibranamedir. İkisi de çoğu dosyada çürütülebilir.

• Zamanaşımı def’ine cevap dilekçesi örneği (KTK m. 109)
• İbranameye rağmen bakiye tazminat dava dilekçesi örneği (KTK m. 111)
• Sigorta hakem kararına itiraz dilekçesi örneği (10 gün)
• Bakıcı gideri ve sürekli bakım tazminatı dava dilekçesi örneği
• Trafik kazasında manevi tazminat dava dilekçesi örneği

Aleyhinize dava açıldıysa: Bu sayfadaki dilekçelerin çoğu zarar gören içindir. Davalı tarafta iseniz süreniz iki haftadır ve cevap verilmemesi def’i haklarınızı düşürür.

• Tazminat davasına cevap dilekçesi örneği (davalı sürücü ve işleten)
• SGK rücu davasına cevap dilekçesi örneği
• İMM poliçesine başvuru ve dava dilekçesi örneği
• Koltuk ferdi kaza sigortası tazminat talebi dilekçesi örneği

Mağdur profiline göre: Dosyanın kurgusu, kaza anındaki sıfata göre değişir. Yaya, motosikletli, çocuk, yolcu ve çalışan için ayrı ayrı ele alınması gereken noktalar vardır.

• Müterafik kusur indirimine karşı beyan (yaya, motosiklet, kask, kemer)
• Çocuk mağdurda tazminat dava dilekçesi örneği (ÇÖZGER)
• Trafik kazası aynı zamanda iş kazası ise dava dilekçesi örneği
• Hatır taşımasında yolcunun tazminat dava dilekçesi örneği
• Tazminat davasında istinaf dilekçesi örneği (HMK m. 341-345)
• Görev ve yetki itirazına cevap dilekçesi örneği
• Cenaze, defin giderleri ve ölüme bağlı tazminat dava dilekçesi örneği (TBK m. 53)

Alacağı korumak ve kanun yolu: Hüküm kesinleşene kadar borçlunun malvarlığı erimesin; karar aleyhinize çıkarsa süreler kısa.

• Tazminat alacağı için ihtiyati haciz talebi dilekçesi örneği
• Tazminat davasında temyiz dilekçesi örneği (HMK m. 361-371)
• Uzlaştırma teklifine cevap ve tazminat haklarının saklı tutulması dilekçesi
• AYM bireysel başvuru dilekçesi örneği (kesinleşmiş dosyalar için — 30 gün)
• Zincirleme kazada müteselsil sorumluluk ve rücu dava dilekçesi
• Yurt dışında yaşayan mağdurun tazminat dava dilekçesi örneği
• Araç mahrumiyet bedeli (ikame araç) dava dilekçesi örneği

Ağır maluliyet dosyası: En yüksek tutarlı dosyalar bunlardır ve en çok kalem burada atlanır. Temsil sorunu çözülmeden dava da yürümez.

• Ağır maluliyette vasi ve kayyım atanması talebi dilekçesi örneği
• Tedavi ve yaşam boyu giderler talebi dilekçesi (protez, cihaz, tadilat)
• Bakıcı gideri ve sürekli bakım tazminatı dava dilekçesi örneği
• Kaza tespit tutanağına itiraz ve aksinin ispatı dilekçesi örneği
• Tazminat davasında adli yardım talebi dilekçesi örneği (harç ve gider muafiyeti)
• Uzman görüşü sunulması dilekçesi örneği (HMK m. 293)
• Yabancı plakalı araç kazasında tazminat dilekçesi örneği (Yeşil Kart, TMTB)
• Ölümlü kazada soruşturma: delil talebi ve takipsizliğe itiraz dilekçesi

Tahsil aşaması: Karar çıktı ama ödeme yok. Para alacağına ilişkin ilamlar kesinleşmeden icraya konabilir; borçlu icrayı durdurmak isterse teminat göstermek zorundadır.

• Tazminat ilamının icrası: ilamlı takip dilekçesi örneği (alacaklı)
• Tehiri icra (icranın geri bırakılması) talebi dilekçesi örneği (borçlu)

Sosyal güvenlik ayağı: Tazminat davasından bağımsız ve ondan hızlı. İş kazası niteliğindeki kazalarda prim gün şartı aranmaz.

• Sürekli iş göremezlik geliri başvurusu ve itiraz dilekçesi örneği
• Ölüm geliri başvurusu ve hak sahipliği itiraz dilekçesi örneği
• Ev hanımı, öğrenci ve işsiz mağdurun tazminat dava dilekçesi örneği
• Keşif ve olay yerinde inceleme talebi dilekçesi örneği (HMK m. 288)
• Bilirkişinin reddi talebi dilekçesi örneği (HMK m. 272)
• Engelli sağlık kurulu raporuna itiraz dilekçesi örneği (30 gün)

Araç türü ve özel durumlar: Muhatabın kim olduğu araca ve duruma göre değişir — bazılarında zorunlu trafik sigortası hiç yoktur.

• Elektrikli scooter ve bisiklet kazasında tazminat dilekçesi (sigorta yok)
• Çalıntı araç kazasında tazminat dava dilekçesi (KTK m. 107)
• Kiralık araç kazasında tazminat ve işleten sıfatı dilekçesi (KTK m. 3)
• Okul servisi kazasında tazminat dava dilekçesi (rehber personel, kamera)
• Görev sırasındaki kazada işverenin sorumluluğu dilekçesi (TBK m. 66)
• Yola çıkan hayvan kazasında tazminat dava dilekçesi (TBK m. 67)
• Çarpıp kaçan sürücü: mağdurun yapacakları ve dilekçe örnekleri
• Traktör ve iş makinesi kazasında tazminat dava dilekçesi örneği
• Hasarsızlık indirimi (basamak) düzeltme ve itiraz dilekçesi örneği
• Davanın ihbarı ve fer’î müdahale dilekçesi örneği (HMK m. 61-67)
• Çoklu mağdurlu kazada garame: başvuru ve dava dilekçesi (KTK m. 96)

Aşama 2 — Tazminat Yolu

Ceza dosyasından bağımsız olarak maddi ve manevi zararınızı talep edersiniz. Karşı taraf kim olduğuna göre gideceğiniz kapı değişir.

1. Kusurlu sürücü ve işleten → trafik kazası tazminat dava dilekçesi
2. Araçta değer kaybı → araç değer kaybı dava dilekçesi
3. Yol kusuru varsa idare → yol kusuru nedeniyle idareye karşı tazminat dilekçesi
4. Otoparkta veya valede hasar → otoparkta araç hasarı tazminat dilekçesi

Yol kusuru dosyalarında dikkat: kusur sürücüde ve idarede birlikte olabilir. Bu hâlde ortaklaşa ve zincirleme sorumluluk esasına göre hepsini tek dosyada davalı göstermek mümkündür.

Aşama 3 — Sigorta Yolu

Sigorta tarafı üç farklı senaryoya ayrılır ve hangisinde olduğunuzu baştan belirlemek gerekir.

Güvence Hesabı bakımından bir sınırı unutmayın: kural olarak bedensel zarar karşılanır ve manevi tazminat kapsam dışıdır. Manevi tazminatı sigortasız sürücüye karşı ayrı davada istemeniz gerekir.

Aşama 4 — İdari Yaptırımlar

Kazadan bağımsız olarak idare tarafında da işlem yapılır. Bunların süreleri genellikle en kısa olanlardır ve hak düşürücüdür.

1. Ehliyete el konulduysa → sürücü belgesine el koymaya itiraz dilekçesi
2. Ceza tutanağı düzenlendiyse → trafik cezasına itiraz dilekçesi
3. Ceza plakaya yazıldıysa → plakaya kesilen cezaya itiraz dilekçesi
4. Araç yediemine çekildiyse → yediemin otopark ücretine itiraz dilekçesi

Plakaya yazılan cezalarda temel savunma şudur: cezaların kural olarak ihlali gerçekleştiren kişiye kesilmesi gerekir; plakaya yazma yalnızca sürücünün tespit edilemediği hâller için öngörülmüş bir istisnadır.

Aşama 5 — Araca İlişkin Diğer Sorunlar

Kaza dosyasıyla doğrudan bağlantılı olmasa da aynı aracın etrafında sıkça çıkan uyuşmazlıklar vardır.

1. Aldığınız araç ayıplı çıktıysa → ikinci el ayıplı araç dava dilekçesi
2. Noterde devir yapılmadıysa → haricen satın alınan aracın devri dilekçesi
3. Sattığınız araç adınıza kaldıysa → MTV tahakkukuna itiraz ve düzeltme dilekçesi
4. Araca haciz veya yakalama konduysa → araç haczinin ve yakalama şerhinin kaldırılması dilekçesi

Dört Yol Neden Ayrı Yürür?

Kaza tek bir olaydır ama hukuk düzeni onu dört ayrı ihlal olarak görür ve her birini farklı mercie havale eder. Bu ayrımı kavramak, hangi belgeyi nereye vereceğinizi kendiliğinden çözer.

1. Ceza yolu — devletin cezalandırma yetkisi. Muhatap: Cumhuriyet Başsavcılığı ve ceza mahkemesi. Amaç sanığın cezalandırılması.
2. Tazminat yolu — özel hukuktan doğan zarar. Muhatap: hukuk mahkemesi. Amaç zararın giderilmesi.
3. Sigorta yolu — sözleşme ve zorunlu sigorta ilişkisi. Muhatap: sigorta şirketi, Sigorta Tahkim Komisyonu, Güvence Hesabı.
4. İdari yol — trafik kurallarının ihlali. Muhatap: kolluk, sulh ceza hâkimliği, vergi dairesi, icra müdürlüğü.

Bu yollar birbirini beklemez. Ceza dosyası sürerken tazminat davası açılabilir; sigortaya başvuru ceza sonucunu beklemeden yapılır; idari yaptırıma itiraz süresi ise diğerlerinden bağımsız ve genellikle en kısa olanıdır.

Kusur Raporu: Bütün Dosyaların Ortak Ekseni

Dört yol ayrı yürüse de hemen hepsi tek bir belgeye dayanır: bilirkişi kusur raporu. Ceza dosyasında hazırlanan rapor tazminat davasında da kullanılır; sigorta şirketi ödeme kararını buna göre verir; rücu talebinde de aynı rapor tartışılır.

Bu nedenle kusur raporuna itiraz etmek, tek bir dosyayı değil bütün süreci etkiler. Rapora yöneltilecek tipik itirazlar şunlardır:

1. Denetime elverişli olmaması — gerekçesiz veya soyut değerlendirme
2. Tutanakla çelişmesi — kaza tespit tutanağı ve tanık beyanlarıyla uyuşmama
3. Eksik veri — yol, hava ve gün durumunun değerlendirilmemesi
4. Uzmanlık eksikliği — konunun gerektirdiği bilirkişi kurulunun oluşturulmaması

Alkol iddiası bulunan dosyalarda rapor daha da belirleyicidir: uygulamada kazanın münhasıran alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediği, yol, hava, gün durumu, kaza tutanağı ve tanık beyanları birlikte değerlendirilerek uzman kurul raporuyla belirlenir.

Kim, Hangi Sıfatla Talepte Bulunabilir?

Dosyalarda en sık yaşanan usul kaybı, yanlış sıfatla başvurmaktır. Sıfatınız hangi belgeyi verebileceğinizi doğrudan belirler.

Ölümlü kazalarda birden fazla mirasçı varsa tek vekâletle hareket etmek dosya takibini belirgin biçimde kolaylaştırır. Araç sahibi ile sürücünün farklı kişiler olduğu hâllerde ise her iki sıfatın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Süre Tablosu

Aşağıdaki süreler hatırlatma amaçlıdır; her biri ilgili dilekçe sayfasında kaynağıyla birlikte açıklanmıştır. Kaynaklarda farklı süre belirtilen hâllerde en kısa süreye göre hareket edin.

1. Şikâyet — fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay
2. Davaya katılma — ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar
3. İdari yaptırımlara itiraz — tebliğden itibaren kısa ve hak düşürücü
4. Güvence Hesabı — kazanın niteliğine göre değişir, kaza tarihinden işler
5. Delil tespiti — süre yok ama delil kaybolmadan

Belge Dosyası: Bir Kez Toplayın, Her Yerde Kullanın

Dört yolun tamamı büyük ölçüde aynı belgelere dayanır. Başta düzgün bir dosya oluşturmak, sonraki her başvuruda zaman kazandırır.

1. Kaza tespit tutanağı ve kolluk evrakı — her dosyanın omurgası
2. Adli rapor ve kati rapor — ceza dosyasında fıkrayı, tazminatta maluliyeti belirler
3. Fotoğraf, video ve kamera kayıtları — en çabuk kaybolan delil
4. Alkol ölçüm belgesi ve kan tahlili — kasko, rücu ve ceza dosyasında ortak
5. Hasar ve onarım belgeleri — eksper raporu, fatura, teklif
6. Gelir ve tedavi belgeleri — kazanç kaybı ve tedavi gideri kalemleri

Sigorta dosyalarında ayrıca eksper raporunun bir örneğini istemek önemlidir. Hesabın nerede eksik yapıldığı ancak rapor görüldüğünde gösterilebilir; ret veya eksik ödeme itirazları da buna dayandırılır.

Kaza Dışı Araç Sorunları Neden Bu Sayfada?

Yol haritasının son aşaması ilk bakışta kaza ile ilgisiz görünebilir. Ancak uygulamada bu başlıklar kaza dosyalarıyla iç içe geçer.

Örneğin satılan aracın devri yapılmamışsa, aracın karıştığı kazadan doğan idari para cezaları ve vergi yükümlülüğü kayıtlarda görünen malike yönelir. Benzer şekilde araç üzerinde haciz veya yakalama şerhi varsa, kaza sonrası onarım, satış ve sigorta işlemleri kilitlenir; araç trafikte tespit edilip yediemine çekilebilir.

Aynı şekilde ikinci el alınan araçta gizlenmiş ağır hasar, sonraki bir kazada güvenlik açığı ve değer kaybı tartışmasına dönüşebilir. Bu nedenle araç etrafındaki hukuki durumun temiz tutulması, kaza anında karşılaşacağınız sorunların yarısını baştan ortadan kaldırır.

En Sık Yapılan Beş Hata

1. Sadece tazminat davası açmak. Ceza ayağı ayrı işler ve süresi kaçar.
2. Şikâyetçi kalıp katılan olmamak. Karara karşı kanun yoluna gidemezsiniz.
3. Kamera kaydını geç istemek. Kayıtlar kısa sürede silinir.
4. Alkol tespitinde vazgeçmek. Münhasırlık ve tam kusur ayrıca aranır.
5. İdari süreleri ihmal etmek. Bunlar en kısa ve hak düşürücü sürelerdir.

Sonraki Adım

Dosyanızın hangi aşamada olduğunu belirledikten sonra ilgili başlıktaki dilekçe örneğine geçebilirsiniz. Her sayfada şablonun yanı sıra kanuni dayanaklar, yargı kararları ve kontrol listeleri yer almaktadır. Tüm örneklere trafik kazası tazminat dilekçesinden başlayarak ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kazadan sonra ilk ne yapmalıyım?

Kaza tespit tutanağının düzenlenmesini sağlamak, olay yerini ve aracı fotoğraflamak, varsa güvenlik kamerası kayıtlarını yazılı olarak talep etmek ve yaralanma varsa adli rapor almak ilk adımlardır. Delillerin kaybolma riski varsa mahkemeden delil tespiti istenebilir.

Ceza davası ile tazminat davası aynı şey mi?

Değildir. Ceza yargılaması sanığın cezalandırılmasına, tazminat davası ise zararınızın giderilmesine yöneliktir. İki süreç ayrı yürür; ancak ceza dosyasındaki bilirkişi kusur raporu tazminat davasında da kullanılır.

Ceza davasını beklemem gerekir mi?

Zorunlu değildir; tazminat davası ceza dosyası devam ederken de açılabilir. Uygulamada kusur tespiti çoğu zaman ceza dosyasından beklendiğinden, iki süreci birlikte takip etmek yararlı olur.

Sadece şikâyetçi olmam yeterli mi?

Yeterli değildir. Kanun, davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkını davaya katılmış olma koşuluna bağlamıştır. Katılan sıfatı almadan verilen karara karşı başvuru yapamazsınız.

Karşı araç kaçtıysa ne yapabilirim?

Sorumlunun tespit edilemediği, karşı aracın zorunlu sigortasının bulunmadığı veya aracın çalıntı olduğu hâllerde Güvence Hesabına başvurulabilir. Bu hesap kural olarak bedensel zararları karşılar; manevi tazminat kapsamı dışındadır.

Kaskom ödemeyi reddetti, çare var mı?

Vardır. Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır, sonuç alınamazsa uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonuna taşınabilir. Alkol gerekçesiyle yapılan retlerde kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğinin sigortacı tarafından ispatlanması gerekir.

Sigorta ödeme yaptı ama şimdi benden istiyor, ne yapmalıyım?

Bu rücu talebidir. Genel Şartlarda sayılan bir hâlin bulunması tek başına yeterli olmayıp, o hâl ile kaza arasında uygun illiyet bağı kurulması gerekir. İlliyet ispatlanamazsa rücu imkânı doğmaz.

Ehliyetime el konuldu, geri alabilir miyim?

El koyma işlemine karşı itiraz yolu bulunmaktadır. Süre kısa ve hak düşürücü olduğundan tebliğ tarihinden itibaren gecikmeksizin başvurulmalıdır.

Aracı sattım ama cezalar ve vergi bana geliyor, neden?

Noter satışının tescile ve vergi dairesine yansımaması hâlinde kayıtlarda araç sizin adınıza görünmeye devam eder. Noter satış belgesiyle vergi dairesine düzeltme başvurusu yapılması ve tescil durumunun takip edilmesi gerekir.

Aracım yediemine çekildi, ücreti ödemek zorunda mıyım?

Ücret talebine itiraz edilebilir. Yargı kararlarında, aracın kolluk tarafından otoparka bırakılmasının otopark işletmesiyle araç sahibi arasında sözleşme bağı kurmayacağı belirtilmiştir. Ayrıca ücretin başlangıç tarihi ve uygulanan tarife de tartışılabilir.

Yoldaki bozukluk yüzünden kaza yaptım, kime dava açacağım?

Yolun yapım ve bakımından sorumlu idareye karşı hizmet kusuru iddiasıyla tazminat talep edilebilir. Bu tür davalarda görevli yargı kolu içtihatta tartışmalı olduğundan, dava açmadan önce güncel içtihadın kontrol edilmesi gerekir.

Aynı olay için hem sigortadan hem sürücüden alabilir miyim?

Zararınızı iki kez tahsil edemezsiniz; ancak sigortadan karşılanmayan kalan zararınız için sorumlu kişilere başvurma hakkınız devam eder. Güvence Hesabına başvurmanız da sigortasını yaptırmamış olan sorumlunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Ceza dosyasında HAGB verilirse tazminat hakkım biter mi?

Bitmez. HAGB bir beraat kararı değildir; mahkeme suçun sabit olduğunu tespit edip cezayı belirlemekte, yalnızca hükmün açıklanmasını geri bırakmaktadır. Tazminat talepleriniz ayrı bir hukuk davasında ileri sürülür.

Tüm bu süreçlerde avukat şart mı?

Kanunen zorunlu değildir; ancak süreler kısa, süreçler paralel ve deliller çabuk kaybolduğundan uygulamada profesyonel destek almak hak kaybı riskini azaltır.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.

Mevzuat Çerçevesi: Sorumluluk ve İspat

Kim işletendir?

İşleten sıfatı, aracın maliki olmakla otomatik olarak örtüşmez. Belirleyici olan, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işletmek ve araç üzerinde fiilî hâkimiyet bulundurmaktır.

Son satır uygulamada sık tartışılır: tescil kaydı bir karine oluşturur, ancak aksi ispatlanabilir. Bu nedenle husumet yöneltilirken hem trafik tescil kaydı hem fiilî kullanım durumu birlikte incelenmelidir.

İspat Yükü ve Kusur Karineleri

Tablonun alt yarısı sorumluya aittir. Bu, savunma tarafında yapılacak eksikliğin de sonucu doğrudan etkilediği anlamına gelir; iddia edilen ama ispatlanmayan bir indirim sebebi uygulanmaz.

İlliyet Bağını Kesen Hâller

Sorumluluğun doğması için fiil ile zarar arasında uygun nedensellik bağı aranır. Bu bağı kesen üç hâl kabul edilir ve her birinde ispat yükü sorumludadır.

Uygulamada bu hâller nadiren tam kurtuluş sağlar. Yoğun yağış, buzlanma veya yola çıkan hayvan gibi olaylar çoğu zaman mücbir sebep sayılmaz; çünkü sürücüden yol ve hava koşullarına uygun hız ve dikkat beklenir. Öngörülebilir bir riskin gerçekleşmesi mücbir sebep oluşturmaz.

Delil Tespiti: Zamanında Yapılması Gereken İş

Bazı deliller zamanla yok olur: fren izi silinir, araç onarılır, olay yeri değişir, kamera kayıtları saklama süresi dolduğunda silinir. Bu hâllerde dava açılmadan önce delil tespiti istenebilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400. maddesi uyarınca, hâlin aciliyeti bulunan veya delilin kaybolma ihtimali olan durumlarda mahkemeden delil tespiti talep edilir. Talep dilekçesinde tespiti istenen delilin ne olduğu, neden aciliyet bulunduğu ve tespitin hangi vakıaya ilişkin olduğu gösterilmelidir.

İlk üç satır için gecikme telafi edilemez. Özellikle kamera kayıtları, kaza sonrası ilk günlerde talep edilmezse çoğu zaman geri getirilemez.

İdari Yaptırıma İtiraz: Süre ve Merci

Trafik idari para cezalarına ve ehliyet işlemlerine itiraz, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Süre kaçırıldığında karar kesinleşir.

İtiraz dilekçesinde işlemin hangi unsuru bakımından sakat olduğu somut delillerle gösterilmelidir: tutanakta zorunlu unsur eksikliği, ölçüm cihazının kalibrasyonu, tebligat usulsüzlüğü, fiilin sabit olmaması veya sürücünün başka kişi olması.

İdari süreç ile adli süreç birbirinden bağımsız yürür. Karayolları Trafik Kanunu m. 48/5’teki “fiil bir suç oluştursa bile” ibaresi, ceza soruşturmasının varlığının idari yaptırımı engellemeyeceğini açıkça gösterir.

Sorumluluk Haritası: Kim, Neyden?

Birden fazla sorumlunun bulunduğu hâllerde zarar görene karşı müteselsil sorumluluk esastır; zarar gören dilediği birine, birkaçına veya hepsine başvurabilir. Ödeme yapan sorumlunun diğerlerine rücu hakkı saklıdır ve bu iç ilişki zarar göreni ilgilendirmez.

Manevi tazminat bu tablonun tek istisnasıdır: zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir ve kusurlu sürücü ile işletene yöneltilir.

İlgili Rehberler

• Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
• Asli kusur ve tali kusur: KTK m. 84
• 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı
• Haksız fiilde maddi ve manevi tazminatın esasları
• Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
• Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
• Ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler?
• Müterafik kusur indirimi nasıl karşılanır?
• Teminat limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır?
• Sürücü alkollüydü: sigorta yine öder mi?