Rakibim İşletmemi/Ürünümü Karaladı – Haksız Rekabet Tazminatı İsteyebilir miyim?

Ne yaşandı?

Bir işletme sahibi; rakibinin, ürünleri ya da işletmesi hakkında yanlış ve kötüleyici beyanlar yaydığını, müşterilerini bu yolla yanılttığını fark ediyor. Bu durum hem itibarını hem de satışlarını olumsuz etkiliyor.

Hukuki durum

Dürüstlük kuralına aykırı ve aldatıcı davranışlarla ekonomik rekabetin bozulması, Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabete ilişkin hükümlerinde (m. 54 ve devamı) düzenlenmiştir. Başkalarını ya da onların mallarını, iş ürünlerini veya ticari faaliyetlerini yanlış, yanıltıcı ya da gereksiz yere incitici beyanlarla kötülemek, başlıca haksız rekabet hâllerindendir.

Haksız rekabete uğrayan kişi; fiilin haksızlığının tespitini, haksız rekabetin men’ini (durdurulmasını) ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını isteyebilir. Kusur varsa maddi tazminat; ağır hâllerde koşulları oluştuğunda manevi tazminat da talep edilebilir.

Haksız rekabet davalarında, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa ve her hâlde uzun zamanaşımı süreleri önem taşır. Ayrıca devam eden bir haksız rekabetin geçici olarak durdurulması için ihtiyati tedbir talep edilebilir.

Ne yapmalısınız?

Kötüleyici beyanların içeriğini, yayıldığı mecrayı ve tarihini belgeleyin; uğradığınız zararı (satış kaybı vb.) gösterebilecek kayıtları toplayın. Haksız rekabet davaları teknik olduğundan, bir avukatla ilerlemeniz sonuç açısından önemlidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Rakibimin beni karalaması haksız rekabet midir?

Evet. TTK m.55/1-a uyarınca başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini ya da ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek açıkça haksız rekabet hâli olarak sayılmıştır.

Söyledikleri doğruysa yine dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz. Açıklama gerçek olsa dahi ölçüyü aşan, aşağılayıcı bir üslupla yapılmışsa “gereksiz yere incitici” sayılabilir. Ayrıca doğru bilgi de muhatapta yanlış izlenim yaratıyorsa yanıltıcı kabul edilir.

Zararım oluşmadıysa dava açabilir miyim?

Evet. TTK m.56/1 uyarınca ekonomik menfaatleri zarar gören ya da böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse dava açabilir; fiilen zarar doğmuş olması şart değildir.

Hangi talepleri ileri sürebilirim?

Fiilin haksız olduğunun tespiti, haksız rekabetin men’i, maddi durumun ortadan kaldırılması ve yanlış beyanların düzeltilmesi, kusur varsa maddi tazminat ve koşulları varsa manevi tazminat. Bunlar birlikte ileri sürülebilir.

Zararımı ispatlayamazsam ne olur?

TTK m.56 uyarınca hâkim, tazminat olarak haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir. Ayrıca zararın miktarı tam ispat edilemiyorsa TBK m.50/2 uyarınca hâkim hakkaniyete uygun belirleme yapabilir.

İçerikler silinmeden ne yapmalıyım?

Karşı tarafı uyarmadan önce noter veya mahkeme aracılığıyla delil tespiti yaptırın. Çevrim içi içerikler kolayca kaldırılabildiğinden bu adım dosyanın en kritik aşamasıdır; noter tespiti ekran görüntüsünden çok daha güçlü delil değeri taşır.

Hangi mahkemede dava açılır?

Asliye ticaret mahkemesinde. Haksız rekabet TTK m.4 uyarınca mutlak ticari dava niteliğindedir ve dava olunan şeyin değerine bakılmaz. Tazminat talepleri bakımından dava öncesi arabuluculuk şartı da değerlendirilmelidir.

Süre ne kadar?

TTK m.60 uyarınca hakların doğumunun öğrenildiği günden itibaren bir yıl, her hâlde doğumlarından itibaren üç yıl. Fiil daha uzun cezai zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa bu daha uzun süre hukuk davasında da geçerli olur.

Mevzuat Çerçevesi: Hangi Hüküm, Hangi Talep?

Tazminat talebinin dayanağı, olayın niteliğine göre değişir. Yanlış hukuki sebep seçimi zamanaşımı, ispat yükü ve talep edilebilecek kalemler bakımından farklı sonuçlar doğurur.

Hukuki sebep seçimi neden belirleyici?

Aynı olay hem sözleşmeye aykırılık hem haksız fiil oluşturabilir. Sözleşmeye dayanmak zamanaşımı bakımından çoğu zaman avantajlıdır; buna karşılık ispat yükü ve talep edilebilecek kalemler farklılaşır. Sözleşme ilişkilerinde ayrıca müspet ve menfi zarar ayrımı yapılır ve seçimlik hakkın kullanımı hangi zararın isteneceğini belirler.

Ayrıntı: Müspet ve menfi zarar ayrımı (TBK m. 125) · Haksız fiilde maddi ve manevi tazminatın esasları

Kusur Sorumluluğu ile Kusursuz Sorumluluk

Kusursuz sorumluluk hâllerinde zarar görenin ispat yükü belirgin biçimde hafifler; tartışma kusur üzerinden değil illiyet bağı ve kurtuluş kanıtı üzerinden yürür.

Görev, Yetki ve Süreler

Talebin birden fazla muhataba yöneltileceği hâllerde tek dilekçede birleştirme görevsizlik kararına yol açabilir. Muhataplar farklı mahkemelerin görev alanına giriyorsa davalar ayrı açılmalıdır.

Hesap Yöntemi ve Faiz: 2026 Çerçevesi

Bedensel zarar ve ölüm tazminatlarında hesap, birbirini çarpan değişkenlerle yapılır. Gelecekteki zararın bugünkü değere indirgenmesinde uygulanan yöntem, uzun süreli dosyalarda sonucu belirgin biçimde etkiler.

Anayasa Mahkemesi’nin E. 2019/40, K. 2020/40 sayılı ve 17.07.2020 tarihli kararı ile genel şartlara atıf yapan hükümler iptal edildiğinden, hesap genel şartlar ekindeki cetvellere göre değil Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiile ilişkin hükümlerine göre yapılır.

7589 sayılı Kanun ile gelen faiz düzenlemesi

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle iki değişiklik olmuştur. Oran bakımından yasal faiz, TCMB reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmiş ve hesap dönemsel hâle gelmiştir. Başlangıç bakımından ise bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz, bilinen dönem için olay tarihinden, bilinemeyen dönem için karar tarihinden işletilir. Ayrıca tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir.

Hâkimin Takdir Yetkisi ve Denetimi

Tazminatın belirlenmesinde hâkime takdir yetkisi tanınmıştır; ancak bu yetki denetimden muaf değildir.

• Gerekçe zorunluluğu. Takdirin hangi olgulara dayandığı kararda gösterilmelidir.
• Bilirkişi raporundan ayrılma. Hâkim raporla bağlı değildir; ancak denetime elverişli bir rapordan ayrılmak için gerekçe göstermesi gerekir.
• İndirim oranı. Müterafik kusur ve hakkaniyet indirimlerinde oranın gerekçelendirilmesi aranır; aşırı indirim bozma sebebidir.
• Talep sınırı. Talep edilmeyen kaleme ve faize hükmedilemez.

Pratik sonuç: rapora itiraz ederken “tutar düşük” demek zayıf kalır. Güçlü itiraz, raporun hangi olgudan hangi sonuca vardığını göstermediğini, yani denetime elverişli olmadığını ortaya koymaktır.

Talep Kurgusunda Altı Kontrol

1. Hukuki sebebi belirleyin. Haksız fiil mi, sözleşmeye aykırılık mı? Zamanaşımı ve ispat yükü buna bağlıdır.
2. Sorumluluk türünü tespit edin. Kusursuz sorumluluk hâli varsa kusur ispatına gerek kalmaz.
3. Muhatapları ve görevli mahkemeyi ayrıştırın. Farklı mahkemelerin görev alanına giren talepler tek dilekçede birleştirilemez.
4. Kalemleri tek tek sayın. Sayılmayan kalem hesaba girmez.
5. Faizi dönem ayrımıyla ve dönemsel oranla talep edin. Talep edilmeyen faize hükmedilmez.
6. Talep artırım hakkını saklı tutun. 31 Temmuz 2026’dan itibaren belirsiz alacak davası yoluna gidilemediğinden kısmi dava kurgusu kullanılır; HMK m. 109/4 uyarınca artırım bir defaya mahsustur.

İlgili Rehberler

• Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
• Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
• Faiz başlangıcı ve oransal mahsup: TBK m. 55
• Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
• Tazminat davalarında zamanaşımı: hangi talep, hangi süre?
• Destekten yoksun kalmada gelirin ispatı
• Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK m. 107
• Manevi tazminat: kim, ne kadar isteyebilir?