Maluliyet Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği (2026)

Maluliyet oranı, bedeni zarar dosyasında tazminatın tabanını kurar. Gelir bu oranla çarpılarak kayıp bulunduğu için, birkaç puanlık fark aktif dönem katsayısıyla büyüyerek yüz binlerce liraya dönüşür. Bu rehber, maluliyet raporuna itirazın teknik dayanaklarını, Adli Tıp’a sevk talebinin nasıl kurulacağını ve iki hazır dilekçe örneğini içeriyor.

⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:

Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.

Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi

⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi

Maluliyet oranınız düşük mü çıktı? Ücretsiz değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Önce Ayrım: Hangi Rapora İtiraz Ediyorsunuz?

Bedeni zarar dosyasında üç ayrı rapor dolaşır ve bunlara itiraz usulü birbirinden farklıdır. İtiraz dilekçesi yazmadan önce hangisiyle uğraştığınızı netleştirin.

Rapor	Neyi belirler	İtiraz usulü
Maluliyet (sağlık kurulu) raporu	Sürekli iş göremezlik oranı	Mahkemece alınmışsa HMK m. 281; taraflarca sunulmuşsa beyan yoluyla
Kusur raporu	Tarafların kusur oranı	HMK m. 281 — iki hafta
Aktüerya (hesap) raporu	Tazminat tutarı	HMK m. 281 — iki hafta

Bu sayfa birincisini konu alır. Diğer ikisi için kusur raporuna itiraz ve aktüerya raporuna itiraz dilekçelerine bakabilirsiniz.

İtirazın Zamanı: İki Farklı Senaryo

Mahkeme sevkiyle alınan rapor. Rapor mahkemece aldırılmışsa bilirkişi raporu rejimine tabidir: tarafa tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (HMK m. 281/1). İtirazın bu sürede hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel yahut teknik bir çalışma gerektiriyorsa, yine bu süre içinde başvurmak şartıyla bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre istenebilir.

Sigortanın dayandığı rapor. Sigorta şirketi çoğu zaman anlaşmalı bir kuruluştan aldığı raporu dosyaya sunar. Bu rapor mahkemece aldırılmadığından iki haftalık itiraz süresine tabi değildir; ancak dosyaya girdiği anda etkisini gösterir. Bu durumda yapılacak şey, süre beklemeden beyan dilekçesiyle raporun bağlayıcı olmadığını ortaya koymak ve mahkemeden yeni rapor aldırılmasını istemektir.

⏳ En pahalı hata: erken rapor

Maluliyet ancak iyileşme süreci tamamlanıp kalıcı durum sabitlendikten sonra ölçülebilir. Tedavisi süren, ameliyat bekleyen veya fizik tedavisi devam eden bir hastada alınan rapor nihai tabloyu yansıtmaz ve düşük çıkar. Sigorta şirketleri bu nedenle rapor almak için acele eder. Rapor tarihinin tedavi sürecinin neresinde durduğu, itirazın en güçlü dayanaklarından biridir.

İtirazın Beş Teknik Dayanağı

“Oran düşük geldi” demek itiraz değildir. Uygulamada kabul gören dayanaklar şunlardır.

1. Kaza tarihinde yürürlükte olmayan yönetmelik uygulanmış

Maluliyet değerlendirmesinde belirleyici olan kaza tarihidir, rapor tarihi değil. Kaza tarihinde yürürlükte olmayan bir düzenlemeye göre hazırlanan rapor hükme esas alınamaz.

Kaza tarihi	Uygulanacak düzenleme
11.10.2008 öncesi	Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü
11.10.2008 – 01.09.2013	Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği
01.09.2013 – 01.06.2015	Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği
01.06.2015 – 20.02.2019	Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik
20.02.2019 sonrası	Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik

On sekiz yaş altındaki mağdurlarda çocuklara özgü değerlendirme rejimi uygulanır. Ayrıntı: çocuk mağdurda ÇÖZGER ve dava ehliyeti.

2. Rapor erken alınmış, kalıcı durum sabitlenmemiş

Rapor tarihinde tedavi süreci devam ediyorsa oran nihai değildir. İtirazda tedavi kronolojisini belge sırasıyla verin: kaza tarihi, ameliyat tarihleri, fizik tedavi seansları, son kontrol tarihi. Kalıcı durumun ne zaman sabitlendiğini gösterdiğinizde raporun erken alındığı kendiliğinden ortaya çıkar.

3. Birden fazla araz varken birleştirme hatalı yapılmış

Aynı kazada birden çok bölgede kalıcı hasar oluşmuşsa oranlar toplanmaz; ilgili yönetmelik uyarınca birleştirme yöntemiyle hesaplanır. Bu hesabın hatalı yapılması tek başına raporu sakatlar ve sık rastlanan bir hatadır. İtirazda her arazın ayrı ayrı hangi oranla değerlendirildiğini ve birleştirmenin nasıl yapıldığını raporun göstermesini isteyin.

4. İlliyet bağı kurulmamış veya önceki rahatsızlığa atfedilmiş

Sigorta şirketinin en yaygın savunması, kalıcı durumun kazadan değil önceki bir rahatsızlıktan kaynaklandığıdır. Rapor, kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağını şüpheye yer bırakmayacak biçimde ortaya koymalıdır. Kaza öncesi sağlık kayıtları bu tartışmada belirleyicidir; itiraz dilekçesine eklenmesi yararlıdır.

5. Rapor denetime elverişli değil

Geçerli bir rapor, hangi cetvel maddesine dayanıldığını, hangi bulgunun hangi orana karşılık geldiğini ve hesabın nasıl yapıldığını gösterir. Yalnızca sonuç oranı veren, dayanağını göstermeyen rapor denetlenemez. Bu, tek başına yeterli bir itiraz sebebidir.

Adli Tıp’a Sevk Talebi Nasıl Kurulur?

Maluliyet raporu her kuruluştan alınamaz ve kuruluşların ispat gücü farklıdır. Sağlık Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş tam teşekküllü hastane sağlık kurulları rapor düzenlemeye yetkilidir ve başvuru aşaması için yeterlidir. Uyuşmazlık hâlinde ise üniversitelerin adli tıp anabilim dallarından ve Adli Tıp Kurumu ihtisas kurullarından alınan raporlar öne çıkar; bunlar teknik gerekçelendirme bakımından daha güçlü kabul edilir.

Sevk talebini kurarken şu üç unsuru yazın:

Neden: mevcut raporun hangi bakımdan yetersiz olduğu (yukarıdaki beş dayanaktan hangisi).
Nereye: Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kuruluna veya üniversitenin adli tıp anabilim dalına sevk.
Ne sorulacak: sevk yazısında bilirkişiye yöneltilecek soruların açıkça belirtilmesi.

📌 Sevk yazısındaki soruları siz yazın

Kaza tarihi …/…/20… olmakla, değerlendirmenin bu tarihte yürürlükte olan [yönetmelik adı] hükümlerine göre yapılması.
Sürekli iş göremezlik oranının, dayanılan cetvel maddesi gösterilerek belirlenmesi.
Birden fazla araz bulunması hâlinde birleştirmenin nasıl yapıldığının gösterilmesi.
Kaza ile kalıcı durum arasındaki illiyet bağının değerlendirilmesi.
Geçici iş göremezlik süresinin ay olarak belirtilmesi.
Başkasının bakımına muhtaçlık bulunup bulunmadığı, varsa süresi ve derecesi.

Sevk yazısındaki sorular eksik yazılırsa rapor da eksik gelir. Uygulamada dosyanın zincirindeki en zayıf halka çoğu zaman burasıdır.

Dilekçe Örneği 1 — Maluliyet Raporuna İtiraz ve ATK’ya Sevk Talebi

[ … ] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO: 20…/…… E.

DAVACI: [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

DAVALILAR: 1. [Sürücü] 2. [İşleten] 3. [Sigorta Şirketi A.Ş.]

KONU: …/…/20… tarihinde tebliğ edilen maluliyet raporuna itirazlarımız ile dosyanın Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kuruluna sevki taleplerimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. USUL. Rapor …/…/20… tarihinde tebliğ edilmiş olup, itirazlarımız HMK m. 281/1 uyarınca iki haftalık süre içinde sunulmaktadır.

2. YANLIŞ DÜZENLEME UYGULANMIŞTIR. Kaza …/…/20… tarihinde meydana gelmiştir. Bu tarihte yürürlükte olan düzenleme [yönetmelik adı] iken, rapor [uygulanan yönetmelik] esas alınarak düzenlenmiştir. Maluliyet değerlendirmesinde belirleyici olan kaza tarihi olduğundan, rapor bu hâliyle hükme esas alınamaz.

3. RAPOR ERKEN ALINMIŞTIR. Müvekkilin tedavi süreci rapor tarihinde devam etmekteydi: …/…/20… ameliyat, …/…/20… ikinci operasyon, …/…/20… tarihine kadar fizik tedavi. Kalıcı durum ancak …/…/20… tarihinde sabitlenmiştir. Bu nedenle rapordaki oran nihai tabloyu yansıtmamaktadır. (Ek-1: epikriz ve ameliyat notları, Ek-2: fizik tedavi seans kayıtları, Ek-3: son kontrol raporu)

4. BİRLEŞTİRME HATALIDIR. Müvekkilde [ … ] ve [ … ] bölgelerinde kalıcı araz bulunmaktadır. Raporda her arazın ayrı ayrı hangi cetvel maddesine göre değerlendirildiği ve birleştirmenin nasıl yapıldığı gösterilmemiştir. Oranların toplanması veya birleştirmenin hatalı yapılması raporu sakatlar.

5. İLLİYET BAĞI DEĞERLENDİRİLMEMİŞTİR. Rapor, kalıcı durumun kaza ile ilişkisini tartışmamış; [önceki rahatsızlık] ifadesiyle yetinmiştir. Müvekkilin kaza öncesi sağlık kayıtları, bu yönde bir rahatsızlığının bulunmadığını göstermektedir. (Ek-4: kaza öncesi sağlık kayıtları)

6. RAPOR DENETİME ELVERİŞLİ DEĞİLDİR. Raporda yalnızca sonuç oranı belirtilmiş; hangi bulgunun hangi cetvel maddesine karşılık geldiği ve hesabın nasıl yapıldığı gösterilmemiştir.

7. EKSİK KALEMLER. Rapor yalnızca sürekli iş göremezlik oranını belirtmiş; geçici iş göremezlik süresi, başkasının bakımına muhtaçlık durumu ve gelecekte yapılacak tedavi ihtiyacı değerlendirilmemiştir. Bu kalemler ayrı tazminat kalemleri olduğundan raporda karşılanmalıdır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. İtirazlarımızın KABULÜ ile mevcut raporun HÜKME ESAS ALINMAMASINA,
2. Dosyanın ADLİ TIP KURUMU İLGİLİ İHTİSAS KURULUNA (veya [ … ] Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı’na) SEVKİNE,
3. Sevk yazısında; değerlendirmenin kaza tarihinde yürürlükte olan [yönetmelik adı] hükümlerine göre yapılması, dayanılan cetvel maddesinin gösterilmesi, birden fazla araz bakımından birleştirmenin açıklanması, illiyet bağının değerlendirilmesi, geçici iş göremezlik süresinin ay olarak belirtilmesi ve başkasının bakımına muhtaçlık durumunun tespiti hususlarının AÇIKÇA SORULMASINA,
4. Müvekkilin tedavi evrakının ilgili sağlık kuruluşlarından CELBİNE,
5. Yeni rapor sonrasında talebimizi artırma hakkımızın SAKLI TUTULMASINA

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. …/…/20…

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)

Dilekçe Örneği 2 — Sigortanın Dayandığı Rapora Karşı Beyan

Sigorta şirketi anlaşmalı kuruluştan aldığı raporu dosyaya sunduğunda, bu rapor mahkemece aldırılmadığı için iki haftalık süreye tabi değildir. Aşağıdaki beyan, dava veya tahkim dosyasında kullanılabilir.

[ … ] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
(veya SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU BAŞKANLIĞI’NA)

DOSYA / BAŞVURU NO: 20…/……

BEYANDA BULUNAN: [Ad Soyad] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

KONU: Davalı sigorta şirketince dosyaya sunulan …/…/20… tarihli maluliyet raporuna karşı beyanlarımız ile mahkemece yeni rapor aldırılması talebimizdir.

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı, [kuruluş adı] tarafından düzenlenen raporu dosyaya sunmuştur. Söz konusu rapor mahkemenizce aldırılmamış olup, taraflardan birinin tek yanlı başvurusu üzerine düzenlenmiştir. Bu niteliğiyle bağlayıcı bir bilirkişi raporu değildir.

2. Rapor …/…/20… tarihlidir. Müvekkilin tedavi süreci bu tarihte devam ettiğinden kalıcı durum henüz sabitlenmemiştir.

3. Raporda kaza tarihinde yürürlükte olan düzenlemeye atıf yapılmamış, hangi cetvel maddesine dayanıldığı gösterilmemiştir.

4. Müvekkilde birden fazla kalıcı araz bulunmasına rağmen birleştirme yapılıp yapılmadığı anlaşılamamaktadır.

SONUÇ VE İSTEM: Davalı tarafça sunulan raporun HÜKME ESAS ALINMAMASINA, dosyanın ADLİ TIP KURUMU İLGİLİ İHTİSAS KURULUNA SEVKİNE ve sevk yazısında yukarıdaki hususların açıkça sorulmasına karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…

Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)

Maluliyet Dışındaki Kalemleri de Rapora Yazdırın

Ağır yaralamalı dosyalarda tazminat yalnızca sürekli iş göremezlikten ibaret değildir. Rapor düzenlenirken şu kalemlerin de değerlendirilmesi istenmelidir; aksi hâlde sonradan geri dönmek zorlaşır:

Geçici iş göremezlik süresi — iyileşme sürecinde çalışılamayan dönem, ay olarak.
Bakıcı ihtiyacı — başkasının bakımına muhtaç kalınan süre ve derecesi; ayrı bir tazminat kalemidir.
Tedavi giderleri — yapılan ve gelecekte yapılacak masraflar.
Protez, ortez ve yardımcı cihaz ihtiyacı — yenilenme aralığı dâhil.

Ayrıntı: bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı.

Sık Yapılan Altı Hata

Rapor tarihini sorgulamamak. Erken alınmış rapor düşük çıkan rapordur; tedavi kronolojisi sunulmalıdır.
Yönetmelik kontrolünü atlamak. Belirleyici olan kaza tarihidir; rapor tarihi değil.
Sadece “oran düşük” demek. İtiraz teknik dayanağa oturmalıdır.
Sevk yazısındaki soruları mahkemeye bırakmak. Sorular eksik yazılırsa rapor da eksik gelir.
Diğer kalemleri unutmak. Geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderleri raporda ayrıca sorulmalıdır.
Yeni rapor gelmeden talep artırmak. HMK m. 109/4 artırım hakkı tek kullanımlıktır; oran netleşmeden kullanılmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Maluliyet raporuna itiraz süresi ne kadar?

Rapor mahkemece aldırılmışsa bilirkişi raporu rejimine tabidir ve tarafa tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (HMK m. 281/1). Teknik çalışma gerektiren hâllerde, yine bu süre içinde başvurmak şartıyla bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre istenebilir.

Sigortanın sunduğu rapora da iki hafta içinde mi itiraz etmeliyim?

Sigorta şirketinin anlaşmalı kuruluştan aldığı ve tek yanlı başvuruyla düzenlenen rapor mahkemece aldırılmadığından iki haftalık süreye tabi değildir. Ancak dosyaya girdiği anda etkisini gösterdiğinden, beklemeden beyan dilekçesiyle bağlayıcı olmadığı ortaya konmalı ve mahkemeden yeni rapor aldırılması istenmelidir.

Maluliyet oranı hangi yönetmeliğe göre belirlenir?

Kaza tarihinde yürürlükte olan düzenlemeye göre belirlenir; rapor tarihi belirleyici değildir. 20.02.2019 sonrası kazalarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 01.06.2015 ile 20.02.2019 arasında Özürlülük Ölçütü Yönetmeliği, 01.09.2013 ile 01.06.2015 arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği uygulanır.

Yanlış yönetmeliğe göre düzenlenmiş rapor ne olur?

Kaza tarihinde yürürlükte olmayan bir düzenlemeye göre hazırlanan rapor hükme esas alınamaz. İtiraz dilekçesinde kaza tarihi ile raporda uygulanan düzenleme karşılaştırmalı olarak gösterilmeli ve doğru düzenlemeye göre yeniden değerlendirme talep edilmelidir.

Raporu ne zaman almalıyım?

Maluliyet ancak iyileşme süreci tamamlanıp kalıcı durum sabitlendikten sonra ölçülebilir. Tedavisi süren, ameliyat bekleyen veya fizik tedavisi devam eden bir hastada alınan rapor nihai tabloyu yansıtmaz ve düşük çıkar. Erken alınmış rapora karşı tedavi kronolojisi sunularak itiraz edilmelidir.

Birden fazla yaralanmam var, oranlar toplanır mı?

Toplanmaz. Aynı kazada birden çok bölgede kalıcı hasar oluşmuşsa oranlar ilgili yönetmelik uyarınca birleştirme yöntemiyle hesaplanır. Bu hesabın hatalı yapılması tek başına raporu sakatlar; itirazda her arazın ayrı ayrı değerlendirilmesi ve birleştirmenin gösterilmesi istenmelidir.

Adli Tıp’a sevk nasıl talep edilir?

Sevk talebi üç unsurla kurulur: mevcut raporun hangi bakımdan yetersiz olduğu, nereye sevk istendiği (Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulu veya üniversitenin adli tıp anabilim dalı) ve sevk yazısında bilirkişiye yöneltilecek soruların neler olacağı. Soruların dilekçede açıkça yazılması, gelecek raporun kapsamını belirler.

Hangi kuruluştan alınan rapor daha güçlüdür?

Sağlık Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş tam teşekküllü hastane sağlık kurulları rapor düzenlemeye yetkilidir ve başvuru aşaması için yeterlidir. Uyuşmazlık hâlinde üniversitelerin adli tıp anabilim dallarından ve Adli Tıp Kurumu ihtisas kurullarından alınan raporlar teknik gerekçelendirme bakımından daha güçlü kabul edilir.

Sigorta önceki rahatsızlığımı öne sürüyor, ne yapmalıyım?

Bu, sigorta şirketinin en yaygın savunmasıdır. Rapor, kaza ile kalıcı durum arasındaki illiyet bağını şüpheye yer bırakmayacak biçimde ortaya koymalıdır. Kaza öncesi sağlık kayıtlarının itiraz dilekçesine eklenmesi, bu yönde bir rahatsızlığın bulunmadığını göstermek bakımından belirleyicidir.

Düşük oranlı sakatlıkta tazminat alınabilir mi?

Alınır. Kaza sonucunda düşük oranlı bir sürekli sakatlık kalmışsa bu oran üzerinden tazminat hesaplanır; ağır malul sayılmak şart değildir. Ayrıca geçici iş göremezlik, tedavi giderleri ve bakıcı ihtiyacı gibi kalemler maluliyet oranından bağımsız olarak ayrıca istenebilir.

Raporda sadece maluliyet oranı var, diğer kalemler yok. Ne yapmalıyım?

Geçici iş göremezlik süresi, başkasının bakımına muhtaçlık durumu ve süresi, gelecekte yapılacak tedavi ihtiyacı ile protez ve yardımcı cihaz gereksinimi ayrı tazminat kalemleridir. Bu hususların raporda değerlendirilmesi itiraz dilekçesiyle talep edilmeli, sevk yazısında da açıkça sorulmalıdır.

Yeni rapor geldikten sonra talebimi artırabilir miyim?

31 Temmuz 2026’dan sonra açılan kısmi davalarda talep artırım hakkı bir defaya mahsustur (HMK m. 109/4). Bu nedenle artırımın, maluliyet oranı kesinleşip aktüerya raporu düzenlendikten sonra kullanılması isabetlidir. İtiraz dilekçesinin sonuç kısmında artırım hakkının saklı tutulduğunun yazılması yararlıdır.