Polis Üstümü, Aracımı, Evimi Arayabilir mi? Durdurma, Önleme Araması ve Adli Arama Kuralları
27 Haziran 2026

Polis Üstümü, Aracımı, Evimi Arayabilir mi? Durdurma, Önleme Araması ve Adli Arama Kuralları

Polis kural olarak keyfî arama yapamaz. Anayasa, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri olmadıkça kimsenin üstünün, eşyasının ve konutunun aranamayacağını güvence altına alır. Uygulamada üç ayrı yetki vardır: polisin kişi ve araçları durdurup kimlik sorma yetkisi (PVSK m.4/A), suç işlenmesini önlemek için hâkim kararı veya mülki amir emriyle yapılan önleme araması (PVSK m.9) ve suç şüphesi üzerine hâkim kararı, savcı emri veya savcıya ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılan adli arama (CMK m.116-119). Durdurma sırasında elbisenizin çıkarılması veya aracınızın dışarıdan görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlar ancak hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle aranabilir; bu yerlerde gece vakti arama kural olarak yapılamaz ve önleme araması hiç yapılamaz. Telefon ve bilgisayar içeriğinin incelenmesi ayrıca hâkim kararına veya savcı kararının hâkimce onaylanmasına bağlıdır. Kurallara aykırı aramadan elde edilen bulgular delil olarak kabul edilemez.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

10 Saniyede Hukuk · Ceza Hukuku

Polis evimi / üstümü arayabilir mi?

Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.

Tüm “10 Saniyede Hukuk” videoları →

📌 Ana rehber: Ceza Muhakemesinde Arama ve Elkoyma (CMK 116-127). Bu sayfa, “polis beni, aracımı veya evimi arayabilir mi” sorusunu yer yer cevaplar: üst, araç, konut, işyeri, telefon ve bilgisayar için hangi yetkinin ve hangi karar veya emrin gerektiğini, arama sırasındaki haklarınızı, doğru tutumu ve hukuka aykırı aramanın sonuçlarını Anayasa, PVSK ve CMK maddeleri üzerinden anlatır. Arama kararının şartları için arama kararı nedir rehberine bakabilirsiniz.

Hakkınızda arama yapıldı ya da yapılmak mı isteniyor?
Hukukçular Evi Ankara, aramanın hukuka uygunluğunu dosyanız üzerinden değerlendirir.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Durdurma (PVSK m.4/A): Polis makul bir sebeple sizi ve aracınızı durdurabilir, sebebi bildirir, kimlik sorar; silah şüphesi varsa zarar verilmesini önleyecek tedbir alabilir ancak elbisenizin çıkarılmasını veya aracın dışarıdan görünmeyen bölümlerinin açılmasını isteyemez. Önleme araması (PVSK m.9): sulh ceza hâkimi kararı veya gecikmesinde sakınca varsa mülki amirin yazılı emriyle, yalnız umuma açık yerlerde ve taşıtlarda yapılır; konutta yapılamaz. Adli arama (CMK m.116-119): makul şüphe ve hâkim kararı gerekir; gecikmesinde sakınca varsa savcı, savcıya ulaşılamazsa kolluk amiri yazılı emir verebilir. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlar için kolluk amirinin emri yetmez; gece vakti arama kural olarak yasaktır (CMK m.118). Telefon ve bilgisayar araması hâkim kararına, acil hâlde savcının 24 saat içinde hâkim onayına sunulacak kararına bağlıdır (CMK m.134). Avukatınızın hazır bulunması engellenemez; aramanın sonunda istemeniz hâlinde belge verilir (CMK m.120-121).

Anayasal Çerçeve: Üst, Eşya ve Konut Neden Korunur?

“Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin üstü, özel kâğıtları ve eşyası aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur.” (Anayasa m.20/2)

Konut için aynı güvence Anayasa m.21’de yer alır: hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Her iki maddede de yetkili merciin kararı yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur ve hâkim kararını el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde el koyma kendiliğinden kalkar. Haberleşmenin gizliliği de Anayasa m.22 ile aynı güvenceye bağlanmıştır.

Bu anayasal çerçeveden üç sonuç çıkar. Birincisi, arama bir istisnadır ve ancak kanunda gösterilen amaçlarla yapılabilir. İkincisi, kural hâkim kararıdır; idari veya kolluk makamlarının emri yalnızca gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve kanunun yetki verdiği ölçüde mümkündür. Üçüncüsü, kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m.38/6). Aramanın hangi kanuna dayanılarak yapıldığı bu nedenle yalnızca teknik bir ayrıntı değil, sonuçta ortaya çıkan delilin geçerliliğini belirleyen temel sorudur.

Üç Ayrı Yetki: Durdurma, Önleme Araması ve Adli Arama

Sokakta, yolda veya evde polisle karşılaşıldığında gündeme gelen işlem çoğu zaman aynı adla anılsa da hukuken üç ayrı yetkiye dayanır. Hangi yetkinin kullanıldığını bilmek, hangi belgeyi sormanız gerektiğini ve işlemin nerede sınırını aştığını anlamanın ilk adımıdır.

Durdurma, önleme araması ve adli aramanın karşılaştırması
ÖlçütDurdurma (PVSK m.4/A)Önleme araması (PVSK m.9)Adli arama (CMK m.116-119)
AmaçSuç veya kabahati önlemek, kaçan faili yakalamak, yakalama emri olan kişiyi tespit etmek, tehlikeyi önlemekTehlikenin veya suç işlenmesinin önlenmesiŞüphelinin yakalanması veya suç delillerinin elde edilmesi
ŞartPolisin tecrübesine ve durumdan edindiği izlenime dayanan makul sebepMakul sebeplerin gerekçeli olarak gösterilmesiMakul şüphe
Karar veya emirGerekmezSulh ceza hâkimi kararı; gecikmesinde sakınca varsa mülki amirin yazılı emriHâkim kararı; gecikmesinde sakınca varsa savcının, ona ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emri
Konut ve kapalı işyeriUygulanmazYapılamazYalnız hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle
ÜstSilah şüphesinde zarar verilmesini önleyici tedbir; elbise çıkartılamazKarar veya emirdeki yer ve kapsamdaKarar veya emrin kapsamında
AraçDışarıdan görünmeyen bölümler açtırılamazSeyreden taşıtlarda karar veya emir kapsamındaKarar veya emrin kapsamında
BelgeAraç aramasında gerekçeli belgeSonuç, karar veya emri veren makama tutanakla bildirilirİstem üzerine belge ve elkonulan eşya listesi

Tablonun ikinci satırı, uygulamada en çok ihmal edilen farkı gösterir. Durdurma, suç şüphesi aramaz; polisin tecrübesine ve o anki izlenimine dayanan makul bir sebep yeterlidir. Buna karşılık durdurma bir arama yetkisi değildir ve süreklilik arz edecek, fiili durum ve keyfilik oluşturacak şekilde yapılamaz. Durdurma süresi, durdurma sebebine esas işlemin gerçekleştirilmesi için zorunlu olan süreden fazla olamaz ve sebep ortadan kalkınca kişilerin ve araçların ayrılmasına izin verilir. Durdurma yetkisinin ayrıntıları için polisin durdurma, kimlik sorma ve üst arama yetkisi rehberine bakabilirsiniz.

Yer Yer Karar Haritası: Üst, Araç, Konut, Telefon

Ne aranabilir, hangi karar veya emirle?
Aranacak yer veya eşyaKararsız yapılabilecek işlemArama için gerekenDayanak
Üstünüz (sokakta durdurmada)Kimlik sorma; silah şüphesinde zarar verilmesini önleyici tedbirHâkim kararı; gecikmesinde sakınca varsa savcı, ulaşılamazsa kolluk amiri yazılı emriPVSK m.4/A; CMK m.119/1
AracınızDurdurma, belge isteme, dışarıdan görünen kısımların kontrolüAynı; önleme araması için hâkim kararı veya mülki amir emriPVSK m.4/A, m.9; CMK m.119/1
KonutunuzYok (suçüstü ve gecikmesinde sakınca hâlleri saklı)Hâkim kararı veya savcının yazılı emri; kolluk amiri emri yetmezAnayasa m.21; CMK m.119/1
Kamuya açık olmayan işyerinizYokHâkim kararı veya savcının yazılı emriCMK m.119/1; PVSK m.9
Kamuya açık işyeri, stadyum, toplu taşımaGüvenliği polisçe sağlanan bina ve tesis girişlerinde teknik cihaz ve gerektiğinde el ile kontrolÖnleme araması için hâkim kararı veya mülki amir emriPVSK m.9
Telefon, bilgisayar içeriğiYokHâkim kararı; gecikmesinde sakınca varsa savcı kararı ve 24 saat içinde hâkim onayıCMK m.134
Belge ve kâğıtlarınızYokİnceleme yetkisi savcı ve hâkime aittirCMK m.122

Tablonun beşinci satırı, pek çok kişinin günlük hayatta karşılaştığı güvenlik kontrollerinin dayanağını gösterir. Polis, tehlikenin önlenmesi veya bertaraf edilmesi amacıyla güvenliğini sağladığı bina ve tesislere gelenlerin üstünü, aracını ve eşyasını, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın teknik cihazlarla, gerektiğinde el ile kontrol etmeye ve aramaya yetkilidir; bu yerlere girmek isteyenler kimliklerini sorulmaksızın ibraz etmek zorundadır (PVSK m.9). Bu yetki, yalnızca o bina veya tesise girişle sınırlıdır ve sokakta keyfî arama için dayanak oluşturmaz.

Üst Araması: Durdurmada Sınır Nerede?

Polis, durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan başka bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphe varsa, kendisine veya başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik gerekli tedbirleri alabilir. Kanun bu tedbirin sınırını açıkça çizer: bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez (PVSK m.4/A).

6638 sayılı Kanunla 2015 yılında PVSK m.4/A’ya eklenen ve kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan görünmeyen bölümlerinin kolluk amirinin yazılı, acele hâllerde sözlü emriyle aranabilmesine imkân veren hüküm, Anayasa Mahkemesinin 4/5/2017 tarihli, E.2015/41, K.2017/98 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kanun metninde bu iptalden sonra “el ile dıştan kontrol” ibaresi ile araç aramalarında kişiye gerekçeli belge verilmesi kuralı yer almaya devam etmektedir. Bu nedenle durdurma sırasında el ile dıştan kontrolün ötesine geçen, cepleri boşalttırma, çantanın içini açtırma veya elbise çıkarttırma gibi işlemler için CMK m.116-119 kapsamında bir arama kararı veya emri gerekir. Dıştan kontrol ile detaylı arama arasındaki sınırın uyuşturucu dosyalarındaki önemi için kaba üst araması mı, detaylı arama mı rehberine bakabilirsiniz.

Araç Araması: Bagaj ve Kapalı Bölümler

Aracın durdurulması ve sürücüden kimlik ile bulundurulması gereken belgelerin istenmesi durdurma yetkisi kapsamındadır. Aracın dışarıdan görünen kısımları da bu sırada kontrol edilebilir. Ancak bagaj, torpido veya koltuk altı gibi dışarıdan bakıldığında içi görünmeyen bölümlerin açtırılması durdurma yetkisiyle istenemez (PVSK m.4/A). Bu bölümlerin aranması için ya CMK m.119/1’e göre hâkim kararı, gecikmesinde sakınca varsa savcının, ona ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emri ya da PVSK m.9’a göre seyreden taşıtlarda önleme araması kararı veya mülki amir emri gerekir.

Araç, konut veya kamuya açık olmayan kapalı alan niteliğinde değildir; bu nedenle araç araması için kolluk amirinin yazılı emri, savcıya ulaşılamadığı hâllerde yeterli olabilir. Kolluk amirinin yazılı emriyle yapılan aramanın sonuçları derhâl Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir (CMK m.119/1). Durdurma kapsamında yapılan araç aramalarında ise kişiye arama gerekçesini de içeren bir belge verilir. Aracınızın aranması sırasında hangi karar veya emre dayanıldığını sormanız ve cevabı tutanağa geçirtmeniz, sonradan yapılacak her itirazın dayanağıdır. Araçta bulunan eşyanın akıbeti ve uyuşturucu dosyaları için polis aracımı durdurup aradı rehberine bakabilirsiniz.

Aracınız veya üstünüz karar gösterilmeden mi arandı?
Tutanak ve belgelerle birlikte hemen değerlendirelim: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Konut ve İşyeri Araması: En Sıkı Kurallar

Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama ancak hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılabilir. Savcıya ulaşılamadığı hâllerde kolluk amirine tanınan yazılı emir yetkisi bu yerleri kapsamaz (CMK m.119/1, ikinci cümle). Önleme araması da konutta, yerleşim yerinde ve kamuya açık olmayan işyerlerinde ve eklentilerinde yapılamaz (PVSK m.9). Evinize karar veya savcı emri olmaksızın, yalnızca kolluk amirinin talimatıyla arama yapılmak isteniyorsa bu, kanunun açık sınırının dışındadır.

Konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde gece vakti arama yapılamaz (CMK m.118/1). Kanunlardaki tanıma göre gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat öncesine kadar devam eden süredir (TCK m.6/1-e). Bu yasak; suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişinin ya da tutuklu veya hükümlünün yeniden yakalanması amacıyla yapılan aramalarda uygulanmaz (CMK m.118/2). Gece aramasının hangi hâllerde hukuka aykırı olduğunu evimde gece arama yapıldı rehberinde ayrıntılı olarak anlattık.

Suçüstü, kanunda üç hâlde tanımlanmıştır: işlenmekte olan suç; henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suç; ve fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suç (CMK m.2/1-j). Bu tanımın dışında kalan olaylarda “suçüstü” gerekçesiyle konuta girilmesi tartışmaya açıktır ve tutanakta suçüstü hâlinin somut olarak nasıl oluştuğunun gösterilmesi gerekir.

Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapılabilmesi için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (CMK m.119/4). Bu kural, aramanın şeffaf ve sonradan denetlenebilir olmasını sağlar. Aranacak yerin sahibi aramada hazır bulunabilir; kendisi bulunmazsa temsilcisi, ayırt etme gücüne sahip hısımlarından biri, birlikte oturduğu bir kişi veya komşusu hazır bulundurulur (CMK m.120/1). Avukat büroları için ayrıca özel kurallar vardır; bunları avukat bürosunda arama rehberinde ele aldık. Konuta hukuka aykırı girişin ceza hukuku boyutu için konut dokunulmazlığının ihlali rehberine bakabilirsiniz.

Telefon ve Bilgisayar: Elkoyma ile İçeriği İnceleme Ayrı İşlemlerdir

Telefonun elden alınması ile içeriğinin incelenmesi hukuken iki ayrı işlemdir. Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması hâlinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı, şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, kayıtlardan kopya çıkarılmasına ve bu kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine karar verir (CMK m.134/1). Görüldüğü gibi bu arama için genel aramadaki “makul şüphe” değil, daha ağır olan “somut delillere dayanan kuvvetli şüphe” ölçüsü aranır.

Cumhuriyet savcısının verdiği kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir; süre dolarsa veya hâkim aksine karar verirse çıkarılan kopyalar ve çözülen metinler derhâl imha edilir. Şifrenin çözülememesi, gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması veya işlemin uzun sürecek olması hâlinde cihaza elkonulabilir; şifre çözülüp kopya alınınca cihaz gecikmeksizin iade edilir. Elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır ve bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir (CMK m.134/2-4). Anayasa m.38/5 ise hiç kimsenin kendisini veya kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamayacağını düzenler. Elkonulan telefonun iadesi için elkonulan telefon ne zaman iade edilir, iletişimin dinlenmesi için telefonum dinlendi rehberlerine bakabilirsiniz.

Karar veya Emirde Neler Yazmalı?

Arama karar veya emri, keyfîliği önleyen içerik şartlarına bağlıdır. Adli aramada karar veya emirde aramanın nedenini oluşturan fiil, aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya ve karar veya emrin geçerli olacağı süre açıkça gösterilir (CMK m.119/2). Önleme aramasında ise talep yazısında makul sebeplerin gerekçeleriyle birlikte gösterilmesi, karar veya emirde de aramanın sebebi, konusu ve kapsamı, yapılacağı yer, zamanı ve geçerli olacağı süre belirtilmesi gerekir (PVSK m.9). Arama tutanağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır (CMK m.119/3).

Karar veya emirde bulunması gerekenler
UnsurAdli arama (CMK m.119/2)Önleme araması (PVSK m.9)
SebepAramanın nedenini oluşturan fiilAramanın sebebi; talep yazısında makul sebepler gerekçeleriyle gösterilir
KonuAranılacak kişi veya eşyaAramanın konusu ve kapsamı
YerAramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresiAramanın yapılacağı yer (kanunda sayılan umuma açık yerler ve taşıtlar)
SüreKarar veya emrin geçerli olacağı zaman süresiAramanın yapılacağı zaman ve geçerli olacağı süre
Kararı verenHâkim; gecikmesinde sakınca varsa savcı, ona ulaşılamazsa kolluk amiri (konut hariç)Sulh ceza hâkimi; gecikmesinde sakınca varsa mülki amir
SonrasıKolluk amiri emriyle yapılan aramanın sonucu derhâl başsavcılığa bildirilirSonuç, karar veya emri veren makama tutanakla bildirilir

Bu içerik şartları, aramanın kapsamını da sınırlar. Belirli bir adres için verilmiş karar başka bir adreste, belirli bir süre için verilmiş emir o süre dolduktan sonra kullanılamaz. Belirli bir suçla ilgili delil aramak için verilmiş karar, konuyla ilgisiz eşya ve belgelerin genel bir taramasına dayanak yapılamaz. Başka bir kişi hakkında arama yapılabilmesi için de aranılan kişinin veya suç delillerinin o yerde bulunduğunun kabul edilebilmesine olanak sağlayan olayların varlığı gerekir (CMK m.117/2).

Arama Sırasında Haklarınız

Arama sırasında kanunun tanıdığı haklar
HakİçeriğiDayanak
Hazır bulunmaAranacak yerin sahibi veya eşyanın zilyedi hazır bulunabilir; yoksa temsilcisi, hısımı, birlikte oturan veya komşusu bulundurulurCMK m.120/1
Amacı öğrenmeBaşkası hakkındaki aramada zilyede aramanın amacı hakkında önceden bilgi verilirCMK m.120/2
AvukatAvukatın aramada hazır bulunmasına engel olunamazCMK m.120/3
İki tanıkSavcı yoksa konut, işyeri ve kapalı yer aramasında ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişiCMK m.119/4
Görevlilerin kimliğiTutanağa işlemi yapanların açık kimlikleri yazılırCMK m.119/3
Belgeİstem üzerine aramanın dayanağını ve fiilin niteliğini gösteren belge, elkonulan eşyanın listesi veya bir şey bulunmadığını gösteren belgeCMK m.121/1
Görüş ve iddialarBelgelerde elkonulan eşyanın mülkiyetine ilişkin görüş ve iddialarınıza yer verilirCMK m.121/2
Kâğıtların incelenmesiBelge ve kâğıtlarınızı inceleme yetkisi savcı ve hâkime aittir; mühür koyma ve imza hakkı vardırCMK m.122/1-2

Tablodaki belge hakkı, kanunda “istemi üzerine” verilen bir hak olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle aramanın sonunda belgeyi açıkça istemeniz gerekir; istenmediği için verilmeyen belge, sonradan aramanın kapsamını ispatlamayı zorlaştırır. Belgede elkonulan eşyanın tam listesi yer alır, eşya mühürlenir veya işaretlenir ve elkonulan eşyanın size ait olduğuna ilişkin beyanlarınız da belgeye yazılır (CMK m.121/2-3). Aramanın ardından hukuka uygunluk değerlendirmesi için evimde, üstümde arama yapıldı: hukuka uygun mu rehberine bakabilirsiniz.

Doğru Tutum: Direnmeyin, Kayda Geçirin

Bir aramanın hukuka aykırı olduğunu düşündüğünüzde en büyük hata, işleme fiziksel olarak direnmektir. Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.265/1). Direnme, hukuka aykırı arama iddianızı ortadan kaldırmaz ama yanına ayrı bir suç ekler ve itirazınızı zayıflatır. Doğru yol, işlemi fiilen engellemeden itirazınızı açıkça dile getirmek ve tutanağa geçirtmektir. Bu suçun ayrıntıları için görevi yaptırmamak için direnme rehberine bakabilirsiniz.

  1. Kimliğinizi gösterin. Polis, polis olduğunu gösteren belgeyi gösterdikten sonra kimliğinizi sorabilir (PVSK m.4/A). Kimliği bildirmemek idari para cezası gerektirir; kanundaki elli Türk Lirası tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Kabahatler Kanunu m.40, m.17/7).
  2. Hangi yetkiye dayanıldığını sorun. Durdurma mı, önleme araması mı, adli arama mı? Arama ise karar veya yazılı emri görmek istediğinizi belirtin.
  3. Avukatınızı arayın. Avukatın aramada hazır bulunmasına engel olunamaz (CMK m.120/3).
  4. Eksikleri tutanağa yazdırın. Karar gösterilmemesi, iki tanığın bulunmaması, gece vakti arama, kapsamın aşılması gibi hususları tutanağa şerh olarak düşün.
  5. Belgeyi mutlaka isteyin. Arama sonunda belge ve elkonulan eşya listesi istem üzerine verilir (CMK m.121/1).
  6. Kayıt ve tanık bilgilerini not edin. İşlem saati, yeri, görevlilerin kimlikleri ve olayı gören kişiler sonradan yapılacak başvurunun dayanağıdır; işlem kamera bulunan bir yerde yapıldıysa kayıtların korunmasını talep edin.
  7. Zor kullanıldıysa rapor alın. Orantısız güç kullanıldıysa gecikmeden adli rapor alın.

⚠️ “Rıza gösterdiniz” denildiğinde: Kanun, konut ve kişi araması için hâkim kararı veya yazılı emir sistemi öngörmüştür. Karar veya emir bulunmadan “rızanızla” arama yapılmak istendiğinde, rızanın serbest iradeye dayanıp dayanmadığı sonradan tartışılır. Rıza sorulduğunda aramanın hangi karara dayandığını sorun ve verilen cevabı tutanağa geçirtin.

Arama ve elkoyma işlemlerinden kaynaklanan dosyalarınız için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Görüşmeye arama tutanağı, size verilen belge ve varsa elkonulan eşya listesiyle gelmeniz yeterlidir.

Hukuka Aykırı Aramanın Sonuçları

Kurallara aykırı aramanın sonuçları
SonuçİçeriğiDayanak
Delil yasağıKanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez; kanuna aykırı elde edilen delil reddolunur; suç ancak hukuka uygun delillerle ispat edilirAnayasa m.38/6; CMK m.206/2-a, m.217/2
Haksız arama suçuHukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine 3 ay – 1 yıl hapisTCK m.120
Konuta hukuka aykırı girişOlayın niteliğine göre konut dokunulmazlığının ihlali tartışılırTCK m.116
Tazminat: ölçüsüz aramaHakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen kişi tazminat isteyebilirCMK m.141/1-i
Tazminat: elkoymaEşyasına koşulları oluşmadan elkonulan, korunması için tedbir alınmayan, amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişi tazminat isteyebilirCMK m.141/1-j
Tazminat süresiKararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren 3 ay, her hâlde kesinleşmeyi izleyen 1 yılCMK m.142/1

Delil yasağı, hukuka aykırı aramanın en önemli sonucudur. Karar veya emir olmadan konutta yapılan bir aramada bulunan eşya, kural olarak hükme esas alınamaz ve bu durum dosyanın bütününü etkileyebilir. Bu nedenle aramadaki usulsüzlüğün mümkün olan en erken aşamada, tercihen arama tutanağına şerh düşülerek ve ilk ifade sırasında ileri sürülmesi gerekir. Hukuka aykırı delilin değerlendirilmesi için hukuka aykırı deliller, koruma tedbirlerinden doğan tazminat için haksız tutuklama ve gözaltı nedeniyle tazminat rehberlerine bakabilirsiniz.

Dilekçe Örneği: Hukuka Aykırı Konut Araması Nedeniyle Suç Duyurusu

Aşağıdaki örnek, gece vakti, hâkim kararı veya savcı emri gösterilmeden ve tanık bulundurulmadan konutunda arama yapılan bir kişi adına hazırlanmıştır. Olay ve tarih bilgileri dosyaya göre düzenlenmelidir.

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINAMÜŞTEKİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …), Adres: … VEKİLİ: Av. … (varsa) ŞÜPHELİLER: … tarihinde … adresinde arama işlemini gerçekleştiren kolluk görevlileri (kimlikleri arama tutanağında ve kolluk kayıtlarında yer almaktadır) SUÇ: Haksız arama (TCK m.120) ve olayın niteliğine göre değerlendirilecek diğer suçlar SUÇ TARİHİ: … saat … KONU: Hukuka aykırı konut araması nedeniyle soruşturma yapılması ve delillerin korunması istemidir.AÇIKLAMALAR1- CMK m.119/1 ve Anayasa m.21 bakımından: … tarihinde saat …’da kolluk görevlileri … adresindeki konutuma gelerek arama yapmıştır. Arama sırasında hâkim kararı veya Cumhuriyet savcısının yazılı emri gösterilmemiş, tarafıma yalnızca kolluk amirinin talimatıyla hareket edildiği söylenmiştir. Görevlilerin gecikmesinde sakınca bulunduğunu ileri sürmesi beklenebilir; ancak CMK m.119/1’in ikinci cümlesi, konutta aramayı yalnızca hâkim kararına veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emrine bağlamış, kolluk amirinin emrini konut bakımından hiçbir hâlde yeterli saymamıştır.2- CMK m.118/1 bakımından: Arama, güneşin batmasından bir saati aşkın süre sonra, yani gece vaktinde başlamıştır (TCK m.6/1-e). Olayda suçüstü hâli veya firar eden bir kişinin yakalanması söz konusu değildir.3- CMK m.119/4 bakımından: Arama sırasında Cumhuriyet savcısı hazır bulunmamış, buna rağmen ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmamıştır.4- CMK m.120/3 ve m.121/1 bakımından: Avukatımı aramak istediğimde bunun aramadan sonra yapılabileceği söylenmiş, arama sonunda istememe rağmen tarafıma aramanın dayanağını ve elkonulan eşyanın listesini gösteren belge verilmemiştir. Bu hususları tutanağa şerh olarak yazdırmak istediğimde kabul edilmemiştir.5- TCK m.120 bakımından: Kanunun aradığı karar veya emir bulunmadan, gece vaktinde ve tanıksız olarak yapılan bu arama, hukuka aykırı olarak üstümün ve eşyamın aranması niteliğindedir; fiilin konut dokunulmazlığı yönünden de değerlendirilmesini talep ederim.6- CMK m.160 bakımından: Apartman girişindeki kamera kayıtlarının silinmeden temin edilmesini, olayı gören komşularım … ve …’nin tanık olarak dinlenmesini ve ilgili kolluk biriminden arama işlemine ilişkin kayıtların istenmesini talep ederim. Bu aramada elde edilen bulguların hakkımdaki dosyada Anayasa m.38/6 ve CMK m.206/2-a uyarınca delil olarak kullanılamayacağına ilişkin itirazım ile CMK m.141 kapsamındaki tazminat haklarım saklıdır.HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.21, m.38; 5271 sayılı CMK m.118, m.119, m.120, m.121, m.160, m.206; 5237 sayılı TCK m.6, m.120 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Arama tutanağı, kamera kayıtları, tanık beyanları, kolluk kayıtları ve her türlü yasal delil.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, şüpheliler hakkında soruşturma yapılarak kamu davası açılmasına ve delillerin kaybolmadan korunmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. … /… /2026Müşteki Ad Soyad İmza

Sık Yapılan Hatalar

  • Durdurmayı arama sanmak: Durdurma kimlik sorma ve sınırlı tedbir yetkisidir; elbise çıkarttırma ve araç içini açtırma bu yetkiye dahil değildir.
  • Fiziksel olarak direnmek: Cebir veya tehditle direnme ayrı bir suçtur (TCK m.265).
  • Belge istememek: Arama sonunda belge istem üzerine verilir; istemeyene verilmeyebilir.
  • Eksiklikleri kayda geçirmemek: Tutanağa düşülmeyen itiraz, aylar sonra ispatı güç bir iddiaya dönüşür.
  • Kolluk amiri emrini evde yeterli sanmak: Konut, işyeri ve kapalı alan için hâkim kararı veya savcının yazılı emri gerekir.
  • Elkoyma ile telefon içeriğinin incelenmesini karıştırmak: İçerik incelemesi CMK m.134’teki ayrı karara bağlıdır.
  • Tazminat süresini kaçırmak: Ölçüsüz arama ve elkoymada tazminat talebi CMK m.142’deki sürelere tabidir.

Sık Sorulan Sorular

Polis üstümü kararsız arayabilir mi?

Durdurma sırasında polis kimlik sorabilir ve silah şüphesi varsa zarar verilmesini önleyecek tedbir alabilir; ancak elbisenizin çıkarılmasını isteyemez (PVSK m.4/A). Detaylı üst araması için hâkim kararı, gecikmesinde sakınca varsa savcının, ona ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emri gerekir (CMK m.119/1).

Polis evimi arayabilir mi?

Konut ancak hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle aranabilir; kolluk amirinin emri konut için yeterli değildir (Anayasa m.21, CMK m.119/1). Konutta önleme araması hiç yapılamaz (PVSK m.9).

Polis aracımın bagajını açtırabilir mi?

Durdurma kapsamında aracın dışarıdan görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez (PVSK m.4/A). Bagaj araması için CMK m.119/1’deki karar veya yazılı emir ya da seyreden taşıtlarda önleme araması kararı veya mülki amir emri gerekir.

Gece evimde arama yapılabilir mi?

Kural olarak hayır. Konut, işyeri ve kapalı yerlerde gece vakti arama yapılamaz; suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ve firar edenin yeniden yakalanması istisnadır (CMK m.118). Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zamandır (TCK m.6/1-e).

Kimliğimi göstermek zorunda mıyım?

Evet. Polis, polis olduğunu gösteren belgeyi gösterdikten sonra kimliğinizi sorabilir (PVSK m.4/A). Kimliği bildirmemek veya gerçeğe aykırı bildirmek idari para cezası gerektirir (Kabahatler Kanunu m.40).

Polis telefonumu inceleyebilir mi?

Telefona elkoyma ile içeriğin incelenmesi ayrı işlemlerdir. İçerik incelemesi hâkim kararına, gecikmesinde sakınca varsa savcı kararına bağlıdır ve savcı kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134).

Telefon şifremi vermek zorunda mıyım?

Anayasa m.38/5’e göre hiç kimse kendisini suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz. Kanun, şifrenin çözülememesi hâlinde cihaza elkonulmasını öngörür (CMK m.134/2).

Arama sırasında avukatım bulunabilir mi?

Evet. Kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz (CMK m.120/3).

Arama sonunda bana belge verilmesi zorunlu mu?

Belge istem üzerine verilir: aramanın dayanağını, fiilin niteliğini ve elkonulan eşyanın listesini ya da bir şey bulunmadığını gösteren belge (CMK m.121/1). Bu nedenle belgeyi açıkça istemelisiniz.

Önleme araması nerede yapılabilir?

Toplantı ve gösteri yerleri, halkın topluca bulunduğu yerler, umuma açık yerler, toplu taşıma araçları ve seyreden taşıtlar gibi PVSK m.9’da sayılan yerlerde; konutta ve kamuya açık olmayan işyerlerinde yapılamaz.

Arama hukuka aykırıysa bulunanlar delil olur mu?

Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez (Anayasa m.38/6); kanuna aykırı elde edilen delil reddolunur (CMK m.206/2-a).

Hukuka aykırı arama yapan polise ne olur?

Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisi üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.120).

Ölçüsüz arama nedeniyle tazminat alabilir miyim?

Evet. Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen kişi CMK m.141/1-i uyarınca tazminat isteyebilir; istem, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde bir yıl içinde yapılmalıdır (CMK m.142/1).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Arama, elkoyma ve hukuka aykırı delil itirazlarında destek
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, TCK, CMK, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ve Kabahatler Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk