Kanuna uygun olarak tutuklandıktan sonra beraat eden veya hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen kişi, tutuklulukta geçen süre nedeniyle uğradığı maddi ve manevi her türlü zararı Devletten isteyebilir (CMK m.141/1-e). Başvuru süresi, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıldır (m.142/1). 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla önemli bir değişiklik yapılmıştır. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı sonrasındaki istemler (m.141/1-e), cezadan fazla tutuklulukta kalınan süre (f) ve konutu terk etmeme gibi ağır adli kontrol yükümlülükleri (l) artık ağır ceza mahkemesine değil, Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonuna yapılır (m.142/2; 6384 s.K. m.5/B). Yanlış yere yapılan başvuru ilgili yere gönderilir ve ilk başvuru tarihi esas alınır. Komisyona yapılan müracaatlar harçtan muaftır.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Tutuklandınız ve beraat mı ettiniz?
Üç aylık süre kaçmadan Komisyon başvurusunu birlikte hazırlayalım: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Dayanak: CMK m.141/1-e (kanuna uygun tutuklama sonrası beraat veya KYOK); Anayasa m.19 son fıkra. Süre: kesinleşmenin tebliğinden itibaren 3 ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl (CMK m.142/1; 6384 s.K. m.5/B/1). Merci: 7499 s.K. (2/3/2024) sonrası (e), (f) ve (l) bentleri için Adalet Bakanlığı Tazminat Komisyonu; diğer bentler (kanuna aykırı yakalama ve tutuklama, gözaltı süresinin aşılması, hakların hatırlatılmaması, ölçüsüz arama, haksız el koyma vb.) için oturulan yer ağır ceza mahkemesi (m.142/2). Yanlış mercie başvuru gönderilir; ilk başvuru tarihi esas alınır. Müracaat Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla veya elektronik ortamda da yapılabilir; harçtan muaf (6384 s.K. m.5/4-6). Komisyon kararına 15 gün içinde Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz; tazminat kesinleşmeden itibaren 3 ay içinde ödenir (m.7). Tazminat istenemeyecek hâller: af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle KYOK veya düşme; KDAE; kusur yeteneği yokluğu; gerçek dışı beyanla tutuklanmaya neden olma (CMK m.144).
Kanun Metni: CMK m.141/1-e ve m.142
CMK m.141/1: “Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında; … e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen, … Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.”
CMK m.142/1-2: “Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir. İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde … karara bağlanır. Ancak, 141 inci maddenin birinci fıkrasının (e), (f) ve (l) bentleri kapsamındaki istemler bakımından 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.”
Bu hükümlerin anayasal dayanağı Anayasa m.19’un son fıkrasıdır: kişi özgürlüğü ve güvenliğine ilişkin esaslar dışında bir işleme tâbi tutulan kişilerin uğradıkları zarar, tazminat hukukunun genel prensiplerine göre Devletçe ödenir. Beraat sonrası tazminat, tutuklamanın kanuna aykırı olmasını aramaz; tutuklama kanuna uygun yapılmış olsa bile, kişi sonradan beraat ederse veya hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse tazminat hakkı doğar. Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatın genel çerçevesi için haksız tutuklama ve gözaltı nedeniyle tazminat rehberine bakabilirsiniz.
7499 Sayılı Kanunla Gelen Değişiklik: Tazminat Komisyonu
Eskiden bütün koruma tedbiri tazminatı istemleri ağır ceza mahkemesinde görülürken, 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla görev ikiye ayrılmıştır. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı sonrasındaki tutukluluk tazminatı gibi (e), (f) ve (l) bentleri kapsamındaki istemler, Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonuna yapılır; Komisyon bu istemleri değerlendirirken CMK m.141, m.143 ve m.144’ü uygular (6384 s.K. m.5/B/3). Diğer bentlerdeki istemler ise zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde görülmeye devam eder.
| Durum | CMK m.141/1 | Merci |
|---|---|---|
| Kanuna uygun tutuklama sonrası beraat veya KYOK | (e) | Tazminat Komisyonu |
| Tutuklulukta geçen sürenin cezadan fazla olması | (f) | Tazminat Komisyonu |
| Konutu terk etmeme veya tedavi yükümlülüğü sonrası beraat veya KYOK | (l) | Tazminat Komisyonu |
| Kanuna aykırı yakalama veya tutuklama | (a) | Ağır ceza mahkemesi |
| Gözaltı süresinde hâkim önüne çıkarılmama | (b) | Ağır ceza mahkemesi |
| Hakları hatırlatılmadan tutuklama | (c) | Ağır ceza mahkemesi |
| Makul sürede yargılanmama | (d) | Ağır ceza mahkemesi |
| Ölçüsüz arama veya haksız el koyma | (i), (j) | Ağır ceza mahkemesi |
Görev ayrımının hatalı yapılması hak kaybına yol açmaz: Komisyonun görev alanına giren bir istem ağır ceza mahkemesine yapılırsa mahkeme dosyayı Komisyona gönderir; ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bir istem Komisyona yapılırsa Komisyon dosyayı mahkemeye gönderir. Her iki durumda da ilk başvuru tarihi esas alınır (CMK m.142/2; 6384 s.K. m.5/B/2). Görev konusunda Komisyon ile mahkeme arasında anlaşmazlık çıkarsa, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kesin olarak karar verir. Bununla birlikte doğru mercie başvurulması, sürecin gecikmemesi bakımından önemlidir.
Başvuru süreniz dolmak üzere mi?
Beraat kararının kesinleşme tebliği ile başlayan 3 aylık süreyi birlikte takip edelim: 0554 648 37 15
Süreler: Üç Ay ve Bir Yıl
| Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|
| 3 ay | Kararın kesinleştiğinin ilgiliye tebliği | CMK m.142/1; 6384 s.K. m.5/B/1 |
| 1 yıl (her hâlde) | Kararın kesinleşme tarihi | CMK m.142/1; 6384 s.K. m.5/B/1 |
| Eksik belge tamamlama | Bildirimden itibaren 1 ay | CMK m.142/4; 6384 s.K. m.5/A/3 |
| Komisyon kararına itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | 6384 s.K. m.7/4 |
| İtirazın karara bağlanması | 3 ay (öncelikli iş) | 6384 s.K. m.7/4 |
| Tazminatın ödenmesi | Kesinleşmeden itibaren 3 ay | 6384 s.K. m.7/5 |
Süreler hak düşürücü niteliktedir ve kaçırılması hâlinde tazminat hakkı ortadan kalkar. Üç aylık süre, beraat kararının verildiği tarihten değil, kararın kesinleştiğinin kişiye tebliğinden itibaren işler; ancak tebliğ hiç yapılmasa bile kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçtikten sonra başvuru yapılamaz. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı veren merciler, kişiye tazminat hakkı bulunduğunu bildirir ve bu husus karara geçirilir (CMK m.141/2); bu bildirimin yapılmamış olması ise bir yıllık üst sınırı ortadan kaldırmaz. Bu nedenle beraat kararının kesinleşip kesinleşmediğinin ve kesinleşme tarihinin takip edilmesi gerekir.
Başvuru Nasıl Yapılır?
Tazminat Komisyonuna müracaat, doğrudan yapılabileceği gibi Cumhuriyet başsavcılıkları aracılığıyla da yapılabilir; bu durumda başsavcılık müracaat evrakını derhal Komisyona gönderir ve başsavcılığa yapılan müracaat tarihi esas alınır (6384 s.K. m.5/4). Müracaat elektronik ortamda da yapılabilir (m.5/5). Müracaatlara ilişkin düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden, yapılacak işlemler harçlardan müstesnadır (m.5/6).
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Kimlik ve adres | Açık kimlik ve adres bilgileri |
| Zarara uğranılan işlem | Gözaltı ve tutuklama tarihleri, tahliye tarihi |
| Karar | Beraat veya KYOK kararı ve kesinleşme şerhi |
| Maddi zarar | Gelir kaybı, iş kaybı, masraflar ve belgeleri |
| Manevi zarar | Tutukluluğun kişisel, ailevi ve mesleki etkileri |
| Belgeler | Bordro, SGK kaydı, iş sözleşmesi, sağlık raporları, fatura ve makbuzlar |
Dilekçede açık kimlik ve adresin, zarara uğranılan işlemin ve zararın nitelik ve niceliğinin belirtilmesi ve bunların belgelerinin eklenmesi gerekir (CMK m.142/3; 6384 s.K. m.5/A/2). Bilgi ve belgeler yetersizse, eksikliğin bir ay içinde giderilmesi istenir; süresinde tamamlanmayan müracaat reddedilir. Bu nedenle başvurunun, zararı gösteren belgelerle birlikte eksiksiz hazırlanması önemlidir.
Tazminat Kapsamı: Neler İstenebilir?
| Kalem | İçerik | Belgelendirme |
|---|---|---|
| Gelir kaybı | Tutuklulukta çalışılamayan dönemdeki kazanç | Bordro, SGK kaydı, vergi beyanı |
| İş kaybı | Tutukluluk nedeniyle işten çıkarılma | Fesih bildirimi, işveren yazısı |
| Ticari kayıp | Kapanan veya zarar gören iş yeri | Muhasebe kayıtları, bilirkişi |
| Masraflar | Tutukluluk sırasında yapılan zorunlu giderler | Fatura ve makbuzlar |
| Sağlık giderleri | Tutukluluk nedeniyle ortaya çıkan tedavi | Sağlık raporları, faturalar |
| Manevi zarar | Özgürlükten yoksunluk, üzüntü, itibar kaybı | Süre, kişisel ve sosyal durum |
Kanun “maddi ve manevi her türlü zarar” ifadesini kullanır; tazminat miktarı tazminat hukukunun genel prensiplerine göre belirlenir ve mahkeme veya Komisyon gerekli gördüğü her türlü araştırmayı yapabilir. Manevi tazminatın belirlenmesinde tutuklulukta geçen süre, kişinin sosyal ve ekonomik durumu, tutukluluğun ailesi ve çevresi üzerindeki etkisi ve suçlamanın niteliği dikkate alınır. Maddi tazminat ise belgelere dayanır; bu nedenle gelir ve kayıpların somut olarak gösterilmesi gerekir. Beraat sonrasında avukatlık ücreti ve yargılama giderleri için ayrıca beraat ettim, avukatlık ücretini geri alabilir miyim rehberine bakabilirsiniz.
Yalnızca Gözaltında Kalanlar
Tazminat hakkı yalnızca tutuklananlar için değil, gözaltına alındıktan sonra serbest bırakılıp hakkında kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilen kişiler için de doğar. CMK m.141/1-e, “kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra” kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilen kişileri kapsar. Bu nedenle birkaç gün gözaltında kalan ve daha sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen kişi de, gözaltında geçen süre için tazminat isteyebilir. Gözaltının kanuni süreyi aşması veya kişinin bu süre içinde hâkim önüne çıkarılmaması hâlinde ise ayrıca (b) bendi kapsamında ağır ceza mahkemesine başvurulabilir. Gözaltı süreleri için gözaltı süresi ve haklar rehberine bakabilirsiniz.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat, kişinin özgürlüğünden yoksun kalmasının yarattığı acı, üzüntü ve itibar kaybının karşılığıdır. Tazminat hukukunun genel prensiplerine göre belirlenen manevi tazminatta başlıca şu hususlar dikkate alınır: özgürlükten yoksun kalınan sürenin uzunluğu, kişinin yaşı, ailevi durumu ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler, mesleki ve sosyal konumu, suçlamanın niteliği ve kamuoyunda yarattığı etki, tutukluluğun sağlığa etkisi ve tutuklulukta yaşanan özel koşullar. Bu hususların dilekçede somut olarak anlatılması ve mümkün olduğunca belgelendirilmesi, tazminat miktarını doğrudan etkiler.
Tutuklama haberinin basında veya sosyal medyada yer alması, kişinin iş çevresinde itibar kaybı yaşaması veya ailesinin bu süreçten etkilenmesi gibi durumlar da manevi zararın boyutunu gösterir. Haber kupürleri, ekran görüntüleri, sağlık raporları ve tanık beyanları bu bakımdan delil niteliği taşır.
Maddi Tazminat Hesabına Örnek
| Kalem | Hesap | Belge |
|---|---|---|
| Tutuklulukta geçen 120 günlük gelir kaybı | Aylık net ücret × 4 ay | Bordro, SGK dökümü |
| Tahliye sonrası işsiz kalınan 3 ay | Aylık net ücret × 3 ay | Fesih bildirimi, iş arama kayıtları |
| Aile ziyaretleri için yapılan yol giderleri | Fatura ve biletler | Makbuzlar |
| Tutuklulukta kullanılan zorunlu sağlık giderleri | Fatura toplamı | Sağlık raporu, faturalar |
Tablodaki örnek, maddi tazminatın nasıl kalem kalem gösterilebileceğini göstermek içindir; gerçek hesap her dosyada kişinin gelir durumuna ve belgelerine göre yapılır. Serbest meslek sahipleri veya esnaf bakımından gelir kaybı, vergi beyannameleri ve muhasebe kayıtlarıyla; gerekirse bilirkişi incelemesiyle ortaya konulur. Belgelenemeyen kayıplar tazminat hesabına alınamayabileceğinden, başvurudan önce belgelerin eksiksiz toplanması gerekir.
Tutuklamaya İtiraz Etmemiş Olmak Hakkı Etkiler mi?
Beraat sonrası tazminat hakkı için kişinin tutuklama kararına itiraz etmiş olması gerekmez; CMK m.141/1-e yalnızca kanuna uygun tutuklama sonrasında beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini arar. Buna karşılık kişinin yakalama, adli kontrol veya tutuklama işlemine karşı kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmaması ayrı bir tazminat sebebidir (m.141/1-k) ve bu istem ağır ceza mahkemesinde görülür. Tutuklamaya itiraz edilmiş ve itiraz reddedilmiş olması da tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.
Tazminat İstenemeyecek Hâller: CMK m.144
| Durum | Bent |
|---|---|
| Sonradan yürürlüğe giren lehe kanun nedeniyle tazminata uygun hâle gelme | m.144/1-b |
| Af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle KYOK veya düşme | m.144/1-c |
| Kamu davasının geçici olarak durdurulması, ertelenmesi veya düşürülmesi | m.144/1-c |
| Kusur yeteneği bulunmadığı için ceza verilmesine yer olmadığı kararı | m.144/1-d |
| Gerçek dışı beyanla suç işlediğini bildirerek tutuklanmaya neden olma | m.144/1-e |
Bu hâllerin ortak noktası, dosyanın kişinin suçsuzluğunun anlaşılması dışındaki bir nedenle kapanmasıdır. Örneğin şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma nedeniyle verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararı tazminat hakkı doğurmaz. Kişinin kendisinin gerçek dışı beyanla suçu üstlenerek tutuklanmasına neden olması da tazminat hakkını ortadan kaldırır. Beraat kararının gerekçesi ise, örneğin delil yetersizliği, kural olarak tazminat hakkını etkilemez; kanun beraat kararının türü bakımından bir ayrım yapmaz.
HAGB ve Diğer Kararlar
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, CMK m.141/1-e’de sayılan kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı değildir; bu nedenle HAGB kararı verilen kişi, bu bent kapsamında tutukluluk tazminatı isteyemez. Denetim süresinin sonunda davanın düşmesine karar verilmesi de beraat niteliği taşımaz. Kişinin mahkûm olduğu ancak tutuklulukta geçirdiği sürenin cezasından fazla olduğu durumlarda ise (f) bendi uygulanır ve fazla süre için tazminat istenebilir. Tutuklulukta geçen sürenin cezadan mahsubu için tutuklulukta geçen sürenin cezadan düşülmesi, HAGB için HAGB rehberlerine bakabilirsiniz.
Cezadan Fazla Tutukluluk: m.141/1-f
Mahkûm olan ancak gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreler hükümlülük süresinden fazla olan kişiler, fazla kalan süre için tazminat isteyebilir. Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller nedeniyle geçirilmiş süreler hükmolunan hapis cezasından indirilir (TCK m.63); bu indirimden sonra artan süre tazminat konusudur. Suç için kanunda yalnızca para cezası öngörülmüş olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan tutuklu da tazminat isteyebilir. Bu istemler de 7499 sayılı Kanundan sonra Tazminat Komisyonuna yapılır.
Ağır Adli Kontrol Sonrası Tazminat: m.141/1-l
7499 sayılı Kanunla eklenen (l) bendi, tutuklama dışında kalan ağır adli kontrol yükümlülükleri için de tazminat imkânı getirmiştir: konutunu terk etmemek veya bağımlılıktan arınmak amacıyla hastaneye yatmak dâhil tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak şeklindeki adli kontrol yükümlülükleri uygulandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişiler de zararlarını Devletten isteyebilir. Ev hapsi niteliğindeki konuttan çıkmama yükümlülüğü, bu bent kapsamındaki en önemli tedbirdir. Adli kontrol için adli kontrol tedbirleri rehberine bakabilirsiniz.
Vekil Aracılığıyla ve Yurt Dışından Başvuru
Tazminat başvurusu avukat aracılığıyla yapılabilir; bu durumda vekâletnamenin dilekçeye eklenmesi gerekir. Ağır ceza mahkemesinde görülen tazminat davalarında, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan nispi avukatlık ücreti ödenir; ancak bu ücret, sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz (CMK m.142/9). Yurt dışında yaşayan kişiler de müracaatlarını elektronik ortamda veya vekilleri aracılığıyla yapabilir. Başvurunun hangi yolla yapıldığı önemli değildir; önemli olan, üç aylık ve bir yıllık sürelere uyulması ve dilekçenin gerekli belgelerle eksiksiz sunulmasıdır.
Karar, İtiraz ve Ödeme
| Konu | Tazminat Komisyonu | Ağır ceza mahkemesi |
|---|---|---|
| Kanun yolu | 15 gün içinde Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz | İstinaf; bölge adliye mahkemesi kararı kesin |
| İtirazın incelenmesi | 3 ay içinde, öncelikli | Öncelikle ve ivedilikle |
| Ödeme | Kesinleşmeden itibaren 3 ay içinde Bakanlık | Banka hesabı bildiriminden itibaren 30 gün |
| Avukatlık ücreti | — | Nispi ücret; maktu alt ve üst sınırlar |
Komisyon kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz üç ay içinde karara bağlanır ve itiraz üzerine verilen kararlar kesindir (6384 s.K. m.7/4). Ödenmesine karar verilen tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde Bakanlık tarafından ödenir (m.7/5). Ağır ceza mahkemesinin görev alanındaki istemlerde ise karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir ve bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir (CMK m.142/8).
Tazminatın Geri Alınması ve Rücu
Tazminat bazı hâllerde geri alınabilir: kovuşturmaya yer olmadığı kararı sonradan kaldırılarak hakkında kamu davası açılan ve mahkûm edilen veya yargılamanın aleyhe yenilenmesiyle beraat kararı kaldırılıp mahkûm edilen kişiye ödenen tazminatın mahkûmiyet süresine ilişkin kısmı geri alınır (CMK m.143/1). Tutuklama bir iftira veya yalan tanıklık nedeniyle gerçekleşmişse, Devlet ödediği tazminat için iftira eden veya yalan tanıklıkta bulunan kişiye rücu eder (m.143/3). Hâkim ve savcıların kararları nedeniyle tazminat davaları ise ancak Devlet aleyhine açılabilir (m.141/3).
Arama, El Koyma ve Makul Sürede Yargılanmama
Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat yalnızca tutuklulukla sınırlı değildir. Hakkındaki arama kararı ölçüsüz biçimde gerçekleştirilen (m.141/1-i) veya eşyasına ya da malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı hâlde el konulan, korunması için gerekli tedbirler alınmayan, amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişiler (m.141/1-j) de zararlarını Devletten isteyebilir. Bu istemler 7499 sayılı Kanundan sonra da ağır ceza mahkemesinde görülür. Örneğin beraat sonrasında uzun süre iade edilmeyen veya emanette zarar gören bir araç ya da telefon için bu bent kapsamında tazminat istenebilir. El koyma ve iade için telefonuma ve bilgisayarıma el konuldu, arama için evimde arama yapıldı rehberlerine bakabilirsiniz.
Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen kişiler de tazminat isteyebilir (m.141/1-d). Bundan ayrı olarak, soruşturma, kovuşturma veya yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla manevi tazminat talebi de Tazminat Komisyonuna yapılabilir; bu müracaat süreç devam ederken veya en geç sürecin kesin bir kararla sonuçlandığının öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır (6384 s.K. m.5/A/1). Yargılama süreleri için ceza davası ne kadar sürer rehberine bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Kesinleşmeyi beklemeden veya çok geç başvurmak: Süre kesinleşmenin tebliğiyle başlar ve her hâlde bir yılla sınırlıdır.
- Eski usulle yalnızca ağır ceza mahkemesine başvurmak: Beraat sonrası tutukluluk için görevli merci artık Tazminat Komisyonudur.
- Maddi zararı belgelememek: Gelir ve iş kaybı belgesiz ispat edilemez.
- Eksik belge bildirimini kaçırmak: Bir ay içinde tamamlanmayan müracaat reddedilir.
- Komisyon kararına itiraz süresini kaçırmak: İtiraz süresi tebliğden itibaren on beş gündür.
- Diğer koruma tedbiri zararlarını unutmak: Haksız el koyma veya ölçüsüz arama için ayrıca ağır ceza mahkemesine başvurulabilir.
Adım Adım: Beraat Sonrası Ne Yapmalı?
- Kesinleşmeyi takip edin. Beraat veya KYOK kararının kesinleşme tarihini ve tebliğ tarihini öğrenin.
- Merciyi belirleyin. Beraat veya KYOK sonrası tutukluluk için Tazminat Komisyonu; kanuna aykırı tutuklama gibi diğer hâller için ağır ceza mahkemesi.
- Tutukluluk süresini belgeleyin. Gözaltı, tutuklama ve tahliye tarihlerini gösteren belgeleri alın.
- Maddi zararı belgeleyin. Bordro, SGK kaydı, işten çıkarılma belgesi ve masraf belgelerini toplayın.
- Manevi zararı anlatın. Tutukluluğun aile, iş ve sosyal çevre üzerindeki etkilerini somut olarak açıklayın.
- Üç ay içinde başvurun. Başvuruyu doğrudan, başsavcılık aracılığıyla veya elektronik ortamda yapın.
- Kararı takip edin. Komisyon kararına 15 gün içinde itiraz edilebileceğini unutmayın.
⚠️ Süre, beraat tarihinden değil tebliğden başlar; ama bir yılı geçemez: Kararın kesinleştiğinin tebliği yapılmamış olsa bile kesinleşmeden itibaren bir yıl geçtikten sonra başvuru yapılamaz. Tutuklamaya itiraz süreci için tutuklama kararına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.
Haksız tutukluluk ve koruma tedbirleri nedeniyle tazminat başvuruları için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Tazminat Komisyonuna Müracaat Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Beraat ettim, tutukluluk tazminatı alabilir miyim?
Evet. Kanuna uygun tutuklama sonrasında beraat eden veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı alan kişi, maddi ve manevi her türlü zararını Devletten isteyebilir (CMK m.141/1-e).
Başvuru süresi ne kadar?
Kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldır (CMK m.142/1; 6384 s.K. m.5/B/1).
Başvuruyu nereye yapmalıyım?
7499 sayılı Kanundan sonra beraat veya KYOK sonrası tutukluluk tazminatı Adalet Bakanlığı Tazminat Komisyonuna yapılır; kanuna aykırı tutuklama gibi diğer hâller için oturulan yer ağır ceza mahkemesi görevlidir (CMK m.142/2).
Yanlış yere başvurursam hakkım kaybolur mu?
Hayır. Başvuru görevli mercie gönderilir ve ilk başvuru tarihi esas alınır (CMK m.142/2; 6384 s.K. m.5/B/2).
Başvuru için harç ödenir mi?
Hayır. Komisyona yapılan müracaatlarda işlemler harçtan, kâğıtlar damga vergisinden muaftır (6384 s.K. m.5/6).
Başvuruyu savcılık aracılığıyla yapabilir miyim?
Evet. Müracaat Cumhuriyet başsavcılıkları aracılığıyla veya elektronik ortamda da yapılabilir; başsavcılığa yapılan müracaat tarihi esas alınır (6384 s.K. m.5/4-5).
Komisyon kararına itiraz edebilir miyim?
Evet. Tebliğden itibaren on beş gün içinde Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir; karar kesindir (6384 s.K. m.7/4).
Tazminat ne zaman ödenir?
Komisyon kararıyla belirlenen tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde Bakanlık tarafından ödenir (6384 s.K. m.7/5).
Delil yetersizliğinden beraat ettim, tazminat alabilir miyim?
Evet. Kanun beraat kararının gerekçesi bakımından ayrım yapmaz; tazminat istenemeyecek hâller CMK m.144’te sınırlı olarak sayılmıştır.
HAGB kararı verilirse tazminat istenebilir mi?
HAGB kararı, CMK m.141/1-e’deki beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı değildir; bu bent kapsamında tazminat istenemez.
Uzlaşma ile dosya kapanırsa tazminat alınır mı?
Hayır. Af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle KYOK veya düşme kararı verilenler tazminat isteyemez (CMK m.144/1-c).
Sadece gözaltında kaldım, tazminat isteyebilir miyim?
Evet. Kanuna uygun olarak yakalandıktan sonra hakkında KYOK veya beraat kararı verilen kişi de tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-e).
Beraat ettim ama aracım iade edilmedi, tazminat isteyebilir miyim?
Eşyası zamanında geri verilmeyen veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan kişi zararını isteyebilir (CMK m.141/1-j); bu istem ağır ceza mahkemesinde görülür.
Yargılamam çok uzun sürdü, tazminat var mı?
Makul sürede yargılanmama nedeniyle manevi tazminat için Tazminat Komisyonuna süreç devam ederken veya kesin kararın öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde müracaat edilebilir (6384 s.K. m.5/A).
Tutuklamaya itiraz etmediysem tazminat hakkım var mı?
Evet. Beraat sonrası tazminat için tutuklamaya itiraz edilmiş olması şart değildir (CMK m.141/1-e); itiraz imkânından yararlandırılmama ise ayrı bir tazminat sebebidir (m.141/1-k).
Tazminat kararına karşı Hazine itiraz edebilir mi?
Ağır ceza mahkemesi kararlarına karşı Hazine temsilcisi ve Cumhuriyet savcısı da istinaf yoluna başvurabilir (CMK m.142/8).
Avukatla başvurursam ücret ödenir mi?
Ağır ceza mahkemesindeki tazminat davalarında tarifeye göre nispi avukatlık ücreti ödenir; ücret, tarifedeki maktu alt ve üst sınırlar arasında kalır (CMK m.142/9).
Beni iftira sonucu tutukladılar, Devlet iftiracıya başvurur mu?
Evet. Gözaltı veya tutuklama iftira ya da yalan tanıklık nedeniyle gerçekleşmişse Devlet ödediği tazminat için bu kişilere rücu eder (CMK m.143/3).
Ev hapsinde kaldıktan sonra beraat ettim, tazminat var mı?
Evet. Konutu terk etmeme gibi adli kontrol yükümlülükleri sonrasında beraat edenler de tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-l).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Ana Rehber: Haksız Tutuklama ve Gözaltı Nedeniyle Tazminat (CMK 141)
- Beraat Ettim: Avukatlık Ücretini Geri Alabilir miyim?
- Tutuklulukta Geçen Sürenin Cezadan Düşülmesi (TCK 63)
- Tutuklama Kararına İtiraz
- Tutuklama ve Adli Kontrol
- Adli Kontrol Tedbirleri
- Gözaltı Süresi ve Haklar
- Telefonuma ve Bilgisayarıma El Konuldu
- Evimde Arama Yapıldı: Hukuka Uygun mu?
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
- Ceza Hukuku Rehberi
Haksız tutukluluk ve koruma tedbirleri nedeniyle tazminat başvuruları
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, CMK, TCK ve 6384 sayılı Tazminat Komisyonu Kanunu hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Kilidi Nedeniyle Sözleşmeyi İfa Edemiyorum: Aşırı İfa Güçlüğü (TBK m.138) Uygulanır mı? 2026 — Yargıtay HGK Ölçütleri, Tacirin Öngörme Yükü (TTK m.18/2), İhtirazi Kayıt, Kira ve Eser Sözleşmesi, Cezai Şart (TTK m.22)
- ▸ Avukatım Gerçek mi? 2026: Fon Mağdurlarını Hedef Alan Sahte Avukat ve Sahte Dava Duyurularına Karşı Doğrulama — Baro Levhası (Av.K m.35, m.63), Vekâletname Sorgulama, UYAP Vatandaş, Tebligat ve Ödeme Kontrolü
- ▸ Fon Soruşturmasında Etkin Pişmanlık 2026 (TCK m.168): Şüphelinin Zararı Gidermesi Mağdura Ödeme mi? Kısmi Ödemede Rıza, Faiz Şartı, Reddetme Hakkı, Hukuk Davasına Etkisi, SPKn m.107/3 ve m.110/3 Farkı, 7589 Sayılı Kanunun Geçiş Hükmü
- ▸ Arabuluculukta Anlaşma Belgesi (Fon Uyuşmazlığı) 2026: İlam Sayılır mı, İbra Etkisi Ne? İcra Edilebilirlik Şerhi, Tasfiye Ödemeleri, Ödenmezse İlamlı Takip ve İptal Yolları (HUAK m.18, TBK m.28, m.39, m.166)
Bu konuda hukuki destek almak için


