Tehiri İcra (İcranın Geri Bırakılması) Talebi Dilekçesi Örneği (2026) — İİK m. 36

Aleyhine tazminata hükmedilen tarafın en sık yanıldığı nokta şudur: “istinafa başvurdum, icra durur.” Durmaz. Para alacağına ilişkin ilamlar kesinleşmeden icraya konabildiğinden, kanun yoluna başvurmuş olmak tek başına haczi engellemez. İcrayı durdurmanın tek yolu teminat göstermek veya hükmolunan parayı depo etmektir. Bu rehber teminat türlerini, süreleri ve iki hazır dilekçe örneğini içeriyor.

Neden Otomatik Durmaz?

Para alacağına ilişkin ilamların icraya konabilmesi için kesinleşme kural olarak aranmaz. Alacaklı, ilk derece kararı verilir verilmez ilamlı takip başlatabilir; borçluya icra emri tebliğ edilir ve yedi gün içinde ödeme yapılmazsa haciz aşamasına geçilir.

Kanun yoluna başvurmuş olmak bu süreci kendiliğinden durdurmaz. Kanun, icrayı durdurmak isteyen borçluya bedel karşılığı bir imkân tanımıştır: alacaklının hakkı güvence altına alınmak kaydıyla icra geri bırakılır.

Alacaklı tarafı için: tazminat ilamının icrası: ilamlı takip dilekçesi örneği.

Üç Yol: Depo, Teminat veya Yeterli Haciz

İlama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, aşağıdakilerden birini sağladığında icranın geri bırakılması için bölge adliye mahkemesinden veya Yargıtaydan karar alınmak üzere kendisine icra müdürünce uygun bir süre verilir:

Teminat Aranmayan Hâller

Süreç Nasıl İşler?

1. Borçlu, ilama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurur.
2. İcra dairesine başvurarak teminat gösterir, depo yapar veya yeterli haczin bulunduğunu bildirir.
3. İcra müdürü, üst mahkemeden icranın geri bırakılması kararı alınmak üzere uygun bir süre verir. Uygulamada bu belgeye mehil vesikası denir.
4. Borçlu bu süre içinde bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya başvurarak icranın geri bırakılması kararı alır.
5. Karar icra dosyasına sunulur ve takip durur.

İİK m. 33 ile Farkı

İki kurum sık karıştırılır; ancak dayanakları ve sonuçları farklıdır.

İİK m. 33 için: icranın geri bırakılması talebi dilekçesi örneği (İİK m. 33). İki yol birbirini dışlamaz; şartları varsa ikisi de kullanılabilir.

Dilekçe Örneği 1 — İcra Dairesine Teminat Sunumu ve Mehil Talebi

Dilekçe Örneği 2 — Üst Mahkemeden İcranın Geri Bırakılması Talebi

Mehil vesikası alındıktan sonra, verilen süre içinde bu talep üst mahkemeye sunulur.

Kanun Yolu Sonuçlanınca Teminata Ne Olur?

Sonuç, kanun yolu incelemesinin neticesine göre belirlenir:

• Hüküm onanır veya başvuru reddedilirse — icra kaldığı yerden devam eder; sunulan teminat alacağın tahsiline özgülenir.
• Karar kaldırılır veya bozulursa — borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın ya da kaldırmanın niteliğine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verilir.

Bozma her hâlde teminatın kendiliğinden iadesi anlamına gelmez; bozmanın kapsamı belirleyicidir. Bu nedenle bozma sonrası iade talebi ayrıca ve bozmanın niteliği gösterilerek sunulmalıdır.

Trafik Dosyasında Kim Ne Yapar?

Ağır maluliyetli ve ölümlü dosyalarda hükmedilen tutar yüksek olduğundan, gerçek kişi borçlular bakımından teminat temini çoğu zaman fiilen imkânsızdır. Bu hâllerde adli yardım yolu tek pratik seçenek hâline gelir.

Talep Öncesi Kontrol Listesi

• Kanun yoluna süresinde başvuruldu mu; harç yatırıldı mı?
• Teminat, asıl alacak ile faiz ve giderleri karşılıyor mu?
• Banka teminat mektubu süresiz ve kesin mi?
• Adli yardımdan yararlanılıyorsa karar sunuldu mu? (Teminat aranmaz.)
• Mehil vesikası alındı mı; süresi takvime yazıldı mı?
• Üst mahkemeye başvuru bu süre içinde yapıldı mı?
• Alınan karar icra dosyasına sunuldu mu?
• İİK m. 33 sebepleri (itfa, imhal, zamanaşımı) ayrıca var mı?
• Bozma hâlinde teminatın iadesi için talep hazırlandı mı?

Sık Yapılan Altı Hata

1. “İstinafa gittim, icra durur” sanmak. Kanun yoluna başvuru tek başına icrayı durdurmaz.
2. Teminatı eksik göstermek. Teminat asıl alacağın yanı sıra faiz ve giderleri de karşılamalıdır.
3. Mehil süresini kaçırmak. Süre içinde üst mahkemeden karar alınmazsa icra devam eder ve teminat da verilmiş olur.
4. Adli yardım istisnasını atlamak. Ödeme gücü olmayan borçlu için teminat aranmayan tek yol budur.
5. İİK m. 33 ile karıştırmak. Biri belge, diğeri teminat ister; ikisi ayrı yollardır.
6. Bozma sonrası iadeyi kendiliğinden beklemek. Teminatın geri verilip verilmeyeceğine ayrıca karar verilir.

Karar Vermeden Önce: Teminat mı, Ödeme mi?

Tehiri icra ücretsiz bir koruma değildir. Banka teminat mektubunun komisyonu, taşınmaz rehninin tesis masrafı ve deponun bağlanan sermayesi maliyet doğurur. Bu nedenle karar, kanun yolu başvurusunun gücüne bakılarak verilmelidir.

Alacaklı Tarafında: Tehiri İcraya Karşı Ne Yapılır?

Alacaklı bakımından tehiri icra bir gecikme demektir; ancak alacak teminat altına alındığından tam bir kayıp değildir. Yine de şu noktalar denetlenmelidir:

• Teminatın yeterliliği. Sunulan teminat asıl alacak, işlemiş faiz ve giderleri karşılıyor mu? Eksikse itiraz edilir.
• Teminatın niteliği. Banka teminat mektubu süresiz ve kesin mi? Süreli mektup, kanun yolu uzadığında koruma sağlamaz.
• Mehil süresine uyulup uyulmadığı. Verilen süre içinde üst mahkemeden karar alınıp dosyaya sunulmamışsa, takibin devamı talep edilir.
• Kanun yolu başvurusunun varlığı. Teminat sunulmuş ancak istinaf veya temyiz başvurusu yapılmamışsa şartlar gerçekleşmemiştir.

Bu denetim özellikle ağır maluliyetli ve ölümlü dosyalarda önemlidir; hükmedilen tutar yüksek olduğundan eksik teminat mağdur bakımından gerçek bir risk oluşturur.

Üç Somut Senaryo

1. Sigorta şirketi borçlu

Şirket istinafa başvurur ve banka teminat mektubuyla tehiri icra alır. Bu, uygulamada en sık görülen hâldir ve süreç hızlı işler. Alacaklı bakımından yapılacak denetim, mektubun süresiz ve kesin olup olmadığıdır.

2. İşleten şirket borçlu, tutar poliçe limitini aşıyor

Limit içindeki kısım sigortacı tarafından ödenmiş; aşan kısım için şirket aleyhine takip sürmektedir. Şirket taşınmaz rehni veya banka kefaletiyle tehiri icra talep edebilir. Teminatın yalnızca aşan kısmı değil, o kısma ilişkin faiz ve giderleri de karşılaması gerekir.

3. Gerçek kişi sürücü borçlu, ağır maluliyet dosyası

Hükmedilen tutar yüksektir ve sürücünün teminat temini fiilen imkânsızdır. Bu hâlde adli yardım talebi değerlendirilmelidir; adlî yardımdan yararlanan borçlu bakımından teminat aranmaz. Adli yardım da alınamıyorsa icra devam eder ve haciz işlemleri sürer.

İİK m.36’nın Kanuni Çerçevesi

İlamlı takipte kanun yoluna başvurmak icrayı kendiliğinden durdurmaz. Durdurmanın şartları ve teminat rejimi kanunda ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Sekizinci satır, teminat verirken hesaba katılması gereken en önemli sonuçtur: kanun yolu başvurusu reddedilir veya hüküm onanırsa, teminat ayrı bir işleme gerek kalmaksızın alacaklıya ödenir. Bu nedenle teminat tutarı belirlenirken dosya hesabının doğru yapılması, sonradan fazla ödeme tartışmasının önüne geçer.

İİK m.33 ile Farkın Pratik Sonucu

Aynı terim iki farklı kurum için kullanıldığından, hangi maddeye dayanıldığının belirtilmesi gerekir.

Üçüncü satır, en sık kaçırılan süredir: icra emrine karşı itfa, imhal veya zamanaşımı iddiası, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılacak başvuruyla ileri sürülür. Bu süre geçtikten sonra aynı iddia m.36 yoluyla ileri sürülemez.

Zamanaşımı için icra borcunda zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.

Durma Hâllerinin Karşılaştırması

İcranın durduğu hâller farklı kaynaklardan doğar ve farklı şartlara tabidir.

Birinci ve ikinci satırlar birlikte okunmalıdır: tehiri icra kanun yolu başvurusuna bağlı ve teminat şartına tabi iken, icranın geri bırakılması belgeye dayalı bir savunmadır ve teminat aranmaz.

Talep Sürecinde İşleyen Satış Zinciri

Karar alınana kadar dosyadaki satış süreleri işlemeye devam eder.

Birinci ve ikinci satırlar, talep süreci uzadığında önem taşır: durdurma kararı alınmadıkça haciz ve satış işlemleri devam eder ve süreler işler.

Geri bırakma için icranın geri bırakılması rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İstinafa başvurdum, icra durur mu?

Durmaz. Para alacağına ilişkin ilamlar kesinleşmeden icraya konabildiğinden, kanun yoluna başvurmuş olmak tek başına takibi ve haczi engellemez. İcranın durması için teminat gösterilmesi veya hükmolunan tutarın depo edilmesi gerekir.

İcrayı nasıl durdurabilirim?

İlama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu; hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini ispat ederse, hükmolunan kıymette teminat gösterirse ya da hükmolunan tutarı karşılayacak malı hâlihazırda haczedilmişse, üst mahkemeden icranın geri bırakılması kararı alınmak üzere kendisine süre verilir.

Hangi teminatlar kabul edilir?

Muteber banka kefaleti, taşınmaz rehni, taşınır rehni ile esham ve tahvilât kabul edilen teminat türleridir. Teminatın hükmolunan para veya eşya kıymetinde olması aranır; niteliği ve yeterliliği icra mahkemesince değerlendirilir.

Teminat ne kadar olmalı?

Hükmolunan para veya eşya kıymetinde olmalıdır; uygulamada asıl alacağa ek olarak işlemiş faiz ve giderleri de karşılayacak biçimde belirlenir. Eksik teminat talebin reddine yol açar.

Teminat göstermeden icra durdurulabilir mi?

İki istisna vardır: borçlu Devlet ise ve borçlu adlî yardımdan yararlanıyorsa teminat gösterme zorunluluğu bulunmaz. Ödeme gücü olmayan gerçek kişi borçlular bakımından adli yardım yolu pratikte tek seçenek hâline gelebilir.

Mehil vesikası nedir?

Teminat sunulduktan sonra icra müdürünce, üst mahkemeden icranın geri bırakılması kararı alınması için verilen süreyi gösteren belgedir. Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir; içinde karar alınıp dosyaya sunulmazsa icra kaldığı yerden devam eder.

Kararı nereden almalıyım?

İcranın geri bırakılması kararı, kanun yolu incelemesini yapan mercie başvurularak alınır: istinaf aşamasındaysa bölge adliye mahkemesinden, temyiz aşamasındaysa Yargıtaydan. Alınan karar icra dosyasına sunulur ve taraflara tebliğ edilir.

İİK m. 33 ile m. 36 arasındaki fark nedir?

m. 33 borcun itfası, imhali veya zamanaşımı gibi esasa ilişkin sebeplere dayanır ve belge aranır; başvuru icra mahkemesine yapılır. m. 36 ise kanun yoluna başvuruya dayanır ve teminat ya da depo aranır; süreç icra dairesi ile üst mahkeme arasında yürür. İki yol birbirini dışlamaz.

Hüküm onanırsa teminata ne olur?

İcra kaldığı yerden devam eder ve sunulan teminat alacağın tahsiline özgülenir. Bu nedenle teminat verilirken kanun yolu başvurusunun gücü gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir.

Karar bozulursa teminatım iade edilir mi?

Kendiliğinden iade edilmez. Borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın veya kaldırmanın niteliğine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verilir. Bu nedenle iade talebi ayrıca ve bozmanın kapsamı gösterilerek sunulmalıdır.

Sigorta şirketi hangi teminatı tercih eder?

Uygulamada banka kefaleti en yaygın yoldur; hızlı temin edilir ve kurumsal borçlular için erişilebilirdir. İşleten şirketler bakımından banka kefaleti veya taşınmaz rehni; gerçek kişi sürücüler bakımından ise taşınmaz rehni ya da depo gündeme gelir.

Teminat gösteremiyorum, ne yapabilirim?

Ödeme gücünüz yoksa adli yardım talebinde bulunmayı değerlendirmelisiniz; adlî yardımdan yararlanan borçlu bakımından teminat aranmaz. Ayrıca borcun itfa, imhal veya zamanaşımı sebeplerinden biriyle sona erdiğini gösteren belgeniz varsa İİK m. 33 yolu ayrıca açıktır.

İlgili Rehberler

• Tazminat ilamının icrası: ilamlı takip dilekçesi örneği (İİK m. 32)
• İcranın geri bırakılması talebi dilekçesi örneği (İİK m. 33)
• Tazminat davasında adli yardım talebi dilekçesi örneği
• Tazminat davasında istinaf dilekçesi örneği (HMK m. 341-345)
• Tazminat davasında temyiz dilekçesi örneği (HMK m. 361-371)
• Tazminat davasına cevap dilekçesi örneği (davalı sürücü ve işleten)
• Tazminat alacağı için ihtiyati haciz talebi dilekçesi örneği
• İcranın geri bırakılması süre hesaplama
• İcra masrafı hesaplama
• Trafik kazasından sonra hangi dilekçe, ne zaman?

Dayanak Mevzuat

• 2004 sayılı İİK m. 36 — kanun yoluna başvuruda teminat karşılığı icranın geri bırakılması
• 2004 sayılı İİK m. 32 — para borcuna ilişkin ilamda icra emri ve yedi günlük süre
• 2004 sayılı İİK m. 33 — icranın geri bırakılması sebepleri; itfa, imhal, zamanaşımı
• 2004 sayılı İİK m. 33/a — zamanaşımı bakımından alacaklının başvurusu
• 6100 sayılı HMK m. 334-340 — adli yardım
• 6100 sayılı HMK m. 341, 345 — istinaf yolu ve süresi
• 6100 sayılı HMK m. 361 — temyiz yolu ve süresi