Çoklu Mağdurlu Kazada Garame: Başvuru ve Dava Dilekçesi Örneği (2026) — KTK m. 96

Aynı kazada birden çok mağdur varsa, tazminat hakkınızın büyüklüğü kadar başvuru zamanlamanız da önemlidir. Poliçedeki kaza başına limit toplam zararın altında kaldığında paylaştırma yapılır — ve kanun, diğer taleplerden habersiz olarak erken başvuranlara ödeme yapan iyi niyetli sigortacıyı korur. Bunun sonucu şudur: geç kalan, payını hiç alamayabilir. Bu rehber korunma yolunu ve üç hazır dilekçe örneğini içeriyor.

Kural: Limit Yetmezse Oranlama

Zarar görenlerin tazminat alacaklarının toplamı sigorta bedelini aşarsa, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı olan alacağı, sigorta bedelinin tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur. Uygulamada bu işleme garame denir.

Kuralın ayrıntısı ve hesap örnekleri için: bir kazada birden fazla ölü veya yaralı varsa teminat limiti nasıl paylaşılır?

Asıl Tehlike: İyi Niyetli Sigortacının Korunması

Bildirimin İki İşlevi

Sigortaya yapılacak yazılı başvuru, tek bir yazıyla iki ayrı işi birden görür:

Bu nedenle başvuru dilekçesinde yalnızca kendi zararınızı anlatmak yetmez; aynı kazadaki diğer mağdurların da açıkça bildirilmesi gerekir. İsim ve sayı bilinmiyorsa dahi, kazada başka zarar görenler bulunduğu ve limitin paylaşıma tabi olacağı yazılmalıdır.

Başvurunun genel usulü için: trafik kazasında sigortaya başvuru dilekçesi örneği (KTK m. 97).

Limit Tükenirse Hangi Kapılar Açık?

Garame nedeniyle karşılanamayan kısım bakımından sürücü ve işletene yöneltilen talebin saklı tutulması, çoklu mağdurlu dosyalarda en kritik cümledir. Ayrıntı: teminat limitini aşan tazminat: İMM ve işleten sorumluluğu.

Dilekçe Örneği 1 — Sigortaya Başvuru ve Diğer Mağdurların Bildirimi

Bu dilekçe, çoklu mağdurlu dosyalarda atılacak ilk ve en kritik adımdır.

Dilekçe Örneği 2 — Yapılan Paylaştırmaya İtiraz

Sigortacı ödeme yapmış ancak hesap denetime elverişli değilse veya oranlama hatalıysa itiraz edilir.

Dilekçe Örneği 3 — Dava: Limit Üstü İçin Sürücü ve İşleten

Limit Üstü Talebin Maddeleri: KTK m.85, m.88 ve TBK m.61-62

Garame sonrası açık kalan kısım için sürücü ve işletene yöneltilecek talebin nasıl kurulacağı, dilekçenin en çok emek isteyen bölümüdür. Bu talebin dayandığı hükümler şunlardır.

İşletenin sorumluluğu: KTK m.85. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olur. Bu sorumluluk kusura bağlı değildir; sigorta limitinin tükenmiş olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz, yalnızca ödeme kaynağını değiştirir.

Birden çok sorumlu: KTK m.88. Bir motorlu aracın katıldığı kazada zarar görenlere karşı birden fazla kişi sorumlu oluyorsa bunlar müteselsilen sorumlu tutulur; zarar gören sorumlulardan dilediğine başvurabilir. Birden fazla motorlu aracın katıldığı kazalarda ise işletenlerin birbirlerine karşı sorumlulukları kendi kusurları oranında belirlenir. Çoklu araçlı kazalarda her aracın ayrı bir poliçe limiti bulunduğundan, dilekçede tüm sorumlu işletenlerin ve sigortacıların gösterilmesi teminatı fiilen çoğaltır.

Müteselsil borçlulukta talep: TBK m.61-62. Genel hükümler bu tabloyu tamamlar. TBK m.61 uyarınca birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. TBK m.62 uyarınca ise tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yaratılan tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Yani mağdur bakımından herkes tamamından sorumludur; iç ilişkideki paylaşım ise kusur ve tehlike ağırlığına göre yapılır.

Rücuda süre: TBK m.73. Ödeme yapan sorumlunun diğerlerine rücu hakkı, tazminatın tamamını ödediği ve birlikte sorumlu kişiyi öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Tazminatın ödenmesi kendisine tebliğ edilmemişse rücu hakkı bakımından bu süre işlemez. Sigortacının ya da işletenin sonradan yönelteceği rücu talebi bu takvime tabidir.

Asıl talebin süresi: KTK m.109. Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörmüşse bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Aynı madde uyarınca sigortacıya karşı kesilen zamanaşımı sigortalıya karşı, sigortalıya karşı kesilen zamanaşımı da sigortacıya karşı hüküm ifade eder; garame beklerken sürücü ve işletene karşı sürenin de korunması bu yolla sağlanır.

Başvuru ve ödeme takvimi: KTK m.97 ve m.99. Zarar görenin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir; kuruluş başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılı olarak cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. KTK m.99 uyarınca sigortacılar, rizikoya ilişkin belgelerin kendilerine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu malî sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları ödemek zorundadır; bu süre geçtiğinde borç muaccel hâle gelir ve temerrüt faizi istenir.

Limit üstü ve süre haritası

Yedi Adımlık Süreç

1. Kazadaki toplam mağdur sayısını tespit edin — kaza tespit tutanağı ve ceza dosyası.
2. Kaza tarihindeki limitleri çıkarın — kişi başı ve kaza başı ayrı ayrı.
3. Limitin yeterli olup olmayacağını değerlendirin; ön hesap yeterlidir.
4. Sigortaya ivedilikle yazılı başvuru yapın — dava şartıdır.
5. Başvuruda diğer mağdurları bildirin — iyi niyet savunmasını kaldırır.
6. İMM poliçesi olup olmadığını araştırın.
7. Sürücü ve işleteni davaya dâhil edin — bakiye için sorumlulukları sınırsızdır.

Dördüncü ve beşinci adım aynı yazıda birleştirilmelidir; ayrı yazı beklemek gecikme doğurur.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

• Kazadaki toplam mağdur sayısı tespit edildi mi?
• Kaza tarihindeki kişi başı ve kaza başı limitler çıkarıldı mı?
• Başvuruda diğer mağdurlar açıkça bildirildi mi?
• Kimlikler bilinmiyorsa, başka zarar görenler bulunduğu yazıldı mı?
• Bugüne kadar yapılmış ödemelerin bildirilmesi istendi mi?
• Paylaştırma hesabının denetime elverişli biçimde gösterilmesi istendi mi?
• Manevi tazminatın paylaşıma girmediği gözetildi mi?
• Limit üstü için sürücü ve işletene talep saklı tutuldu mu?
• İMM poliçesi araştırıldı mı?
• Başvuru ve gönderi belgesi saklandı mı?

Sık Yapılan Altı Hata

1. Diğer mağdurları bildirmemek. Sigortacının iyi niyet savunmasını ayakta tutar ve payınızı riske atar.
2. Başvuruyu geciktirmek. Limit erken başvuranlara ödenmiş olabilir.
3. Kaza başına limiti kişi başı limitin katı sanmak. İkisi ayrıdır ve toplam ödeme kaza başına limitle sınırlıdır.
4. Manevi tazminatı paylaşıma sokmak. Bu kalem zorunlu sigorta kapsamı dışındadır.
5. Hesabı sorgulamamak. Kaza başına limit, toplam talep ve uygulanan oran ayrı ayrı gösterilmelidir.
6. Limit üstü için talebi saklı tutmamak. Sürücü ve işletenin sorumluluğu sınırsızdır.

Karşı Tarafın Tipik Savunmaları

Zamanlama Baskısı: İki Ayrı Saat

Çoklu mağdurlu dosyalarda birbirinden bağımsız iki saat aynı anda işler ve ikisi de aleyhinize çalışır.

Üç Somut Senaryo

1. Minibüs kazası — çok sayıda mağdur

Bir minibüs devrilir; üç kişi hayatını kaybeder, beş kişi ağır yaralanır. Her ailenin tazminat hakkı ayrı ayrı doğar, ancak poliçe tek bir kaza başına limit taşır ve bu limit toplam zararın çok altında kalır. Burada belirleyici olan, kimin sigortacıya diğer mağdurları bildirerek başvurduğudur.

2. Aile aynı kazada — birden çok hak sahibi

Aynı ailede birden çok kişi zarar görmüşse, her biri ayrı zarar gören sayılır ve talepleri ayrı ayrı hesaplanır. Bu, ailenin toplam alacağını artırır ancak kaza başına limit yine ortaktır. Bu hâlde tüm aile üyeleri için tek bir başvuruda talepte bulunmak, hem bildirim işlevini güçlendirir hem de süreci hızlandırır.

3. Ölüm ve yaralanma bir arada

Ölümlü ve yaralanmalı taleplerin bir arada bulunduğu dosyalarda tutarlar birbirinden çok farklıdır. Oranlama, her zarar görenin kendi alacağı oranında indirime uğraması esasına dayanır; eşit paylaşım yapılmaz. Bu nedenle kendi zararınızın eksiksiz hesaplanması, payınızı doğrudan büyütür.

Zarar kalemlerinin eksiksiz kurulması için: tedavi ve yaşam boyu giderler talebi dilekçesi.

Ceza Dosyası Neden Önemli?

Çoklu mağdurlu dosyalarda ceza soruşturması, mağdur sayısının ve kimliklerinin tespit edilebileceği tek merkezi kaynaktır. Kaza tespit tutanağı çoğu zaman eksik kalır; hastane kayıtları dağınıktır.

Bu nedenle soruşturma dosyasının incelenmesi ve örnek alınması talep edilmeli; elde edilen mağdur listesi sigortacıya yapılan bildirime eklenmelidir. Ayrıntı: ölümlü kazada soruşturma: delil talebi ve takipsizliğe itiraz.

Sıkça Sorulan Sorular

Limit yetmezse sürücü ve işletenden ne kadar istenebilir?

KTK m.85 uyarınca işleten ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur; bu sorumluluk kusura bağlı değildir ve sigorta limitinin tükenmesi onu ortadan kaldırmaz. Karşılanamayan kısım bu kişilerden istenebilir.

Çok araçlı kazada birden fazla poliçeden yararlanılabilir mi?

KTK m.88 uyarınca zarar görenlere karşı birden fazla kişi sorumlu oluyorsa bunlar müteselsilen sorumludur ve zarar gören dilediğine başvurabilir; birden fazla motorlu aracın katıldığı kazalarda işletenlerin birbirine karşı sorumlulukları kendi kusurları oranında belirlenir. Bu nedenle tüm sorumlu işletenler ve sigortacıları dilekçede gösterilmelidir.

Müteselsil sorumlular arasındaki paylaşım neye göre yapılır?

TBK m.61 uyarınca birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdiklerinde müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır. TBK m.62 uyarınca tazminatın müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında bütün durum ve koşullar, özellikle her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yaratılan tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur.

Ödeme yapan sorumlu ne kadar sürede rücu edebilir?

TBK m.73 uyarınca rücu istemi, tazminatın tamamını ödediği ve birlikte sorumlu kişiyi öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Sigortacıya başvurum diğer sorumlulara karşı süreyi korur mu?

KTK m.109 uyarınca zamanaşımının kesilmesi hâlinde sigortacıya karşı kesilen zamanaşımı sigortalıya karşı, sigortalıya karşı kesilen zamanaşımı da sigortacıya karşı hüküm ifade eder. Garame süreci beklenirken sürücü ve işletene karşı sürenin korunması bu yolla sağlanır.

Bir kazada birden çok mağdur varsa limit nasıl paylaşılır?

Zarar görenlerin tazminat alacaklarının toplamı sigorta bedelini aşarsa, her birinin sigortacıya karşı olan alacağı, sigorta bedelinin tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur. Uygulamada bu işleme garame denir.

Kaza başına limit, kişi başı limitin katı mıdır?

Değildir. Poliçede kişi başına ve kaza başına iki ayrı limit bulunur. Üç kişinin hayatını kaybettiği bir kazada her aileye kişi başı limitin tamamının ödeneceği düşünülmemelidir; toplam ödeme kaza başına limitle sınırlıdır ve aşıldığında oranlama yapılır.

Geç başvurursam payımı alamaz mıyım?

Bu risk gerçektir. Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerden birine veya birkaçına, kendilerine düşecek olandan fazla ödeme yapan iyi niyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulur.

Bu riskten nasıl korunurum?

Sigortacıyı diğer mağdurlardan haberdar ederek. Yazılı başvuruda aynı kazada başka zarar görenler bulunduğu açıkça bildirildiğinde, sigortacının iyi niyet savunması ortadan kalkar.

Diğer mağdurların kimliğini bilmiyorum, ne yazmalıyım?

Kimlikleri bilinmese dahi, kazada birden çok kişinin zarar gördüğünün kaza tespit tutanağından anlaşıldığı ve tam sayı ile kimliklerin şirketçe araştırılması gerektiği yazılmalıdır. Bildirimin işlevi sigortacıyı haberdar etmektir; kimlik listesi şart değildir.

Başvuru dilekçesi kaç işe yarar?

İki işe. Kanun uyarınca sigortacıya yazılı başvuru dava şartıdır; aynı yazı diğer mağdurları bildirerek iyi niyet savunmasını da kaldırır. Bu nedenle iki husus tek dilekçede birleştirilmelidir.

Hangi kalemler paylaşıma girer?

Zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamındaki kalemler paylaşıma girer. Manevi tazminat bu kapsam dışında olduğundan paylaştırmaya dâhil edilemez; talep doğrudan sürücü ve işletene yöneltilir.

Hangi tarihteki limit uygulanır?

Kaza tarihinde geçerli olan limitler uygulanır. Hesapta başka bir yılın limitleri kullanılmışsa bu husus itiraz sebebidir.

Sigortacının yaptığı hesabı denetleyebilir miyim?

Denetleyebilirsiniz. Kaza başına limit tutarı, paylaştırmaya esas toplam talep tutarı ve uygulanan oran ayrı ayrı gösterilmelidir. Ayrıca aynı kazaya ilişkin ödeme dökümünün bildirilmesi istenebilir; bunlar gösterilmediğinde hesap denetime elverişli olmaz.

Limit tükendi, başka kapı var mı?

Var. İhtiyari Mali Mesuliyet poliçesi ikinci katman oluşturur; kusurlu sürücü ve işleten ise malvarlıklarıyla sınırsız olarak sorumludur. Araç sigortasızsa veya tespit edilemiyorsa Güvence Hesabı gündeme gelir.

Sürücü ve işletene karşı talebimi nasıl korurum?

Hem sigortaya yapılan başvuruda hem dava dilekçesinde, garame nedeniyle karşılanamayan kısım bakımından sürücü ve işletene yöneltilen talebin saklı tutulduğu açıkça yazılmalıdır. Çoklu mağdurlu dosyalarda bu en kritik cümledir.

Ne kadar hızlı hareket etmeliyim?

Mümkün olan en kısa sürede. Limit, erken başvuranlara ödenmiş olabilir ve iyi niyetli sigortacı bu ödemeyle borcundan kurtulur. Ön hesap yaparak limitin yeterli olup olmayacağını değerlendirmek ve başvuruyu geciktirmemek gerekir.

İlgili Rehberler

• Bir kazada birden fazla ölü veya yaralı varsa limit nasıl paylaşılır?
• Trafik kazasında sigortaya başvuru dilekçesi örneği (KTK m. 97)
• Teminat limitini aşan tazminat: İMM ve işleten sorumluluğu
• İMM poliçesine başvuru ve dava dilekçesi örneği
• Güvence Hesabına başvuru dilekçesi örneği (5684 s.K. m. 14)
• Zincirleme kazada müteselsil sorumluluk ve rücu dava dilekçesi
• Trafik kazasında manevi tazminat dava dilekçesi örneği
• Ölümlü trafik kazasında destekten yoksun kalma dava dilekçesi
• Tazminat ilamının icrası: ilamlı takip dilekçesi örneği
• Trafik kazasından sonra hangi dilekçe, ne zaman?

Dayanak Mevzuat

• 2918 sayılı KTK m. 96 — zarar görenlerin çokluğu; oranlama ve iyi niyetli sigortacının korunması
• 2918 sayılı KTK m. 85, 90 — işletenin sorumluluğu ve sigorta kapsamı
• 2918 sayılı KTK m. 97 — sigortacıya yazılı başvuru zorunluluğu
• 2918 sayılı KTK m. 99 — ödeme süresi ve temerrüt
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14 — Güvence Hesabı
• 6098 sayılı TBK m. 53, 54, 56 — tazminat kalemleri ve manevi tazminat
• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları