Aracınızı o gün siz kullanmadınız ama ceza size geldi. Bunun sebebi KTK m.116: sürücü tespit edilemediğinde ceza tescil plakasına yazılabiliyor. Ancak bu bir istisna — kural, cezanın ihlali gerçekleştiren kişiye kesilmesi. Uygulamada bu istisnanın genelleştirildiği, sürücünün tespiti mümkünken bile plakaya ceza yazıldığı eleştiriliyor. Aşağıda itiraz eksenleri, süre tartışması ve hazır bir dilekçe örneği var.
Kural ve İstisna
Trafik idari para cezalarının kural olarak ihlali gerçekleştiren kişi aleyhine düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak Karayolları Trafik Kanunu’nun (“KTK”) 116. maddesi buna bir istisna getirmiş ve ihlali gerçekleştiren kişinin tespit edilememesi durumunda cezai işlemin tescil plakası aleyhine düzenlenebileceğine imkân tanımıştır.
Madde metni şöyledir: 116. maddede, trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenen ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre trafik zabıtasınca tutanak düzenleneceği ve trafik zabıtasının yetkisi dahilindeki para cezalarına karşı araç sahiplerinin cezanın tebliğinden itibaren yedi gün içinde “yetkili mahkemeye” itiraz edebileceği ve itiraz üzerine verilen kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.
İstisnanın genelleştirilmesi eleştiriliyor. Bir değerlendirmede: sürücünün tespit edilemediği istisnai haller için öngörülen bu imkan, kolluk kuvveti tarafından ne yazık ki genelleştirilmişti ve sürücünün tespitinin mümkün olduğu durumlarda dahi cezai işlem çoğu sefer tescil plakası aleyhine uygulanmaktaydı. Bu, dilekçenizin 2(b) maddesi için doğrudan dayanaktır.
Yüksek Mahkeme Kararları
Maddenin anayasallığı denetlenmiştir: Anayasa Mahkemesi’nin 2008 ve 2013 tarihli kararlarıyla KTK 116. maddesinin Anayasa’ya aykırı olmadığı belirtilmiş; ayrıca Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 27.11.2014 tarih ve 2014/22963-19969 sayılı kararıyla bu uygulamanın suçsuzluk karinesine aykırı olmadığı ifade edilmiştir.
AYM’nin gerekçesi de bilinmelidir: AYM, bazı kararlarında plaka esasına dayalı cezaların Anayasa’nın 38. maddesindeki şahsilik ilkesine aykırı olmadığını belirtmiştir. Gerekçe olarak, araç sahibinin “aracını kimlere kullandırdığına dikkat etmesi gerektiği” gösterilmiştir.
Buna karşılık itiraz hakkı vurgulanmaktadır: Yargıtay, plaka esasına dayalı cezalarda araç sahibinin “itiraz hakkı” bulunduğunu vurgulamaktadır. Özellikle araç sahibinin fiilden haberdar olmadığı durumlarda sorumluluk şahsileştirilmelidir.
Sorumluluğun sınırı da çizilmiştir: araç sahibi yalnızca idari para cezası yönünden sorumludur. Cezanın doğrudan sürücüyü ilgilendirdiği hallerde (örneğin alkol, ehliyetsizlik), araç sahibine sorumluluk yüklenemez.
Süre: Yedi Gün mü, On Beş Gün mü?
Bu başlıkta kaynaklar ayrışıyor ve süre hak düşürücü olduğu için açıkça belirtmek gerekir.
⏱️ Kaynaklarda geçen süreler
- KTK m.116 metni — cezanın tebliğinden itibaren yedi gün içinde yetkili mahkemeye itiraz
- Bir başka kaynak — plakaya yazılan cezaya karşı araç sahibi, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurabilir
En kısa süreye göre hareket edin. Kaynaklar arasındaki bu farklılık nedeniyle güvenli yol, yedi günlük süreyi esas alarak itirazı vermek ve süreyi güncel mevzuattan teyit etmektir. Bir gün gecikme itirazı esasa girilmeden düşürebilir.
Görev bakımından tereddüt yoktur: Yasa’nın 116. maddesinde öngörülen şekilde sürücüsü tespit edilemediği için trafik zabıtasınca araç tescil plakasına göre düzenlenen para cezalarına karşı … tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde yapılacak olan itirazları incelemekle adli yargı yeri görevli kılınmıştır.
Tebliğ Süresi: Ayrı Bir İtiraz Sebebi
Cezanın kendisi kadar ne zaman tebliğ edildiği de önemlidir. Bir Anayasa Mahkemesi başvurusunda başvurucu, tescil plakasına göre (gıyapta) düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağının bir örneğinin ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde tebliğ edilmesi gerektiğini, hakkındaki idari para cezasının ise sonradan tebliğ edildiğini belirterek Anayasa’nın 35. ve 36. maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Bu nedenle dilekçenizde ihlal tarihi ile tebliğ tarihini ayrı ayrı yazın; aradaki fark açıksa 2(d) maddesini bırakın. Şablonun başlık bloğu bu iki tarihi ayrı satırlarda ister.
Ne Sunmalısınız?
İtirazın kaderini belgeler belirler. Kaynakta gösterilen ölçüt şudur: o tarihte aracın kimin kullanımında olduğuna dair deliller (kira sözleşmesi, işyeri teslim belgesi vb.)
Bu, özellikle kurumsal araç filoları için kritiktir. Nitekim oto kiralama kuruluşlarının, sürücüsü tespit edilemeyen motorlu taşıtların tescil plakalarına düzenlenen trafik idari para cezalarından dolayı büyük mağduriyet yaşadıkları gündeme getirilmiş; Yönetmelikte yapılan değişikliğin oto kiralama kuruluşlarının mevcut bir sorununu çözer nitelikte olduğu ortadadır. Ancak unutulmamalıdır ki Yönetmelikte yapılan değişiklik ile arzu edilen sonuca ulaşılabilmesi için yeni düzenlemenin kolluk kuvveti tarafından aktif bir şekilde uygulanması gerekmektedir denilmiştir.
Filo sahipleri için pratik uyarı. Aleyhe düzenlenen cezai işleme karşı itiraz süresinin kaçırılmaması adına oto kiralama kuruluşlarının kep veya UETS posta kutularını da belirli aralıklarda kontrol etmesi faydalı olacaktır. Elektronik tebligat kutusu düzenli kontrol edilmezse süre fark edilmeden geçer.
Sürücü Belgesiz Kullandırma: Farklı Bir Hâl
Bir hâlde araç sahibinin sorumluluğu doğrudan kanunla kurulmuştur. 11/06/2013 tarihli ve 6487 sayılı kanun ile madde metnine “Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir.” cümlesi eklenmiştir.
Buradaki ölçüt izin vermiş olmaktır: böylece sürücü belgesiz araç kullanımı durumunda tescil plakası üzerinden araç sahibine de idari para cezası yaptırımı uygulanması sadece belli bir duruma bağlı olmaktan çıkarılmış, araç sahibinin iradesiyle yaptığı bir eylem olan izin vermiş olma koşuluna bağlanmıştır.
Uygulamada ise tartışma sürüyor: izin verme koşulunun ceza tutanağını düzenleyen kolluk görevlisi tarafından değerlendirilip değerlendirilemeyeceği yahut itiraz hâlinde sulh ceza hâkimliklerince ne derece göz önünde bulundurulabileceği ve buna bağlı olarak ispat sorunu gündeme gelmektedir. Yani “izin vermediğinizi” ortaya koyabiliyorsanız bu ayrı bir savunma eksenidir.
Plakaya Kesilen Cezaya İtiraz Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 2. maddedeki sebeplerden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve ihlal tarihi ile tebliğ tarihini ayrı ayrı yazın.
[ … ] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
(İtiraz süresi konusunda kaynaklar ayrışmaktadır; aşağıdaki “Süre” başlığını okuyun ve en kısa süreye göre hareket edin.)
İTİRAZ EDEN (ARAÇ SAHİBİ): [Ad Soyad / unvan] (T.C. / Vergi No: [ … ])
ADRES: [Açık adres] — TELEFON: [ … ]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
İTİRAZA KONU İŞLEM: …/…/20… tarih ve [ … ] seri-sıra no.lu trafik idari para cezası karar tutanağı
UYGULANAN MADDE: KTK m. [ … ] — TUTAR: [ … ] TL
İHLAL TARİHİ: …/…/20… — TEBLİĞ TARİHİ: …/…/20…
ARAÇ: [Plaka] — [marka/model]
KONU: Tescil plakama göre düzenlenen idari para cezasının kaldırılması istemidir.
AÇIKLAMALAR:
1. CEZA PLAKAYA GÖRE DÜZENLENMİŞTİR. Söz konusu ceza, sürücü tespit edilmeksizin aracın tescil plakası esas alınarak düzenlenmiş ve tarafıma tebliğ edilmiştir. (Ek-1: Karar tutanağı ve tebliğ evrakı)
2. İTİRAZ SEBEPLERİM. Aşağıdakilerden dosyanıza uyanları bırakın ve her birini belgeyle destekleyin.
a) Aracı ben kullanmadım. İhlal tarihinde araç [kiraya verilmiş / çalışanıma teslim edilmiş / başka bir kişinin kullanımında] olup sürücü tarafım değildir. (Ek-2: Kira sözleşmesi / işyeri teslim belgesi)
b) Sürücünün tespiti mümkündü. İhlal anında sürücünün belirlenmesi mümkün olmasına rağmen ceza doğrudan plakaya yazılmıştır.
c) Ceza doğrudan sürücüyü ilgilendirmektedir. İsnat edilen ihlal, niteliği gereği araç sahibine yüklenemeyecek bir fiildir.
d) Tutanak süresinde tebliğ edilmemiştir. Tutanak, ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren mevzuatta öngörülen süre içinde tarafıma tebliğ edilmemiştir.
e) Aracı satmıştım. Araç, ihlal tarihinden önce …/…/20… tarihli noter satış sözleşmesiyle devredilmiştir. (Ek-3: Noter satış sözleşmesi)
f) Tutanakta zorunlu unsurlar eksiktir. [Eksik unsuru yazın.]
3. SORUMLULUK ŞAHSİDİR. Trafik idari para cezalarının kural olarak ihlali gerçekleştiren kişi aleyhine düzenlenmesi gerekmekte olup, plakaya ceza yazma yalnızca sürücünün tespit edilemediği istisnai hâller için öngörülmüştür.
4. SÜRÜCÜ BİLGİSİNİ BİLDİRİYORUM. (Uyuyorsa bırakın:) İhlal tarihinde aracı kullanan kişi [Ad Soyad] olup kimlik ve iletişim bilgileri ektedir; cezanın anılan kişi adına düzenlenmesini talep ediyorum.
5. İTİRAZ SÜRESİNDEDİR. İşbu itiraz, tutanağın tarafıma tebliğ edildiği tarihten itibaren yasal süresi içinde yapılmaktadır.
HUKUKİ SEBEPLER: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 36, 112, 115, 116; Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27 vd.; Anayasa m. 38 ve sair mevzuat.
DELİLLER: Trafik idari para cezası karar tutanağı ve tebliğ evrakı, kira sözleşmesi, araç teslim tutanağı, noter satış sözleşmesi, personel görevlendirme kayıtları, kamera ve fotoğraf kayıtları, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Cezaya esas TUTANAK VE FOTOĞRAF KAYITLARININ CELBİNE,
2. …/…/20… tarihli idari para cezasının KALDIRILMASINA,
3. Ödeme yapılmışsa ödenen tutarın İADESİNE,
4. Talebimin reddi hâlinde kararın GEREKÇELİ OLARAK TEBLİĞİNE
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
İtiraz Eden [Vekili]
[Ad Soyad] — İmza
EKLER:
Ek-1: Karar tutanağı ve tebliğ evrakı
Ek-2: Kira sözleşmesi veya araç teslim belgesi (varsa)
Ek-3: Noter satış sözleşmesi (varsa)
Ek-4: Kimlik, ruhsat fotokopisi ve vekâletname
İtiraz Öncesi Kontrol Listesi
- Tebliğ tarihini kaydedin — süre buradan işler ve hak düşürücüdür
- İhlal ile tebliğ arasındaki farkı hesaplayın — geç tebliğ ayrı sebeptir
- Aracın o gün kimde olduğunu belgeleyin — kira veya teslim belgesi
- Cezanın niteliğine bakın — doğrudan sürücüyü ilgilendiriyorsa size yüklenemez
- Elektronik tebligat kutunuzu kontrol edin — özellikle filo sahipleri için
Sık Yapılan Beş Hata
- “Plakama yazılmış, ödemeliyim” demek. Kural cezanın ihlali yapana kesilmesidir.
- Süreyi uzun sanmak. Kaynaklar ayrışıyor; en kısa süreye göre hareket edin.
- Belge sunmamak. Aracın kimde olduğu belgeyle ortaya konmalıdır.
- Tebliğ tarihini yazmamak. Geç tebliğ başlı başına itiraz sebebidir.
- E-tebligatı takip etmemek. Süre fark edilmeden geçebilir.
İlgili Rehberler
- Trafik Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği
- Trafik Cezası Tutanağında Zorunlu Unsurlar
- MTV Tahakkukuna İtiraz ve Düzeltme Dilekçesi Örneği
- Sürücü Belgesine El Koymaya İtiraz Dilekçesi
- İkinci El Ayıplı Araç Dava Dilekçesi Örneği
- Araç Haczinin ve Yakalama Şerhinin Kaldırılması Dilekçesi
- 📁 Tüm Dilekçe Örnekleri Dizini
Sıkça Sorulan Sorular
Ceza kime kesilmelidir?
Trafik idari para cezalarının kural olarak ihlali gerçekleştiren kişi aleyhine düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak Karayolları Trafik Kanununun 116. maddesi buna bir istisna getirmiş ve ihlali gerçekleştiren kişinin tespit edilememesi durumunda cezai işlemin tescil plakası aleyhine düzenlenebileceğine imkân tanımıştır.
KTK m.116 ne diyor?
116. maddede; trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenen ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre trafik zabıtasınca tutanak düzenleneceği ve trafik zabıtasının yetkisi dâhilindeki para cezalarına karşı araç sahiplerinin cezanın tebliğinden itibaren yedi gün içinde yetkili mahkemeye itiraz edebileceği ve itiraz üzerine verilen kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu istisna uygulamada nasıl işliyor?
Belirtildiğine göre sürücünün tespit edilemediği istisnai hâller için öngörülen bu imkân kolluk kuvveti tarafından genelleştirilmişti ve sürücünün tespitinin mümkün olduğu durumlarda dahi cezai işlem çoğu sefer tescil plakası aleyhine uygulanmaktaydı.
Bu uygulama eleştiriliyor mu?
Ediliyor. Bir değerlendirmede; sürücüyü tespit etmeden plakaya ceza yazma uygulamasının genelleştirilmeden sadece koşulları gerçekleştiğinde uygulanması gerektiği, idarenin bu koşulları yerine getirmeden uygulamayı kural hâline getirmesinin ve o anda sürücüsü belli olmayan aracın tescil maliki adına ceza kesmesinin hukukun genel ilkelerine, Anayasaya ve KTK’nın 116. maddesinde verilen yetkiye aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Yüksek mahkemeler ne diyor?
Anayasa Mahkemesinin 2008 ve 2013 tarihli kararlarında KTK m.116’nın Anayasaya aykırı olmadığı; Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 27.11.2014 tarih ve 2014/22963-19969 sayılı kararında ise bu uygulamanın suçsuzluk karinesine aykırı olmadığı belirtilmiştir.
Araç sahibi her cezadan sorumlu mu?
Bir değerlendirmeye göre araç sahibi yalnızca idari para cezası yönünden sorumludur; cezanın doğrudan sürücüyü ilgilendirdiği hâllerde, örneğin alkol veya ehliyetsizlik gibi durumlarda araç sahibine sorumluluk yüklenemez.
İtiraz hakkım var mı?
Vardır. Belirtildiğine göre Yargıtay, plaka esasına dayalı cezalarda araç sahibinin itiraz hakkı bulunduğunu vurgulamakta; özellikle araç sahibinin fiilden haberdar olmadığı durumlarda sorumluluğun şahsileştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
AYM’nin gerekçesi nedir?
Anayasa Mahkemesi bazı kararlarında plaka esasına dayalı cezaların Anayasanın 38. maddesindeki şahsilik ilkesine aykırı olmadığını belirtmiş; gerekçe olarak araç sahibinin aracını kimlere kullandırdığına dikkat etmesi gerektiğini göstermiştir.
İtiraz süresi ne kadar?
Bu konuda kaynaklar ayrışmaktadır. KTK m.116 metninde tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebileceği belirtilmekte; buna karşılık bir kaynakta plakaya yazılan cezaya karşı araç sahibinin tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine başvurabileceği ifade edilmektedir. Süre hak düşürücü olduğundan en kısa süreye göre hareket edilmesi gerekir.
Görevli yargı kolu hangisi?
Yasanın 116. maddesinde öngörülen şekilde sürücüsü tespit edilemediği için trafik zabıtasınca araç tescil plakasına göre düzenlenen para cezalarına karşı yapılacak itirazları incelemekle adli yargı yeri görevli kılınmıştır.
Tebliğ süresi var mı?
Bir Anayasa Mahkemesi başvurusunda; tescil plakasına göre düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağının bir örneğinin ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde tebliğ edilmesi gerektiği, buna karşın cezanın sonradan tebliğ edildiği ileri sürülmüştür.
Hangi delillerle itiraz edebilirim?
O tarihte aracın kimin kullanımında olduğuna dair deliller önem taşır; kira sözleşmesi ve işyeri teslim belgesi gibi belgeler örnek olarak gösterilmektedir.
Oto kiralama şirketleri için bir düzenleme var mı?
Oto kiralama kuruluşlarının, sürücüsü tespit edilemeyen taşıtların tescil plakalarına düzenlenen cezalardan mağduriyet yaşadığı gündeme getirilmiş; Yönetmelikte yapılan değişikliğin bu sorunu çözer nitelikte olduğu, ancak arzu edilen sonuca ulaşılabilmesi için yeni düzenlemenin kolluk tarafından aktif biçimde uygulanması gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca itiraz süresinin kaçırılmaması için kuruluşların elektronik tebligat kutularını belirli aralıklarla kontrol etmesi önerilmektedir.
Sürücü belgesiz kullandırmada durum nedir?
11/06/2013 tarihli ve 6487 sayılı Kanun ile madde metnine, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verileceği hükmü eklenmiştir. Böylece bu yaptırım, araç sahibinin iradesiyle yaptığı bir eylem olan izin vermiş olma koşuluna bağlanmıştır.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.36, 112, 115, 116)
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (m.27 vd.)
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (m.38)
İtiraz süresi bakımından KTK m.116 metni ile bazı kaynaklarda belirtilen süre örtüşmemektedir; süre hak düşürücü olduğundan en kısa süreye göre hareket edilmesi ve güncel mevzuatın teyit edilmesi önerilir.
Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.

