Beraat, Takipsizlik (KYOK) ve Düşme Arasındaki Fark

Bir ceza dosyası farklı şekillerde sonuçlanabilir ve bu kararların adları (“takipsizlik”, “beraat”, “düşme”) çoğu zaman karıştırılır. Oysa her biri farklı bir aşamayı ve anlamı ifade eder. Bu yazıda bu kavramları yalın biçimde açıklıyoruz.

Takipsizlik (KYOK): Soruşturma Aşaması

Takipsizlik, tam adıyla “kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” (KYOK), soruşturma aşamasında verilir. Cumhuriyet savcısı, topladığı delilleri değerlendirir; yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmaması veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâlinde dava açmaz ve takipsizlik kararı verir (CMK m.172/1). Burada dikkat edilmesi gereken nokta: KYOK’ta dava hiç açılmamıştır; iş mahkemeye taşınmadan sonuçlanmıştır. Bu karara, zarar gören kişi süresi içinde itiraz edebilir.

Beraat: Yargılama Sonu

Beraat, kovuşturma (mahkeme) aşamasının sonunda verilir. Dava açılmış, yargılama yapılmış ve mahkeme sanığın beraatine karar vermiştir (CMK m.223/2). Beraat kararı; fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, sanığın o suçu işlemediğinin sabit olması, suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması ya da yüklenen suç açısından kast veya taksir bulunmaması gibi nedenlerle verilir. Beraat, sanığın suçsuzluğunun veya suçun ispatlanamadığının mahkemece tescilidir.

Düşme: Esasa Girilmeden Sona Erme

Düşme, davanın esası (sanığın suçlu olup olmadığı) karara bağlanmadan, usuli bir nedenle sona ermesidir (CMK m.223/8). Düşme nedenleri arasında; dava zamanaşımının dolması, sanığın ölmesi, şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçilmesi, genel af ve ön ödeme gibi hâller bulunur. Yani düşmede, mahkeme “suçlu mu, değil mi?” sorusunu yanıtlamaz; dava başka bir nedenle kapanır.

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı (CYOK)

Bir de bunlara benzeyen “ceza verilmesine yer olmadığına dair karar” (CYOK) vardır. Bu kararda, fiilin sanık tarafından işlendiği sabittir; ancak kusurluluğu kaldıran bir neden (örneğin yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, cebir veya tehdit altında olma) ya da etkin pişmanlık, şahsi cezasızlık gibi bir hâl nedeniyle ceza verilmez. Yani fiil vardır, ama ceza yoktur. Bu yönüyle CYOK, beraattan farklıdır.

Temel Farklar

Bu kavramları ayıran ölçütleri özetleyelim: takipsizlik (KYOK) soruşturma aşamasındadır ve dava hiç açılmaz; beraat, düşme ve CYOK ise kovuşturma (mahkeme) aşamasında, açılmış bir davada verilir. Beraat sanığın suçsuzluğuna/ispatlanamamasına; düşme usuli bir nedene (zamanaşımı, ölüm, vazgeçme); CYOK ise fiil sabit olmasına rağmen kusur veya cezanın bulunmamasına dayanır.

Sicile ve Geleceğe Etkisi

Bu kararların sonuçları da farklıdır. Beraat ve takipsizlik kararları adli sicile (sabıka kaydına) işlenmez. Beraat, kişinin lekelenmeme hakkı açısından en lehe sonuçtur; haksız tutuklama gibi durumlarda tazminat talep edilebilmesinin de yolunu açar. Bu nedenle, somut olayda hangi kararın verildiği, kişinin gelecekteki hakları bakımından büyük önem taşır.

Dört Kavram, Tek Tabloda

Bu dört karar sürekli birbirinin yerine kullanılır; oysa kimin verdiği, hangi aşamada verildiği ve ne anlama geldiği tamamen farklıdır:

İlk satır diğerlerinden ayrılır: Kovuşturmaya yer olmadığı kararı bir hüküm değildir; savcılık tarafından soruşturma evresinde verilir ve dava hiç açılmamış olur. Diğer üçü ise mahkemenin verdiği hükümlerdir.

Hüküm çeşitleri kanunda sınırlı sayıdadır: beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşme. Bu listede yer almayan «karar verilmesine yer olmadığı» gibi bir hüküm çeşidi bulunmadığından, böyle bir karar kanun yolu incelemesine de konu edilemez.

İki evre arasındaki farkın tamamı için soruşturma ve kovuşturma aşamaları yazımıza bakabilirsiniz.

CMK m.223 Fıkra Fıkra: Mahkemenin Verebileceği Kararlar

Mahkemenin kovuşturma sonunda hangi kararı verebileceği kanunda tek tek sayılmıştır. Bu liste sınırlıdır: kanunda yer almayan bir karar türü, hüküm olarak kurulamaz. CMK m.223’ün on fıkrası şöyle özetlenebilir:

Tablodaki ayrımın pratik önemi, her kararın ayrı sonuç doğurmasıdır. Beraat, sanığın hukuken aklanmasıdır. Ceza verilmesine yer olmadığı kararında ise fiilin işlendiği kabul edilmiştir. Düşme ve davanın reddi, esasa hiç girilmeden verilen kararlardır. Davanın reddinin dayanağı, aynı fiil için ikinci kez yargılama yapılamamasıdır: önceden verilmiş bir hüküm varsa ya da aynı fiil için başka bir dava açıksa mahkeme davayı reddeder (m.223/7). Dosyayı adli yargı dışındaki bir yargı merciine, örneğin idari yargıya gönderen görevsizlik kararı ise kanun yolu bakımından hüküm sayılır (m.223/10). Görevsizlik ve yetkisizliğin ayrıntıları için görevsizlik ve yetkisizlik kararı yazımıza bakabilirsiniz.

Beraat Önceliği: Kanunun Emri

Bu, bu yazının en önemli kuralıdır ve pek çok dosyada gözden kaçar.

Kanun açıkça şunu düzenler: «Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez.»

«Derhâl» ne demek? Yargılamanın geldiği aşama itibarıyla, ilave bir araştırma yapılmasına ya da delil toplanmasına gerek kalmadan beraat kararı verilebiliyorsa — artık diğerlerinin koşulları oluşmuş olsa bile — beraat verilmelidir.

Neden böyle? Öğretide bu kural, birden fazla karar verilebilme imkânı bulunduğunda sanığın daha lehine olanın tercih edilmesi olarak açıklanır. Durma ve düşme kararları mahkûmiyeti engellemek için vardır; beraat kararını engellemek için değil.

Çarpıcı bir örnek: Yargı uygulamasında şu değerlendirme yapılmıştır: sanık vefat etmeseydi davanın esasına girilip karar bozulacak idiyse, sırf sanık vefat etti diye dava düşürülemez — aksi hâlde kişi lekelenmiş durumda bırakılmış olur. Bu, lekelenmeme hakkının doğrudan bir yansımasıdır — lekelenmeme hakkı.

Savunma açısından pratik sonuç: Zamanaşımı dolmak üzereyse veya şikâyetten vazgeçilmişse, otomatik olarak düşme beklemeyin. Dosyada beraat sebebi varsa beraat talebinizi açıkça ileri sürün ve talebin tutanağa geçmesini sağlayın.

Beraat ile Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Farkı

İkisi de mahkûmiyet değildir; ancak aralarında ciddi bir fark vardır ve bu fark kâğıt üzerinde kalmaz.

• Beraatte sanığın suç işlemediği ya da fiilin suç oluşturmadığı tespit edilir.
• Ceza verilmesine yer olmadığı kararında ise fiil suç teşkil etmektedir ve sanık tarafından işlenmiştir; yalnızca kusursuzluk veya cezasızlık hâlleri nedeniyle ceza verilmez.

Bu nedenle beraat daha lehedir ve yalnızca vicdani bir fark değildir: mahkeme hükmünün gerekçesindeki neden, adli sicil kaydında veri olarak kullanılır. Ceza verilmesine yer olmadığı kararında, kararın dayandığı kusursuzluk veya cezasızlık hâli sicilde belirtilir.

Bir ön şart: Ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilebilmesi için, yargılama sonunda beraat, durma veya düşme gibi mahkûmiyet dışında başka bir karar verilemeyecek olması gerekir. Yani sanığın eylemi gerçekleştirdiğinin sabit olması aranır.

Ayrıntı için beraat ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile adli sicil ve arşiv kaydı yazılarımıza bakınız.

Beraat Sebebi Kararda Gösterilmelidir

Beraat tek tip değildir; kanun beş ayrı sebep sayar ve mahkeme hangisine dayandığını kararında açıkça göstermek zorundadır.

Sebepler özetle şunlardır:

• Fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması.
• Suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması.
• Kast veya taksirin bulunmaması.
• Bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması — örneğin meşru savunma; meşru savunma.
• Suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması.

Neden önemli? «İşlemediği sabit» ile «işlediği sabit değil» aynı şey değildir. İlki daha güçlü bir aklanmadır; tazminat ve itibar tartışmalarında bu ayrım belirleyici olabilir.

Bir terim uyarısı: Yargı uygulamasında, kanunda yer almayan «aklanma» gibi ifadelerin beraat yerine kullanılması kavram kargaşasına yol açtığı gerekçesiyle bozma sebebi kabul edilmiştir. Kararda kanundaki terimin kullanılması gerekir.

Beş Beraat Sebebinin Karşılaştırması

Mahkeme, beraat kararının hangi bende dayandığını göstermek zorundadır. Bentler arasındaki fark, özellikle tazminat davalarında ve itibar tartışmalarında önemlidir:

Dördüncü satırdaki hukuka uygunluk nedenleri ile aşağıda göreceğiniz kusurluluğu kaldıran hâller sık karıştırılır. Hukuka uygunluk nedeni varsa fiil baştan hukuka uygundur ve beraat verilir. Örneğin meşru savunmanın sınırları içinde kalan kişi beraat eder (TCK m.25/1). Sınır mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaşla aşılmışsa fiil hukuka aykırıdır ama faile ceza verilmez (TCK m.27/2). Bu durumda karar beraat değil, ceza verilmesine yer olmadığı kararıdır (CMK m.223/3-c). Ayrıntı için meşru savunmada sınırın aşılması ve kast ve taksir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Hangi Hâllerde?

İki grupta toplanır:

1) Kusurluluğu ortadan kaldıran hâller:

• Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ya da sağır ve dilsizlik hâli veya geçici nedenler.
• Fiilin hukuka aykırı fakat bağlayıcı emrin yerine getirilmesi suretiyle ya da zorunluluk hâli veya cebir ya da tehdit etkisiyle işlenmesi.
• Meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması.
• Kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi.

2) Cezayı kaldıran veya gerektirmeyen hâller:

• Etkin pişmanlık.
• Şahsi cezasızlık sebebinin varlığı.
• Karşılıklı hakaret — ayrıntısı için.
• İşlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı.

Örnek: Akıl hastalığı iddiası bulunan bir dosyada mahkeme önce kişinin fiili işleyip işlemediğini değerlendirir; işlediği kanısına varırsa, kusur yeteneğini kaldıran hastalık nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına ve koşulları varsa güvenlik tedbirine hükmeder.

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararının TCK’daki Karşılıkları

CMK m.223/3 ve m.223/4, ceza verilmesine yer olmadığı kararının hangi hâllerde verileceğini sayar; bu hâllerin içeriği ise Türk Ceza Kanunu’ndadır. Aradaki bağ şu tabloda görülür:

İki grup arasındaki fark önemlidir. Üçüncü fıkradaki hâllerde failin kusuru yoktur. Dördüncü fıkradaki hâllerde fiil suç olmaya devam eder, yalnızca kanun cezalandırmaktan vazgeçer. Akıl hastalığı nedeniyle ceza verilmeyen kişi hakkında koşulları varsa güvenlik tedbirine hükmedilir (CMK m.223/6). Bu konuda akıl sağlığı ve ceza ehliyeti, çocuklar için çocukların ceza sorumluluğu (TCK 31), etkin pişmanlık hâlleri için suça göre etkin pişmanlık haritası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Düşme: Esas Hiç İncelenmez

Düşme kararı, işin esasına girilmeden verilir: dava şartı ortadan kalkmıştır.

Tipik sebepler:

• Dava zamanaşımının dolması.
• Şikâyetten vazgeçme — şikâyete bağlı suçlarda; kovuşturma evresinde vazgeçme davanın düşmesine yol açar — şikâyetten vazgeçme ve düşme.
• Sanığın ölümü.
• Af ve benzeri düşme sebepleri.

Durma kararıyla karıştırmayın: Soruşturma veya kovuşturmanın yapılması bir şarta bağlıysa ve şart henüz gerçekleşmemişse, davanın düşmesine değil durmasına karar verilir. Düşme, şartın gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hâlinde gündeme gelir.

Düşmenin zayıf tarafı: Esas incelenmediği için suçsuzluk tespit edilmiş olmaz. Bu yüzden beraat önceliği kuralı önem taşır.

Düşme Sebepleri ve Sanığın Beraat Hakkı

CMK m.223/8, Türk Ceza Kanunu’nda öngörülen düşme sebeplerine atıf yapar. Bu sebepler ve dayanakları şunlardır:

Dördüncü satır savunma açısından çok önemlidir. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme davayı düşürür (TCK m.73/4). Ancak kanun şunu da düzenler: kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Kendini suçsuz gören sanık vazgeçmeyi kabul etmeyebilir ve yargılamanın sürmesini isteyebilir. Böylece dosyada beraat sebebi varsa beraat kararı alma imkânı korunur. Bu, CMK m.223/9’daki beraat önceliğinin sanık eliyle kullanılmasıdır.

Aynı mantık zamanaşımında da geçerlidir. Dava zamanaşımı dolmuş olsa bile, dosyanın geldiği aşamada ek araştırma gerekmeden beraat verilebiliyorsa düşme kararı verilemez. Düşme sebeplerinin ayrıntıları için sanığın ölümü (TCK 64), genel af ve özel af (TCK 65), önödeme (TCK 75) ve zamanaşımı hesaplama aracı sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararının Özellikleri

• Hüküm değildir; savcılık kararıdır ve dava açılmamış olur.
• Kesin hüküm oluşturmaz. Yeni delil ortaya çıkması hâlinde soruşturma yeniden açılabilir. Bu yönüyle beraatten temel olarak ayrılır.
• İtiraz yolu ayrıdır: Suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurur (CMK m.173/1) — KYOK kararına itiraz ve dilekçe için takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneği.
• Hukuk davasına etkisi sınırlıdır: Takipsizlik kararı teknik anlamda hüküm olmadığından hukuk hâkimini bağlamaz.

Mağdur tarafındaysanız itiraz süresini kaçırmayın; kararın tebliğ tarihi belirleyicidir. İddianame düzenlenirse süreç kovuşturmaya geçer — iddianamenin kabulü ve ilk duruşma.

Takipsizlikten Sonra Dava Açılabilir mi? CMK m.172/2 ve m.172/3

Takipsizlik ile beraat arasındaki en önemli fark, kararın ne kadar kalıcı olduğudur. Beraat kesinleştiğinde aynı fiil için yeniden dava açılamaz; açılırsa mahkeme davayı reddeder (CMK m.223/7). Takipsizlik ise kesin hüküm değildir. Ancak kanun, dosyanın keyfî olarak yeniden açılmasını da iki şarta bağlamıştır:

1. Yeni delil: Kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni bir delil elde edilmiş olmalıdır.
2. Sulh ceza hâkimliği kararı: Bu hususta sulh ceza hâkimliği karar vermelidir.

Bu iki şart birlikte gerçekleşmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz (CMK m.172/2; 680 sayılı KHK ile değiştirilmiş, 7072 sayılı Kanunla aynen kabul edilmiştir). Savcının aynı delillerle görüş değiştirmesi yetmez.

Bir istisna daha vardır. Takipsizlik kararının etkin soruşturma yapılmadan verildiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilirse ya da bu karar aleyhine yapılan başvuru dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyonla düşerse, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır (CMK m.172/3; 6459 sayılı Kanunla eklenmiştir).

Soruşturma evresinde takipsizlik tek dava açmama kararı değildir. Savcının verebileceği üç ayrı karar vardır:

Kamu davasının açılmasının ertelenmesinde yeterli şüphe vardır, ancak dava ertelenir; takipsizlikte ise yeterli şüphe yoktur. Bu fark, özellikle ileride aynı kişi hakkında yeni bir soruşturma açılırsa önem kazanır. Ayrıntılar için kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK 171) ve CMK 158/6 ve lekelenmeme hakkı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Pratik Sonuçlar: Sicil, Tazminat, Kanun Yolu

• Adli sicil: Mahkûmiyet dışındaki kararlar sicile mahkûmiyet olarak işlenmez; ancak ceza verilmesine yer olmadığı kararında gerekçe sicilde yer alır. Kayıtlarınızı kontrol edin — adli sicil ve arşiv kaydı.
• Tazminat: Koruma tedbirleri nedeniyle uğranan zararlar için Devletten tazminat istenebilir; kararın türü ve gerekçesi bu değerlendirmede önem taşır — haksız tutuklama ve gözaltı tazminatı.
• Kanun yolu: Mahkeme hükümlerine karşı istinaf ve koşulları varsa temyiz yolu açıktır — itiraz, istinaf ve temyiz, temyiz başvurusu ve kesinlik sınırları için istinaf ve temyiz kesinlik sınırları.
• Beraat lehinize olsa da temyiz edebilirsiniz: Beraat sebebi hatalıysa — örneğin «işlediği sabit değil» yerine «işlemediği sabit» olması gerekiyorsa — kanun yoluna gitmekte hukukî yarar bulunabilir.
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ayrı bir kurumdur; beraat değildir ve kendi kanun yoluna tabidir — HAGB kararına karşı kanun yolu ile HAGB nedir.

Taraf sıfatlarınızın kanun yolu bakımından önemi için ceza yargılamasında taraf kavramları, alanın tamamı için Ceza Hukuku Rehberimiz başlangıç noktasıdır.

Tazminat ve Hukuk Davası Bakımından Hangi Karar Ne Sağlar?

Kararın adı, ceza dosyası kapandıktan sonra açılacak davaları da belirler. Burada iki ayrı soru vardır. Birincisi, gözaltı veya tutuklama yaşandıysa Devletten tazminat istenip istenemeyeceğidir. CMK m.141/1-e, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişilere tazminat hakkı tanır. Bent, ceza verilmesine yer olmadığı ve düşme kararlarını saymaz. İstem, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde, oturduğunuz yer ağır ceza mahkemesine yapılır (CMK m.142/1-2).

İkinci soru, ceza kararının hukuk davasına etkisidir. TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hâkiminin verdiği beraat kararıyla ve kusura ilişkin değerlendirmesiyle bağlı değildir:

Bu yüzden karşı tarafın beraat etmesi, ona karşı açtığınız tazminat davasını kendiliğinden bitirmez. Sizin beraat etmeniz de tek başına tazminat kazandırmaz. Ayrıntı için beraat ve takipsizliğin tazminat davasına etkisi (TBK 74), beraat sonrası tutukluluk tazminatı ve elkonulan eşya için KYOK ve beraat sonrası elkonulan paranın iadesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Takipsizlik ile beraat aynı şey mi?

Hayır. Kovuşturmaya yer olmadığı kararını Cumhuriyet savcısı soruşturma evresinde verir ve dava hiç açılmaz; beraat ise mahkemenin kovuşturma sonunda verdiği bir hükümdür.

Beraat ile ceza verilmesine yer olmadığı arasındaki fark nedir?

Beraatte sanığın suç işlemediği ya da fiilin suç oluşturmadığı tespit edilir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararında ise fiil suç teşkil eder ve sanık tarafından işlenmiştir; yalnızca kusursuzluk veya cezasızlık hâlleri nedeniyle ceza verilmez.

Hangisi daha lehedir?

Beraat. Üstelik bu yalnızca vicdani bir fark değildir: mahkeme hükmünün gerekçesindeki neden adli sicil kaydında veri olarak kullanılır ve ceza verilmesine yer olmadığı kararında kusursuzluk veya cezasızlık hâli sicilde belirtilir.

Zamanaşımı dolduysa mutlaka düşme mi verilir?

Hayır. Kanuna göre derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez. Dosyada beraat sebebi varsa beraat verilmelidir.

“Derhâl beraat” ne demek?

Yargılamanın geldiği aşama itibarıyla, ilave bir araştırma yapılmasına ya da delil toplanmasına gerek kalmadan beraat kararı verilebilmesidir. Bu durumda diğer kararların koşulları oluşmuş olsa bile beraat tercih edilir.

Mahkeme beraat sebebini yazmak zorunda mı?

Evet. Kanun beş ayrı beraat sebebi sayar ve mahkemenin hangisine dayandığını kararında açıkça göstermesi gerekir. “İşlemediği sabit” ile “işlediği sabit değil” aynı şey değildir.

Düşme kararı suçsuzluk anlamına gelir mi?

Hayır. Düşmede işin esasına girilmez; dava şartı ortadan kalkmıştır. Bu nedenle suçsuzluk tespit edilmiş olmaz ve beraat önceliği kuralı önem taşır.

Durma ile düşme farkı nedir?

Soruşturma veya kovuşturmanın yapılması bir şarta bağlıysa ve şart henüz gerçekleşmemişse durma kararı verilir. Şartın gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hâlinde ise düşme kararı verilir.

Takipsizlik kararı sonradan bozulabilir mi?

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı kesin hüküm oluşturmaz; yeni delil ortaya çıkması hâlinde soruşturma yeniden açılabilir. Ayrıca karara karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir.

Mahkeme hangi kararları verebilir?

CMK m.223/1’e göre hüküm; beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşme kararlarıdır. Şart henüz gerçekleşmemişse durma kararı da verilebilir (m.223/8).

Takipsizlik kararı verildikten sonra aynı olaydan dava açılabilir mi?

Ancak kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilir ve sulh ceza hâkimliği bu hususta karar verirse açılabilir (CMK m.172/2). Bu şartlar yoksa aynı fiilden dava açılamaz.

Takipsizlik kararına itiraz süresi ne kadar?

Suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1).

Şikâyetten vazgeçildi ama ben beraat istiyorum; mümkün mü?

Evet. Kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Vazgeçmeyi kabul etmezseniz yargılama sürer ve dosyada beraat sebebi varsa beraat kararı verilebilir.

Davanın reddi kararı ne zaman verilir?

Aynı fiil nedeniyle aynı sanık hakkında önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir (CMK m.223/7).

Hangi kararlar koruma tedbiri tazminatı hakkı verir?

CMK m.141/1-e, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilenlere tazminat hakkı tanır. İstem, kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde yapılır (CMK m.142/1).

Meşru savunmada beraat mı, ceza verilmesine yer olmadığı mı verilir?

Meşru savunmanın sınırları içinde kalınmışsa hukuka uygunluk nedeni vardır ve beraat verilir (CMK m.223/2-d, TCK m.25/1). Sınır mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaşla aşılmışsa ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir (CMK m.223/3-c, TCK m.27/2).

Soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararı takipsizlikle aynı mı?

Hayır. Soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararı, ihbar veya şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığı açıkça anlaşılıyorsa ya da ihbar soyut ve genel nitelikteyse verilir (CMK m.158/6). Takipsizlik ise yürütülen bir soruşturmanın sonunda verilir (CMK m.172/1).