Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilir Yaralama: Şikâyet ve Uzlaşma (TCK 86/2)

Kasten yaralama davalarında en kritik ayrımlardan biri, yaralanmanın “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” olup olmadığıdır. Çünkü bu tespit, hem cezayı hem de davanın gidişatını kökten değiştirir. Bu yazıda konuyu kanun metinleriyle birlikte yalın biçimde açıklıyoruz.

Basit Tıbbi Müdahale (BTM) Nedir?

Basit tıbbi müdahale (BTM), yaralanmanın hafif olduğunu ve basit bir tıbbi işlemle (örneğin pansuman, ağrı kesici, küçük bir bakım) giderilebileceğini ifade eden adli tıp kavramıdır. Bir yaralanmanın BTM ile giderilip giderilemeyeceği, düzenlenen adli raporla belirlenir. Bu rapor, davanın niteliğini doğrudan etkiler.

BTM ile Giderilebilir mi, Giderilemez mi? Rehberdeki Örnekler

Aşağıdaki tablo, Türk Ceza Kanunu’nda Tanımlanan Yaralama Suçlarının Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi Rehberi’nin (Haziran 2019; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı, Adli Tıp Uzmanları Derneği ve Adli Tıp Derneği) sık karşılaşılan başlıklarını özetler. Somut olayda karar, muayene bulgularına göre hekim tarafından verilir.

Kesin raporun erken muayeneyle verilmesi her zaman mümkün olmayabilir; bulgular değişebileceği için kontrol muayenesine gidilmesi, sonradan yüzde sabit iz veya işlev kaybı ortaya çıkarsa TCK m.87 değerlendirmesinin yapılmasını sağlar. Rapora itiraz yolları aşağıda “Adli Rapora İtiraz” başlığında anlatılmıştır.

Cezası Nedir?

Yaralamanın etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde ceza, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.86/2). Bu aralık 7550 sayılı Kanunla (RG: 4 Haziran 2025) yükseltilmiştir; önceki metinde ceza dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıydı. Değişiklikten önce işlenen fiillerde lehe olan önceki hüküm uygulanır (TCK m.7/2). Bu hâlde adli para cezası seçimlik olarak öngörülmüştür; hâkim adli para cezasını seçerse gün sayısı, hapis cezasının alt ve üst sınırlarının dışına çıkamaz (TCK m.61/9). Temel hâlde (m.86/1) ise ceza bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir ve adli para cezası seçeneği yoktur.

Şikâyete Bağlıdır

Bu hâlin en önemli özelliği şikâyete bağlı olmasıdır. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz; şikâyet hakkı düşer (TCK m.73/1-2). Şikâyetten vazgeçme hâlinde de, soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına; kovuşturma aşamasında ise davanın düşmesine karar verilir. Vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/4, 73/6). Bu yönüyle nitelikli yaralamadan (re’sen takip edilen) ayrılır.

Kadına Karşı İşlenirse

Bu hafif yaralama hâlinde dahi, yürürlükteki metne göre suçun kadına karşı işlenmesi durumunda cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m.86/2, ikinci cümle; cümle 12/5/2022 tarihli 7406 sayılı Kanunla eklenmiştir). Bu düzenleme, kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında getirilmiştir. Kuralın uygulanması bakımından failin cinsiyetinin önemi yoktur; belirleyici olan mağdurun kadın olmasıdır.

Uzlaştırma Kapsamındadır

Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralama, uzlaştırma kapsamındaki suçlardandır. Bu, tarafların bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya varabileceği anlamına gelir. Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturmada düşme kararı verilir. Uygulamada, uzlaşma teklifinin zamanlaması ve içeriği, yıllarca sürebilecek bir davayı kısa sürede sonlandırabilir.

Adli Rapora İtiraz

Yaralanmanın BTM ile giderilebilir olup olmadığı tartışmalıysa, adli rapora itiraz edilebilir. Bazı durumlarda, başlangıçta daha ağır görünen bir yaralanmanın BTM kapsamında olduğunun belirlenmesi, suçu şikâyete bağlı ve uzlaşmaya elverişli hâle getirir. Tersine, BTM ile giderilebilir görünen bir yaralanma yüzde sabit iz bırakmışsa, ceza daha ağır hükümlere göre belirlenebilir.

Silah Kullanılırsa Değişir

Önemli bir ayrıntı: yaralama BTM ile giderilebilir olsa bile, silahla veya eşe/üstsoya karşı gibi nitelikli bir biçimde işlenmişse, suç artık şikâyete bağlı olmaktan çıkar ve re’sen soruşturulur. Bu nedenle, yaralanmanın hafifliği tek başına suçun şikâyete bağlı olduğu anlamına gelmez; işlenme biçimi de belirleyicidir.

Üç Fıkra, Üç Farklı Dosya

Kasten yaralama tek bir suç gibi görünse de, kanun onu üç ayrı fıkrada derecelendirmiş ve her birine farklı usul bağlamıştır. Aynı fiil, hangi fıkraya girdiğine göre tamamen farklı bir dosyaya dönüşür:

Tablonun son sütunu pratikte belirleyicidir: uzlaştırma, kasten yaralama bakımından «üçüncü fıkra hariç» kabul edilmiştir. Yani nitelikli hâllerden biri varsa ne şikâyet aranır ne de uzlaştırma yolu işler.

Ceza miktarları bakımından uyarı: Birinci ve ikinci fıkradaki ceza aralıkları 7550 sayılı Kanunla (RG: 4 Haziran 2025) değiştirilmiştir. Somut dosyada uygulanacak aralık, fiil tarihindeki metin ile sonraki metin karşılaştırılarak failin lehine olan hükme göre belirlenir (TCK m.7/2). Ayrıntı için lehe olan kanunun uygulanması (TCK 7) yazımıza bakabilirsiniz.

Suçun bütün görünümleri için kasten yaralama ana rehberimiz kapsamlıdır.

«Basit Tıbbî Müdahale» Kararını Kim Verir?

Bu, dosyanın kaderini belirleyen tek belgedir: adli rapor.

Yaralanmanın basit tıbbî müdahaleyle giderilebilir olup olmadığı hukukî değil tıbbî bir tespittir ve adlî tıp ölçütlerine göre yapılır. Raporda yer alan ibare belirleyicidir:

• «Basit tıbbî müdahale ile giderilebilir» → ikinci fıkra; şikâyete bağlıdır.
• «Basit tıbbî müdahale ile giderilemez» → birinci fıkra; re’sen soruşturulur.

Uygulamada bu kapsamda değerlendirilen tipik yaralanmalar: tokat sonucu oluşan morluk (ekimoz), sıyrık, küçük çizikler. Buna karşılık kemik kırığı, derin kesi yaraları ve uzun süreli tedavi gerektiren yaralanmalar bu kapsamın dışındadır.

Rapor tek başına yeterli olmayabilir: Kanun kasten yaralamayı “vücuda acı verme” veya “sağlığın ya da algılama yeteneğinin bozulması” olarak tanımladığından (TCK m.86/1), bu etkilerin tıbbî açıdan eksiksiz tespit edilmesi gerekir. Bu nedenle:

• Olaydan hemen sonra hastaneye gidin ve darp raporu alın; gecikme, bulguların kaybolmasına yol açar.
• Bütün şikâyetlerinizi anlatın: baş dönmesi, kulak çınlaması, görme bulanıklığı gibi belirtiler raporun niteliğini değiştirebilir.
• Kontrol muayenesi önerilmişse mutlaka gidin; ilk raporda görünmeyen bulgular sonradan ortaya çıkabilir.
• Rapora itiraz edilebilir; gerekirse adlî tıptan yeni rapor istenmesi talep edilir.

Nitelikli Hâl Varsa Her Şey Değişir

Bu bölüm, «küçük bir tokat» sanılan olayların neden ağır dosyalara dönüştüğünü açıklar.

Yaralanma basit tıbbî müdahaleyle giderilebilir olsa dahi, üçüncü fıkradaki hâllerden biri varsa:

• Şikâyet aranmaz. Kanun metni açıktır: üçüncü fıkradaki hâllerde ceza “şikâyet aranmaksızın” artırılır ve suç re’sen kovuşturulur (TCK m.86/3).
• Ceza artırılır: yarı oranında; canavarca hisle işlenmesi hâlinde bir kat.
• Uzlaştırma yolu kapanır.
• Şikâyetten vazgeçmek dosyayı düşürmez.

Bir sınır var: Bir suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi bu hatasından yararlanır (TCK m.30/2). Bu nedenle failin, örneğin mağdurun üstsoyu olduğunu bilmeden hareket ettiği ileri sürülebilir; bu, savunmada somut bir argümandır.

Kadına karşı işlenme: 12/5/2022 tarihli 7406 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca, basit tıbbî müdahaleyle giderilebilir yaralamanın kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı yürürlükteki metinde dokuz aydan az olamaz. Cezayı ağırlaştıran bu kural, yürürlüğünden önce işlenen fiillere uygulanmaz; suç tarihindeki kanun ile sonraki kanun farklıysa failin lehine olan uygulanır (TCK m.7/2).

Aile içi olaylarda paralel yürüyen koruma yolu için 6284 koruma kararı talebi ve aile içi şiddette ceza davası ve boşanma yazılarımıza bakınız.

Şikâyet Süresi: Altı Ay ve Başlangıcı

İkinci fıkra kapsamındaki yaralama şikâyete bağlı olduğundan süre kritiktir.

• Süre altı aydır ve fiili ve failini bildiği veya öğrendiği günden itibaren işler — olay tarihinden değil.
• Süre geçerse soruşturma yapılamaz; bu, hak düşürücü niteliktedir.
• Faili sonradan öğrendiyseniz — örneğin kimliği belirsiz kişi sonradan tespit edilmişse — süre o tarihten başlar. Bu husus dilekçede açıkça belirtilmelidir.
• Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür (TCK m.73/4); vazgeçme beyanı verilmeden önce iyi düşünülmelidir — şikâyetten vazgeçme ve düşme.

Dikkat: Nitelikli hâl bulunduğu düşünülüyorsa şikâyet süresi tartışması doğmaz; suç re’sen soruşturulur. Bu nedenle süreyi kaçırdığınızı düşünseniz bile başvurmaktan vazgeçmeyin — olayın nitelendirilmesi savcılığa aittir.

Dilekçe yapısı için şikâyet dilekçesi örneğimiz, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse KYOK kararına itiraz yolu açıktır.

Uzlaştırma: En Sık Karşılaşılan Yol

Basit yaralama dosyalarının büyük bölümü uzlaştırma aşamasından geçer. Bilinmesi gerekenler:

• Zorunlu bir aşamadır: Kapsamdaki suçlarda dosya, iddianame düzenlenmeden önce uzlaştırma bürosuna gönderilir.
• Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; dava açılmaz.
• Edim yerine getirilmezse asıl soruşturma kaldığı yerden devam eder.
• Kapsam: CMK m.253/1-b’deki listede kasten yaralama “üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88” olarak sayılmıştır; yani birinci ve ikinci fıkra uzlaştırmaya tabidir, nitelikli hâller değildir.

Kritik bir sınır: Uzlaştırmaya tabi bir suçun, uzlaştırma kapsamında olmayan başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaştırma hükümleri uygulanmaz. Yani basit yaralamanın yanında nitelikli bir hâl veya kapsam dışı bir suç varsa, uzlaştırma yolu kapanabilir. 7571 sayılı Kanunla CMK m.253’e eklenen hükme göre ise önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Uzlaştırmanın işleyişi ve sonuçları için ceza hukukunda uzlaştırma ve HAGB yazımıza bakabilirsiniz.

Şüpheli Tarafında: Savunma Nasıl Kurulur?

• Meşru savunma: Saldırıya uğrayan kişinin orantılı karşılığı hukuka uygunluk sebebi oluşturur. Karşılıklı yaralama dosyalarında en çok tartışılan başlıktır — meşru savunma (TCK m.25).
• Haksız tahrik: Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında işlenen suçta ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK m.29) — haksız tahrik indirimi.
• Nitelendirmeye itiraz: Fiilin birinci fıkra yerine ikinci fıkra kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, adli rapora dayanarak ileri sürülebilir.
• Nitelikli hâlin bulunmadığı: Örneğin kullanılan aletin kanun anlamında silah sayılmadığı ya da üstsoy ilişkisinin bilinmediği.
• Kastın yokluğu: Fiilin taksirle gerçekleştiği ileri sürülüyorsa ayrı hükümler devreye girer.
• İfade stratejisi: Olay yerinde alınan beyanlar sonradan aleyhe kullanılabilir — ifade ve susma hakkı.

Mahkûmiyet hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme gündeme gelebilir — HAGB rehberimiz ve erteleme ile HAGB farkı.

Karşılıklı Yaralama: İki Ayrı Dosya

Kavga sonrası her iki taraf da yaralanmışsa, çoğu zaman iki ayrı şüpheli ve iki ayrı mağdur vardır. Bu, herkesin aynı anda hem müşteki hem şüpheli olması demektir.

Bunun pratik sonuçları:

• Her iki taraf da rapor almalıdır; yalnızca bir tarafın raporu varsa dosya tek yönlü kurulur.
• Saldırıyı kimin başlattığı meşru savunma ve haksız tahrik bakımından belirleyicidir; tanık ve kamera kaydı talebi erken yapılmalıdır.
• Uzlaştırma her iki dosya bakımından ayrı ayrı değerlendirilir; birinde uzlaşma sağlanması diğerini kendiliğinden sonuçlandırmaz.
• Sıfatlarınızı takip edin: Hangi dosyada şüpheli, hangisinde mağdur olduğunuzu karıştırmayın — taraf kavramları ve müşteki, katılan ve müdahil farkı.

Trafikte yaşanan olaylarda genellikle hakaret ve tehdit isnatları da eklenir — trafikte hakaret, tehdit ve darp yazımıza bakınız.

Kanun Metni: TCK m.86 Fıkra Fıkra

Kasten yaralamanın bütün görünümleri tek maddede düzenlenmiştir. Aşağıdaki tablo, 7550 sayılı Kanunla değiştirilen ceza aralıklarıyla birlikte yürürlükteki metni özetler:

Üçüncü fıkradaki artırım, hangi fıkraya göre ceza belirlenmişse onun üzerine uygulanır. Canavarca his bendi 14/4/2020 tarihli 7242 sayılı Kanunla eklenmiştir. Silah kavramı TCK m.6/1-f’de geniş tanımlanmıştır; saldırı ve savunma amacıyla yapılmamış olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli şeyler de silah sayılır. Suçun bütün görünümleri için kasten yaralama rehberimize bakabilirsiniz.

Hesap Örnekleri: Hangi Olay, Hangi Ceza Aralığı?

Aşağıdaki örnekler, kanundaki alt ve üst sınırların artırım uygulandığında nasıl değiştiğini göstermek için hazırlanmıştır. Somut ceza, hâkimin TCK m.61’e göre temel cezayı belirlemesiyle ortaya çıkar; haksız tahrik (m.29) veya takdiri indirim (m.62) sonucu ayrıca değiştirir:

Zamanaşımı süreleri kanundaki cezanın üst sınırına göre hesaplanmıştır (TCK m.66/1-d ve e): üst sınırı beş yılı aşmayan suçlarda sekiz yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az olanlarda on beş yıl. Tablodaki sonuçlar iki pratik ipucu verir: ikinci fıkra kapsamındaki bir yaralamada hükmolunan ceza çoğu zaman iki yılın altında kalacağından hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231/5) veya erteleme (TCK m.51/1); bir yıl veya daha az hapiste ise seçenek yaptırımlar (TCK m.50) gündeme gelir. Adli para cezasının hesabı için adli para cezası nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.

Yaralama Ağır Sonuç Doğurursa: TCK m.87

Başlangıçta “hafif” görünen bir olay, sonradan ortaya çıkan bir netice nedeniyle bambaşka bir dosyaya dönüşebilir. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama TCK m.87’de düzenlenmiştir ve cezaları 7550 sayılı Kanunla (RG: 4 Haziran 2025) artırılmıştır:

Bu tablo adli raporun neden kritik olduğunu gösterir: kemik kırığı veya yüzde sabit iz gibi bir netice raporla tespit edilirse fiil artık basit tıbbî müdahaleyle giderilebilir yaralama olarak değerlendirilemez ve ceza m.87 uyarınca artırılır. Bu nedenle kontrol muayenesi ve kesin rapor, özellikle yüzde iz veya kırık şüphesi bulunan olaylarda mutlaka takip edilmelidir. 7550 sayılı Kanundan önce işlenen fiillerde lehe olan önceki metin uygulanır (TCK m.7/2).

Usul Özeti Tablosu

Basit yaralama dosyalarında hak kaybının en sık nedeni usul kurallarının gözden kaçmasıdır. Aşağıdaki tablo mağdur ve şüpheli için temel kuralları bir arada gösterir:

Uzlaştırmanın ayrıntıları için uzlaştırma rehberimize, şikâyete bağlı suçların genel çerçevesi için şikâyete bağlı suçlar ve şikâyet süresi yazımıza bakabilirsiniz.

Mağdurun Tazminat Hakkı ve Şüphelinin Meşru Savunma İddiası

Tazminat: Ceza dosyasından bağımsız olarak, bedensel zarar nedeniyle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar istenebilir (TBK m.54). Bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda hâkim, olayın özelliklerini gözeterek manevi tazminata da karar verebilir (TBK m.56/1). Tazminat istemi zararı ve faili öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir; fiil daha uzun zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Uzlaşmada veya şikâyetten vazgeçerken şahsi haklardan da vazgeçildiği açıklanırsa hukuk davası açılamayacağı unutulmamalıdır (TCK m.73/7).

Meşru savunma: Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anki hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez (TCK m.25/1). Sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmişse de faile ceza verilmez (TCK m.27/2). Karşılıklı kavga dosyalarında saldırıyı kimin başlattığının kamera ve tanıkla ortaya konması bu nedenle belirleyicidir; ayrıntı için meşru savunma (TCK 25) yazımıza bakabilirsiniz.

Aile İçi Yaralamada Koruma Tedbirleri (6284 Sayılı Kanun)

Eşe, boşandığı eşe, üstsoya, altsoya veya kardeşe karşı işlenen yaralama nitelikli hâl olduğundan ceza soruşturması re’sen yürür; mağdurun ayrıca kendini koruması için 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında tedbir istemesi mümkündür. Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir (m.8/3) ve karar ilk defasında en çok altı ay için verilir (m.8/2). Tedbir kararına aykırılıkta ilk seferde üç günden on güne, her tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi uygulanır; toplam süre altı ayı geçemez (m.13). Ceza dosyası ile koruma tedbiri birbirinden bağımsızdır; şikâyetten vazgeçilmesi nitelikli hâlde ceza dosyasını kapatmadığı gibi, tedbir kararının kaldırılması da ayrı bir değerlendirme gerektirir. Ayrıntı için uzaklaştırma kararı nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Pratik Kontrol Listesi

• Hemen rapor alın ve bütün şikâyetlerinizi anlatın; kontrol muayenesine gidin.
• Delilleri erken talep edin: kamera kaydı, tanık, olay yeri fotoğrafları. Kayıtlar kısa sürede silinir.
• Altı aylık süreyi ve başlangıç tarihini not edin.
• Nitelikli hâl olup olmadığını değerlendirin: kime karşı, hangi araçla, hangi saikle?
• Uzlaştırma teklifini kabul etmeden önce edimin ne olduğunu netleştirin ve yazılı hâle getirin.
• Vazgeçmeden önce düşünün; vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi açıklarsanız artık tazminat davası açamazsınız (TCK m.73/7).
• Sonucu takip edin: beraat, takipsizlik ve düşme farkı; destek mekanizmaları için mağdur hakları ve adli destek; süre beklentisi için ceza davası ne kadar sürer.

Alanın tamamı için Ceza Hukuku Rehberimiz başlangıç noktasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

BTM nedir?

BTM, “basit tıbbi müdahale” kısaltmasıdır. Adli raporda yaralanmanın basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olup olmadığını gösterir. Hafifse suç TCK m.86/2 kapsamındadır: şikâyete bağlıdır, cezası altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.

BTM ile giderilemez ne demek?

Yaralanmanın hafif olmadığı anlamına gelir. Bu durumda TCK m.86/1 uygulanır: ceza bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir, adli para cezası seçeneği yoktur ve soruşturma şikâyete bağlı değildir. Üçüncü fıkradaki nitelikli hâller yoksa uzlaştırma yine uygulanır (CMK m.253).

Dikiş atılan yara BTM ile giderilebilir mi?

Dikiş atılması tek başına belirleyici değildir. Adli Tıp rehberine göre yaranın yeri ve uzunluğuna bakılır: yüz ve saçlı deride tek yara 5 cm’den kısa ve toplam 10 cm’den azsa, diğer bölgelerde tek yara 10 cm’den kısa ve toplam 20 cm’den azsa hafif sayılabilir. Kasa veya kemiğe ulaşan yaralar hafif sayılmaz.

Diş kırığı veya burun kırığı BTM ile giderilebilir mi?

Hayır. Adli Tıp rehberine göre belirgin diş kırıkları ve diş kaybı ile burun kemiği kırığı dâhil tüm kemik kırıkları hafif yaralanma sayılmaz. Kemik kırığında ayrıca TCK m.87/3 uyarınca ceza artırılır.

TCK 86/2 2. cümle ne demek?

TCK m.86/2’nin ikinci cümlesi, basit yaralama kadına karşı işlenirse cezanın alt sınırının dokuz aydan az olamayacağını düzenler. Bu cümle 12 Mayıs 2022 tarihli 7406 sayılı Kanunla eklenmiştir. Şikâyet şartını kaldırmaz.

Kadına karşı basit yaralama uzlaştırmaya tabi mi?

Evet. CMK m.253, kasten yaralamayı TCK m.86’nın üçüncü fıkrası hariç uzlaştırma kapsamına alır; kadına karşı işlenen basit yaralama ikinci fıkradadır. Ancak fail eş, boşanılan eş, üstsoy, altsoy veya kardeşse ya da silah kullanılmışsa üçüncü fıkra uygulanır ve uzlaştırma yapılmaz.

Basit tıbbî müdahale ile giderilebilir yaralama ne demek?

Yaralanmanın kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmasıdır (TCK m.86/2). Tokat sonucu oluşan morluk, sıyrık ve küçük çizikler çoğu zaman bu kapsamda değerlendirilir; tespit adli raporla yapılır.

Basit yaralamanın cezası nedir?

Mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.86/2, 7550 sayılı Kanunla değişik). 4 Haziran 2025’ten önce işlenen fiillerde lehe olan önceki hüküm, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanır (TCK m.7/2).

Kadına karşı işlenirse ceza değişir mi?

Evet. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK m.86/2, ikinci cümle). Belirleyici olan mağdurun kadın olmasıdır.

Bu suç şikâyete bağlı mı?

Evet. Soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyeti üzerine yapılır. Ancak üçüncü fıkradaki nitelikli hâllerden biri varsa şikâyet aranmaz (TCK m.86/3).

Şikâyet süresi ne kadar?

Altı aydır ve fiili ve faili bildiği veya öğrendiği günden itibaren işler; olay tarihinden değil (TCK m.73/1-2). Faili sonradan öğrendiyseniz süre o tarihten başlar.

Hangi hâllerde şikâyet aranmaz?

Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı; kendisini savunamayacak durumdaki kişiye; kamu görevi nedeniyle; nüfuz kötüye kullanılarak; silahla veya canavarca hisle işlenmesi hâllerinde şikâyet aranmaksızın ceza yarı oranında, canavarca histe bir kat artırılır (TCK m.86/3).

Nitelikli hâl varsa uzlaştırma olur mu?

Hayır. CMK m.253/1-b’de kasten yaralama “üçüncü fıkra hariç” olarak sayılmıştır; birinci ve ikinci fıkra uzlaştırmaya tabidir, nitelikli hâller değildir.

Basit yaralama ile birlikte hakaret de varsa uzlaştırma olur mu?

Uzlaştırmaya tabi bir suçun kapsam dışı bir suçla birlikte işlenmesi uzlaştırmayı engelleyebilir. Ancak 7571 sayılı Kanunla CMK m.253’e eklenen hükme göre önödeme kapsamındaki bir suç ile uzlaştırma kapsamındaki bir suçun aynı mağdura karşı birlikte işlenmesi hâlinde, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Üstsoyuma karşı işlediğimi bilmiyordum, yine de nitelikli hâl olur mu?

Bir suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi bu hatasından yararlanır (TCK m.30/2). Bu nedenle bilmeden hareket edildiği savunması somut olayda değerlendirilir.

Sopa veya bıçakla vurmak neyi değiştirir?

Silahla işlenen yaralamada şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-e). Silah kavramı, fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli şeyleri de kapsar (TCK m.6/1-f).

Basit yaralamada adli para cezası verilebilir mi?

Evet. İkinci fıkrada hapis veya adli para cezası seçimlik olarak öngörülmüştür. Adli para cezası seçilirse gün sayısı hapis cezasının alt ve üst sınırlarının dışına çıkamaz (TCK m.61/9).

Basit yaralamada HAGB veya erteleme mümkün mü?

Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasıysa ve diğer şartlar varsa HAGB (CMK m.231/5), iki yıl veya daha az hapiste erteleme (TCK m.51/1) değerlendirilebilir. Bir yıl veya daha az hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.50).

Şikâyetten vazgeçersem tazminat davası açabilir miyim?

Vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi ayrıca açıklarsanız artık hukuk mahkemesinde dava açamazsınız (TCK m.73/7). Bu açıklamayı yapmadan vazgeçmek tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

Dava zamanaşımı kaç yıl?

Basit yaralamada ve birinci fıkradaki temel hâlde sekiz yıldır. Canavarca hisle işlenen temel hâlde üst sınır altı yıla çıktığından on beş yıldır (TCK m.66/1-d ve e).

Uzlaştırmada başka bir suç da varsa ne olur?

Uzlaştırmaya tabi bir suçun, uzlaştırma kapsamında olmayan bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaştırma hükümleri uygulanmayabilir; önödeme kapsamındaki suçlar bakımından 7571 sayılı Kanunla getirilen istisna saklıdır.

Yüzümde iz kaldı, yine basit yaralama mı sayılır?

Yaralama yüzde sabit ize neden olmuşsa TCK m.87/1-c uygulanır: m.86’ya göre belirlenen ceza bir kat artırılır ve temel hâlde dört yıldan az olamaz. Bu nedenle kesin rapor ve kontrol muayenesi önemlidir.

Kemik kırığı basit yaralama kapsamında mı?

Hayır. Kemik kırılmasına veya çıkığına neden olan yaralamada ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır (TCK m.87/3).

Yaralama sonucu ölüm olursa ceza nedir?

Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse temel hâlde on yıldan on dört yıla, nitelikli hâlde on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.87/4, 7550 sayılı Kanunla değişik).

Eşime karşı yaralamada koruma kararı alabilir miyim?

Evet. 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz, önleyici tedbir kararı ise geciktirilmeksizin verilir (m.8/3); karar ilk defasında en çok altı ay için verilir (m.8/2).

Kadına karşı basit yaralamada da şikâyet gerekir mi?

Evet. TCK m.86/2’nin ikinci cümlesi yalnızca cezanın alt sınırını dokuz aya yükseltir; şikâyet şartını kaldırmaz. Ancak fail eş, boşanılan eş, üstsoy, altsoy veya kardeşse ya da fiil silahla işlenmişse üçüncü fıkra uygulanır ve şikâyet aranmaz.

Darp raporunu ne zaman almalıyım?

Olaydan hemen sonra. Bulgular zamanla kaybolabileceğinden gecikme, yaralanmanın niteliğinin tespitini zorlaştırır. Muayenede bütün şikâyetlerinizi anlatın ve önerilmişse kontrol muayenesine gidin; kesin rapor, fıkra ve m.87 değerlendirmesini belirler.

Karşılıklı kavgada ne olur?

Genellikle iki ayrı dosya doğar ve her iki taraf da hem şüpheli hem mağdur konumunda olur. Her iki tarafın da rapor alması, saldırıyı kimin başlattığına ilişkin tanık ve kamera kaydı taleplerinin erken yapılması gerekir. Uzlaştırma her dosya bakımından ayrı değerlendirilir.