Gözaltına Alınınca Haklarınız: İlk 24 Saatte Ne Yapmalı? Süreler, Avukat, Aile Başvurusu ve Tazminat (CMK 91)
28 Haziran 2026

Gözaltına Alınınca Haklarınız: İlk 24 Saatte Ne Yapmalı? Süreler, Avukat, Aile Başvurusu ve Tazminat (CMK 91)

Gözaltı, yakalanan kişinin Cumhuriyet savcısının kararıyla, soruşturmanın tamamlanması için kolluk tarafından geçici olarak özgürlüğünün kısıtlanmasıdır ve ancak soruşturma yönünden zorunluysa ve kişinin suç işlediği şüphesini gösteren somut deliller varsa uygulanabilir (CMK m.91/2). Gözaltı süresi yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; buna en yakın hâkime gönderme için zorunlu yol süresi eklenebilir, o da on iki saati aşamaz. Toplu suçlarda savcı bu süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir. Gözaltındaki kişiye hakları derhâl ve yazılı olarak bildirilir; susma hakkı, müdafiden yararlanma, yakınlara haber verilmesi ve hekim kontrolü temel güvencelerdir. Gözaltı emrine karşı kişinin kendisi, müdafii, eşi veya birinci ya da ikinci derece kan hısımı sulh ceza hâkimine başvurarak hemen serbest bırakılmayı isteyebilir; hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir. Kanuna aykırı yakalama veya süresi içinde hâkim önüne çıkarılmama tazminat hakkı doğurur (CMK m.141).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Yakalama, Gözaltı ve Süreleri (CMK 90-91). Bu sayfa gözaltının ilk saatlerine odaklanır: haklarınızın neler olduğu ve nasıl kullanılacağı, sürelerin doğru hesabı, sağlık kontrolü, müdafi ve yakınlara bildirim, hemen serbest bırakılma başvurusu, kötü muamele hâlinde yapılacaklar ve tazminat. Sürelerin ayrıntılı hesabı için gözaltı süresi kaç saattir rehberine bakabilirsiniz.

Bir yakınınız şu anda gözaltında mı?
Müdafi olarak hemen görevlendirilmemiz ve hemen serbest bırakılma başvurusu için arayın.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Gözaltı için soruşturma yönünden zorunluluk ve somut delil şarttır (CMK m.91/2). Süre: yakalamadan itibaren 24 saat + en fazla 12 saat zorunlu yol süresi (m.91/1); toplu suçlarda savcının yazılı emriyle her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatma (m.91/3). Suçüstü ve kanunda sayılan suçlarda kolluk amiri 24 saate, toplumsal olaylar ve toplu suçlarda 48 saate kadar gözaltı kararı verebilir; kişi en geç 48 saat, toplu suçlarda 4 gün içinde hâkim önüne çıkarılır (m.91/4). Haklarınız yazılı olarak bildirilir ve imzalı hak formu size verilir (Yönetmelik m.6). Susma hakkı, müdafi, yakına haber, hekim kontrolü temel güvencelerdir. Gözaltına karşı kişi, müdafii, eşi veya birinci ya da ikinci derece kan hısımı sulh ceza hâkimine başvurabilir; karar en geç 24 saat içinde verilir (m.91/5). Aynı fiil için yeniden yakalama ancak yeni ve yeterli delil ve savcı kararıyla mümkündür (m.91/6). Hukuka aykırı gözaltıda tazminat istenebilir (m.141, m.142).

Kanun Metni: CMK m.91

“(1) Yukarıdaki maddeye göre yakalanan kişi, Cumhuriyet Savcılığınca bırakılmazsa, soruşturmanın tamamlanması için gözaltına alınmasına karar verilebilir. Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmidört saati geçemez. Yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu süre oniki saatten fazla olamaz. (2) Gözaltına alma, bu tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin bir suçu işlediği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır. (3) Toplu olarak işlenen suçlarda, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle; Cumhuriyet savcısı gözaltı süresinin, her defasında bir günü geçmemek üzere, üç gün süreyle uzatılmasına yazılı olarak emir verebilir. Gözaltı süresinin uzatılması emri gözaltına alınana derhâl tebliğ edilir. […] (5) Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı, yakalanan kişi, müdafii veya kanunî temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir. […] (6) Gözaltı süresinin dolması veya sulh ceza hâkiminin kararı üzerine serbest bırakılan kişi hakkında yakalamaya neden olan fiille ilgili yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve Cumhuriyet savcısının kararı olmadıkça bir daha aynı nedenle yakalama işlemi uygulanamaz. (7) Gözaltına alınan kişi bırakılmazsa, en geç bu süreler sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir. Sorguda müdafii de hazır bulunur.”

Maddenin ikinci fıkrası, gözaltının her yakalamanın zorunlu bir sonucu olmadığını gösterir: yakalanan kişi savcılıkça bırakılabilir; gözaltına alınması için hem tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olması hem de kişinin suç işlediği şüphesini gösteren somut delillerin bulunması gerekir. Kimliği belli, adresi bilinen ve delillerin toplanmasına etki imkânı bulunmayan bir kişi bakımından bu şartların gerçekten var olup olmadığı, hemen serbest bırakılma başvurusunun temel tartışma konusudur. Yakalama ile gözaltının genel çerçevesi için yakalama, gözaltı ve süreleri rehberine bakabilirsiniz.

Süreler: Genel Kural ve İstisnalar

Gözaltı süreleri
DurumSüreKarar verenDayanak
Genel kuralYakalamadan itibaren 24 saatCumhuriyet savcısıCMK m.91/1
Zorunlu yol süresiEn fazla 12 saat; 24 saate dahil değilZorunluluk hâlindeCMK m.91/1
Toplu suçlarda uzatmaHer defasında en çok 1 gün, toplam 3 gün (toplam 4 gün)Cumhuriyet savcısı, yazılı emirle; emir derhâl tebliğ edilirCMK m.91/3
Suçüstü ve kanunda sayılan suçlarKolluk amiri kararıyla 24 saate kadarMülki amirlerce belirlenen kolluk amiriCMK m.91/4
Toplumsal olaylar ve toplu suçlarda suçüstüKolluk amiri kararıyla 48 saate kadarMülki amirlerce belirlenen kolluk amiriCMK m.91/4
m.91/4 kapsamında hâkim önüne çıkarmaEn geç 48 saat; toplu suçlarda 4 gün—CMK m.91/4

Toplu suç, aralarında iştirak iradesi bulunmasa da üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen suçtur (CMK m.2). Tablonun dördüncü ve beşinci satırlarındaki kolluk amiri yetkisi yalnızca suçüstü hâllerinde ve kanunda sayılan suçlar için geçerlidir; bunlar arasında toplumsal olaylar sırasında işlenen cebir ve şiddet içeren suçlar, kasten öldürme, kasten yaralama, cinsel saldırı, hırsızlık, yağma ve uyuşturucu ticareti gibi suçlar yer alır. Bu nedenle “gözaltında azami süre 36 saattir” biçimindeki genellemeler eksiktir: genel kural 24 artı en fazla 12 saattir, ancak m.91/4 kapsamındaki suçüstü hâllerinde kişi en geç 48 saat içinde hâkim önüne çıkarılır.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği m.13’te yer alan ve belirli ağır ceza mahkemelerinin görev alanındaki suçlar için 48 saatlik süre öngören fıkranın yürütmesi, Danıştay Onuncu Dairesinin 9/10/2024 tarihli, E.2024/1960 sayılı kararıyla durdurulmuştur. Yönetmelik ayrıca gözaltı sürelerinin azami süreler olduğunu, işlemlerin en kısa sürede bitirilmesinin esas olduğunu ve işlemleri bitirilenlerin sürenin dolması beklenmeksizin derhâl başsavcılığa sevk edileceğini açıkça düzenler (Yönetmelik m.17). Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlara ilişkin özel hükümler bu yazının kapsamı dışındadır.

Yol Süresi: En Sık Aşılan Kalem

Yol süresi, yalnızca yakalama yerinden en yakın hâkim veya mahkemeye götürülmek için zorunlu olarak geçen süredir ve on iki saati aşamaz. Bu süre gözaltı süresine bir ek olarak otomatik biçimde eklenmez; “zorunlu” olmalıdır. Aynı şehir içinde yapılan bir sevk için saatlerce yol süresi gösterilmesi, adliyede savcı veya hâkim sırası beklenmesinin yol süresi sayılması ya da sevk tarihlerinin tutanaklarda boş bırakılması, sürenin aşılıp aşılmadığı tartışmasını doğurur. Denetim için tutanaklarda yakalama saati, nezarethaneye giriş saati, ifade başlangıç ve bitiş saatleri ve adliyeye sevk saati mutlaka aranmalıdır. Kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan kişi tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-b).

Gözaltı süresinin aşıldığını mı düşünüyorsunuz?
Tutanak saatlerini birlikte denetleyip hemen serbest bırakılma başvurusu yapalım: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Gözaltındaki Kişinin Hakları

Kolluk, yakalanan kişinin kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra kanuni haklarını derhâl bildirir (CMK m.90/4). Yönetmeliğe göre yakalanan kişiye, suç ayrımı gözetilmeksizin yakalama sebebi, hakkındaki iddialar, susma ve müdafiden yararlanma, yakalanmaya itiraz etme hakları ile diğer kanuni hakları ve itiraz hakkını nasıl kullanacağı her hâlde yazılı, bu hemen mümkün değilse sözlü olarak derhâl bildirilir; yakalama tutanağının bir sureti ve imzalı “Şüpheli ve Sanık Hakları Formu” kişiye verilir (Yönetmelik m.6).

Gözaltındaki kişinin temel hakları
HakİçeriğiDayanak
Hakların bildirilmesiYakalama sebebi, iddialar ve haklar derhâl, kural olarak yazılı bildirilir; hak formu verilirCMK m.90/4; Yönetmelik m.6
Susma hakkıYüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama; kimlik sorularına ise doğru cevap zorunluCMK m.147/1-e; Anayasa m.38/5
MüdafiMüdafi seçme veya barodan görevlendirme; müdafiin görüşme ve ifadede yanında olma hakkı engellenemezCMK m.147/1-c, m.149/3
Müdafi ile gizli görüşmeVekâletname aranmaksızın, başkalarının duyamayacağı ortamdaCMK m.154/1
Yakına haberYakalama, gözaltı ve uzatma bir yakına veya belirlenen kişiye gecikmeksizin bildirilirCMK m.95/1
Konsolosluğa haberYabancı ise, yazılı olarak karşı çıkmadıkça konsolosluğa bildirilirCMK m.95/2
Hekim kontrolüGözaltına alınırken, yer değişikliği, uzatma, serbest bırakma ve sevk öncesi hekim raporuYönetmelik m.9
Yasak usullerKötü davranma, tehdit, aldatma, yorma yasaktır; bu yolla alınan ifade delil olamazCMK m.148/1-3
Hemen serbest bırakılma başvurusuSulh ceza hâkimine; en geç 24 saat içinde kararCMK m.91/5

Tablonun ilk satırı pratikte en çok önem taşıyan güvencedir: hakların yazılı olarak bildirildiğini gösteren form, sonradan “haklarım bildirilmedi” iddiasının doğrulanması veya çürütülmesi bakımından belirleyici bir belgedir. Kanuni hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan kişi tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-c). Susma hakkının kapsamı için ifade verme ve susma hakkı rehberine bakabilirsiniz.

Müdafi: Ne Zaman Zorunlu, Ne Zaman Kısıtlanabilir?

Müdafiin gözaltındaki kişiyle görüşme, ifade süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez ve kısıtlanamaz (CMK m.149/3). Şüpheli müdafi seçecek durumda değilse ve istiyorsa baro tarafından müdafi görevlendirilir; çocuklar, kendini savunamayacak derecede maluller, sağır ve dilsizler ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda müdafi istem aranmaksızın görevlendirilir (CMK m.150/2-3). Yönetmeliğe göre müdafi, şüpheliye bütün kanuni haklarını hatırlatabilir ve müdafiin beyanı ile her türlü müdahalesi tutanağa geçirilir (Yönetmelik m.23/1-d).

Tek istisna, belirli suç gruplarıdır: devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu ticareti suçlarında, gözaltındaki şüphelinin müdafi ile görüşme hakkı savcının istemi üzerine hâkim kararıyla yirmi dört saat süreyle kısıtlanabilir; bu süre içinde ifade alınamaz (CMK m.154/2). Kısıtlama kararı olmadan müdafi görüşmesinin engellenmesi hukuka aykırıdır. Müdafi ile görüşme hakkının ayrıntıları için müdafi ile görüşme hakkı, dosya inceleme ve kısıtlama için soruşturma dosyasının incelenmesi rehberlerine bakabilirsiniz.

Sağlık Kontrolü ve Nezarethane Koşulları

Yönetmelik, gözaltındaki kişinin sağlığını koruma altına alır. Yakalanan kişinin gözaltına alınacak olması veya zor kullanılarak yakalanması hâllerinde hekim kontrolünden geçirilerek yakalanma anındaki sağlık durumu belirlenir; yerinin değiştirilmesi, gözaltı süresinin uzatılması, serbest bırakılması veya adli mercilere sevk edilmesinden önce de sağlık durumu hekim raporu ile tespit edilir. Kronik rahatsızlığı olanlar, istekleri hâlinde varsa kendi hekimi nezaretinde resmî hekim tarafından muayene ve tedavi edilir. Kişinin ifadesini alan veya soruşturmayı yürüten kolluk görevlisi ile onu muayeneye götüren görevlinin farklı olması zorunludur (Yönetmelik m.9).

Nezarethane ve arama kuralları
KuralİçeriğiDayanak
Üst aramasıKadının üst veya vücudunun aranması kadın görevli tarafından yapılırYönetmelik m.10/a
Eşya ve paraÜzerinden çıkan eşya ve para tutanakla muhafaza altına alınır; tutanağın sureti kişiye verilirYönetmelik m.10/c
Ayrı tutmaAynı suçla ilgili olanlar, birbirine hasım olanlar, erkek ve kadınlar bir araya konulmaz; çocuklar yetişkinlerden ayrı tutulurYönetmelik m.11/a
DenetimNezarethaneler ve gözaltı kayıtları Cumhuriyet savcılarınca denetlenirCMK m.92
KelepçeYalnızca kaçma veya hayat ve beden bütünlüğü bakımından tehlike belirtisi varsa takılabilirCMK m.93

Hekim raporları, gözaltı sürecinin en önemli belgeleridir. Giriş ve çıkış raporları arasında ortaya çıkan bir fark, gözaltında kötü muamele iddiasının incelenmesinde temel delil olur. Bu nedenle gözaltına alınan kişinin muayene sırasında sağlık durumunu, kullandığı ilaçları ve varsa yakalama sırasında oluşan yaraları açıkça beyan etmesi ve bunların rapora geçirilmesini istemesi gerekir.

Hemen Serbest Bırakılma Başvurusu (CMK m.91/5)

Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin savcının yazılı emrine karşı hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurulabilir. Başvuru hakkı yalnızca gözaltındaki kişiye ait değildir; müdafii veya kanuni temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, yani anne, baba, çocuk, kardeş, büyükanne, büyükbaba ve torun da başvurabilir. Hâkim incelemeyi evrak üzerinde yapar ve derhâl, en geç yirmi dört saat dolmadan karar verir. Yakalamanın, gözaltına almanın veya uzatmanın yerinde olduğu kanısına varırsa başvuruyu reddeder; aksi hâlde yakalananın derhâl soruşturma evrakı ile Cumhuriyet savcılığında hazır bulundurulmasına karar verir. Hâkime yapılan başvuru üzerine verilen serbest bırakma kararı derhâl uygulanır (Yönetmelik m.17).

Serbest bırakılan kişi hakkında, yakalamaya neden olan fiille ilgili yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve savcının kararı olmadıkça bir daha aynı nedenle yakalama işlemi uygulanamaz (CMK m.91/6). Gözaltındaki kişi bırakılmazsa, en geç süre sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir ve sorguda müdafii de hazır bulunur (m.91/7). Bu aşamada tutuklama veya adli kontrol kararı verilebilir; bu kararlara itiraz için tutuklama kararına itiraz ve adli kontrol kararına itiraz rehberlerine bakabilirsiniz. Yakınınız gözaltındaysa atılacak ilk adımlar için gözaltına alınan yakınıma nasıl ulaşırım ve gözaltındayken ailem haberdar edilir mi rehberlerine bakabilirsiniz.

Gözaltı Bittiğinde: Üç İhtimal

Gözaltı, soruşturmanın tamamlanması için başvurulan geçici bir tedbirdir ve süre sonunda ya da işlemler bittiğinde üç sonuçtan biriyle sona erer. Hangi sonucun çıkacağı, savcının talebine ve sulh ceza hâkiminin değerlendirmesine bağlıdır.

Gözaltı sonrası olası sonuçlar
SonuçNe olur?Karşı yolDayanak
Savcılıkça serbest bırakmaİfade alındıktan sonra kişi serbest bırakılır; soruşturma devam eder—CMK m.91/1
Adli kontrolTutuklama sebepleri varsa tutuklama yerine yurt dışı yasağı, imza, konutu terk etmeme gibi yükümlülüklerKararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itirazCMK m.109, m.268
TutuklamaSavcının gerekçeli istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir; istemde adli kontrolün neden yetersiz kalacağı gösterilmelidirKararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itirazCMK m.101, m.268

Tablonun ikinci ve üçüncü satırları arasındaki ilişki önemlidir: kanun, tutuklama isteminde adli kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını belirten hukuki ve fiili nedenlere yer verilmesini zorunlu tutar (CMK m.101/1). Bu nedenle sorguda müdafiin ilk görevi, adli kontrolün yeterli olacağını somut olgularla göstermektir. Hâkim kararlarına karşı itiraz, kanunda ayrıca hüküm yoksa kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mercie dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunarak yapılır (CMK m.268/1).

Çocuklar Gözaltına Alınabilir mi?

Yönetmelik, çocuklar bakımından yakalama ve ifade alma yetkisini sınırlar. Fiili işlediği zaman on iki yaşını doldurmamış olanlar ile on beş yaşını doldurmamış sağır ve dilsizler suç nedeniyle yakalanamaz ve hiçbir suretle suç tespitinde kullanılamaz; yalnızca kimlik ve suç tespiti amacıyla yakalanıp kimlik tespitinden hemen sonra serbest bırakılırlar. On iki ile on sekiz yaş arasındaki çocuklar suç sebebiyle yakalanabilir; ancak yakınları ile müdafiye haber verilerek derhâl başsavcılığa sevk edilirler, kendi talepleri olmasa bile müdafiden yararlandırılırlar, ifadeleri müdafi hazır bulunmak şartıyla alınır ve yetişkinlerden ayrı yerlerde tutulurlar (Yönetmelik m.19). Suça sürüklenen çocukların yargılanması için çocuğum bir suça karıştı rehberine bakabilirsiniz.

Kötü Muamele Hâlinde Yapılacaklar

Şüphelinin beyanı özgür iradesine dayanmalıdır; kötü davranma, işkence, ilaç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamaz, kanuna aykırı bir yarar vaat edilemez ve yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez (CMK m.148/1-3). Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan on iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.94/1). Kötü muamele iddiasında çıkış muayenesinde durumu hekime açıkça anlatmak, raporun bir örneğini istemek ve gecikmeden savcılığa şikâyette bulunmak gerekir. İşkence suçunun ayrıntıları için işkence suçu rehberine bakabilirsiniz.

Hukuka Aykırı Gözaltı ve Tazminat

CMK m.141 kapsamında gözaltıyla ilgili tazminat hâlleri
BentDurum
m.141/1-aKanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan
m.141/1-bKanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan
m.141/1-eKanuna uygun olarak yakalandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen
m.141/1-hYakalanması yakınlarına bildirilmeyen
m.141/1-kYakalamaya karşı kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan

Tazminat istemi, karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde yapılmalıdır (CMK m.142/1). İstem kural olarak zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır; ancak 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, yakalamadan sonra kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilmesi gibi (e), (f) ve (l) bentleri kapsamındaki istemler bakımından 6384 sayılı Kanun kapsamındaki Tazminat Komisyonu usulü uygulanır (CMK m.142/2). Tazminat için tutanaklar, hekim raporları, sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru ve karar ile soruşturmanın sonucunu gösteren karar saklanmalıdır. Ayrıntılar için haksız gözaltı ve tutuklama tazminatı rehberine bakabilirsiniz.

İlk Saatlerde Yapılacaklar

  1. Haklarınızın yazılı bildirilmesini isteyin ve hak formunun bir örneğini alın; bildirilmediyse bunu tutanağa geçirtin.
  2. Müdafi isteyin. Avukatınız yoksa barodan görevlendirme talebinizi tutanağa yazdırın.
  3. Yakınınıza haber verilmesini isteyin; kimin, hangi telefonla bilgilendirileceğini açıkça söyleyin.
  4. Müdafi ile görüşmeden ayrıntılı beyanda bulunmayın; susma hakkınızı kullanabilirsiniz.
  5. Hekim muayenesinde sağlık durumunuzu ve varsa yaraları beyan edin; raporun bir örneğini isteyin.
  6. Saatleri aklınızda tutun: yakalama, nezarethaneye giriş, ifade başlangıç ve bitiş, sevk.
  7. Tutanakları okumadan imzalamayın; yanlış yazılan kısımlar için şerh düşün.

Gözaltı sürecinde müdafilik ve hemen serbest bırakılma başvurusu için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan günün her saatinde ulaşabilirsiniz. Yakınınız gözaltındaysa gözaltının yapıldığı birim ve yaklaşık yakalama saati bilgisiyle aramanız yeterlidir. Uyuşturucu soruşturmalarındaki gözaltı süreçleri için uyuşturucudan gözaltına alındım rehberine bakabilirsiniz.

⚠️ “İmzala, sonra çıkarsın” baskısına dikkat: Kanuna aykırı bir yarar vaat edilemez ve bu yolla alınan ifade delil olarak değerlendirilemez (CMK m.148/2-3). Okumadığınız veya söylemediğiniz bir beyanı içeren tutanağı imzalamayın; imzadan çekinme nedeninizin tutanağa yazılmasını isteyin.

Dilekçe Örneği: Hemen Serbest Bırakılma Başvurusu

Aşağıdaki örnek, eşi gözaltında bulunan ve CMK m.91/5 uyarınca sulh ceza hâkimliğine başvuran bir kişi adına hazırlanmıştır. Olay ve saat bilgileri dosyaya göre düzenlenmelidir.

ANKARA NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNEBAŞVURAN: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …), gözaltındaki kişinin eşi, Adres: … GÖZALTINDAKİ KİŞİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) SORUŞTURMA NO: Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı … GÖZALTI YERİ: … Emniyet Müdürlüğü / … Karakolu KONU: CMK m.91/5 uyarınca gözaltı emrine karşı hemen serbest bırakılma talebidir.AÇIKLAMALAR1- CMK m.91/5 bakımından: Eşim … tarihinde saat …’da … adresinde yakalanmış ve Cumhuriyet savcısının emriyle gözaltına alınmıştır. Kanun, gözaltı emrine karşı yakalanan kişinin eşine de hemen serbest bırakılmayı sağlamak için başvuru hakkı tanımaktadır. Evlilik bağımızı gösteren nüfus kayıt örneği ekte sunulmuştur.2- CMK m.91/2 bakımından: Gözaltına alma, tedbirin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve suç işlendiği şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır. Eşimin kimliği ve yerleşim yeri bellidir; … yıldır aynı adreste oturmakta ve … işyerinde çalışmaktadır. İsnat edilen olaya ilişkin deliller (kamera kayıtları ve banka kayıtları) zaten soruşturma makamlarının elindedir ve eşimin bunlara etki etme imkânı yoktur. Soruşturmanın selameti bakımından gözaltının sürdürülmesinin gerektiği ileri sürülebilir; ancak eşimin ifadesi … saatinde alınmış olup bekletilmesini gerektiren başka bir işlem bulunmadığından gözaltının devamı için gereken zorunluluk ortadan kalkmıştır.3- CMK m.91/1 bakımından: Eşimin yakalandığı saat itibarıyla yirmi dört saatlik süre … tarihinde saat …’da dolmaktadır. Adliye ile gözaltı yeri aynı ilçede olduğundan zorunlu yol süresi gerektiren bir durum yoktur. Süre dolduğu hâlde bekletilmesi hukuka aykırı olacaktır.4- CMK m.95/1 bakımından: Eşimin gözaltına alındığı tarafımıza ancak … saatinde, kendi girişimimizle öğrenilmiş; kanunun öngördüğü gecikmeksizin bildirim yapılmamıştır. Bu husus gözaltı işleminin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde de dikkate alınmalıdır.HUKUKİ SEBEPLER: 5271 sayılı CMK m.90, m.91, m.95 ve Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği.DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, soruşturma evrakı, gözaltı ve ifade tutanakları ve her türlü yasal delil.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, eşimin hemen serbest bırakılmasına, bu talep kabul görmezse derhâl soruşturma evrakı ile birlikte Cumhuriyet savcılığında hazır bulundurulmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. … /… /2026, saat …Başvuran Ad Soyad İmza

Sık Yapılan Hatalar

  • Süreyi 36 saat sanmak: Genel kural 24 saat artı zorunlu hâlde en fazla 12 saattir; toplu suçlarda ve m.91/4 hâllerinde farklı süreler vardır.
  • Yol süresini otomatik eklemek: Yol süresi yalnızca zorunluysa eklenebilir; bekleme yol süresi değildir.
  • Ailenin başvuramayacağını sanmak: Eş ve birinci ya da ikinci derece kan hısımları da sulh ceza hâkimine başvurabilir.
  • Hak formunu almamak: Hakların yazılı bildirildiğini gösteren form sonraki itirazların temelidir.
  • Hekim muayenesinde susmak: Yaralar ve rahatsızlıklar rapora geçirilmezse sonradan ispatı zorlaşır.
  • Müdafisiz ayrıntılı beyan: Kollukta müdafisiz alınan ifade hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz; buna rağmen dikkatsiz beyan dosyayı yönlendirebilir.
  • Tazminat süresini kaçırmak: Kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde bir yıl içinde başvurulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Gözaltı süresi en fazla ne kadardır?

Genel kural yakalamadan itibaren 24 saattir; en yakın hâkime gönderme için zorunlu yol süresi eklenebilir ve bu süre 12 saati aşamaz (CMK m.91/1). Toplu suçlarda savcı süreyi her defasında bir gün olmak üzere üç gün uzatabilir.

Toplu suç ne demek?

Aralarında iştirak iradesi bulunmasa da üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen suçtur (CMK m.2). Gözaltı süresinin uzatılması bu hâlde gündeme gelir ve yazılı emir gerekir.

Kolluk kendi kararıyla gözaltı yapabilir mi?

Suçüstü hâllerle sınırlı olarak ve kanunda sayılan suçlarda mülki amirlerce belirlenen kolluk amirleri 24 saate, toplumsal olaylar ve toplu suçlarda 48 saate kadar gözaltı kararı verebilir; kişi en geç 48 saat, toplu suçlarda 4 gün içinde hâkim önüne çıkarılır (CMK m.91/4).

Gözaltına itiraz edilebilir mi?

Evet. Yakalama, gözaltı ve uzatma emrine karşı hemen serbest bırakılmak için sulh ceza hâkimine başvurulabilir; hâkim evrak üzerinde inceleyerek en geç 24 saat dolmadan karar verir (CMK m.91/5).

Gözaltındaki yakınım için ben başvurabilir miyim?

Eşiniz veya birinci ya da ikinci derece kan hısımınız, yani anne, baba, çocuk, kardeş, büyükanne, büyükbaba veya torununuz gözaltındaysa başvurabilirsiniz (CMK m.91/5).

Gözaltında hangi haklarım var?

Hakların yazılı bildirilmesi, susma hakkı, müdafi ile gizli görüşme ve ifadede müdafi bulundurma, yakına haber verilmesi, hekim kontrolü ve hemen serbest bırakılma başvurusu temel haklarınızdır.

Gözaltında avukat görüşmesi yasaklanabilir mi?

Kural olarak hayır. Yalnızca devletin güvenliği ve anayasal düzene karşı suçlar, terör suçları ve örgütlü uyuşturucu ticareti gibi belirli suçlarda, savcının istemi üzerine hâkim kararıyla 24 saat kısıtlanabilir; bu sürede ifade alınamaz (CMK m.154/2).

Gözaltında doktora götürülür müyüm?

Evet. Gözaltına alınırken ve yer değişikliği, uzatma, serbest bırakma ve sevk öncesinde hekim kontrolü yapılır; kronik rahatsızlığı olanlar istekleri hâlinde kendi hekimi nezaretinde muayene edilebilir (Yönetmelik m.9).

Gözaltına alındığım aileme bildirilir mi?

Evet. Yakalama, gözaltı ve uzatma, savcının emriyle bir yakınınıza veya belirlediğiniz kişiye gecikmeksizin bildirilir; yabancıysanız, karşı çıkmadıkça konsolosluğa da bildirilir (CMK m.95).

Kelepçe takılması zorunlu mu?

Hayır. Kelepçe yalnızca kaçma ya da kendi veya başkalarının hayat ve beden bütünlüğü bakımından tehlike belirtisi bulunduğunda takılabilir (CMK m.93).

Serbest bırakıldıktan sonra tekrar gözaltına alınabilir miyim?

Aynı fiil nedeniyle ancak yeni ve yeterli delil elde edilmesi ve savcının kararı hâlinde yeniden yakalama yapılabilir (CMK m.91/6).

Çocuklar gözaltına alınabilir mi?

On iki yaşını doldurmamış çocuklar suç nedeniyle yakalanamaz; yalnızca kimlik tespiti için yakalanıp hemen serbest bırakılırlar. On iki ile on sekiz yaş arasındakiler yakalanabilir, ancak müdafi ve yakınlarına haber verilir, ifade müdafi huzurunda alınır ve yetişkinlerden ayrı tutulurlar (Yönetmelik m.19).

Haksız gözaltı için tazminat alabilir miyim?

Kanuna aykırı yakalama, süresinde hâkim önüne çıkarılmama, yakınlara bildirim yapılmaması veya sonradan kovuşturmaya yer olmadığı ya da beraat kararı verilmesi hâllerinde tazminat istenebilir (CMK m.141); süre, kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde bir yıldır (m.142/1).

Tutuklama veya adli kontrol kararına ne zaman itiraz edilir?

Kanunda ayrıca hüküm yoksa hâkim kararlarına karşı itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunarak yapılır (CMK m.268/1).

Gözaltında kötü muamele görürsem ne yapmalıyım?

Çıkış muayenesinde durumu hekime anlatın, raporun örneğini isteyin ve savcılığa şikâyette bulunun. Kamu görevlisinin insan onuruyla bağdaşmayan davranışları işkence suçunu oluşturabilir (TCK m.94).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Gözaltı, ifade ve tutuklama süreçlerinde 7/24 müdafilik
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, TCK, CMK ve Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk