İkinci El Ayıplı Araç Dava Dilekçesi Örneği (2026) — TBK m.227

“Neden TRAMER’e bakmadın?” — bu savunmanın hukuki bir karşılığı yok. Yargıtay, alıcının hasar kaydını sorgulamak veya ekspertiz yaptırmak gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını kabul ediyor. Dahası satıcı ayıbı bilerek gizlemişse iki yıllık zamanaşımı aleyhinize işlemiyor — kilometre düşürme ve gizlenen ağır hasar bu kapsamda. Aşağıda seçimlik haklar, ihbar usulü ve hazır bir dava dilekçesi örneği var.

Satıcının Sorumluluğu ve Ayıp Türleri

TBK Madde 219 gereğince, satıcı, malın açık veya gizli ayıplarından sorumludur. Kritik nokta şudur: önemli olan nokta, satıcının ayıbı bilip bilmemesinden bağımsız olarak sorumluluğun doğmasıdır. Yani satıcı, “Ben de bu arızadan haberdar değildim.” diyerek sorumluluktan kurtulamaz.

Uygulamada en çok karşılaşılan ayıplar şunlardır: motor, şanzıman veya diferansiyel gibi önemli parçaların değiştirildiğinin veya zarar gördüğünün gizlenmesi; araçta kazadan kaynaklı ağır hasarın bulunması ancak bunun tramer kaydına işlenmemesi; satış sırasında belirli bir süre sonra ortaya çıkacak mekanik veya elektronik arızaların bilinerek saklanması.

Yargıtay İlkesi: Sorgulama Yükümlülüğü Yoktur

Bu, satıcının en sık kullandığı savunmayı geçersiz kılar. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 2016/26690 E. ve 2019/9299 K. sayılı kararında önemli bir ilke benimsenmiştir: Alıcının TRAMER kaydını bizzat sorgulamak, sigorta kayıtlarını incelemek veya ekspertiz yaptırmak gibi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Satıcı, alıcının bu sorgulamaları yapmadığını öne sürerek sorumluluktan kurtulamaz.

Sorunun kaynağı da bellidir: trafik kazasında ağır hasar gören ve bu hasarın onarımla gizlendiği araçların ayıplı olmayan araçlar gibi satışa sunulması, ikinci el piyasasının en yaygın sorunlarından biridir. TRAMER kayıtlarında hasar geçmişi görünmekle birlikte bazı hasarlar sigorta dışı onarımlarla gizlenmekte; alıcının bu bilgiye kolayca ulaşması her zaman mümkün olmamaktadır.

Ekspertiz raporu almış olmak da satıcıyı kurtarmaz: ekspertiz raporunun temiz çıkmış olması satıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Ekspertiz raporları bazı gizli ayıpları tespit edemeyebilir; satıcının kasıtlı olarak gizlediği ayıplar için sorumluluk devam etmektedir. Öte yandan bu durum, ekspertiz yapan firmaya karşı da ayrı bir hukuki talep hakkı doğurabilir.

Seçimlik Haklar

Türk Borçlar Kanunu m.227 uyarınca alıcı; sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız benzer bir ürünle değişim haklarından birini kullanabilir. Satıcı tacir ise koruma artar: tüketici işlemlerinde (galeri veya bayi satışlarında) bu haklar TKHK m.11 altında düzenlenmiş olup tüketici lehine daha koruyucu bir sistem öngörülmüştür.

Ağır ayıplarda tercih bellidir: özellikle kilometre düşürme ve change araç gibi ağır ayıplarda alıcı çoğu zaman sözleşmeden dönmeyi tercih ederek aracın iadesi ve satış bedelinin tamamının geri ödenmesini talep eder. Bu yüzden şablonun sonuç bölümü önce dönme, kabul edilmezse indirim şeklinde kademeli kurulmuştur.

Zamanaşımı: Hile Varsa İşlemez

Tüketici işlemlerinde TKHK m.12 de benzer şekilde iki yıllık süre öngörmekle birlikte, ağır kusur ve hile hâllerinde zamanaşımı hükümlerinin uygulanmayacağını açıkça belirtir. Aynı yönde: satıcı, ayıplı aracı ağır kusur veya hileyle devretmişse, iki yıllık zamanaşımı kuralı aleyhine işlemez; yani alıcı daha uzun süre sonra da hak iddia edebilir.

Borçlar Kanunu bakımından da aynıdır: TBK Madde 231 kapsamında, eğer satıcı ayıbı bilerek gizlemişse, zamanaşımı süresi uygulanmaz ve alıcı, uzun yıllar boyunca dava açma hakkına sahip olur.

İhbar: Öğrendiğiniz Anda ve Noterden

Zamanaşımı işlemese de ihbar külfeti vardır. Yargıtay kararlarında, gizli ayıpların “dava zamanaşımı süresi içinde ve ortaya çıktıktan sonra dürüstlük kuralına uygun en kısa sürede” ihbar edilmesi gerektiği vurgulanır. Dolayısıyla, örneğin kilometre düşürme, gizlenmiş ağır hasar gibi sonradan fark edilen hâllerde, alıcı bu durumu öğrendiği anda vakit kaybetmeden satıcıya başvurmalı ve süreci belgelemelidir.

Yöntem de gösterilmiştir: ayıp fark edilir edilmez, satıcıya noter kanalıyla ihtarname çekilerek hem ayıp ihbarı külfeti ifa edilmeli hem de hangi seçimlik hakkın kullanıldığı net bir şekilde ihtar edilmelidir.

Delil dosyası bakımından: ekspertiz raporu, yetkili servis kayıtları, TÜVTÜRK muayene geçmişi, Tramer dökümleri, satıcının ilan açıklamaları, mesajlaşmalar, satış sözleşmesi ve devir evrakları bir araya getirilmelidir. Özellikle satıcının “kazasız”, “boyasız”, “değişensiz” gibi iddiaları varsa bunların ekran görüntüleri büyük önem taşır. Modern araçlarda elektronik kayıtlar ve bilgisayar modülleri de km düşürme tespitinde kritik rol oynar.

Görevli Mahkeme ve Ekspertiz Yönetmeliği

Galericilik faaliyeti ticari olduğundan TKHK uygulanır ve uyuşmazlık tüketici mahkemesinde çözülür; tüketici mahkemesinde tüketicinin yerleşim yeri de yetkilidir. Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyeti görevlidir. Bireysel satışlarda ise kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulur.

Satış öncesi ekspertiz de artık düzenlenmiştir: 27 Ağustos 2024 tarihli Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesi, belirli işletme satışlarında M1, M1G, N1 ve N1G sınıfı taşıtlar için satıştan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınmasını düzenler. TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan iller ile model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar bakımından yönetmelikte istisnalar vardır.

Talep edilebilecek kalemler de sınırlı değildir: araç değer kaybı, ruhsat masrafları ve manevi zarar tazminat konusu olabilir.

İkinci El Ayıplı Araç Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 3. maddedeki ayıp başlıklarından yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve ayıbı öğrendiğiniz tarihi mutlaka yazın.

Dava Öncesi Kontrol Listesi

1. İlan ve mesajların ekran görüntüsünü alın — “kazasız, değişensiz” beyanları kilit delildir
2. Muayene ve servis kayıtlarını çıkarın — kilometre çelişkisi buradan görünür
3. Noterden ihtarname çekin — ihbar külfeti ve seçimlik hak birlikte bildirilir
4. Ekspertiz ve hasar dökümü toplayın — gizlenen hasar burada kanıtlanır
5. Satıcının sıfatını belirleyin — galerici mi birey mi; mahkeme değişir

Sık Yapılan Beş Hata

1. “Bakmadın” savunmasını kabullenmek. Sorgulama yükümlülüğünüz yoktur.
2. İki yıl doldu diye vazgeçmek. Hilede zamanaşımı işlemez.
3. İhbarı geciktirmek. Öğrenir öğrenmez bildirmek gerekir.
4. Seçimlik hakkı belirtmemek. İhtarnamede açıkça yazılmalıdır.
5. İşletme garantisiyle yetinmek. Gizli ayıp hakları ayrıca devam eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Satıcı ayıptan nasıl sorumlu olur?

TBK m.219 gereğince satıcı, malın açık veya gizli ayıplarından sorumludur. Önemli olan nokta, satıcının ayıbı bilip bilmemesinden bağımsız olarak sorumluluğun doğmasıdır; satıcı arızadan haberdar olmadığını söyleyerek sorumluluktan kurtulamaz.

Hangi durumlar ayıp sayılır?

Motor, şanzıman veya diferansiyel gibi önemli parçaların değiştirildiğinin veya zarar gördüğünün gizlenmesi; araçta kazadan kaynaklı ağır hasar bulunması ancak bunun hasar kaydına işlenmemesi; satış sırasında belirli bir süre sonra ortaya çıkacak mekanik veya elektronik arızaların bilinerek saklanması bu kapsamdadır.

Alıcının seçimlik hakları nelerdir?

TBK m.227 uyarınca alıcı; sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız benzer bir ürünle değişim haklarından birini kullanabilir. Tüketici işlemlerinde yani galeri veya bayi satışlarında bu haklar TKHK m.11 altında düzenlenmiş olup tüketici lehine daha koruyucu bir sistem öngörülmüştür.

Ne zaman sözleşmeden dönebilirim?

Ayıbın, aracın kullanım amacını tamamen ortadan kaldırması veya alıcıdan bu araçla yola devam etmesinin beklenemeyeceği durumlarda alıcı sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir. Kilometre düşürme ve değişen araç gibi ağır ayıplarda alıcı çoğu zaman sözleşmeden dönmeyi tercih ederek aracın iadesini ve satış bedelinin tamamının geri ödenmesini talep eder.

TRAMER kaydını sorgulamak zorunda mıyım?

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2016/26690 E. ve 2019/9299 K. sayılı kararında; alıcının TRAMER kaydını bizzat sorgulamak, sigorta kayıtlarını incelemek veya ekspertiz yaptırmak gibi bir yükümlülüğü bulunmadığı, satıcının alıcının bu sorgulamaları yapmadığını öne sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı ilkesi benimsenmiştir.

Ekspertiz raporu temiz çıkmıştı, hakkım gider mi?

Gitmez. Ekspertiz raporunun temiz çıkmış olması satıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; ekspertiz raporları bazı gizli ayıpları tespit edemeyebilir ve satıcının kasıtlı olarak gizlediği ayıplar için sorumluluk devam eder. Ayrıca bu durum ekspertiz yapan firmaya karşı ayrı bir hukuki talep hakkı doğurabilir.

Zamanaşımı süresi nedir?

Tüketici işlemlerinde TKHK m.12 iki yıllık süre öngörmektedir. Ancak satıcı ayıplı aracı ağır kusur veya hileyle devretmişse iki yıllık zamanaşımı kuralı alıcı aleyhine işlemez.

Hile hâlinde durum nedir?

TBK m.231 kapsamında satıcı ayıbı bilerek gizlemişse zamanaşımı süresi uygulanmaz ve alıcı uzun yıllar boyunca dava açma hakkına sahip olur. Trafik kazası sonucu ağır hasar gören aracın hasar kaydının gizlenmesi hile sayılır ve hile hâlinde zamanaşımı itirazı dinlenmez.

Ayıbı ne zaman bildirmeliyim?

Yargıtay kararlarında gizli ayıpların dava zamanaşımı süresi içinde ve ortaya çıktıktan sonra dürüstlük kuralına uygun en kısa sürede ihbar edilmesi gerektiği vurgulanır. Kilometre düşürme veya gizlenmiş ağır hasar gibi hâllerde alıcı durumu öğrendiği anda vakit kaybetmeden satıcıya başvurmalı ve süreci belgelemelidir.

İhbarı nasıl yapmalıyım?

Ayıp fark edilir edilmez satıcıya noter kanalıyla ihtarname çekilerek hem ayıp ihbarı külfeti yerine getirilmeli hem de hangi seçimlik hakkın kullanıldığı net biçimde ihtar edilmelidir.

Her arıza ayıp mıdır?

Değildir. Aracın yaşı, kullanım koşulları ve yıpranma gibi doğal sebeplerden kaynaklanan, belirli süre sonra ortaya çıkan yıpranmalar artık ayıp değil, olağan eskime kapsamında değerlendirilebilir.

Hangi mahkeme görevli?

Galericilik faaliyeti ticari olduğundan bu satışlarda TKHK uygulanır ve uyuşmazlık tüketici mahkemesinde çözülür; tüketici mahkemesinde tüketicinin yerleşim yeri de yetkilidir. Belirli parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti görevlidir. Bireysel satışlarda ise kural olarak asliye hukuk mahkemesine başvurulur.

Satış öncesi ekspertiz zorunlu mu?

27 Ağustos 2024 tarihli Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesi, belirli işletme satışlarında M1, M1G, N1 ve N1G sınıfı taşıtlar için satıştan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınmasını düzenler. Ekspertiz işletmesi bulunmayan iller ile model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar bakımından yönetmelikte istisnalar vardır.

İşletme garantisi gizli ayıp haklarının yerine geçer mi?

Geçmez. Yönetmeliğin 17. maddesindeki üç ay veya 5.000 kilometrelik işletme garantisi, belirli taşıt ve sistemlerle sınırlı ayrı bir korumadır; 6502 sayılı Kanun veya Türk Borçlar Kanunu kapsamındaki gizli ayıp haklarının yerine geçmez.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.