Gözaltındayken Ailem Haberdar Edilir mi? Yakınlara Bildirim, Tutuklamada Haber, Ailenin İtiraz Hakkı, Avukat, Yabancılar ve Çocuklar (2026)
27 Haziran 2026

Gözaltındayken Ailem Haberdar Edilir mi? Yakınlara Bildirim, Tutuklamada Haber, Ailenin İtiraz Hakkı, Avukat, Yabancılar ve Çocuklar (2026)

Gözaltına alınan bir kişinin ve ailesinin ilk sorusu genellikle aynıdır: aile haberdar edilecek mi? Cevap evettir ve bu, üç ayrı kanuni dayanakla güvence altına alınmıştır. Anayasa, kişinin yakalandığının veya tutuklandığının yakınlarına derhâl bildirileceğini öngörür (m.19). Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, kişinin yakalandığının istediği kanuni yakınlarına derhâl bildirileceğini düzenler (m.13). Ceza Muhakemesi Kanunu ise şüpheli yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verileceğini hükme bağlar (m.95/1). Tutuklama hâlinde de tutuklamaya ve tutuklamanın uzatılmasına ilişkin her karardan bir yakına haber verilir (m.107). Yabancıların konsolosluğuna ise yazılı olarak karşı çıkmadıkları sürece bildirim yapılır. Bu yazıda bildirimin kime, ne zaman ve nasıl yapıldığını, ailenin gözaltındaki yakını için neler yapabileceğini, avukat seçimini, gözaltına itirazı, çocuklara ve yabancılara özgü kuralları ve bildirimin yapılmamasının sonuçlarını kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

⚡ Net Cevap: Evet. Yakalama, gözaltı ve gözaltı süresinin uzatılmasında bir yakına veya belirlenen kişiye gecikmeksizin haber verilir (CMK m.95/1; Anayasa m.19; PVSK m.13). Tutuklamada da yakına hâkim kararıyla bildirim yapılır (CMK m.107). Yabancıların konsolosluğuna, yazılı karşı çıkmadıkça bildirilir. Eş ve birinci veya ikinci derece kan hısımı gözaltına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir (m.91/5). Bildirim yapılmazsa tazminat istenebilir (m.141/1-h). Destek için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

📌 Ana rehber: Gözaltına Alınınca Haklarınız: İlk 24 Saatte Ne Yapmalı?. Gözaltının ilk saatlerindeki bütün haklar ve yapılacaklar orada adım adım anlatılıyor.

Üç Kanuni Dayanak

Yakınlara bildirimin dayanakları
DayanakKimeNe zamanNasıl
Anayasa m.19YakınlarınaDerhâlHerhangi bir makamın kararına bağlanmamış
PVSK m.13İstediği kanuni yakınlarınaDerhâlKolluk tarafından
CMK m.95/1Bir yakınına veya belirlediği bir kişiyeGecikmeksizin; yakalama, gözaltı ve süre uzatımındaCumhuriyet savcısının emriyle
CMK m.147/1-dYakınlarından istediğineDerhâl; ifade ve sorguda hatırlatılırCMK m.95 saklı
CMK m.107Bir yakınına veya belirlediği bir kişiyeTutuklama ve uzatma kararlarında gecikmeksizinHâkimin kararıyla

Bu dayanaklar birbirini tamamlar. Anayasa en geniş güvenceyi getirir ve bildirimi herhangi bir makamın kararına bağlamaz. Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ise kolluğa, yakalama anından itibaren kişinin istediği kanuni yakınlarına derhâl bildirim yapma yükümlülüğü yükler; bu yükümlülük, savcının emrinin beklenmesine bağlı değildir. CMK m.95 ise bildirimi Cumhuriyet savcısının emrine bağlar ve “bir yakınına veya belirlediği bir kişiye” şeklinde sınırlar. Öğretide CMK düzenlemesinin anayasal güvenceyi daralttığı yönünde eleştiriler bulunmaktadır. Uygulamada bildirim yapılmadığında yalnızca kanun maddesine değil, anayasal güvenceye ve kolluğun derhâl bildirim yükümlülüğüne de dayanılabilir. Anayasa bildirimi hiçbir makamın kararına bağlamadığından, savcının emrinin beklenmesi gerekçesiyle bildirimin geciktirilmesi anayasal güvenceyle bağdaşmaz. Talep, bu üç dayanak birlikte gösterilerek ileri sürüldüğünde daha güçlü bir zemine oturur. CMK m.95’in yakalama, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılması olmak üzere üç ayrı anı kapsadığı da önemlidir: gözaltı süresi uzatıldığında yeniden bildirim yapılması gerekir.

Yakınınız gözaltına alındığında adım adım
AdımYapılacakDayanak
1. BilgiNerede tutulduğunu, hangi savcılık ve soruşturma kapsamında gözaltında olduğunu öğreninCMK m.95
2. AvukatBir avukata ulaşın; avukat gözaltı yerinde yakınınızla görüşebilirCMK m.149, m.154
3. İfadeAvukat gelmeden ifade verilmemesi gerektiğini yakınınıza avukat aracılığıyla iletinCMK m.147/1-c
4. SüreYakalama saatini not edin; 24 saat ve uzatma emirlerini takip edinCMK m.91/1, 91/3
5. İtirazGözaltı veya uzatma hukuka aykırıysa sulh ceza hâkimine başvurunCMK m.91/5
6. Hâkim önüTutuklama talebi hâlinde sorguda avukatın bulunmasını sağlayınCMK m.149
7. Belgelerİkametgâh, iş ve aile belgelerini avukata iletinTutuklama yerine adli kontrol savunması

Gözaltı Nerede ve Ne Kadar Sürer?

Gözaltı süreleri
DurumSüreDayanak
Bireysel suçlarYakalama anından itibaren en çok 24 saat; en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre (en çok 12 saat) hariçCMK m.91/1
Toplu olarak işlenen suçlarSavcının yazılı emriyle her defasında bir günü geçmemek üzere 3 güne kadar uzatmaCMK m.91/3
Uzatma emriGözaltına alınana derhâl tebliğ edilirCMK m.91/3
Uzatmada bildirimYakına yeniden haber verilirCMK m.95/1

Gözaltı süresi, yakalama anından başlar. Bu nedenle ailenin yakalamanın saatini öğrenmesi ve not etmesi, sürenin aşılıp aşılmadığının takibi bakımından önemlidir. Gözaltının yeri çoğunlukla ilgili emniyet müdürlüğü veya jandarma birimidir; kişinin hangi birimde tutulduğu, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcılığından da öğrenilebilir. Toplu olarak işlenen suçlarda süre uzatıldığında her uzatma emri gözaltındaki kişiye derhâl tebliğ edilir ve aileye yeniden bildirim yapılır; bu nedenle aile, bildirimlerin tarih ve saatlerini not ederek uzatmaların kanuni sınır içinde kalıp kalmadığını takip edebilir. Bir yakalama emri üzerine yakalanan kişi ise en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır. Yakalama emri bulunan kişiler için hakkımda yakalama emri var, gözaltı sürelerinin ayrıntıları için yakalama, gözaltı ve süreleri rehberlerimize bakabilirsiniz.

Kime Haber Verilir? Seçim Gözaltındakinin

Kanun “bir yakınına veya belirlediği bir kişiye” ifadesini kullanır. Bu nedenle bildirimin mutlaka aileye yapılması gerekmez; gözaltındaki kişi güvendiği bir arkadaşını veya avukatını da belirleyebilir. Bildirim istemi açıkça dile getirilmeli ve haber verilmesi istenen kişinin adı, yakınlığı ve telefon numarası belirtilerek tutanağa geçirilmelidir. Bildirimi kural olarak gözaltındaki kişi değil, savcılığın emriyle kolluk yapar; bu nedenle “telefonunuzu kullanamazsınız” şeklindeki bir cevap, bildirimin yapılmayacağı anlamına gelmez. Bildirimin içeriği genellikle kişinin yakalandığı ve nerede bulunduğudur; soruşturmanın ayrıntıları paylaşılmaz. Gözaltındaki kişi birden fazla yakınının haberdar edilmesini isteyebilir; ancak kanuni güvence tek kişi üzerinden kurulduğundan, bu kişinin süreci yönetebilecek biri olması, örneğin avukata ulaşabilecek bir aile üyesi veya doğrudan bir avukat olması tercih edilmelidir. Gözaltındaki kişinin bütün hakları için şüpheli ve sanığın hakları rehberimize bakabilirsiniz.

Aileme Haber Verilmesini İstemiyorsam?

Kanun bildirimi “bir yakınına veya belirlediği bir kişiye” yapılacak şekilde düzenlediğinden, gözaltındaki kişi ailesinin haberdar edilmesini istemiyorsa bildirimin bir arkadaşına, iş arkadaşına veya avukatına yapılmasını talep edebilir. Bu tercih, özellikle aile içi ilişkilerin gergin olduğu, yaşlı veya hasta bir ebeveynin endişelendirilmek istenmediği ya da kişinin önce durumu bir avukatla değerlendirmek istediği hâllerde önem taşır. Tercihin açıkça dile getirilmesi ve tutanağa geçirilmesi gerekir; aksi hâlde uygulamada bildirim çoğunlukla en yakın aile üyesine yapılır. Bildirimin hiç yapılmaması ise kanunun öngördüğü bir seçenek değildir; kanun, kişinin güvendiği birinin durumdan haberdar olmasını bir güvence olarak kurmuştur. Bu güvence, kişinin kaybolmasını ve dış dünyadan tamamen yalıtılmasını önlemeye yöneliktir; bu nedenle kişinin kendi tercihiyle dahi tamamen ortadan kaldırılamaz, ancak bildirimin yapılacağı kişi belirlenebilir.

Bildirimin İçeriği

Bildirimin amacı, kişinin nerede olduğunun bir yakını tarafından bilinmesini sağlamaktır. Bu nedenle bildirimde kural olarak kişinin yakalandığı veya gözaltına alındığı ve nerede tutulduğu bilgisi verilir. Soruşturmanın ayrıntıları, isnat edilen suçun içeriği veya deliller bildirimin konusu değildir; bu bilgiler için müdafi aracılığıyla hareket edilmesi gerekir. Yakınların kolluktan veya savcılıktan soruşturmanın içeriğine ilişkin bilgi alamaması olağandır ve bildirim yükümlülüğünün ihlali anlamına gelmez; soruşturmanın gizliliği bu bilgileri kapsar; ancak kişinin nerede bulunduğunun ve gözaltında olup olmadığının bildirilmemesi, kanunun açık bir ihlalidir.

Geciktirilebilir mi?

Kanun “gecikmeksizin” ve “derhâl” ifadelerini kullanır; bildirimin soruşturma işlemlerinin tamamlanmasına veya ifadenin alınmasına bağlanması kanunun lafzıyla bağdaşmaz. “Soruşturma gizli, haber veremeyiz” cevabı da bildirimi engellemez: soruşturmanın gizliliği ve dosya içeriğinin kısıtlanması, dosyadaki bilgi ve belgelere ilişkindir; kişinin yakalandığı bilgisinin yakınına bildirilmesine ilişkin değildir. CMK m.95’te bildirimi erteleyen veya sınırlayan bir istisna bulunmamaktadır. Soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmeme kaydı ise yalnızca tutuklunun tutuklamayı bizzat bildirmesine izin verilmesine ilişkindir (m.107/2); resmî bildirimi etkilemez. Dosya kısıtlamasının kapsamı için soruşturma dosyasının incelenmesi ve kısıtlama yazımıza bakabilirsiniz.

Yakınınız gözaltında ve size haber verilmedi mi?
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Aile Ne Yapabilir?

Gözaltındaki kişinin yakınlarının yapabilecekleri
İmkânKuralDayanak
Bilgi almakBildirim gecikmeksizin yapılır; yapılmadıysa savcılık ve kolluk nezdinde sorulabilirCMK m.95
Avukat bulmakAile avukata ulaşabilir; müdafi seçme hakkı şüpheliye ve varsa kanuni temsilcisine aittirCMK m.149/1
Avukatın görüşmesiAvukat vekâletname aranmaksızın gözaltındaki kişiyle görüşebilir; şüpheli kabul ederse müdafi olurCMK m.154/1
Gözaltına itirazEş veya birinci ya da ikinci derece kan hısımı sulh ceza hâkimine başvurabilir; 24 saat içinde kararCMK m.91/5
Tutuklamada bilgiTutuklama ve uzatma kararları yakına bildirilirCMK m.107/1

Uygulamada en sık sorulan sorulardan biri, ailenin gözaltındaki yakını adına avukat tutup tutamayacağıdır. Kanuna göre müdafi seçme hakkı şüpheliye, varsa kanuni temsilcisine aittir (CMK m.149/1). Ancak aile bir avukata ulaşabilir ve avukat gözaltı yerine giderek şüpheliyle vekâletname aranmaksızın görüşebilir (m.154/1); şüpheli bu avukatı kabul ederse müdafi olarak işlemlere katılır. Terör, devlet güvenliği ve örgütlü uyuşturucu ticareti gibi kanunda sayılan suçlarda müdafi ile görüşme hakkı hâkim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir ve bu süre içinde ifade alınamaz (m.154/2). Müdafi ile görüşme hakkı için müdafi ile görüşme hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

Gözaltına İtiraz: Aile de Başvurabilir

Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı yalnızca yakalanan kişi ve müdafii değil, kanuni temsilcisi, eşi veya birinci ya da ikinci derece kan hısımı da hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir (CMK m.91/5). Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yapar ve başvuruyu yirmi dört saat dolmadan sonuçlandırır. Bu, ailenin doğrudan kullanabileceği en etkili hukuki araçtır. Başvuru için gözaltındaki kişinin vekâletnamesi gerekmez; kanun eşe ve birinci veya ikinci derece kan hısımına bu hakkı doğrudan tanımıştır. Birinci derece kan hısımları anne, baba ve çocuklar; ikinci derece kan hısımları ise kardeşler, büyükanne ve büyükbabalar ile torunlardır. Kayın hısımları, örneğin kayınvalide veya kayınbirader, kanundaki bu listede açıkça sayılmamıştır. Başvuru, nöbetçi sulh ceza hâkimliğine yazılı olarak yapılabilir. Başvuruda gözaltı süresinin aşılıp aşılmadığı, gözaltının soruşturma yönünden zorunlu olup olmadığı ve şüpheyi gösteren somut delillerin bulunup bulunmadığı ileri sürülmelidir. Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez (m.91/1). Gözaltı sürelerinin ayrıntıları için gözaltı süresi kaç saattir rehberimize bakabilirsiniz.

Tutuklama Hâlinde Bildirim (CMK m.107)

Gözaltı sonunda kişi tutuklanırsa bildirim yükümlülüğü devam eder: tutuklamadan ve tutuklamanın uzatılmasına ilişkin her karardan tutuklunun bir yakınına veya belirlediği bir kişiye hâkimin kararıyla gecikmeksizin haber verilir (CMK m.107/1). Ayrıca, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek kaydıyla, tutuklunun tutuklamayı bir yakınına veya belirlediği bir kişiye bizzat bildirmesine de izin verilir (m.107/2). Tutuklu yabancıysa, yazılı olarak karşı çıkmadıkça tutuklanma durumu konsolosluğuna bildirilir (m.107/3). Tutuklunun bizzat haber vermesine izin verilmesi soruşturmanın amacına bağlı tutulmuş olsa da, hâkim kararıyla yapılan resmî bildirim her durumda zorunludur. Tutuklunun hangi ceza infaz kurumuna gönderildiği bilgisi de yakınların ziyaret ve görüşme hakkını kullanabilmesi bakımından önemlidir; bu bilgi müdafi aracılığıyla veya mahkemeden öğrenilebilir. Tutuklama kararına itiraz için tutuklama kararına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

Gözaltına itiraz veya tutuklamaya itiraz için hemen harekete geçelim
Hukukçular Evi Ankara | 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Yabancılar: Konsolosluk Bildirimi

Yakalanan veya gözaltına alınan yabancının durumu, yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir (CMK m.95/2); tutuklama hâlinde de aynı kural uygulanır (m.107/3). Bu bildirim için ayrıca talepte bulunulması gerekmez; aksine, kişi bildirimi istemiyorsa yazılı olarak karşı çıkmalıdır. Karşı çıkma imkânı, özellikle ülkesinden koruma talep eden veya sığınma başvurusu bulunan kişiler bakımından önem taşır. Konsolosluk bildirimi, yakınlara bildirim yükümlülüğünün yerine geçmez; iki ayrı yükümlülüktür. Yabancı şüpheliye ayrıca meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa tercüman atanır. Yabancı şüphelinin Türkiye’deki yakınlarına da genel kurallara göre bildirim yapılır; konsolosluk bildirimi bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Yabancının haklarını anladığı bir dilde öğrenmesi, tutanakta hangi dilde bilgilendirildiğinin yazılması ve tercümanın adının gösterilmesi, sonraki aşamalarda doğabilecek tartışmaları önler.

Çocuklar

Gözaltına alınan kişi çocuksa, genel bildirim kuralları uygulanmakla birlikte ek güvenceler devreye girer. Adli süreçteki çocuk hakkındaki soruşturma çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılır ve çocuğun ifadesi alınırken yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir (5395 s.K. m.15). Gözaltına alınan çocuklar kolluğun çocuk biriminde, bu birim yoksa yetişkinlerden ayrı bir yerde tutulur (m.16). Çocuk için müdafi, istemi aranmaksızın görevlendirilir (CMK m.150/2) ve kanuni temsilcisi de çocuğa müdafi seçebilir (m.149/1). Kanuni temsilci ayrıca gözaltına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir (m.91/5). 8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunla Çocuk Koruma Kanunundaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirilmiştir. Çocuğun gözaltına alındığını öğrenen aile, derhâl çocuğun bulunduğu kolluk birimine ve savcılığın çocuk bürosuna başvurmalı, çocuğun ifadesinin müdafi olmadan alınmadığından emin olmalıdır. Çocukların gözaltında yetişkinlerle birlikte tutulmaması da ailenin takip etmesi gereken bir güvencedir. Çocukların ceza sorumluluğu için çocuğum suç işledi rehberimize bakabilirsiniz.

Şikâyete Bağlı Suçlarda Ek Bildirim

Soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı bir suç nedeniyle şüpheli, şikâyetten önce yakalanmışsa, bu yakalama şikâyete yetkili olan kimseye, birden fazla ise hiç olmazsa birine bildirilir (CMK m.96/1). Bu bildirim, şüphelinin yakınlarına değil, mağdura yöneliktir ve mağdurun şikâyet hakkını kullanıp kullanmayacağına karar verebilmesini sağlar. Mağdur şikâyette bulunmazsa, şikâyete bağlı suç bakımından soruşturma yürütülemeyeceğinden şüpheli serbest bırakılır. Bu kural, özellikle suçüstü hâllerinde şikâyete bağlı bir suç nedeniyle yakalanan kişiler bakımından önemlidir ve gözaltının hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde de dikkate alınmalıdır.

Yakalama Tutanağı

Yakalama işlemi bir tutanağa bağlanır; bu tutanağa yakalananın hangi suç nedeniyle, hangi koşullarda, hangi yer ve zamanda yakalandığı, yakalamayı kimlerin yaptığı, hangi kolluk mensubunca tespit edildiği ve haklarının tam olarak anlatıldığı açıkça yazılır (CMK m.97). Kolluk, yakalanan kişiye kanuni haklarını derhâl bildirir (m.90/4). Yakınlara bildirim istemi ve bildirimin kime, ne zaman yapıldığı da tutanakta yer almalıdır. Tutanak okunmadan imzalanmamalı; bildirim istemi tutanağa geçirilmemişse bu durum imzadan önce düzelttirilmeli, düzeltilmezse imzadan kaçınılarak nedeni tutanağa yazdırılmalıdır. Yakalama tutanağında yazılı saatler, gözaltı süresinin hesaplanması ve bildirimin gecikip gecikmediğinin tespiti bakımından temel belgedir; bu nedenle müdafi tarafından ilk fırsatta incelenmelidir.

Avukatın İlk Görüşmesi ve İfade

Gözaltındaki kişi için en kritik an, kolluktaki ilk ifadedir. Şüpheliye müdafi seçme hakkı, susma hakkı ve lehe delillerin toplanmasını isteme hakkı hatırlatılır (CMK m.147/1). Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (m.148/4). Bu nedenle ailenin ulaştığı avukatın ifadeden önce şüpheliyle görüşmesi ve ifadede hazır bulunması büyük önem taşır. Soruşturma evresinde ifade almada en çok üç avukat hazır bulunabilir (CMK m.149/2). Avukat, görüşmede şüpheliye haklarını açıklar, isnadın içeriğini öğrenir ve ifadede nelerin dile getirileceğini planlar. Müdafi ile görüşme gizlidir; yazışmalar denetime tabi tutulamaz (m.154/1). Avukat, şüpheliyle görüştükten sonra ailenin endişelerini gidermek için genel bir bilgi verebilir; ancak müdafi ile şüpheli arasındaki görüşmenin içeriği gizlidir ve şüphelinin izni olmadan aileyle paylaşılmaz. İfade süreci için gözaltında ilk 24 saat rehberimize bakabilirsiniz.

Gözaltında Kötü Muamele ve Sağlık

Şüphelinin beyanı özgür iradesine dayanmalıdır; kötü davranma, işkence, yorma, cebir veya tehdit gibi müdahaleler yasaktır ve bu yollarla alınan ifadeler delil olarak kullanılamaz (CMK m.148). Gözaltında kötü muameleye uğradığını düşünen kişinin, ilk fırsatta durumu avukatına, savcıya ve hâkime bildirmesi ve bırakılır bırakılmaz bir sağlık kuruluşundan adli rapor alması gerekir. Ailenin de gözaltından çıkan yakınında fark ettiği yaralanmaları fotoğraflaması ve derhâl rapor alınmasını sağlaması önemlidir. Gözaltındaki kişinin düzenli olarak kullandığı ilaçlar veya süregelen bir sağlık sorunu varsa, bu durumun kolluğa ve avukata bildirilmesi, gerekli tıbbi desteğin sağlanması bakımından önemlidir. Kötü muamele iddiaları için işkence suçu, adli raporun içeriği için darp raporunda ne yazar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Gözaltı Sonrası: Serbest Bırakma, Adli Kontrol veya Tutuklama

Gözaltı sonunda kişi savcılık tarafından serbest bırakılabilir, adli kontrol talebiyle veya tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edilebilir. Hâkim önündeki sorguda da müdafi hazır bulunabilir; bu aşamada kişinin sabit ikametgâhını, işini ve aile bağlarını gösteren belgeler, tutuklama yerine adli kontrol kararı verilmesi için önemli dayanaklardır. Aile bu belgeleri önceden hazırlayıp avukata iletebilir. Tapu veya kira sözleşmesi, SGK hizmet dökümü, nüfus kayıt örneği ve varsa sağlık raporları, kişinin kaçma şüphesinin bulunmadığını ve tutuklamanın ölçüsüz olacağını gösteren başlıca belgelerdir. Tutuklama kararı verilirse karar yakına bildirilir ve karara iki hafta içinde itiraz edilebilir. Adli kontrol tedbirleri için adli kontrol tedbirleri rehberimize bakabilirsiniz.

Uygulamadan senaryolar
SenaryoDeğerlendirme
Sabah yakalandı, aileye akşam haber verildiGecikmeksizin bildirim yükümlülüğüne aykırılık; tespit ve tazminat
“Soruşturma gizli” denilerek bildirim yapılmadıCMK m.95’te istisna yok; gizlilik bildirimi engellemez
Gözaltı süresi uzatıldı, aileye bildirilmediSüre uzatımında da bildirim zorunlu
Eş gözaltına itiraz etmek istiyorCMK m.91/5 uyarınca doğrudan başvurabilir
Ailenin tuttuğu avukat görüşme yapamıyorVekâletname aranmaz (m.154/1); kısıtlama yalnız katalog suçlarda ve hâkim kararıyla
Yabancı, konsolosluğa haber verilmesini istemiyorYazılı olarak karşı çıkmalı

Sık Yapılan Hatalar

Aile tarafında en sık yapılan hata, bildirimi bekleyip pasif kalmaktır; gözaltının ilk saatleri, avukatın ifadeye yetişmesi ve gerekiyorsa itiraz yoluna başvurulması bakımından en kritik zamandır; yakınının gözaltında olabileceğinden şüphelenen aile, ilgili kolluk birimine ve savcılığa başvurarak bilgi almalı ve bir avukata ulaşmalıdır. İkinci hata, gözaltındaki kişinin avukat gelmeden ifade vermesidir. Üçüncü hata, gözaltına itiraz imkânının bilinmemesi ve kullanılmamasıdır; eş ve birinci veya ikinci derece kan hısımı bu yola doğrudan başvurabilir. Dördüncü hata, tutuklama talebi hâlinde ikamet, iş ve aile belgelerinin hazırlanmamasıdır. Son olarak, bildirimin gecikmesi veya hiç yapılmaması gibi hak ihlallerinin tarih ve saatleriyle kayıt altına alınmaması, ileride tazminat talebinin ispatını zorlaştırır; bu nedenle aile, yaptığı her başvuruyu ve aldığı her bilgiyi saatiyle birlikte not etmelidir.

Bildirim Yapılmazsa: Tazminat

Bildirim ve hak ihlallerinde tazminat (CMK m.141/1)
İhlalBent
Yakalanma veya tutuklanmanın yakınlara bildirilmemesih
Yakalama veya tutuklama nedenlerinin ve suçlamaların açıklanmamasıg
Yakalama, adli kontrol veya tutuklamaya karşı başvuru imkânından yararlandırılmamak

Yakalanması veya tutuklanması yakınlarına bildirilmeyen kişi, CMK m.141/1-h uyarınca tazminat isteyebilir. Bu nedenle bildirim yapılmadığı düşünülüyorsa, bu durumun tarih ve saatleriyle birlikte tespit edilmesi önemlidir: yakınların kolluğa yaptığı başvurular, telefon kayıtları ve gözaltı kayıtları bu tespitin temel delilleridir. Tazminat talebi, kişinin gözaltı veya tutuklama sırasında yaşadığı endişe ve belirsizliğin yanında, ailenin yaşadığı mağduriyetin de dile getirilmesine imkân verir. Bildirimin gecikmesinin somut sonuçları, örneğin ailenin günlerce kişinin nerede olduğunu bilmemesi veya avukata zamanında ulaşılamaması, tazminatın belirlenmesinde dikkate alınabilecek olgulardır. Tazminat talebi için haksız tutuklama ve gözaltı nedeniyle tazminat rehberimize bakabilirsiniz.

Dilekçe Örneği: Gözaltına İtiraz (Eş Tarafından)

Aşağıdaki örnek, gözaltına alınan eşinin gözaltı süresinin somut gerekçe gösterilmeden uzatıldığını ve kendisine gecikmeli haber verildiğini öğrenen bir kişi tarafından, CMK m.91/5 uyarınca sulh ceza hâkimliğine sunulmak üzere hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.

ANKARA NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNEBAŞVURAN: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …), gözaltındaki …’nin eşi VEKİLİ: Av. … GÖZALTINDAKİ KİŞİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) KONU: Gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı CMK m.91/5 uyarınca serbest bırakılma istemimizin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- CMK m.91/5 bakımından: Eşim …, …/…/2026 tarihinde saat 06.00 sularında evimizde yakalanmış ve … Emniyet Müdürlüğünde gözaltına alınmıştır. Gözaltı süresi, Cumhuriyet savcısının …/…/2026 tarihli yazılı emriyle uzatılmıştır. Kanun, yakalama, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin yazılı emre karşı eşin de hemen serbest bırakılmayı sağlamak için başvurabileceğini öngörmektedir.2- CMK m.91/1 ve m.91/2 bakımından: Gözaltına alma, bu tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır. Eşim hakkında yürütülen soruşturmada arama tamamlanmış, eşimin ifadesi alınmış ve toplanması gereken deliller elde edilmiştir. Süre uzatma emrinde, delillerin toplanmasındaki güçlüğe ilişkin somut bir gerekçe gösterilmemiştir. Eşim, … yıldır aynı adreste ikamet etmekte olup düzenli işi ve iki çocuğu bulunmaktadır.3- CMK m.95/1 bakımından: Eşimin yakalandığı bana ancak aynı gün saat 18.00’de, yakalamadan on iki saat sonra ve benim kolluğa yaptığım başvuru üzerine bildirilmiştir. Kanun, yakalamanın bir yakına gecikmeksizin haber verilmesini öngörmektedir. Bu husus ayrıca tespit edilmelidir.EKLER: Evlilik cüzdanı veya nüfus kayıt örneği, gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin bilgi.HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.19; 5271 sayılı CMK m.91, m.95, m.141 ve ilgili mevzuat.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, eşim …’nin derhâl serbest bırakılmasına ve yakalamanın gecikmeli bildirildiğinin tespitine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederim. …/…/2026Başvuran Vekili Av. … İmza

Başvuruya eklenen belgelerin, başvuranın gözaltındaki kişiyle yakınlığını göstermesi gerekir; evlilik cüzdanı veya nüfus kayıt örneği bu bakımdan yeterlidir. Hâkim incelemeyi evrak üzerinde yaptığından, gözaltının neden gereksiz olduğunu gösteren olguların dilekçede somut olarak yazılması önemlidir. Başvuru reddedilse bile, bildirimin gecikmesine ilişkin tespit talebi ileride açılacak bir tazminat davasında kullanılabilecek bir kayıt oluşturur. Ailenin kolluğa yaptığı başvurunun saati ve kime yapıldığı da bu kaydın parçası olarak dilekçede belirtilmelidir. Gözaltı sona erip kişi hâkim önüne çıkarıldığında, aynı hususların sorgu sırasında müdafi tarafından tekrar dile getirilmesi yerinde olur.

Sık Sorulan Sorular

Gözaltına alındığımda ailem haberdar edilir mi?

Evet; bir yakınınıza veya belirlediğiniz kişiye gecikmeksizin haber verilir (CMK m.95/1).

Kime haber verileceğini ben mi seçerim?

Evet; bir yakınınızı veya belirlediğiniz bir kişiyi bildirebilirsiniz.

Bildirimi kim yapar?

Cumhuriyet savcısının emriyle kolluk.

Gözaltı süresi uzatılırsa yeniden bildirim yapılır mı?

Evet; CMK m.95 süre uzatımını da kapsar.

“Soruşturma gizli” denilerek bildirim ertelenebilir mi?

Hayır; CMK m.95’te bildirimi erteleyen bir istisna yoktur.

Tutuklanırsam ailem haberdar edilir mi?

Evet; tutuklama ve uzatma kararları hâkim kararıyla bir yakına bildirilir (CMK m.107/1).

Tutuklandığımı ailemi kendim arayarak söyleyebilir miyim?

Soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek kaydıyla izin verilir (CMK m.107/2).

Ailem benim için avukat tutabilir mi?

Aile avukata ulaşabilir; müdafi seçme hakkı şüpheliye ve kanuni temsilcisine aittir (CMK m.149/1).

Avukat vekâletname olmadan görüşebilir mi?

Evet (CMK m.154/1).

Ailem gözaltına itiraz edebilir mi?

Eş ve birinci veya ikinci derece kan hısımı sulh ceza hâkimine başvurabilir (CMK m.91/5).

Gözaltına itiraz ne kadar sürede karara bağlanır?

Yirmi dört saat dolmadan (CMK m.91/5).

Gözaltı ne kadar sürer?

Yol süresi hariç en çok 24 saat; toplu suçlarda savcı günlük uzatmalarla 3 güne kadar uzatabilir.

Yabancıysam kime bildirilir?

Yazılı olarak karşı çıkmazsanız konsolosluğunuza (CMK m.95/2).

Konsolosluk bildirimini istemezsem ne yapmalıyım?

Yazılı olarak karşı çıkmalısınız.

Çocuğum gözaltına alındı, nerede tutulur?

Kolluğun çocuk biriminde veya yetişkinlerden ayrı yerde (5395 s.K. m.16).

Çocuğun ifadesinde kimler bulunur?

Zorunlu müdafi; ayrıca sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir (CMK m.150/2; 5395 s.K. m.15).

Ailemize haber verilmediyse ne yapabiliriz?

Durumu tespit ettirin; CMK m.141/1-h uyarınca tazminat istenebilir.

Mağdura yakalama bildirilir mi?

Şikâyete bağlı suçta şikâyetten önce yakalama olmuşsa şikâyet hakkı sahibine bildirilir (CMK m.96).

Gözaltındaki yakınımın nerede olduğunu nasıl öğrenirim?

İlgili kolluk birimine veya soruşturmayı yürüten savcılığa başvurarak öğrenebilirsiniz.

Gözaltında kötü muamele görürse ne yapmalıyız?

Avukata, savcıya ve hâkime bildirilmeli; bırakılır bırakılmaz adli rapor alınmalıdır (CMK m.148).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, CMK, PVSK ve 5395 sayılı Kanun hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk