Bir kişi yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında, Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilir (CMK m.95/1). Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; bu zorunlu süre de on iki saatten fazla olamaz. Toplu olarak işlenen suçlarda savcı, her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatma emri verebilir (m.91/1, 3). Anayasaya göre kişi en geç kırk sekiz saat, toplu suçlarda en çok dört gün içinde hâkim önüne çıkarılır (AY m.19). Gözaltındaki kişinin müdafi ile görüşme ve ifadesinde müdafi bulundurma hakkı engellenemez (CMK m.149/3). Eş ile birinci ve ikinci derece kan hısımları, gözaltına veya uzatmaya karşı hemen serbest bırakılmayı sağlamak için doğrudan sulh ceza hâkimine başvurabilir; hâkim evrak üzerinden ve yirmi dört saat dolmadan karar verir (m.91/5). Müdafi bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (m.148/4).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Yakınınız mı gözaltına alındı?
Müdafi olarak hemen görüşmeye gidebiliriz; nerede olduğunu birlikte öğrenelim: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Bildirim: yakalama, gözaltı ve uzatma yakınına veya belirlediği kişiye gecikmeksizin bildirilir (CMK m.95/1; AY m.19); ifade sırasında da istediği yakınına bildirilir (m.147/1-d). Süre: yakalamadan 24 saat + en yakın hâkime götürme için en çok 12 saat (m.91/1); toplu suçlarda savcı günlük uzatmalarla 3 gün daha (m.91/3); en geç 48 saat, toplu suçlarda 4 gün içinde hâkim önüne (AY m.19; m.91/4). Yakınların başvurusu: eş, birinci ve ikinci derece kan hısımı, müdafi veya kanuni temsilci sulh ceza hâkimine; evrak üzerinden, 24 saat içinde karar (m.91/5). Müdafi: görüşme ve ifadede hazır bulunma engellenemez (m.149/3); istek hâlinde baro müdafii; çocuk, malul, sağır-dilsiz ve alt sınırı 5 yılı aşan suçlarda zorunlu (m.150). Kısıtlama: belirli ağır suçlarda görüşme hâkim kararıyla 24 saat kısıtlanabilir, bu sürede ifade alınamaz (m.154/2). Susma hakkı (m.147/1-e). Müdafisiz kolluk ifadesi hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (m.148/4). Tazminat: gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmama (m.141/1-b).
CMK m.91/5: Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı, yakalanan kişi, müdafii veya kanunî temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir.
İlk Saatler: Adım Adım
- Sakin olun: Gözaltı bir mahkûmiyet değildir; soruşturmanın geçici bir aşamasıdır.
- Nerede olduğunu öğrenin: Size yapılan bildirimi bekleyin veya ilgili kolluk birimine ve Cumhuriyet başsavcılığına başvurun.
- Bir avukatla iletişime geçin: Avukat, gözaltındaki kişiyle görüşebilir ve ifadesinde bulunabilir.
- Avukat tutamıyorsanız: Gözaltındaki kişi istediğinde baro tarafından müdafi görevlendirilir.
- Süreleri takip edin: Yakalama saatini öğrenin; 24 saat ve uzatmaları hesaplayın.
- Gerekirse sulh ceza hâkimine başvurun: Eş ve birinci-ikinci derece kan hısımları doğrudan başvurabilir.
- Belge ve bilgi hazırlayın: Kimlik, ikamet, iş ve sağlık bilgileri adli kontrol veya serbest bırakılma değerlendirmesinde işe yarar.
Bir yakınınızın gözaltına alındığını öğrenmek sarsıcıdır; ancak ilk saatlerde atılacak doğru adımlar, onun haklarının korunmasında belirleyicidir. Gözaltı, kişinin suçlu olduğu anlamına gelmez; soruşturmanın tamamlanması için başvurulan geçici bir tedbirdir. Gözaltına alma, bu tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır (CMK m.91/2). İlk yapılması gereken, yakınınızın nerede tutulduğunu öğrenmek ve bir avukatın onunla görüşmesini sağlamaktır. Gözaltındaki kişinin hakları için gözaltına alınınca haklarınız rehberine bakabilirsiniz.
Yakınınızdan haber alamıyor musunuz?
Hangi birimde olduğunu öğrenmek ve görüşmek için hemen arayın: 0554 648 37 15
Yakınlara Bildirim: Bir Hak
Anayasa, kişinin yakalandığının veya tutuklandığının yakınlarına derhâl bildirileceğini güvence altına alır (AY m.19). Ceza Muhakemesi Kanunu da şüpheli veya sanık yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında, Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilmesini öngörür (CMK m.95/1). Ayrıca ifade alınırken, yakalanan kişinin yakınlarından istediğine yakalandığının derhâl bildirileceği ayrıca hatırlatılır (m.147/1-d). Gözaltına alınan kişi yabancıysa, yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde durumu vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir (m.95/2). Size bildirim yapılmadıysa ve bir yakınınızın gözaltında olduğundan şüpheleniyorsanız, ilgili kolluk birimine veya bulunduğunuz yer Cumhuriyet başsavcılığına başvurarak bilgi isteyebilirsiniz. Cumhuriyet başsavcıları veya görevlendirecekleri savcılar, gözaltına alınan kişilerin bulundurulduğu yerleri, durumlarını ve gözaltı nedenleri ile sürelerini denetler (m.92). Ailenin haberdar edilmesi için gözaltındayken ailem haberdar edilir mi rehberine bakabilirsiniz.
Gözaltı Süreleri
| Durum | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Bireysel suçlar | Yakalamadan itibaren 24 saat | CMK m.91/1 |
| Hâkime götürme için zorunlu süre | En çok 12 saat (24 saate eklenir) | CMK m.91/1 |
| Toplu olarak işlenen suçlar | Savcının yazılı emriyle her defasında 1 günü geçmemek üzere 3 gün uzatma | CMK m.91/3 |
| Anayasal üst sınır | En geç 48 saat; toplu suçlarda en çok 4 gün içinde hâkim önüne | AY m.19 |
| Kolluk amirinin gözaltı kararı (suçüstü, sayılı suçlar) | 24 saate kadar; toplumsal olaylarda ve toplu suçlarda 48 saate kadar | CMK m.91/4 |
| Hâkim kararıyla yakalama emri | En geç 24 saat içinde hâkim önüne; olmazsa ses ve görüntü sistemiyle | CMK m.94 |
Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; bu zorunlu süre de on iki saatten fazla olamaz (CMK m.91/1). Toplu olarak işlenen suçlarda, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle Cumhuriyet savcısı gözaltı süresinin her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatılmasına yazılı olarak emir verebilir ve uzatma emri gözaltına alınana derhâl tebliğ edilir (m.91/3). Suçüstü hâlleriyle sınırlı olarak ve kanunda sayılan bazı suçlarda kolluk amirleri de yirmi dört saate kadar, toplumsal olaylar sırasında ve toplu olarak işlenen suçlarda kırk sekiz saate kadar gözaltı kararı verebilir; bu durumda kişi en geç kırk sekiz saat, toplu suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılır (m.91/4). Gözaltına alınan kişi bırakılmazsa bu süreler sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir ve sorguda müdafii de hazır bulunur (m.91/7). Gözaltı süreleri için yakalama, gözaltı ve süreleri rehberine bakabilirsiniz.
Yakınların Sulh Ceza Hâkimine Doğrudan Başvurusu
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Kim başvurabilir? | Yakalanan kişi, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi, birinci veya ikinci derece kan hısımı |
| Birinci derece kan hısımları | Anne, baba, çocuk |
| İkinci derece kan hısımları | Kardeş, büyükanne, büyükbaba, torun |
| Kimler sayılmaz? | Kayın hısımları (kayınvalide, gelin, damat) ve üçüncü dereceden itibaren kan hısımları (amca, dayı, hala, teyze, yeğen) |
| Neye karşı? | Yakalama, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin savcılık yazılı emrine |
| Amaç | Hemen serbest bırakılmayı sağlamak |
| İnceleme | Evrak üzerinden; derhâl ve en geç 24 saat dolmadan |
| Sonuç | Ret veya kişinin derhâl savcılıkta hazır bulundurulması |
Kanun, yakınlara gözaltına karşı kendi adlarına kullanabilecekleri bir hak tanır. Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı; yakalanan kişi, müdafii veya kanuni temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir. Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yapar ve başvuruyu derhâl, en geç yirmi dört saat dolmadan sonuçlandırır. Yakalamanın, gözaltına almanın veya süre uzatmanın yerinde olduğu kanısına varırsa başvuruyu reddeder; aksi hâlde yakalananın derhâl soruşturma evrakı ile Cumhuriyet savcılığında hazır bulundurulmasına karar verir (CMK m.91/5). Gözaltı süresinin dolması veya sulh ceza hâkiminin kararı üzerine serbest bırakılan kişi hakkında, yakalamaya neden olan fiille ilgili yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve savcının kararı olmadıkça aynı nedenle bir daha yakalama işlemi uygulanamaz (m.91/6). Başvuruda gözaltının soruşturma yönünden zorunlu olmadığı, kişinin sabit ikametgâhının bulunduğu ve somut delil eksikliği gibi hususlar ileri sürülebilir. Başvuru dilekçesine başvuranın yakınlığını gösteren nüfus kayıt örneğinin eklenmesi, incelemeyi hızlandırır.
Gözaltı Süresi Nasıl Hesaplanır?
| Durum | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Pazartesi 10.00’da yakalama, bireysel suç | 24 saat | En geç salı 10.00’da serbest bırakma veya hâkime sevk; zorunlu yol süresi en çok 12 saat eklenebilir |
| Toplu suç, savcı üç kez birer gün uzatma | 24 saat + 3 gün | En çok 4 gün içinde hâkim önüne |
| Kolluk amirinin suçüstü gözaltı kararı | 24 saat; toplumsal olaylarda veya toplu suçlarda 48 saat | Süre sonunda savcıya bilgi |
| Hâkimin yakalama emriyle yakalama | 24 saat içinde hâkim önüne | Gerekirse ses ve görüntü sistemiyle sorgu |
| Serbest bırakılan kişinin aynı nedenle yeniden yakalanması | Yeni ve yeterli delil ve savcı kararı gerekir | CMK m.91/6 |
Gözaltı süresi yakalama anından başlar. Bu nedenle yakınınızın hangi tarih ve saatte yakalandığını öğrenmek, sürenin aşılıp aşılmadığını denetlemek bakımından önemlidir. Süre uzatıldıysa, uzatma emrinin gözaltına alınana derhâl tebliğ edilmesi gerekir (CMK m.91/3). Uzatmanın ancak toplu olarak işlenen suçlarda ve delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle mümkün olduğu unutulmamalıdır. Tek şüphelinin bulunduğu ve toplu suç niteliği taşımayan bir olayda gözaltının uzatılması, yakınların sulh ceza hâkimine başvurusunda ileri sürülebilecek önemli bir hukuka aykırılıktır.
Hâkim Önünde Sorgu
Gözaltına alınan kişi serbest bırakılmazsa, en geç gözaltı süresi sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir ve sorguda müdafii de hazır bulunur (CMK m.91/7). Tutuklama istenildiğinde şüpheli, kendisinin seçeceği veya baro tarafından görevlendirilecek bir müdafiin yardımından yararlanır (m.101/3). Sorgu, kişinin serbest bırakılması, adli kontrol altına alınması veya tutuklanması bakımından belirleyici aşamadır. Bu nedenle aile tarafından hazırlanan belgelerin avukat aracılığıyla bu aşamada sunulması gerekir. Hâkim önünde yapılan savunma, kolluk ifadesinden bağımsız olarak değerlendirilir; kollukta müdafi olmadan verilen ifadenin hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamayacağı da bu aşamada hatırlatılabilir (m.148/4).
Avukat Hakkı: Engellenemez
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Bilgilendirme | Müdafi seçme hakkı ve ifadede müdafi bulundurma hakkı bildirilir | CMK m.147/1-c |
| Görüşme ve hazır bulunma | Avukatın görüşme ve ifade süresince yanında olma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz | CMK m.149/3 |
| Vekâletname | Görüşme için vekâletname aranmaz; görüşme başkalarının duyamayacağı ortamda | CMK m.154/1 |
| Avukat sayısı | Soruşturmada ifadede en çok 3 avukat | CMK m.149/2 |
| Baro müdafii | Müdafi seçemeyen kişiye istemi hâlinde | CMK m.150/1 |
| Zorunlu müdafi | Çocuk, kendini savunamayacak derecede malul, sağır-dilsiz; alt sınırı 5 yılı aşan suçlar | CMK m.150/2-3 |
| Görüşme kısıtlaması | Belirli ağır suçlarda hâkim kararıyla 24 saat; bu sürede ifade alınamaz | CMK m.154/2 |
| Dosya inceleme kısıtlaması | Katalog suçlarda hâkim kararıyla | CMK m.153/2 |
Gözaltındaki kişiye, müdafi seçme hakkının bulunduğu ve müdafiin ifadesinde hazır bulunabileceği bildirilir; müdafi seçecek durumda değilse ve bir müdafi yardımından yararlanmak isterse baro tarafından müdafi görevlendirilir (CMK m.147/1-c). Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında avukatın şüpheliyle görüşme, ifade alma süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez ve kısıtlanamaz (m.149/3). Şüpheli, vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir (m.154/1). Bu nedenle ailenin tuttuğu avukat, vekâletname olmadan da gözaltındaki kişiyle görüşebilir. Müdafii bulunmayan şüpheli çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan soruşturma yürütülüyorsa, istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (m.150/2-3). Devletin güvenliğine karşı suçlar, terör suçları ve örgütlü uyuşturucu ticareti gibi bazı suçlarda ise gözaltındaki şüphelinin müdafi ile görüşme hakkı, savcının istemi üzerine hâkim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir; bu sürede ifade alınamaz (m.154/2). Müdafiin dosya içeriğini inceleme yetkisi de belirli katalog suçlarda hâkim kararıyla kısıtlanabilir (m.153/2).
İfade Hakları ve Susma Hakkı
İfade alınırken şüpheliye kendisine yüklenen suç anlatılır ve yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu söylenir (CMK m.147/1-b, e). Şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır ve lehine olan hususları ileri sürme olanağı tanınır (m.147/1-f). Şüphelinin beyanı özgür iradesine dayanmalıdır; kötü davranma, yorma, aldatma, cebir veya tehdit gibi yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez (m.148/1, 3). Özellikle önemli bir güvence olarak, müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda şüpheli tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (m.148/4). Bu nedenle kollukta ifade vermeden önce avukatla görüşmek büyük önem taşır. Ailenin, gözaltındaki kişiye avukat gelmeden ifade vermemesini hatırlatma imkânı genellikle olmadığından, avukatın bir an önce ulaşması kritik önemdedir. İfade verme süreci için emniyette ve savcılıkta ifade verme rehberi, ilk ifadenin önemi için ifade ve sorgu: ilk ifadenin önemi rehberlerine bakabilirsiniz.
Gözaltı Nasıl Sona Erer?
| Sonuç | Anlamı |
|---|---|
| Savcılıkça serbest bırakma | Soruşturma serbest olarak devam eder |
| Adli kontrol talebiyle sulh ceza hâkimine sevk | Yurt dışı yasağı, imza gibi yükümlülüklerle serbest kalma |
| Tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimine sevk | Hâkim tutuklama veya adli kontrole karar verir ya da serbest bırakır |
| Sulh ceza hâkiminin m.91/5 kararı | Kişinin derhâl savcılıkta hazır bulundurulması |
Gözaltı sona erdiğinde kişi ya savcılık tarafından serbest bırakılır ya da adli kontrol veya tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimine sevk edilir. Hâkim önündeki sorguda müdafi hazır bulunur (CMK m.91/7). Bu aşamada ailenin avukata ileteceği ikamet, iş, aile ve sağlık bilgileri, tutuklama yerine adli kontrol kararı verilmesi bakımından önemlidir. Tutuklama kararı verilirse iki hafta içinde itiraz edilebilir. Tutuklama kararına itiraz için tutuklama kararına itiraz, adli kontrol kararına itiraz için adli kontrol kararına itiraz rehberlerine bakabilirsiniz.
Gözaltındaki Yakınınız Çocuksa
Gözaltına alınan kişi on sekiz yaşından küçükse, Çocuk Koruma Kanunundaki özel güvenceler uygulanır. Gözaltına alınan çocuklar kolluğun çocuk biriminde tutulur; çocuk biriminin bulunmadığı yerlerde yetişkinlerden ayrı bir yerde tutulur (5395 s.K. m.16). Adli süreçteki çocuk hakkındaki soruşturma, çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılır ve çocuğun ifadesinin alınması sırasında yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir (m.15/1-2). Çocuklara zincir, kelepçe ve benzeri aletler takılamaz; ancak zorunlu hâllerde gerekli önlem alınabilir (m.18/1). Müdafii bulunmayan çocuğa istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK m.150/2). 8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunla Çocuk Koruma Kanunundaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi, bazı maddelerde “adli süreçteki çocuk” ve “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” şeklinde değiştirilmiştir. Aile, çocuğun gözaltında bulunduğu süre boyunca yetkililerle iletişim hâlinde olmalı ve bir avukatın gecikmeden çocuğa ulaşmasını sağlamalıdır.
Yakalama Emriyle Yakalanan Yakınlar
Bazı durumlarda kişi, hakkında hâkim veya mahkeme tarafından verilmiş bir yakalama emri nedeniyle yakalanır. Bu durumda yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır; bu mümkün değilse aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinde sesli ve görüntülü iletişim sistemiyle sorgusu yapılır veya ifadesi alınır (CMK m.94/1-2). İfadesi alınmak amacıyla düzenlenen yakalama emri üzerine mesai saatleri dışında yakalanan ve belirlenen tarihte yargı mercii önünde hazır bulunmayı taahhüt eden kişinin serbest bırakılması, Cumhuriyet savcısı tarafından emredilebilir; bu imkân her yakalama emri için bir kez kullanılabilir ve taahhüdünü yerine getirmeyen kişiye bin Türk lirası idari para cezası verilir (m.94/3). Yakınınız hakkında bir yakalama emri bulunduğunu öğrendiyseniz, avukat aracılığıyla ilgili mercie başvurularak teslim olunması, gözaltı sürecini kısaltabilir.
Hukuka Aykırı Gözaltı ve Tazminat
Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan veya kanuni hakları hatırlatılmadan ya da hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan kişiler Devletten maddi ve manevi tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-a, b, c). Kanuna uygun olarak yakalandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişiler de tazminat isteyebilir (m.141/1-e). Tazminat istemleri kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde yapılır; kural olarak ağır ceza mahkemesine, bazı hâllerde Tazminat Komisyonuna başvurulur (m.142). Bu nedenle yakalama ve gözaltı saatlerinin, gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin tebligatların ve hâkim önüne çıkarılma saatinin kaydedilmesi önemlidir. Tazminat için haksız tutuklama ve gözaltı nedeniyle tazminat rehberine bakabilirsiniz.
Aile Olarak Neler Hazırlanmalı?
| Belge veya bilgi | Neden önemli? |
|---|---|
| Yakalama yeri, tarihi ve saati | Gözaltı süresinin hesabı |
| Yerleşim yeri belgesi | Kaçma şüphesinin olmadığını gösterir |
| İş yeri yazısı veya SGK kaydı | Düzenli iş ve sosyal bağ |
| Nüfus kayıt örneği | Aile bağları, bakmakla yükümlü olunan kişiler |
| Sağlık raporları ve kullanılan ilaçlar | Gözaltı koşulları ve ölçülülük değerlendirmesi |
| Olaya ilişkin bildikleriniz ve deliller | Savunmanın hazırlanması |
| Hakkında başka soruşturma veya yakalama kararı olup olmadığı | Sürecin öngörülmesi |
Gözaltındaki kişinin serbest bırakılması veya tutuklama yerine adli kontrol kararı verilmesi için ailenin toplayacağı belgeler önemli bir rol oynar. Özellikle kaçma şüphesini ortadan kaldıran yerleşik hayata ilişkin belgeler, hâkim önünde sunulmak üzere avukata iletilmelidir. Gözaltındaki kişinin kullandığı ilaçlar ve sağlık durumu da avukat aracılığıyla yetkililere bildirilmelidir. Olayla ilgili bilgiler avukatla paylaşılmalı; ancak soruşturmanın gizliliği ve delillerin korunması bakımından tanıklarla veya olayın diğer taraflarıyla temas kurulmamalıdır. Hakkında başka bir soruşturma bulunup bulunmadığının öğrenilmesi için hakkımda soruşturma olduğunu nasıl öğrenirim rehberine bakabilirsiniz.
Gözaltında Arama, Elkoyma ve Kötü Muamele Yasağı
Gözaltı sürecinde çoğu zaman kişinin üstünde, evinde veya işyerinde arama yapılır ve bazı eşyalara elkonulur. Bu işlemlerin de kanundaki şartlara uygun yapılması gerekir; ailenin evinde yapılan bir aramanın tutanağının bir örneğini istemesi ve elkonulan eşyanın listesini alması önemlidir. Aramanın hukuka uygunluğu için evimde, üstümde arama yapıldı rehberine bakabilirsiniz. Gözaltındaki kişinin beyanı özgür iradesine dayanmalıdır; kötü davranma, yorma, aldatma, cebir veya tehdit gibi yasak usuller uygulanamaz (CMK m.148/1). Gözaltına alınan kişilerin tutulduğu yerleri ve durumlarını denetleme görevi Cumhuriyet savcılarına aittir (m.92). Kötü muamele iddiası varsa, bu durum avukat aracılığıyla derhâl savcılığa bildirilmeli ve tıbbi rapor alınması istenmelidir. Yakalanan veya nakledilen kişilere ancak kaçacaklarına ya da kendisi veya başkalarının hayat ve beden bütünlükleri bakımından tehlike arz ettiğine ilişkin belirtilerin varlığı hâlinde kelepçe takılabilir (m.93/1).
Yakınlar Olarak Yapmamanız Gerekenler
Gözaltı sürecinde yakınların iyi niyetle yaptığı bazı davranışlar, gözaltındaki kişinin aleyhine sonuç doğurabilir. Olayın mağduru veya tanıklarıyla temas kurmaya çalışmak, onları ikna etmeye veya baskı yapmaya çalışmak, delil karartma şüphesini güçlendirir ve tutuklama gerekçesi olarak değerlendirilebilir. Kolluk görevlileriyle tartışmak veya gözaltındaki kişiye avukat dışındaki yollarla mesaj iletmeye çalışmak da sorun yaratabilir. Sosyal medyada olayla ilgili paylaşım yapmak, soruşturmanın gizliliği ve savunma stratejisi bakımından sakıncalıdır. Bunun yerine bütün iletişimin avukat aracılığıyla yürütülmesi ve ailenin, avukatın isteyeceği belge ve bilgileri hazırlamaya odaklanması en doğru yaklaşımdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Beklemekle yetinmek: Avukatın hemen ulaşması ifade süreci için kritiktir.
- Vekâletname için zaman kaybetmek: Gözaltındaki kişiyle görüşmek için vekâletname gerekmez.
- Yakalama saatini öğrenmemek: Gözaltı süresi yakalama anından başlar.
- Doğrudan başvuru hakkını bilmemek: Eş ve birinci-ikinci derece kan hısımları sulh ceza hâkimine başvurabilir.
- Kayın hısımlarının başvurabileceğini sanmak: Kanun kan hısımlığını arar.
- Belgeleri hazırlamamak: İkamet, iş ve sağlık bilgileri adli kontrol değerlendirmesinde önemlidir.
⚠️ Avukatsız ifade vermeyin: Gözaltındaki kişinin susma hakkı vardır ve avukatının ifadesinde hazır bulunmasını isteyebilir. Müdafi bulunmadan kollukta verilen ifade, hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamasa da, soruşturmanın yönünü etkileyebilir. Yakınınıza ulaşan avukat, ifade öncesinde onunla görüşerek haklarını hatırlatır.
Gözaltındaki yakınınızla görüşme, ifade sırasında müdafilik, sulh ceza hâkimine başvuru ve tutuklama veya adli kontrol süreçleri için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Gözaltına Karşı Yakın Tarafından Sulh Ceza Hâkimine Başvuru Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Yakınım gözaltına alındı, bana haber verilir mi?
Evet. Savcının emriyle bir yakınına gecikmeksizin haber verilir (CMK m.95/1; AY m.19).
Gözaltı süresi kaç saat?
Yakalamadan itibaren 24 saat; hâkime götürme için en çok 12 saat eklenir (CMK m.91/1).
Toplu suçlarda süre ne kadar?
Savcı günlük uzatmalarla 3 gün daha uzatabilir; en çok 4 gün içinde hâkim önüne (CMK m.91/3; AY m.19).
Yakınım nerede tutuluyor, nasıl öğrenirim?
Bildirimi bekleyin veya ilgili kolluk birimine ve Cumhuriyet başsavcılığına başvurun.
Avukat vekâletname olmadan görüşebilir mi?
Evet (CMK m.154/1).
Avukat tutamıyorsak ne olur?
Gözaltındaki kişi isterse baro müdafii görevlendirilir (CMK m.150/1).
Zorunlu müdafi hangi hâllerde atanır?
Çocuk, malul, sağır-dilsiz ve alt sınırı 5 yılı aşan suçlarda (CMK m.150/2-3).
Avukat görüşmesi kısıtlanabilir mi?
Belirli ağır suçlarda hâkim kararıyla 24 saat; bu sürede ifade alınamaz (CMK m.154/2).
Ben de sulh ceza hâkimine başvurabilir miyim?
Eş veya birinci-ikinci derece kan hısımıysanız evet (CMK m.91/5).
Kayınvalide veya amca başvurabilir mi?
Hayır. Kanun eş ile birinci ve ikinci derece kan hısımlarını sayar.
Hâkim ne zaman karar verir?
Evrak üzerinden, derhâl ve en geç 24 saat dolmadan (CMK m.91/5).
Susma hakkı var mı?
Evet (CMK m.147/1-e).
Avukatsız verilen ifade geçerli mi?
Kollukta müdafisiz ifade, hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4).
Kaç avukat ifadeye girebilir?
Soruşturmada en çok üç (CMK m.149/2).
Serbest bırakılan kişi tekrar yakalanabilir mi?
Yeni ve yeterli delil ve savcı kararı olmadıkça aynı nedenle hayır (CMK m.91/6).
Yabancı yakınım gözaltına alındıysa?
Karşı çıkmazsa konsolosluğa bildirilir (CMK m.95/2).
Süre aşılırsa tazminat var mı?
Gözaltı süresinde hâkim önüne çıkarılmama tazminat sebebidir (CMK m.141/1-b).
Çocuğum gözaltına alındı, nerede tutulur?
Kolluğun çocuk biriminde; yoksa yetişkinlerden ayrı yerde (5395 m.16).
Çocuğun ifadesini kim alır?
Çocuk bürosundaki Cumhuriyet savcısı bizzat; yanında sosyal çalışma görevlisi bulunabilir (5395 m.15).
Yakalama emriyle gece yakalandı, ne olur?
Taahhüt hâlinde savcı serbest bırakılmasını emredebilir; bir kez uygulanır (CMK m.94/3).
Mağdur veya tanıklarla konuşmalı mıyız?
Hayır. Delil karartma şüphesini güçlendirebilir; iletişimi avukat üzerinden yürütün.
Gözaltı süresi ne zaman başlar?
Yakalama anından itibaren (CMK m.91/1).
Gözaltından sonra ne olur?
Serbest bırakma, adli kontrol veya tutuklama talebiyle hâkime sevk.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Gözaltı Süresi ve Gözaltındaki Kişinin Hakları
- Gözaltına Alınınca Haklarınız
- Gözaltındayken Ailem Haberdar Edilir mi?
- Yakalama, Gözaltı ve Süreleri
- Emniyette ve Savcılıkta İfade Verme
- İlk İfadenin Önemi
- Tutuklama Kararına İtiraz
- Adli Kontrol Kararına İtiraz
- Haksız Gözaltı Tazminatı
- Hakkımda Soruşturma Olduğunu Nasıl Öğrenirim?
- Ceza Hukuku Rehberi
Gözaltı: bildirim, süre, avukat ve doğrudan başvuru
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Kilidi Nedeniyle Sözleşmeyi İfa Edemiyorum: Aşırı İfa Güçlüğü (TBK m.138) Uygulanır mı? 2026 — Yargıtay HGK Ölçütleri, Tacirin Öngörme Yükü (TTK m.18/2), İhtirazi Kayıt, Kira ve Eser Sözleşmesi, Cezai Şart (TTK m.22)
- ▸ Avukatım Gerçek mi? 2026: Fon Mağdurlarını Hedef Alan Sahte Avukat ve Sahte Dava Duyurularına Karşı Doğrulama — Baro Levhası (Av.K m.35, m.63), Vekâletname Sorgulama, UYAP Vatandaş, Tebligat ve Ödeme Kontrolü
- ▸ Fon Soruşturmasında Etkin Pişmanlık 2026 (TCK m.168): Şüphelinin Zararı Gidermesi Mağdura Ödeme mi? Kısmi Ödemede Rıza, Faiz Şartı, Reddetme Hakkı, Hukuk Davasına Etkisi, SPKn m.107/3 ve m.110/3 Farkı, 7589 Sayılı Kanunun Geçiş Hükmü
- ▸ Arabuluculukta Anlaşma Belgesi (Fon Uyuşmazlığı) 2026: İlam Sayılır mı, İbra Etkisi Ne? İcra Edilebilirlik Şerhi, Tasfiye Ödemeleri, Ödenmezse İlamlı Takip ve İptal Yolları (HUAK m.18, TBK m.28, m.39, m.166)
Bu konuda hukuki destek almak için


