Bilirkişinin Reddi Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Rapor geldikten sonra itiraz etmek çoğu zaman geç kalmış bir hamledir. Yanlış uzmanlık alanından atanan bir bilirkişi, dosyanın teknik zeminini baştan kaydırır ve sonraki bütün tartışmalar o zemin üzerinde yürür. Kanun bunun için ayrı bir araç öngörmüştür: bilirkişinin reddi. Ancak süresi çok kısadır — bir hafta — ve kaçırıldığında hak düşer. Bu rehber sebepleri, süreyi ve iki hazır dilekçe örneğini içeriyor.

⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:

Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.

Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi

⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi

Atanan bilirkişi alanın uzmanı mı? Ücretsiz değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Ret ile İtiraz Aynı Şey Değil

	Bilirkişinin reddi	Rapora itiraz	Uzman görüşü
Neye yönelik	Bilirkişinin kendisine	Raporun içeriğine	Karşı hesabı koymaya
Dayanak	HMK m. 272	HMK m. 281	HMK m. 293
Süre	Bir hafta — adın öğrenilmesinden	İki hafta — raporun tebliğinden	Süre istenemez
Ne zaman	Rapor gelmeden önce	Rapor geldikten sonra	Rapor geldikten sonra

📌 Üçü birbirini tamamlar

Doğru sıralama şudur: bilirkişi atandığında kim atandığına bakılır ve gerekirse reddedilir; rapor geldiğinde içeriğine itiraz edilir; aynı anda uzman görüşüyle karşı hesap konur.

Ret aşamasının atlanması, sonraki iki aracın yükünü artırır. Alanın uzmanı olmayan bir bilirkişinin raporunu içerikten çürütmek, en baştan doğru bilirkişi atanmasını sağlamaktan çok daha zordur.

Diğer ikisi için: aktüerya raporuna itiraz ve uzman görüşü sunulması dilekçesi.

Ret Sebepleri

Hâkimler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleri bilirkişiler bakımından da uygulanır. Bunlara ek olarak kanun, bilirkişilere özgü bir sebep daha getirmiştir.

Sebep grubu	Örnekler
Yasaklılık	Bilirkişinin kendisinin veya eşinin davada menfaatinin bulunması; taraflarla kan veya kayın hısımlığı; taraflardan birinin vekili, vasisi veya kayyımı olması
Ret sebepleri	Taraflardan biriyle özel ilişki; dava hakkında önceden görüş bildirmiş olmak; tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması
Vasıf yokluğu	Bilirkişinin, sahip olması gereken vasıfları taşımaması

Kanun bir istisna da koymuştur: bilirkişinin aynı dava veya işte daha önceden hâkim, hakem, tanık veya bir tarafın vekili olarak bulunmuş olması tek başına ret sebebi teşkil etmez.

Trafik Dosyasında En İşlek Sebep: Vasıf Yokluğu

⚠️ Yanlış alan, yanlış rapor

Bedeni zarar dosyalarında üç ayrı teknik alan vardır ve her biri farklı uzmanlık gerektirir. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, bu alanların birbirine karıştırılmasıdır:

Kusur ve oluş biçimi — makine mühendisliği ve trafik uzmanlığı gerektirir; fren izi, saçılma alanı ve hız verileri değerlendirilir.
Maluliyet — adli tıp uzmanlığı gerektirir; ilgili yönetmelik ve eki cetveller uygulanır.
Tazminat hesabı — aktüerlik yetkinliği gerektirir; yaşam tablosu, peşin değer ve indirgeme hesabı yapılır.

Bu alanlardan birine, başka bir alanın uzmanı atandığında rapor teknik olarak dayanaksız kalır. Ret talebi tam bu noktada devreye girer.

Süre: Bir Hafta ve Feragat Sonucu

Ret talebi, bilirkişinin adı ve soyadının öğrenildiği tarihten itibaren en geç bir hafta içinde, görevlendirmeyi yapan mahkemeye yapılır. Ret sebepleri inandırıcı delil veya emarelerle ispat edilir.

⏳ Süre kaçarsa hak düşer

Ret talebinin süresinde yapılmaması hâlinde taraf, ret hakkından feragat etmiş sayılır. Dahası, ret sebeplerini bilerek süresi içinde talepte bulunmayan taraf, sonradan bu sebebe dayanarak hükmün iptalini talep edemez.

Bunun pratik sonucu şudur: tensip zaptı veya ara karar tebliğ edildiğinde bilirkişinin adı öğrenilir; o gün takvim kurulmalı ve atanan kişinin alandaki yetkinliği hemen araştırılmalıdır. Bir hafta sonra bu kapı kapanır ve geriye yalnızca rapora itiraz ile uzman görüşü kalır.

Ret talebi mahkemece dosya üzerinden incelenir; sebepler yerinde görülürse talep kabul edilir ve yeni bilirkişi görevlendirilir.

Bilirkişinin Yetkinliği Nasıl Araştırılır?

Ret talebi soyut iddiaya değil, somut verilere dayanmalıdır. Bilirkişinin adı öğrenildiğinde şunlara bakılır:

Bilirkişilik sicili ve uzmanlık alanı — hangi alanda listeye kayıtlı?
Mesleği ve unvanı — atandığı konu bu mesleğin kapsamına giriyor mu?
Görevlendirmenin kapsamı — ara kararda sorulan sorular, atanan kişinin alanına uygun mu?
Aktüerlik gerektiren hesaplarda — ilgili yetkinliğe sahip mi?
Taraflarla ilişki — dosyadaki taraflardan biriyle bağlantısı var mı?
Önceki görüş — aynı olay hakkında daha önce görüş bildirmiş mi?

Dilekçe Örneği 1 — Vasıf Yokluğu Sebebiyle Ret

[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO: 20…/…… E.

TALEP EDEN (DAVACI): [Ad Soyad] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

KONU: HMK m. 272 uyarınca BİLİRKİŞİNİN REDDİ talebimizdir.

AÇIKLAMALAR:

1. SÜRE. Mahkemenizin …/…/20… tarihli ara kararıyla bilirkişi olarak [Ad Soyad] görevlendirilmiştir. Bilirkişinin adı ve soyadı tarafımızca …/…/20… tarihinde öğrenilmiş olup, işbu talebimiz bir haftalık yasal süre içinde sunulmaktadır.

2. GÖREVLENDİRMENİN KONUSU. Ara kararla bilirkişiden [kazanın oluş biçimi ve kusur dağılımı / maluliyet oranı / tazminat hesabı] konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir.

3. RET SEBEBİ — VASIF YOKLUĞU. Kanun uyarınca, bilirkişinin sahip olduğu vasıfları taşımadığının tespiti hâlinde bilirkişi reddedilebilir.

(Dosyaya uygun olan seçilir)

a) Kusur ve oluş biçimi bakımından. Görevlendirme konusu, fren izi, saçılma alanı, çarpma noktası, araç hasar dağılımı ve hız verilerinin değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu değerlendirme makine mühendisliği ve trafik uzmanlığı gerektirir. Oysa atanan bilirkişi [mesleği/unvanı] olup, anılan alanda yetkinliği bulunmamaktadır.

b) Maluliyet bakımından. Maluliyet değerlendirmesi, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik ve eki cetvellerin uygulanmasını gerektiren adli tıp alanına ilişkindir. Atanan bilirkişi bu alanın uzmanı değildir.

c) Tazminat hesabı bakımından. Hesap; yaşam tablosunun seçimi, aktif ve pasif dönem ayrımı, peşin değer indirgemesi ve mahsup işlemlerini gerektiren aktüerya alanına ilişkindir. Atanan bilirkişinin bu alanda yetkinliği bulunmamaktadır.

4. Bu hâliyle alınacak rapor, teknik dayanaktan yoksun kalacak ve yargılamanın uzamasına yol açacaktır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Bilirkişi [Ad Soyad]‘ın REDDİNE,
2. Görevlendirme konusuna uygun uzmanlık alanından YENİ BİLİRKİŞİ ATANMASINA,
3. Kusur değerlendirmesi bakımından heyette MAKİNE MÜHENDİSİ bulunmasına; hesap bakımından AKTÜERLİK YETKİNLİĞİ aranmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. …/…/20…

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)

Dilekçe Örneği 2 — Tarafsızlıktan Şüphe Sebebiyle Ret

[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO: 20…/…… E.

TALEP EDEN VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

KONU: Bilirkişinin reddi talebimizdir.

AÇIKLAMALAR:

1. SÜRE. Bilirkişi [Ad Soyad]‘ın adı …/…/20… tarihinde öğrenilmiş olup, talebimiz bir haftalık süre içindedir.

2. RET SEBEBİ. (Dosyaya uygun olan seçilir)

a) Taraflardan biriyle ilişki. Atanan bilirkişi, davalı [Sigorta Şirketi]’nin [danışmanı / eksperi / sürekli çalıştığı kişi] konumundadır. Bu husus tarafsızlığından şüpheyi gerektirmektedir. (Ek-1: ilgili kayıt ve belgeler)

b) Önceden görüş bildirme. Bilirkişi, aynı olay hakkında [ … ] dosyasında / hasar dosyasında daha önce görüş bildirmiştir. (Ek-2: önceki rapor veya belge)

c) Menfaat ilişkisi. Bilirkişinin dosyadaki uyuşmazlıkla ilgili menfaati bulunmaktadır. (Ek-3: belgeler)

d) Hısımlık. Bilirkişi ile taraflardan biri arasında kan veya kayın hısımlığı bulunmaktadır. (Ek-4: nüfus kayıt örneği)

3. İSPAT. Ret sebeplerimiz, ekte sunulan belgeler ve emarelerle ortaya konmuştur.

SONUÇ VE İSTEM: Bilirkişi [Ad Soyad]‘ın REDDİNE ve yerine yeni bilirkişi görevlendirilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…

Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)

Ret Reddedilirse Ne Olur?

Ret talebi kabul edilmezse yargılama atanan bilirkişiyle devam eder. Bu hâlde yapılacaklar şunlardır:

Rapor geldiğinde iki hafta içinde içeriğine itiraz edilir; itirazda bilirkişinin alandaki yetkinliği hususuna yeniden atıf yapılır.
Uzman görüşü alınarak karşı hesap veya karşı değerlendirme sunulur.
Ret talebinin reddi, esas hükümle birlikte istinaf sebebi olarak ileri sürülür.

Bu nedenle ret talebi kabul edilmese dahi dosyaya girmiş olması değerlidir: sonraki aşamalarda yetkinlik tartışmasının süresinde ileri sürüldüğünü gösterir.

Heyet Oluşumuna İlişkin Talep

Ret talebiyle birlikte veya ondan bağımsız olarak, bilirkişi heyetinin hangi uzmanlık alanlarından oluşacağına ilişkin talepte bulunmak da mümkündür. Bedeni zarar dosyalarında pratik olan yaklaşım, her teknik alan için ayrı uzmanlık aranmasını baştan istemektir:

Konu	Heyette bulunması istenecek
Kusur ve oluş biçimi	Makine mühendisi; gerektiğinde trafik uzmanı
Maluliyet	Adli tıp uzmanı
Tazminat hesabı	Aktüerlik yetkinliği bulunan bilirkişi
İş kazası niteliğindeki dosyalarda kusur	İş sağlığı ve güvenliği uzmanı

Bu talep tensip aşamasında sunulduğunda, yanlış atama riski baştan azalır ve ret aşamasına hiç gerek kalmayabilir.

Talep Öncesi Kontrol Listesi

Bilirkişinin adı hangi tarihte öğrenildi; bir haftalık sürenin son günü ne?
Görevlendirme konusu hangi uzmanlık alanını gerektiriyor?
Atanan kişinin mesleği ve sicil kaydı bu alana uygun mu?
Taraflarla bir bağlantısı var mı?
Aynı olay hakkında daha önce görüş bildirmiş mi?
Ret sebebi belge veya emareyle destekleniyor mu?
Yeni bilirkişinin hangi alandan atanması isteniyor; talep yazıldı mı?
Heyet oluşumuna ilişkin talep ayrıca sunuldu mu?
Ret reddedilirse rapora itiraz ve uzman görüşü planlandı mı?

Sık Yapılan Altı Hata

Bir haftalık süreyi kaçırmak. Süresinde yapılmayan talepte ret hakkından feragat edilmiş sayılır.
Rapor gelmesini beklemek. Ret, rapor gelmeden önce kullanılan bir araçtır.
Soyut iddiada bulunmak. Ret sebepleri inandırıcı delil veya emarelerle ispat edilmelidir.
Yeni bilirkişinin alanını belirtmemek. Talep yalnızca reddi değil, hangi uzmanlıktan atama yapılacağını da içermelidir.
Heyet oluşumunu tensipte istememek. Doğru atama sağlanırsa ret aşamasına hiç gerek kalmaz.
Ret reddedilince vazgeçmek. Husus rapora itirazda ve istinaf sebebi olarak yeniden ileri sürülür.

Üç Somut Senaryo

1. Aktüerya hesabına inşaat mühendisi atanmış

Ara kararla tazminat hesabı için bilirkişi görevlendirilmiş; atanan kişi hesap alanının değil başka bir mühendislik dalının uzmanıdır. Hesap; yaşam tablosunun seçimi, aktif ve pasif dönem ayrımı, peşin değer indirgemesi ve mahsup işlemlerini gerektirir. Ret talebinde bu unsurlar tek tek sayılır ve atanan kişinin bu işlemleri yapacak yetkinliği bulunmadığı gösterilir.

2. Kusur raporu için tek kişilik heyet

Kusur değerlendirmesi yalnızca kaza tespit tutanağı okunarak yapılamaz; fren izi, saçılma alanı, çarpma noktası ve hasar dağılımı verilerinden kinematik değerlendirme gerekir. Heyette makine mühendisi bulunmuyorsa ret talebiyle birlikte heyetin genişletilmesi istenir.

3. Sigortacının sürekli çalıştığı eksper

Atanan bilirkişinin, davalı sigorta şirketinin hasar dosyalarında sürekli görev alan bir eksper olduğu tespit edilmiştir. Bu, tarafsızlıktan şüpheyi gerektiren bir sebep olarak ileri sürülür; iddia belgeyle veya emareyle desteklenmelidir.

💡 Ortak nokta: talebi somutlaştırmak

Üç senaryoda da başarıyı belirleyen şey aynıdır: görevlendirmenin konusu ile atanan kişinin alanı arasındaki uyumsuzluğu somut olarak göstermek. «Bilirkişi ehil değildir» cümlesi soyuttur ve reddedilir.

Doğru kurgu şudur: ara kararda sorulan sorular tek tek yazılır, her sorunun hangi uzmanlığı gerektirdiği açıklanır, ardından atanan kişinin sicil ve meslek bilgisi karşılaştırılır.

Karşı Taraf Bilirkişiyi Reddederse

Ret talebi her iki tarafın da kullanabileceği bir araçtır. Karşı taraf lehinize atanmış görünen bir bilirkişiyi reddettiğinde yapılacaklar şunlardır:

Süre denetimi. Talep, bilirkişinin adının öğrenildiği tarihten itibaren bir hafta içinde mi sunulmuş? Süresinde değilse ret hakkından feragat edilmiştir.
Sebebin somutluğu. İddia inandırıcı delil veya emareyle desteklenmiş mi, yoksa soyut mu?
Vasıf iddiasının yerindeliği. Atanan kişinin alanı görevlendirme konusuna gerçekten uygunsa, sicil ve meslek bilgisi sunularak bu husus ortaya konur.
Gecikme amacı. Ret talebinin yargılamayı uzatmaya yönelik olduğu düşünülüyorsa, bu husus beyan dilekçesinde belirtilir.

Bilirkişi Değişirse Süreç Nasıl İlerler?

Ret talebi kabul edildiğinde yeni bilirkişi görevlendirilir ve dosya ona tevdi edilir. Bu aşamada iki husus gözetilmelidir:

Görevlendirme kapsamı yeniden yazılmalıdır. Yeni bilirkişiye yöneltilecek sorular, ilk ara karardaki eksiklikler giderilerek belirlenmelidir. Bu, taraflar için ikinci bir fırsattır: rapora girmesi istenen her husus bu aşamada talep edilir.
Süre ve gider avansı. Yeni görevlendirme ek gider doğurur; adli yardımdan yararlanan taraf bakımından bu husus ayrıca değerlendirilir.

Bedeni zarar dosyalarında rapora girmesi istenecek hususlar için: tedavi ve yaşam boyu giderler talebi dilekçesi ile bakıcı gideri ve sürekli bakım tazminatı dava dilekçesi.

Sıkça Sorulan Sorular

Bilirkişinin reddi ile rapora itiraz aynı şey mi?

Değildir. Ret, bilirkişinin kendisine yöneliktir ve rapor gelmeden önce kullanılır; süresi bir haftadır. Rapora itiraz ise raporun içeriğine yöneliktir ve raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır. Uzman görüşü ise karşı hesabı koymaya yarar.

Ret talebi için süre ne kadar?

Bilirkişinin adı ve soyadının öğrenildiği tarihten itibaren en geç bir haftadır. Talep, görevlendirmeyi yapan mahkemeye yapılır ve ret sebepleri inandırıcı delil veya emarelerle ispat edilir.

Süreyi kaçırırsam ne olur?

Ret talebinin süresinde yapılmaması hâlinde taraf ret hakkından feragat etmiş sayılır. Ayrıca ret sebeplerini bilerek süresinde talepte bulunmayan taraf, sonradan bu sebebe dayanarak hükmün iptalini talep edemez.

Hangi sebeplerle bilirkişi reddedilebilir?

Hâkimler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleri bilirkişiler bakımından da uygulanır: menfaat ilişkisi, hısımlık, taraflardan birinin vekili olma, önceden görüş bildirme ve tarafsızlıktan şüpheyi gerektiren önemli sebepler. Bunlara ek olarak bilirkişinin sahip olması gereken vasıfları taşımaması da ret sebebidir.

Vasıf yokluğu ne demek?

Bilirkişinin, görevlendirildiği konunun gerektirdiği uzmanlığa sahip olmamasıdır. Trafik dosyalarında en işlek sebep budur: kusur değerlendirmesi makine mühendisliği, maluliyet adli tıp, tazminat hesabı ise aktüerlik yetkinliği gerektirir. Bu alanlardan birine başka alanın uzmanı atandığında rapor teknik dayanaktan yoksun kalır.

Bilirkişinin yetkinliğini nasıl araştırırım?

Bilirkişilik sicili ve kayıtlı olduğu uzmanlık alanı, mesleği ve unvanı, görevlendirme kapsamındaki soruların bu alana uygunluğu, taraflarla bağlantısı ve aynı olay hakkında önceden görüş bildirip bildirmediği incelenir.

Aynı davada daha önce tanık olan kişi bilirkişi olabilir mi?

Kanun, bilirkişinin aynı dava veya işte daha önceden hâkim, hakem, tanık veya bir tarafın vekili olarak bulunmuş olmasının tek başına ret sebebi teşkil etmeyeceğini öngörmüştür. Ancak somut olayda tarafsızlıktan şüpheyi gerektiren başka bir durum varsa bu ayrıca değerlendirilir.

Ret talebi nasıl incelenir?

Mahkemece dosya üzerinden incelenir. Ret sebepleri yerinde görülürse talep kabul edilir ve yeni bilirkişi görevlendirilir.

Ret talebim reddedilirse ne yapmalıyım?

Yargılama atanan bilirkişiyle devam eder. Rapor geldiğinde iki hafta içinde içeriğine itiraz edilir ve yetkinlik hususuna yeniden atıf yapılır; uzman görüşü alınarak karşı değerlendirme sunulur; ayrıca ret talebinin reddi esas hükümle birlikte istinaf sebebi olarak ileri sürülür.

Heyetin hangi uzmanlardan oluşacağını isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz. Kusur için makine mühendisi, maluliyet için adli tıp uzmanı, tazminat hesabı için aktüerlik yetkinliği bulunan bilirkişi, iş kazası niteliğindeki dosyalarda ayrıca iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulunması talep edilebilir.

Bu talebi ne zaman sunmalıyım?

Heyet oluşumuna ilişkin talebin tensip aşamasında sunulması en etkili yoldur; doğru atama sağlanırsa ret aşamasına hiç gerek kalmaz. Ret talebi ise bilirkişinin adı öğrenildikten sonraki bir hafta içinde sunulur.

Ret talebi yargılamayı uzatır mı?

Talep dosya üzerinden incelendiğinden süreç kısadır. Buna karşılık yanlış uzmanlık alanından alınan bir raporun sonradan çürütülmesi, ek rapor ve yeni heyet süreçleriyle yargılamayı çok daha fazla uzatır.