Aracınız onarıldıktan sonra bile ikinci elde daha ucuza gidiyorsa, aradaki fark sizin zararınızdır. Bu zarar kusurlu tarafın trafik sigortasından istenir — ama önce sigortaya yazılı başvuru yapılması zorunludur ve iki yıllık zamanaşımı işlemektedir. Aşağıda kimden ne isteneceği, teminat dışı hâller, hesaplamadaki güncel tartışma ve hazır bir dava dilekçesi örneği yer alıyor.
Değer Kaybı Nedir, Kimden İstenir?
Değer kaybı, kaza sonrası onarılan aracın ikinci el piyasasında kazasız emsallerine göre daha düşük bedelle alıcı bulmasından doğan kalıcı değer düşüklüğüdür. Hesap mantığı basittir: aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayici ile onarım sonrası ikinci el rayici arasındaki fark — ve bu farktan kusur oranı düşülür.
📌 Üç muhatap
- Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortası — en hızlı ve pratik yol
- Kusurlu sürücü — zarardan şahsen sorumludur
- İşleten (ruhsat sahibi) — sürücüden farklıysa müştereken ve müteselsilen sorumlu
Kendi kasko poliçenizden talep kural olarak mümkün değildir; yalnızca poliçeye özel bir değer kaybı teminatı eklenmişse bu yol açıktır. Aynı mantıkla, karşı tarafın bulunmadığı tek taraflı kazalarda değer kaybı talebi doğmaz.
Kusur oranı doğrudan cebinizi etkiler. Tam kusurlu taraf değer kaybı alamaz. Kısmen kusurluysanız kusursuzluk oranınızda talepte bulunabilirsiniz — tazminattan kusur payınız düşülür. Bu nedenle kusur oranına itirazınız varsa bunu dilekçede ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürün.
Zamanaşımı: İki Yıl, On Yıl, Bazen Daha Uzun
KTK m.109 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Aynı maddenin ikinci fıkrası bir genişleme getirir: dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörmüşse, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Kazada yaralanma veya ölüm varsa uzamış ceza zamanaşımı gündeme gelebilir.
Aracı satmış olmanız engel değil. Değer kaybı hakkı kaza anında doğar ve kaza tarihindeki ruhsat sahibine aittir. Aracı sonradan satmış olmak, süresi içinde bu hakkı ortadan kaldırmaz. Satış sonrası “artık benim aracım değil” diyerek başvurmaktan vazgeçen çok sayıda araç sahibi hakkını boşuna kaybediyor.
Ön Koşul: Önce Sigortaya Yazılı Başvuru
Doğrudan dava açılamaz. KTK m.97 uyarınca zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmalıdır. Sigorta kuruluşunun on beş gün içinde cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.
Başvuruya eklenmesi gereken belgeler:
- Kaza tespit tutanağı — kusur değerlendirmesinin temeli
- Araç ruhsatı — kaza tarihindeki malikliği gösterir
- Onarım faturası ve servis kayıtları — hangi parçanın değiştiği/boyandığı
- Hasar fotoğrafları ve varsa eksper raporu
- IBAN ve kimlik belgesi — ödemenin gecikmemesi için
Başvuruyu ispatlayın. Noter, iadeli taahhütlü posta veya KEP kullanın. On beş günlük sürenin ne zaman başladığı ancak gönderim belgesiyle ispatlanabilir; e-posta veya çağrı merkezi kaydı çoğu zaman yeterli sayılmaz.
Teminat Dışı Hâller ve Hasar Geçmişi
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında değer kaybı bakımından bazı istisnalar öngörülmüştür. Uygulamada sıkça karşılaşılanlar şunlardır:
- Ufak bir onarımla giderilebilecek lastik, jant, cam, plastik aksam ve benzeri hasarlar
- Ana iskelet ve şasi hasarı olmaksızın yalnızca vidalı parçalarda oluşan hasarlar
- Çekme ve hurda belgeli araçlara ilişkin talepler
- Kısa süreli kiralık araçlar, taksi ve dolmuş gibi araçlara ilişkin talepler
- Kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında mülkiyette değişiklik olması
Bir şart daha aranır: hasar gören ve boyanan ya da değişen parçanın, geçmişte başka bir kazada aynı işleme maruz kalmamış olması. Bu nedenle dava öncesinde aracın hasar kaydının sorgulanması ve çıktının dosyaya eklenmesi gerekir.
Bu istisnalar tartışmalıdır. Genel Şartlardaki bazı sınırlamalar ve hesaplama ekleri yargı kararlarıyla iptal edilmiş ya da esnetilmiştir. Sigorta şirketinin “teminat dışıdır” gerekçesiyle yaptığı ret, tek başına yolun sonu anlamına gelmez — ret gerekçesini güncel yargı uygulaması ışığında değerlendirin.
Hesaplama: Formül mü, Bilirkişi mi?
Bu konu 2021’den bu yana tartışmalıdır ve dosyanın sonucunu doğrudan etkiler.
Türkiye Barolar Birliği tarafından açılan davada Danıştay 8. Dairesi, 4 Aralık 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarındaki değişikliklerin bazı maddeleri ile “Değer Kaybı Tazminatı Hesaplaması”, “Sakatlık Tazminatları Hesaplaması” ve “Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplaması” eklerinin iptaline karar vermiştir.
Bunun sonucu olarak uygulamada, katsayılara dayalı sabit formül yerine aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayici ile onarım sonrası rayici arasındaki farkın, piyasa araştırmasına dayalı bilirkişi raporuyla belirlenmesi esas alınmaktadır.
Dilekçe açısından sonuç: Sigorta şirketinin kendi formülüyle hesapladığı düşük teklifi kabul etmek zorunda değilsiniz. Dilekçede hesabın piyasa araştırmasına dayalı bilirkişi incelemesiyle yapılmasını açıkça talep edin ve “fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır” ibaresini mutlaka koyun — bilirkişi bedeli beklenenden yüksek çıkarsa ıslah imkânınız korunur.
Değer Kaybı ile Mahrumiyet Bedelini Karıştırmayın
İkisi farklı kalemlerdir ve farklı muhataplara yöneltilir.
- Değer kaybı → aracın ikinci el satış fiyatındaki kalıcı düşüş; karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından istenir
- Araç mahrumiyet bedeli → aracın serviste kaldığı süre boyunca ondan yararlanamamaktan doğan fiilî zarar (taksi, kiralık araç gideri)
Yargıtay kararlarında, zorunlu mali sorumluluk sigortasının aracın onarım masraflarını ve değer kaybını kapsadığı, mahrumiyet bedelinin ise dolaylı zarar olarak teminat dışında kaldığı kabul edilmektedir. Bu nedenle mahrumiyet bedeli sigortadan değil, kusurlu sürücü ve işletenden istenir.
Pratik sonuç: yalnızca değer kaybı istiyorsanız Sigorta Tahkim Komisyonu hızlı bir yoldur. Mahrumiyet bedelini de istiyorsanız, iki talebi tek dosyada yürütebilmek için sürücü ve işleteni de davalı göstererek mahkeme yoluna gitmek daha uygun olur. Ayrıntı ve hazır dilekçe: araç mahrumiyet bedeli (ikame araç) dava dilekçesi örneği.
Bir ihtimal daha var: poliçe limitinin yetmediği ağır hasarlı dosyalar. Yargıtay, poliçe limitini aşan ve karşılanamayan bakiye değer kaybı ile onarım zararlarından kusurlu sürücünün, işletenin ve varsa kusurlu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının müteselsilen sorumlu olduğuna hükmetmiştir.
Araç Değer Kaybı Dava Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca sigortaya karşı dava açacaksanız diğer davalıları çıkarın. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.
[ … ] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI’NA
(Dava yalnızca kusurlu sürücüye ve/veya işletene yöneltiliyorsa hitap asliye hukuk mahkemesine yazılır.)
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
ADRES: [Açık adres] — IBAN: [ … ]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
DAVALILAR:
1. [ … ] Sigorta A.Ş. — [Adres] (kusurlu aracın ZMSS sigortacısı)
2. [Ad Soyad] — [Adres] (kusurlu aracın işleteni/ruhsat sahibi)
3. [Ad Soyad] — [Adres] (kusurlu sürücü)
(Yalnızca sigortaya karşı dava açacaksanız 2 ve 3’ü çıkarın.)
ARABULUCULUK BÜRO DOSYA NO: [ … /… ] — SON TUTANAK TARİHİ: …/…/20… (sigorta şirketine karşı ticari davada)
KONU: …/…/20… tarihli trafik kazası nedeniyle müvekkile ait araçta oluşan değer kaybının, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla faiziyle birlikte davalılardan tahsili istemidir.
DAVA DEĞERİ: [ … ] TL (fazlaya ilişkin haklar saklıdır)
AÇIKLAMALAR:
1. KAZA VE ARAÇ. …/…/20… tarihinde [il/ilçe, mevki] mevkiinde, müvekkile ait [ … ] plakalı [marka/model/model yılı] araç ile davalı [sürücü adı] yönetimindeki [ … ] plakalı araç arasında trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza, [kaza tespit tutanağı / trafik kaza raporu] ile sabittir. (Ek-1: Kaza tespit tutanağı, ruhsat)
2. KUSUR DURUMU. Kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü [tam kusurlu / %[ … ] oranında kusurlu] olup müvekkilin kusuru [bulunmamaktadır / %[ … ] oranındadır]. [Kusuru gösteren somut olguyu yazın.] Kusur oranının tespiti için bilirkişi incelemesi gerekmektedir.
3. ARAÇTA OLUŞAN DEĞER KAYBI. Kaza sonucu müvekkilin aracında [hasar gören ve değişen/onarılan parçaları tek tek yazın: ön çamurluk değişimi, kaporta düzeltme, boya işlemi] işlemleri yapılmıştır. Onarım bedeli [ … ] TL’dir. Araç, onarımdan sonra ikinci el piyasasında kazasız emsallerine göre daha düşük bedelle alıcı bulabilecek durumdadır. (Ek-2: Onarım faturası, servis/eksper raporu, hasar fotoğrafları)
4. HASAR GEÇMİŞİ. Aracın hasar gören bölümü, kaza tarihinden önce başka bir kaza nedeniyle hasar görmemiş ve onarılmamıştır. (Ek-3: Hasar kaydı sorgu çıktısı)
5. SİGORTAYA BAŞVURU YAPILMIŞTIR. Müvekkil, …/…/20… tarihinde davalı sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvurmuş ve değer kaybı zararının tazminini istemiştir. Başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde [yazılı cevap verilmemiş / verilen cevap talebi karşılamamış / talep reddedilmiştir]. Bu nedenle işbu davanın açılması zorunlu hâle gelmiştir. (Ek-4: Sigortaya başvuru, gönderim belgesi ve varsa cevabı)
6. DAVA SÜRESİNDEDİR. Kaza …/…/20… tarihinde meydana gelmiş olup işbu dava, 2918 sayılı Kanun’un 109. maddesinde öngörülen süreler içindedir.
7. DEĞER KAYBI BEDELİNİN TESPİTİ. Değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayiç değeri ile onarım sonrası ikinci el rayiç değeri arasındaki farktır. Bu farkın, aracın marka, model, model yılı, kilometresi ve hasarın niteliği dikkate alınarak piyasa araştırmasına dayalı bilirkişi incelemesiyle tespiti gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85, 90, 97, 109; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 vd.; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları; 6100 sayılı HMK ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı ve trafik kaza raporu, araç ruhsatı, onarım faturası ve servis kayıtları, eksper raporu, hasar kaydı sorgu çıktısı, sigorta poliçesi, sigortaya başvuru ve cevabı, davalı sigorta şirketinden celbi talep olunan hasar dosyası, keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davalı sigorta şirketinin hasar dosyasının CELBİNE,
2. Davanın KABULÜ ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL DEĞER KAYBI TAZMİNATININ,
3. [Sigortaya başvuru / kaza] tarihinden itibaren işleyecek FAİZİYLE birlikte davalılardan MÜTESELSİLEN TAHSİLİNE,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara YÜKLETİLMESİNE
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı [Vekili]
[Ad Soyad] — İmza
EKLER:
Ek-1: Kaza tespit tutanağı ve araç ruhsatı
Ek-2: Onarım faturası, eksper raporu, hasar fotoğrafları
Ek-3: Hasar kaydı sorgu çıktısı
Ek-4: Sigortaya yazılı başvuru, gönderim belgesi ve cevabı
Ek-5: Arabuluculuk son tutanağı (sigortacıya karşı davada)
Ek-6: Vekâletname (vekil varsa)
Sık Yapılan Beş Hata
- Sigortaya başvurmadan doğrudan dava açmak. KTK m.97 ön koşuldur.
- Başvuruyu ispatlayamamak. Noter, iadeli taahhütlü posta veya KEP kullanılmalıdır.
- Aracı sattım diye vazgeçmek. Hak kaza anında doğar ve kaza tarihindeki ruhsat sahibine aittir.
- Sigortanın düşük teklifini kesin sanmak. Hesaplama ekleri iptal edilmiştir; bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
- Mahrumiyet bedelini sigortadan istemek. Bu kalem dolaylı zarar sayıldığından sürücü ve işletene yöneltilmelidir.
İlgili Rehberler
- Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Dilekçesi Örneği
- Trafik Kazası Maddi ve Manevi Tazminat Dava Dilekçesi Örneği
- Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Nasıl Talep Edilir?
- Değer Kaybı Tazminatı: Yeni Dönem
- Kasko Sigortası: Hasar Reddi ve Eksik Ödeme
- Araç Değer Kaybı Hesaplama Aracı
- 📁 Tüm Dilekçe Örnekleri Dizini
Sıkça Sorulan Sorular
Araç değer kaybı nedir?
Kaza sonrası onarılan aracın, ikinci el piyasasında kazasız emsallerine göre daha düşük bedelle alıcı bulmasından doğan kalıcı değer düşüklüğüdür. Aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayici ile onarım sonrası ikinci el rayici arasındaki fark olarak hesaplanır.
Kimden talep edilir?
Değer kaybı, kazaya sebebiyet veren kusurlu taraftan istenir. Uygulamada üç muhatap vardır: kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası, kusurlu sürücü ve sürücüden farklıysa aracın işleteni yani ruhsat sahibi.
Kendi kaskomdan alabilir miyim?
Kural olarak hayır. Değer kaybı kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır. Yalnızca poliçeye özel bir değer kaybı teminatı eklenmişse kendi kasko poliçenizden talep mümkün olabilir.
Tek taraflı kazada değer kaybı alınır mı?
Kural olarak alınmaz. Değer kaybı kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılandığından, karşı tarafın bulunmadığı tek taraflı kazalarda talep doğmaz.
Kusurluysam talep edebilir miyim?
Tam kusurlu taraf değer kaybı alamaz. Kısmen kusurlu iseniz kusursuzluk oranınızda talepte bulunabilirsiniz; tazminattan kusur oranınız düşülür.
Zamanaşımı süresi ne kadar?
KTK m.109 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Kazada yaralanma da varsa süre uzar mı?
Dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörürse, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Kazada yaralanma veya ölüm varsa uzamış ceza zamanaşımı gündeme gelebilir.
Aracı sattım, hakkım düşer mi?
Değer kaybı hakkı kaza anında doğar ve kaza tarihindeki ruhsat sahibine aittir. Aracı sonradan satmış olmak, süresi içinde bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Dava açmadan önce sigortaya başvurmak zorunlu mu?
Evet. KTK m.97 uyarınca zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmalıdır. Sigorta kuruluşunun on beş gün içinde cevap vermemesi veya cevabın talebi karşılamaması hâlinde dava açılabilir ya da tahkime başvurulabilir.
Hangi hasarlar teminat dışıdır?
Genel Şartlarda bazı istisnalar öngörülmüştür: ufak bir onarımla giderilebilecek lastik, jant, cam, plastik aksam ve benzeri hasarlar; ana iskelet ve şasi hasarı olmaksızın yalnızca vidalı parçalarda oluşan hasarlar; çekme ve hurda belgeli araçlar; kısa süreli kiralık araçlar ile taksi ve dolmuş gibi araçlara ilişkin talepler. Bu istisnaların bir kısmı yargı kararlarıyla tartışmalı hâle gelmiştir.
Hasar gören parça daha önce onarılmışsa ne olur?
Kazada hasar gören ve boyanan ya da değişen parçanın geçmişte başka bir kazada aynı işleme maruz kalmamış olması aranır. Bu nedenle dava öncesinde aracın hasar kaydının sorgulanması gerekir.
Değer kaybı nasıl hesaplanır?
Genel Şartlarda yer alan hesaplama ekleri Danıştay tarafından iptal edilmiştir. Uygulamada aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayici ile onarım sonrası rayici arasındaki farkın, piyasa araştırmasına dayalı bilirkişi raporuyla belirlenmesi esas alınmaktadır. Hesap yöntemi tartışmalı olduğundan güncel uygulamanın teyit edilmesi gerekir.
Aracın serviste kaldığı günler için tazminat alabilir miyim?
Araç mahrumiyet bedeli değer kaybından farklı bir kalemdir. Yargıtay kararlarında zorunlu mali sorumluluk sigortasının aracın onarım masraflarını ve değer kaybını kapsadığı, mahrumiyet bedelinin ise dolaylı zarar olarak teminat dışında kaldığı kabul edilmektedir. Bu kalem sürücü ve işletene karşı ileri sürülebilir.
Poliçe limiti yetmezse ne olur?
Yargıtay, zorunlu trafik sigortası poliçe limitini aşan ve karşılanamayan bakiye değer kaybı ile onarım zararlarından kusurlu sürücünün, işletenin ve varsa kusurlu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının müteselsilen sorumlu olduğuna hükmetmiştir.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.85, 90, 97, 109)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
- Sigorta Tahkim Komisyonu
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının değer kaybı hesaplamasına ilişkin ekleri yargı kararıyla iptal edilmiştir ve uygulama gelişmektedir. İşlem yapmadan önce güncel yargı uygulamasının ve poliçe genel şartlarının teyit edilmesi önerilir.
Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.
Mevzuat Çerçevesi: Değer Kaybı Hangi Hükümlere Dayanır?
| Hüküm | Neyi düzenler | Pratik sonucu |
|---|---|---|
| KTK m. 85 | İşletenin tehlike sorumluluğu | Kusur bulunmasa dahi sorumluluk doğar |
| KTK m. 90 | Zorunlu sigorta teminatının kapsamı | Değer kaybı karşı tarafın ZMSS’sinden istenir |
| KTK m. 97 | Yazılı başvuru zorunluluğu | Dava ve tahkim için dava şartıdır |
| KTK m. 99 | Ödeme süresi ve temerrüt | Faiz başlangıcını belirler |
| KTK m. 109 | Zamanaşımı rejimi | Kazada yaralanma da varsa uzamış süre uygulanır |
| TBK m. 49 vd. | Haksız fiil sorumluluğu | Limiti aşan kısımda sürücü ve işleten |
| AYM E. 2019/40, K. 2020/40 | Genel Şartlara atfın iptali | Genel Şartlar formülünün yasal dayanağı kalmadı |
| 5684 sayılı Kanun m. 30 | Sigorta tahkimi | Uyuşmazlık tahkime taşınabilir |
Yedinci satır neden belirleyici?
Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli kararıyla Karayolları Trafik Kanunu’nun teminat kapsamını genel şartlara bırakan hükümleri iptal edilmiştir. Bunun değer kaybı bakımından somut sonucu şudur: sigorta şirketlerinin hesaplarını dayandırdığı genel şartlar ekindeki formülün yasal dayanağı kalmamıştır.
Uygulamada sigorta şirketleri bu formülle hesap yapmaya devam etmekte; Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkemeler ise Yargıtay’ın benimsediği yöntemi uygulamaktadır. Aradaki fark, çoğu dosyada ödenen tutarın gerçek zararın belirgin biçimde altında kalmasının sebebidir.
Yargıtay’ın Yöntemi: Rayiç Değer Farkı
Yargıtay uygulamasında değer kaybı zararı, tablo formülasyonuyla değil aracın gerçek piyasa değerlerinin karşılaştırılmasıyla bulunur. Buna objektif karşılaştırma yöntemi denir.
| Adım | Yapılan işlem |
|---|---|
| 1 | Aracın kaza tarihindeki hasarsız piyasa değeri belirlenir |
| 2 | Onarım sonrası, hasar kaydıyla birlikte satılabilir piyasa değeri belirlenir |
| 3 | İki değer arasındaki fark bulunur |
| 4 | Kusur oranı uygulanır |
Değerlerin tespitinde ikinci el ilan platformlarındaki emsal araçlar esas alınır ve aracın kendine özgü nitelikleri — donanım, paket, garanti durumu, bakım geçmişi — hesaba katılır. Genel bir tabloyla yetinilmez.
Değerlendirmede gözetilen ölçütler: marka, model ve donanım; üretim yılı; kaza anındaki kilometre; hasarın bölgesi ve boyutu; hasar geçmişi ve Tramer kaydı; hasar gören parçaların araç yapısındaki fonksiyonel önemi. Son ölçüt belirleyicidir: şasi ve podye gibi taşıyıcı unsurlardaki hasar değeri çok daha fazla düşürür.
📘 Dava dilekçesi bakımından: Dilekçede talep tutarının bağımsız eksper raporuna veya bilirkişi hesabına dayandırılması, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması ve faiz başlangıcının açıkça gösterilmesi gerekir. 31 Temmuz 2026’dan itibaren belirsiz alacak davası yoluna gidilemediğinden, tutarı baştan belirlenemeyen taleplerde kısmi dava kurgusu kullanılır ve talep bir defaya mahsus artırılabilir.
Geçerliliğini Yitiren İki Kural
İnternette ve hatta bazı eksper raporlarında hâlâ karşılaşılan iki sınırlama, Yargıtay kararlarıyla geçerliliğini yitirmiştir.
| Eski kural | Güncel durum |
|---|---|
| “On yaşından büyük araçta değer kaybı olmaz” | Geçerliliğini yitirmiştir |
| “Belirli kilometrenin üzerindeki araçta değer kaybı olmaz” | Geçerliliğini yitirmiştir |
Bu gerekçelerle yapılan ret veya indirim, itiraza açıktır. Belirleyici olan aracın yaşı veya kilometresi değil, hasarın piyasa değerinde gerçek bir düşüş yaratıp yaratmadığıdır.
Hangi Hasar Değer Kaybı Doğurur?
| Hasar türü | Değer kaybı |
|---|---|
| Şasi, podye ve taşıyıcı unsurlar | Yüksek — değeri en çok düşüren hasar |
| Vidalı parça değişimi (çamurluk, kaput) | Doğurur |
| Boyalı parça | Doğurur |
| Plastik tampon, far, cam | Genellikle doğurmaz |
| Küçük çizik ve sıyrık | Genellikle doğurmaz |
Ayrım, hasarın Tramer kaydına ve ikinci el alıcısının fiyat algısına yansıyıp yansımadığına dayanır. Boya ve değişen parça kaydı satış aşamasında doğrudan pazarlık konusu olduğundan değer kaybı doğurur.
Bağımsız Eksper Raporu
Sigorta şirketi kendi eksperiyle değerlendirme yapar. Buna karşılık ruhsatlı bağımsız bir sigorta eksperinden alınacak değer kaybı raporu, hem başvuruyu güçlendirir hem tahkim aşamasında kritik delil oluşturur.
Masrafı bakımından da avantajlıdır: Yargıtay uygulamasında bu tür ekspertiz ve tespit harcamaları yargılama gideri niteliğinde kabul edilmekte ve haklı çıkılan oran ölçüsünde karşı taraftan istenebilmektedir.
Süreç ve Muhataplar
| Muhatap | Ne için |
|---|---|
| Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası | Değer kaybı — teminat limiti içinde |
| Kusurlu sürücü ve işleten | Limiti aşan kısım |
| Güvence Hesabı | Sigortasız veya kaçan araç hâlinde |
| Kendi kaskonuz | Kural olarak değer kaybını karşılamaz — onarım bedelini öder |
| Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu | Yabancı plakalı araç hâlinde |
Dördüncü satır sıkça yanlış bilinir: kasko aracın fiziki hasarını güvenceye alır; değer kaybı kural olarak karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından istenir.
Süreç şöyle işler: karşı tarafın sigortasına yazılı başvuru → on beş günlük cevap süresi → cevap gelmez veya yetersizse Sigorta Tahkim Komisyonu ya da dava. Başvuru noter, iadeli taahhütlü posta veya KEP ile yapılmalı ve gönderi belgesi saklanmalıdır; bu belge hem sürenin başlangıcını hem faiz tarihini gösterir.
Sigortanın değer kaybı teklifi düşük olabilir. Ücretsiz kontrol edelim.
İlgili Rehberler
- Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
- Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
- Tahkim mi dava mı? Yol seçimi
- Sigorta eksik ödedi: bakiye tazminat nasıl alınır?
- Asli kusur ve tali kusur: KTK m. 84
- 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı
- 🧮 Trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcı
- Sürücü alkollüydü: sigorta yine öder mi?
- Eski trafik kazası için hâlâ dava açabilir miyim?
- Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)