Haksız rekabet davasında en kritik bilgi şudur: tespit ve men davaları için kusur da zarar da şart değildir. Rakibinizin kusurlu olduğunu ispatlayamasanız, hatta somut bir zarara uğradığınızı gösteremeseniz bile fiilin durdurulmasını isteyebilirsiniz. Tazminat ise farklı bir eşiğe tabidir. Aşağıda dava türleri, kim neyi açabilir, 1 yıl / 3 yıl zamanaşımı, ihtiyati tedbir ve hazır dilekçe örneği var.
Ne Zaman Haksız Rekabet Vardır?
Bir davranışın haksız rekabet sayılması için üç unsur birlikte aranır:
📌 Üç unsur
- Davranışın dürüstlük kuralına aykırı olması
- Rakipler veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkilemesi
- Zarar doğurması ya da somut bir zarar tehlikesi yaratması
TTK m.55’te sayılan hâller örnek niteliğindedir; liste sınırlayıcı değildir. Listede yer almayan bir davranış da dürüstlük kuralına aykırıysa kapsama girebilir. Uygulamada en sık karşılaşılanlar: kötüleyici beyanlar, aldatıcı reklamlar, başkasının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, ticari sırların ihlali ve karışıklığa yol açan kullanımlar.
Dijital alanda ise yeni biçimler öne çıkmaktadır: yanıltıcı reklam, rakip ürün kötüleme, sahte yorumlar, SEO manipülasyonu, typosquatting ve alan adı kayırma ile influencer reklamlarında şeffaflık ihlalleri dava konusu yapılmaktadır.
Dört Dava, İki Farklı Eşik
TTK m.56 birden fazla talep imkânı tanır ve bunların şartları aynı değildir. Bu ayrımı bilmek, dosyanızı doğru kurmanın anahtarıdır.
Kusur ve zarar aranmayan davalar
Tespit, men (durdurma ve önleme) ve maddi durumun ortadan kaldırılması davalarında zarar ve kusur şartı aranmaz. Rakibin niyetini veya kusurunu ispatlamanız gerekmez; fiilin dürüstlük kuralına aykırılığını göstermeniz yeterlidir.
Dahası, zarar görme tehlikesiyle karşılaşabilecek olanlar da dava açabilir. Henüz somut zarar doğmamış olsa bile, doğması muhtemel bir tehlike varsa dava yolu açıktır.
Kusur aranan dava
Maddi tazminat istenebilmesi için failin kusurlu olması ve zarar ile fiil arasında nedensellik bağı bulunması gerekir. Manevi tazminat da Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde talep edilir.
Zararı ispatlayamıyorsanız kazancı isteyin. TTK m.56 uyarınca maddi tazminat olarak, haksız rekabette bulunan kişinin elde ettiği menfaatin karşılığına hükmedilmesi istenebilir. Kendi ciro kaybınızı belgelemek zorsa, davalının bu fiillerden elde ettiği kazancın tespiti çok daha güçlü bir yol olabilir. Bu talebi dilekçenize eklemek maliyetsizdir.
Kim Hangi Davayı Açabilir?
- Zarar gören veya tehlikeyle karşılaşabilecek olanlar (rakipler) → tüm davaları açabilir
- Ekonomik çıkarları zarar gören müşteriler → imha dışındaki talepleri ileri sürebilir
- Ticaret odaları, meslek birlikleri, tüketici kuruluşları ve kamusal kurumlar → yalnızca tespit, men ve maddi durumun ortadan kaldırılması davalarını açabilir
Bu ayrım, davacı sıfatınızı dilekçede açıkça göstermenizi gerektirir: rakip misiniz, müşteri misiniz, yoksa meslek birliği mi? Sıfatınıza uygun olmayan bir talep, o talep bakımından reddedilir.
Zamanaşımı: Bir Yıl, Üç Yıl — Ama Devam Eden Fiilde Farklı
TTK m.60 uyarınca 56. maddedeki davalar iki süre sınırına tabidir: davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde bunların doğumundan itibaren üç yıl.
İki genişleme vardır ve ikisi de davacı lehinedir:
⏱️ Süreyi uzatan iki hâl
- Fiil suç niteliğindeyse → Türk Ceza Kanunu daha uzun bir dava zamanaşımı öngörüyorsa, bu uzun süre hukuk davaları için de geçerli olur
- Fiil hâlen devam ediyorsa → tespit, men ve düzeltme talepleri bakımından bir yıllık sürenin işlemeyeceği kabul edilmektedir
İkinci madde pratikte çok değerlidir. Rakibinizin yanıltıcı reklamı iki yıldır yayında ve siz bir yıl önce fark ettiyseniz, tazminat talebiniz tartışmalı hâle gelebilir — ancak yayının kaldırılması talebiniz için süre engeli oluşmaz. Devam eden ihlallerde önce men talebini kurun, tazminatı ona ekleyin.
İhtiyati Tedbir: Davanın Asıl Silahı
Haksız rekabet dosyalarında nihai karar aylar sürerken ihlal devam eder ve zarar büyür. Bu nedenle TTK m.61 özel bir tedbir imkânı tanır.
Bu hükme göre dava açma hakkına sahip bulunan kimsenin talebiyle mahkeme; mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve maddi durumun ortadan kaldırılmasına ilişkin ihtiyati tedbirlere, HMK’nın ihtiyati tedbir hükümlerine göre karar verebilir.
Delili önce dondurun. Dijital haksız rekabette içerik her an silinebilir. Dava açmadan önce noter tespit tutanağı düzenletmek veya internet arşiv kayıtlarını almak, ihtiyati tedbir talebinizin de dayanağını oluşturur. Yalnızca ekran görüntüsü, karşı taraf inkâr ettiğinde tartışmalı hâle gelebilir.
Görev, Yetki ve Arabuluculuk
- Görevli mahkeme: haksız rekabet davaları TTK m.4 uyarınca mutlak ticari dava sayıldığından asliye ticaret mahkemesi; ayrı ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar
- Yetkili mahkeme: genel kural davalının yerleşim yeri ya da kayıtlı merkezi; haksız rekabet temelde haksız fiil olduğundan fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği ya da gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri de gündeme gelebilir
Arabuluculuk bakımından talep türü belirleyicidir: ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri dava şartı arabuluculuğa tabidir. Tespit ve men talepleri bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olmadığından bu kapsamda değerlendirilmez. Tazminat talebini de içeren karma davalarda uygulamanın dosyanıza göre teyit edilmesi gerekir.
Haksız Rekabet Dava Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; haksız rekabet fiillerinden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve her birini tarih, mecra ve içerikle somutlaştırın. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.
[ … ] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI’NA
(Ayrı bir ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi, ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar.)
İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR (talebiniz yoksa bu satırı çıkarın)
DAVACI: [Unvan] (MERSİS/Vergi No: [ … ])
ADRES: [Açık adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
DAVALI: [Unvan / Ad Soyad] (MERSİS/Vergi/T.C. No: [ … ])
ADRES: [Açık adres]
KONU: Davalının haksız rekabet teşkil eden fiillerinin TESPİTİ, MEN’İ, maddi durumun ORTADAN KALDIRILMASI ile maddi ve manevi tazminat istemidir.
DAVA DEĞERİ: Maddi tazminat [ … ] TL + manevi tazminat [ … ] TL (tespit ve men talepleri için ayrıca harç yatırılır)
AÇIKLAMALAR:
1. TARAFLAR VE PİYASA İLİŞKİSİ. Müvekkil şirket, [ … ] sektöründe …/…/20… tarihinden bu yana faaliyet göstermektedir. Davalı da aynı sektörde faaliyet gösteren [rakip işletme / eski çalışan / tedarikçi] konumundadır. Taraflar arasında rekabet ilişkisi bulunmaktadır. (Ek-1: Ticaret sicil kayıtları, faaliyet belgeleri)
2. HAKSIZ REKABET TEŞKİL EDEN FİİLLER. (Aşağıdakilerden dosyanıza uyanları bırakın; her birini tarih, mecra ve içerikle somutlaştırın.)
a) Kötüleme: Davalı, …/…/20… tarihinde [mecra: internet sitesi, sosyal medya hesabı, müşteri yazışması] üzerinden müvekkil ve ürünleri hakkında [aktarılan ifadeleri yazın] şeklinde gerçeğe aykırı ve kötüleyici beyanlarda bulunmuştur.
b) Yanıltıcı reklam ve beyan: Davalı, kendi ürün ve hizmetleri hakkında [gerçeğe aykırı üstünlük iddiası, sahte belge/sertifika, yanıltıcı fiyat karşılaştırması] yoluyla yanıltıcı bilgi vermektedir.
c) Karıştırılma (iltibas): Davalı, müvekkilin [işletme adı / ürün ambalajı / tanıtım materyali / alan adı] ile ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali yaratacak derecede benzer kullanımlarda bulunmaktadır.
d) Sözleşmeyi ihlale yöneltme: Davalı, müvekkilin [müşterilerini / çalışanlarını / bayilerini] mevcut sözleşmelerini ihlale veya sona erdirmeye yöneltmiştir.
e) Ticari sırların hukuka aykırı kullanımı: Davalı, müvekkile ait [müşteri listesi / fiyat politikası / üretim yöntemi] bilgilerini hukuka aykırı biçimde ele geçirip kullanmaktadır.
(Ek-2: Ekran görüntüleri, noter tespit tutanağı, yazışmalar)
3. FİİLLER DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRIDIR. Yukarıda açıklanan davranışlar, rakipler ile müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen ve dürüstlük kuralına aykırı nitelikte olduğundan haksız rekabet teşkil etmektedir. Kanunda sayılan hâller örnek niteliğinde olup liste sınırlayıcı değildir.
4. MÜVEKKİLİN ZARARI. Davalının fiilleri nedeniyle müvekkilin [müşteri kaybı / ciro düşüşü / ticari itibar kaybı] yaşanmıştır. [Zararı somutlaştırın: karşılaştırmalı ciro tabloları, iptal edilen siparişler, sona erdirilen sözleşmeler.] Ayrıca davalının bu fiiller sonucu elde ettiği menfaatin tespiti gerekmektedir. (Ek-3: Mali kayıtlar, zarar hesabına esas belgeler)
5. İHTİYATİ TEDBİR TALEBİMİZ. Haksız rekabet fiilleri hâlen devam etmekte olup her geçen gün müvekkilin zararı artmaktadır. Yargılama sonuna kadar [ilgili yayının kaldırılması / ilgili kullanımın durdurulması / mevcut durumun korunması] yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 4, 54, 55, 56, 60, 61, 62; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 2; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve 58; 6100 sayılı HMK m. 389 vd. ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER: Ticaret sicil kayıtları, ekran görüntüleri ve internet arşiv kayıtları, noter tespit tutanağı, müşteri ve bayi yazışmaları, sözleşmeler, karşılaştırmalı mali tablolar, davalıdan celbi talep olunan ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Öncelikle İHTİYATİ TEDBİR kararı verilmesine,
2. Davalının fiillerinin HAKSIZ REKABET TEŞKİL ETTİĞİNİN TESPİTİNE,
3. Haksız rekabetin MEN’İNE ve tekrarının önlenmesine,
4. Haksız rekabetin sonucu olan MADDİ DURUMUN ORTADAN KALDIRILMASINA ve yanlış/yanıltıcı beyanların DÜZELTİLMESİNE,
5. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL MADDİ ve [ … ] TL MANEVİ TAZMİNATIN faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
6. Hükmün ilanına ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya YÜKLETİLMESİNE
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı [Vekili]
[Ad Soyad] — İmza
EKLER:
Ek-1: Ticaret sicil kayıtları ve faaliyet belgeleri
Ek-2: Ekran görüntüleri, noter tespit tutanağı, yazışmalar
Ek-3: Zarar hesabına esas mali kayıtlar
Ek-4: Sözleşmeler ve bayi/müşteri kayıtları
Ek-5: Vekâletname (vekil varsa)
Delil Dosyası
- Noter tespit tutanağı — dijital içerik için en güçlü delil
- Ekran görüntüleri ve internet arşiv kayıtları — tarih damgalı olmalı
- Ticaret sicil kayıtları — tarafların rekabet ilişkisini gösterir
- Müşteri ve bayi yazışmaları — kötüleme ve sözleşmeye yöneltme iddialarında
- Karşılaştırmalı mali tablolar — ciro düşüşü ve zarar hesabı için
- Davalının ticari defter ve kayıtları — elde edilen menfaatin tespiti talep ediliyorsa celbi istenmelidir
Karıştırılma iddiasında ölçüt ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalidir. Bu nedenle iki ürünü veya iki tanıtımı yan yana gösteren karşılaştırmalı bir görsel sunmak, uzun anlatımdan daha etkilidir.
Sık Yapılan Beş Hata
- Kusuru ispatlayamayacağım diye dava açmamak. Tespit ve men davalarında kusur da zarar da aranmaz.
- Yalnızca tazminat talep etmek. Tespit, men ve düzeltme talepleri eklenmezse ihlal devam eder.
- Davalının kazancını istememek. Kendi zararınızı belgelemek zorsa bu daha güçlü bir yol olabilir.
- Delili dondurmadan dava açmak. Dijital içerik silinir; noter tespiti veya arşiv kaydı şarttır.
- İhtiyati tedbir istememek. Nihai karara kadar ihlal sürer ve zarar büyür.
İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Haksız rekabet için hangi şartlar aranır?
Bir davranışın haksız rekabet sayılması için üç unsur birlikte aranır: davranışın dürüstlük kuralına aykırı olması, rakipler veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkilemesi ve zarar doğurması ya da somut bir zarar tehlikesi yaratması.
Kanunda sayılan hâller sınırlı mı?
Değildir. TTK m.55’te sayılan hâller örnek niteliğindedir; listede yer almayan bir davranış da dürüstlük kuralına aykırıysa haksız rekabet kapsamına girebilir.
Hangi davalar açılabilir?
TTK m.56 uyarınca fiilin haksız olduğunun tespiti, durdurulmasına yönelik men talebi, etkilerinin düzeltilmesi veya eski hâle iadesi, maddi ve manevi tazminat ile ihlal edenin elde ettiği kazancın devri istenebilir.
Tespit ve men davasında kusur aranır mı?
Aranmaz. Tespit, men ve maddi durumun ortadan kaldırılması davalarında zarar ve kusur şartı aranmaz. Buna karşılık maddi tazminat istenebilmesi için failin kusurlu olması ve zarar ile fiil arasında nedensellik bağı bulunması gerekir.
Zarar görmediysem dava açabilir miyim?
Açabilirsiniz. TTK m.56 uyarınca zarar görme tehlikesiyle karşılaşabilecek olanlar da haksız rekabet davası açabilir; maddi tazminat dışındaki talepler bakımından fiilî zarar şartı aranmaz.
Davalının kazancını isteyebilir miyim?
Evet. TTK m.56 uyarınca maddi tazminat olarak, haksız rekabette bulunan kişinin elde ettiği menfaatin karşılığına hükmedilmesi istenebilir. Bu, zararın ispatının güç olduğu dosyalarda önemli bir imkândır.
Kimler dava açabilir?
Haksız rekabet nedeniyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olanlar tüm davaları açabilir. Ekonomik çıkarları zarar gören müşteriler imha dışındaki talepleri ileri sürebilir. Ticaret odaları, meslek birlikleri, tüketici kuruluşları ve kamusal kurumlar ise yalnızca tespit, men ve maddi durumun ortadan kaldırılması davalarını açabilir.
Zamanaşımı süresi ne kadar?
TTK m.60 uyarınca davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde bunların doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Fiil suç oluşturuyorsa süre uzar mı?
Evet. Haksız rekabet fiili aynı zamanda Türk Ceza Kanunu gereğince daha uzun dava zamanaşımı süresine tabi olan cezayı gerektiren bir fiil niteliğindeyse, bu uzun süre hukuk davaları için de geçerli olur.
Fiil hâlen devam ediyorsa süre nasıl işler?
Davranış hâlen sürüyorsa tespit, men ve düzeltme talepleri bakımından bir yıllık sürenin işlemeyeceği kabul edilmektedir. Süregelen bir ihlalde bu taleplerin her zaman ileri sürülebileceği belirtilmektedir.
Hangi mahkeme görevli?
Haksız rekabet davaları TTK m.4 uyarınca mutlak ticari dava sayıldığından görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Ayrı bir ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar.
Yetkili mahkeme hangisidir?
Genel kural davalının yerleşim yeri ya da kayıtlı merkezinin bulunduğu yerdir. Haksız rekabet temelde bir haksız fiil olduğundan, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de gündeme gelebilir.
İhtiyati tedbir istenebilir mi?
Evet. TTK m.61 uyarınca dava açma hakkına sahip olanın talebiyle mahkeme; mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve maddi durumun ortadan kaldırılmasına ilişkin ihtiyati tedbirlere, HMK’nın ihtiyati tedbir hükümlerine göre karar verebilir.
Haksız rekabet suç oluşturur mu?
TTK m.62’de sayılan hâllerde cezai sorumluluk doğabilir; örneğin m.55’teki fiillerden birini kasten işleyenler veya kendi tekliflerinin tercih edilmesi için kasten yanlış ya da yanıltıcı bilgi verenler bu kapsamdadır. Haksız rekabet suçu şikâyete tabidir ve şikâyet süresine dikkat edilmesi gerekir.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.54-62)
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.2 — dürüstlük kuralı)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.389 vd. — ihtiyati tedbir)
Haksız rekabet büyük ölçüde içtihatla şekillenen bir alandır; dava şartı arabuluculuğun kapsamı da talep türüne göre değişir. Dava açmadan önce somut olayın ve güncel uygulamanın değerlendirilmesi önerilir.
Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.
