Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilen sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur (CMK m.231/8). Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması hâlinde mahkeme hükmü açıklar (m.231/11). Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde ise açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir (m.231/10). Taksirli bir suç işlenmesi bu sonucu doğurmaz; kanun kasten yeni bir suç işlenmesini arar. 7589 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeye göre denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez (m.231/8). Yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanık bakımından mahkeme, durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir ve itiraz mercii yalnızca bu koşullarla sınırlı değerlendirme yapar. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
HAGB denetim süresinde misiniz?
Yeni bir soruşturma veya hükmün açıklanması riskine karşı birlikte hareket edelim: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Güncel metin: CMK m.231/5-14, AYM’nin 10/7/2025 tarihli kararıyla iptal edilmiş (yürürlük 30/9/2026); 31/7/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. Denetim süresi (m.231/8): 5 yıl; en fazla 1 yıl denetimli serbestlik tedbiri; dava zamanaşımı durur. Yeni HAGB yasağı (m.231/8): denetim süresinde kasıtlı suç nedeniyle bir daha HAGB verilemez. Düşme (m.231/10): kasten yeni suç yok + yükümlülüklere uyum. Açıklama (m.231/11): kasten yeni suç VEYA yükümlülüklere aykırılık. Yükümlülüğü yerine getiremeyen sanık: cezanın yarısına kadar infaz edilmemesi, erteleme veya seçenek yaptırımla yeni hüküm kurulabilir. İtiraz: açıklanan veya yeni hükme; itiraz mercii yalnız 231/11 koşullarıyla sınırlı. Taksirli suç: açıklama sebebi değil. HAGB kararına karşı yol (m.231/12): istinaf. Kayıt (m.231/13; 5352 m.6/1): özel sistem; açıklanan hüküm kesinleşince adli sicile (5352 m.4). Kapsam dışı (m.231/14): işkence, eziyet, kamu görevlisinin AY m.17 kapsamındaki kötü muameleleri.
CMK m.231/11: Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması hâlinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı hâlinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir. İtiraz mercii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilir.
Güncel Durum: AYM İptali ve 7589 Sayılı Kanun
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli ve E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK m.231’in beşinci ila on dördüncü fıkralarını iptal etmiş ve iptalin kararın yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra, 30/9/2026 tarihinde yürürlüğe gireceğini belirtmiştir. Kanun koyucu bu tarihten önce 16/7/2026 tarihinde kabul edilen ve 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 15. maddesiyle bu fıkraları yeniden düzenlemiştir. Böylece HAGB kurumu kaldırılmamış, yeni çerçevesiyle varlığını sürdürmektedir. Yeni düzenlemede iki yıllık ceza sınırı ve beş yıllık denetim süresi korunmuş; denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemeyeceği, yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanık hakkında yeni hüküm kurulabileceği ve işkence, eziyet ile kamu görevlisinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında HAGB uygulanamayacağı düzenlenmiştir. Somut bir dosyada hangi metnin uygulanacağı, kararın ve ihlalin tarihine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle eski tarihli HAGB kararlarında da denetim süresine ilişkin güncel hükümlerin nasıl uygulanacağı dosya bazında incelenmelidir. HAGB’nin genel çerçevesi için HAGB nedir, güncel süreç için HAGB kaldırıldı mı rehberlerine bakabilirsiniz.
Hükmünüz açıklandı mı?
İki haftalık itiraz süresini kaçırmadan başvuralım: 0554 648 37 15
HAGB’nin Şartları ve Niteliği
| Şart | İçerik |
|---|---|
| Ceza sınırı | Hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası |
| (a) Sicil | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak |
| (b) Kanaat | Kişilik ve duruşmadaki tutuma göre yeniden suç işlemeyeceği kanaati |
| (c) Zarar | Aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmesi; olmazsa taksit |
| Sonuç | Müsadere hariç hüküm hukuki sonuç doğurmaz |
| Yasak | HAGB’li hükümde erteleme ve seçenek yaptırım yok |
Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir; HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder (CMK m.231/5). Bu karar için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması ve suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir (m.231/6). Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması hâlinde seçenek yaptırımlara çevrilemez (m.231/7). Buna göre HAGB kararında mahkeme aslında bir mahkûmiyet hükmü kurar, ancak bu hükmün açıklanmasını denetim süresinin sonucuna bağlar. Denetim süresinde suç işlenmesi hâlinde açıklanan hüküm de işte bu önceden kurulmuş hükümdür. HAGB talebi için HAGB talebi dilekçesi rehberine bakabilirsiniz.
Beş Yıllık Denetim Süresi ve Yükümlülükler
| Konu | Kural |
|---|---|
| Süre | 5 yıl |
| Denetimli serbestlik tedbiri | En fazla 1 yıl, mahkemenin belirleyeceği süre |
| (a) Meslek sahibi değilse | Eğitim programına devam |
| (b) Meslek sahibiyse | Gözetim altında ücret karşılığı çalıştırılma |
| (c) Diğer | Belli yerlere gitmeme, belli yerlere devam veya başka yükümlülük |
| Zamanaşımı | Denetim süresi içinde durur |
| Taksitle ödeme | Zarar derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitler |
| Sonuç | Kasten yeni suç yok ve yükümlülüklere uyum → düşme |
HAGB kararının verilmesi hâlinde sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur (CMK m.231/8). Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak bir eğitim programına devam etmesine, bir meslek veya sanat sahibiyse bir kamu kurumunda veya aynı mesleği icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına ya da belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmesine veya takdir edilecek başka bir yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilir. Zarar derhâl giderilemiyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle ödenmek suretiyle tamamen giderilmesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir (m.231/9). Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (m.231/8). Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesi kararı verilir (m.231/10). HAGB ile cezanın ertelenmesi arasındaki farklar için cezanın ertelenmesi ile HAGB farkı rehberine bakabilirsiniz.
Kasıtlı Suç mu, Taksirli Suç mu?
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Kasten yeni suç | Hüküm açıklanır | CMK m.231/11 |
| Taksirli suç (ör. taksirle yaralama) | Kanunun aradığı kasıtlı suç koşulu gerçekleşmez | CMK m.231/10-11 |
| Denetim süresi dışında işlenen suç | Açıklama sebebi değil | CMK m.231/11 |
| Denetim süresinden önce işlenmiş suç | Denetim süresi içinde işlenmemiştir | CMK m.231/11 |
| Kabahat (idari para cezası) | Suç değildir | — |
Kanun, hükmün açıklanması için denetim süresi içinde “kasten yeni bir suç” işlenmesini arar (CMK m.231/11). Suçun oluşması kural olarak kastın varlığına bağlıdır ve taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır (TCK m.21, 22). Buna göre denetim süresi içinde taksirle işlenen bir suç, örneğin bir trafik kazasında taksirle yaralama, kanunun aradığı kasıtlı suç koşulunu gerçekleştirmez ve tek başına hükmün açıklanması sonucunu doğurmaz. Aynı şekilde idari para cezası gerektiren kabahatler de suç değildir. Yeni suçun denetim süresi içinde işlenmiş olması gerekir; bu nedenle iki tarih kritik önemdedir: denetim süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri ile yeni suçun işlendiği tarih. Uygulamada denetim süresi HAGB kararının kesinleşmesinden itibaren hesaplandığından, kesinleşme tarihinin dosyadan kontrol edilmesi önerilir. Hükmün açıklanması talebine karşı ilk kontrol edilecek nokta bu tarihlerdir.
Yeni Suç Nasıl Tespit Edilir?
Kanun “kasten yeni bir suç işlenmesi” ifadesini kullanmaktadır. Yeni suçun işlenip işlenmediği, o suça ilişkin yargılamanın sonucuna göre belirlenir; bir soruşturma başlatılmış veya dava açılmış olması tek başına suçun işlendiği anlamına gelmez. Bu nedenle yeni dosya henüz sonuçlanmamışsa, hükmün açıklanması talebine karşı yeni dosyanın sonucunun beklenmesi talep edilmelidir. Yeni dosyada beraat kararı verilmesi veya fiilin taksirli bir suç olarak nitelendirilmesi, hükmün açıklanması gerekçesini ortadan kaldırır. Yeni dosyada mahkûmiyet kararı verilmişse, bu kararın kesinleşip kesinleşmediği ve fiilin tarihinin denetim süresi içinde olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Yeni dosyada kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi kararlar verilmesi hâlinde de bu kararların HAGB dosyasına etkisi somut olarak değerlendirilmelidir. KDAE için kamu davasının açılmasının ertelenmesi rehberine bakabilirsiniz.
Denetim Süresinde Yeni Suçta Tekrar HAGB Verilemez
7589 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeye göre denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez (CMK m.231/8). Bu hüküm, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işleyen kişinin iki kez olumsuz sonuçla karşılaşacağını gösterir: ilk dosyada geri bırakılan hüküm açıklanır, yeni dosyada ise HAGB kararı verilemez. Buna göre denetim süresi içinde işlenen kasıtlı suçlarda kişinin HAGB’den yararlanma imkânı ortadan kalkar; ancak koşulları varsa yeni suçtan verilecek ceza bakımından cezanın ertelenmesi veya seçenek yaptırımlar ayrıca değerlendirilebilir. Bu düzenleme, denetim süresinin dikkatle geçirilmesinin önemini daha da artırmıştır. Denetim süresi içinde işlenen kasıtlı suçun cezası iki yılın altında kalsa bile, bu yasak nedeniyle yeni dosyada HAGB kararı verilemez. Cezanın ertelenmesi için cezanın ertelenmesi, seçenek yaptırımlar için kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar rehberlerine bakabilirsiniz.
Denetim Süresinde Taksirli Suç ve Yeni HAGB
Denetim süresi içinde kişi hakkında bir daha HAGB kararı verilemeyeceğine ilişkin yasak, kanunun açık ifadesiyle “kasıtlı bir suç nedeniyle” verilecek kararlar için öngörülmüştür (CMK m.231/8). Buna göre denetim süresi içinde işlenen taksirli bir suçtan yargılanan kişi hakkında, bu yeni dosyada HAGB’nin diğer şartları mevcutsa HAGB kararı verilmesine kanun metni engel değildir. Aynı şekilde taksirli suç, ilk dosyadaki hükmün açıklanması sonucunu da doğurmaz. Ancak HAGB’nin şartları arasında sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde mahkemenin kanaate varması da bulunduğundan (m.231/6-b), yeni dosyadaki mahkeme bu değerlendirmeyi yaparken kişinin denetim süresindeki durumunu da dikkate alabilir. Bu nedenle taksirli bir suçla karşılaşan kişinin, yeni dosyada da zararı gidermesi ve olumlu tutum sergilemesi önemlidir.
Denetim Süresinin Sona Ermesi ve Düşme
Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesi kararı verilir (CMK m.231/10). Bu karar, HAGB’nin sanık bakımından asıl faydasıdır: kurulan mahkûmiyet hükmü hiçbir zaman hukuki sonuç doğurmadan ortadan kalkar. Düşme kararıyla birlikte kişi hakkında bu suçtan dolayı bir mahkûmiyet bulunmaz. Denetim süresinin sona ermesine rağmen düşme kararının verilmediği durumlarda, kişinin veya müdafiinin mahkemeye başvurarak bu kararın verilmesini talep etmesi mümkündür. Denetim süresinin bitmesine kısa bir süre kala başlatılan bir soruşturmanın ise, fiilin denetim süresi içinde işlenip işlenmediği yönünden dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
Yükümlülüklere Aykırılık ve Yeni Hüküm Kurulması
| Seçenek | İçerik |
|---|---|
| Hükmün açıklanması | Geri bırakılan hüküm aynen açıklanır |
| Kısmen infaz etmeme | Cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesi |
| Erteleme | Koşulları varsa hapis cezasının ertelenmesi |
| Seçenek yaptırım | Koşulları varsa seçenek yaptırıma çevirme |
Denetim süresi içinde denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranılması da hükmün açıklanmasını gerektirir (CMK m.231/11). Ancak kanun, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanık bakımından mahkemeye bir değerlendirme imkânı tanımıştır: mahkeme sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı hâlinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Bu imkân, yükümlülüğü kasıtlı olarak değil, hastalık, işsizlik veya başka bir zorunluluk nedeniyle yerine getiremeyen sanık bakımından özellikle önemlidir. Bu nedenle yükümlülüğü yerine getirmede güçlük doğduğunda sessiz kalmak yerine, durumun belgeleriyle birlikte denetimli serbestlik müdürlüğüne ve mahkemeye bildirilmesi gerekir. Taksitle ödeme koşuluyla verilen HAGB kararlarında taksitlerin ödenememesi hâlinde de, ödeme güçlüğünün nedenleri belgelerle ortaya konulmalıdır.
Denetimli Serbestlik Müdürlüğüyle İlişki
HAGB kararında denetimli serbestlik tedbiri öngörülmüşse, bu tedbirin uygulanması denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından izlenir. Kişinin müdürlüğe başvurması, kendisine bildirilen program ve yükümlülüklere katılması ve adres ile iletişim bilgilerini güncel tutması gerekir. Müdürlüğe yapılan başvurular, katılım kayıtları ve mazeret bildirimleri, ileride yükümlülüğe aykırılık iddia edildiğinde en önemli savunma delilleridir. Bu nedenle mazeret bildirimlerinin yazılı olarak yapılması ve bir örneğinin saklanması önerilir. Kanunun yükümlülükleri yerine getiremeyen sanık için öngördüğü değerlendirme imkânından yararlanabilmek için de, güçlüğün nedeninin ve kişinin bu konudaki iyi niyetinin belgelerle ortaya konulabilmesi gerekir (CMK m.231/11). Denetimli serbestlik tedbirinin süresi en fazla bir yıl olduğundan (m.231/8), bu süre sona erdiğinde kişinin yalnızca kasten yeni bir suç işlememe yükümlülüğü devam eder.
Hüküm Açıklanırsa: İtiraz
| Karar | Kanun yolu | Dayanak |
|---|---|---|
| 1/6/2024 ve sonrasındaki HAGB kararı | İstinaf (m.272/3 saklı) | CMK m.231/12 |
| 1/6/2024 öncesi HAGB kararı | İtiraz | CMK geçici madde |
| İlk derece sıfatıyla BAM veya Yargıtay’ın HAGB kararı | Temyiz | CMK m.231/12 |
| Denetim ihlali üzerine açıklanan hüküm | İtiraz | CMK m.231/11 |
| Yeni kurulan mahkûmiyet hükmü | İtiraz | CMK m.231/11 |
| İtiraz süresi | Öğrenmeden itibaren 2 hafta | CMK m.268/1 |
Denetim süresindeki ihlal nedeniyle açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir ve itiraz mercii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilir (CMK m.231/11). İtiraz, kararı öğrenme tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçeyle yapılır (m.268/1). İtiraz merciinin incelemesinin sınırlı olması, itiraz aşamasında HAGB kararıyla kurulan hükmün esasının yeniden tartışılamayacağını, yalnızca denetim süresinin ihlal edilip edilmediğinin ve 231/11’deki koşulların değerlendirilebileceğini gösterir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde yeni suçun denetim süresi içinde işlenmediği, kasten işlenmediği, henüz sabit olmadığı veya yükümlülüğe aykırılığın zorunlu bir nedenden kaynaklandığı gibi hususlar ileri sürülmelidir. HAGB kararının kendisine karşı ise istinaf yoluna başvurulabilir ve istinaf incelemesi usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden yapılır (m.231/12); bu iki yol birbirine karıştırılmamalıdır. 7499 sayılı Kanunla eklenen geçiş hükmüne göre 1/6/2024 tarihinden önce verilen HAGB kararları hakkında ise itiraz kanun yolunun uygulanmasına devam olunur (CMK geçici madde); bu nedenle HAGB kararının tarihi, hangi kanun yoluna başvurulacağını da belirler. HAGB kararına karşı yollar için HAGB itiraz dilekçesi, istinaf için ceza davasında istinaf rehberlerine bakabilirsiniz.
Denetim Süresinde Yeni Bir Soruşturma: İki Dosyanın Yönetimi
HAGB denetim süresi devam ederken kişi hakkında yeni bir soruşturma başlatılması, iki dosyanın birlikte yönetilmesini gerektirir. Yeni dosyada verilecek karar, HAGB dosyasındaki hükmün açıklanıp açıklanmayacağını doğrudan etkiler. Bu nedenle yeni dosyada yapılacak ifade ve savunmanın, HAGB dosyasına etkisi de düşünülerek hazırlanması gerekir. Yeni fiilin kasıtlı mı yoksa taksirli mi olduğu, denetim süresi içinde mi işlendiği ve hangi suç tipine girdiği, her iki dosya bakımından belirleyicidir. Örneğin bir kavga sırasında gerçekleşen bir olayın kasten yaralama mı yoksa meşru savunma mı olduğu, yeni dosyada beraat veya mahkûmiyet sonucunu, dolayısıyla HAGB dosyasının akıbetini belirler. Yeni dosyada uzlaştırma yoluna gidilmesi ve uzlaşmanın sağlanması hâlinde de sonucun HAGB dosyasına etkisi ayrıca değerlendirilmelidir. İki dosyanın aynı avukat tarafından takip edilmesi, bu bağlantının gözden kaçırılmaması bakımından önemlidir.
Hükmün Açıklanmasından Sonra
Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi nedeniyle hüküm açıklandığında, önceden kurulmuş olan mahkûmiyet hükmü hukuki sonuç doğurmaya başlar. Açıklanan hüküm kesinleştiğinde infaz edilir ve adli sicile kaydedilir. HAGB kararıyla kurulan hükümde hapis cezası ertelenemeyeceği ve seçenek yaptırımlara çevrilemeyeceği için (CMK m.231/7), açıklanan hükümde bu imkânlardan yararlanılıp yararlanılamayacağı, kanunun yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanık için öngördüğü yeni hüküm kurma imkânı dışında sınırlıdır (m.231/11). Açıklanan hükme karşı itiraz yoluyla yalnızca denetim süresinin ihlal edilip edilmediği ve kanundaki koşullar tartışılabilir; hükmün esasına ilişkin itirazlar ise HAGB kararına karşı istinaf aşamasında ileri sürülmelidir. Bu nedenle HAGB kararı verildiğinde, kararın esasına ilişkin itirazların istinaf süresi içinde değerlendirilmesi büyük önem taşır; çünkü sonradan hüküm açıklandığında bu itirazları ileri sürme imkânı daralır.
Adli Sicil Sonuçları
HAGB kararı, adli sicile değil bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir (CMK m.231/13; 5352 s.K. m.6/1). Bu nedenle denetim süresi devam ederken kişinin adli sicil kaydında bu karar görünmez. Hükmün açıklanması hâlinde ise artık bir mahkûmiyet hükmü söz konusudur ve bu hüküm kesinleştiğinde adli sicile kaydedilir (5352 s.K. m.4/1). Böylece HAGB’nin en önemli avantajı olan adli sicilde görünmeme durumu ortadan kalkar ve kişi hem yeni suçun hem de açıklanan eski hükmün sonuçlarıyla karşılaşır. Denetim süresi başarıyla tamamlanıp davanın düşmesine karar verildiğinde ise mahkûmiyet hükmü ortadan kalkar. Adli sicil ve diğer kayıtlar için adli sicil ile GBT farkı rehberine bakabilirsiniz.
HAGB Uygulanmayan Suçlar
7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen hükme göre HAGB’ye ilişkin hükümler, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz (CMK m.231/14). Bu düzenleme, kamu görevlilerinin kötü muamelesi niteliğindeki fiillerde cezasızlık izlenimini önlemeye yöneliktir. Bu suçlarda hükmolunan ceza iki yılın altında kalsa bile HAGB kararı verilemez; dolayısıyla bu dosyalarda denetim süresi de söz konusu olmaz. Kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği diğer suçlarda ise, fiilin Anayasanın 17. maddesi kapsamında kötü muamele niteliği taşıyıp taşımadığı somut olayda değerlendirilir. Bu değerlendirme, özellikle kolluk görevlilerinin zor kullanma yetkisinin sınırlarını aştığı iddia edilen dosyalarda önem kazanır.
Denetim Süresinde Dikkat Edilecekler
- Tarihleri not edin: HAGB kararının kesinleşme tarihi ve beş yıllık sürenin bitiş tarihi.
- Yükümlülükleri listeleyin: Kararda öngörülen tedbirleri ve sürelerini takip edin.
- Denetimli serbestlik müdürlüğüyle iletişimi koruyun: Adres ve iletişim bilgilerini güncel tutun.
- Güçlükleri önceden bildirin: Hastalık veya zorunlu hâlleri belgeleyerek bildirin.
- Taksitleri zamanında ödeyin: Taksitle ödeme koşulu varsa aksatmayın.
- Yeni bir soruşturmada hemen avukata danışın: Yeni dosyanın HAGB dosyasına etkisini değerlendirin.
Örnek Durumlar
| Durum | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Denetimin 3. yılında kasten hırsızlık | Hüküm açıklanır; yeni dosyada HAGB verilemez | CMK m.231/8, 11 |
| Denetim süresinde taksirle yaralama | Kasıtlı suç koşulu yok | CMK m.231/11 |
| Yeni suç denetim bitiminden sonra | Açıklama sebebi değil | CMK m.231/11 |
| Yeni dosyada beraat | Açıklama gerekçesi ortadan kalkar | CMK m.231/11 |
| Hastalık nedeniyle eğitim programına devam edilemedi | Yeni hüküm kurulabilir; kısmi infaz, erteleme veya seçenek yaptırım | CMK m.231/11 |
| 5 yıl sorunsuz geçti | Hüküm ortadan kalkar; düşme | CMK m.231/10 |
| Açıklanan hükme 2 hafta içinde itiraz | İtiraz mercii 231/11 koşullarıyla sınırlı inceler | CMK m.231/11, 268 |
| Kamu görevlisinin kötü muamelesi | HAGB uygulanmaz | CMK m.231/14 |
Sık Yapılan Hatalar
- Her yeni suçun hükmü açıklatacağını sanmak: Kanun kasten yeni suç arar.
- Tarihleri kontrol etmemek: Yeni suç denetim süresi içinde işlenmiş olmalıdır.
- Yeni dosyanın sonucunu beklemeden kabullenmek: Beraat açıklama gerekçesini ortadan kaldırır.
- Yükümlülük güçlüğünü bildirmemek: Mahkemenin değerlendirme imkânı ancak belgeyle kullanılabilir.
- İtiraz süresini kaçırmak: Süre iki haftadır.
- Yeni suçta tekrar HAGB beklemek: Denetim süresinde kasıtlı suçta tekrar HAGB verilemez.
⚠️ Denetim süresi bir sınavdır: Beş yıl boyunca kasten yeni bir suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uyulması gerekir. Kasıtlı bir suç işlenirse geri bırakılan hüküm açıklanır ve yeni suç için HAGB verilemez. Yükümlülükleri yerine getirmede güçlük varsa hemen bildirin; hüküm açıklanırsa iki hafta içinde itiraz edin.
HAGB denetim süresindeki yükümlülükler, yeni bir soruşturmanın HAGB dosyasına etkisi, hükmün açıklanmasına karşı itiraz ve yeni hüküm kurulması için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Açıklanan Hükme Karşı İtiraz Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
HAGB denetim süresi ne kadar?
Beş yıl (CMK m.231/8).
Denetim süresinde suç işlersem ne olur?
Kasten yeni suçta hüküm açıklanır (CMK m.231/11).
Taksirli suç hükmü açıklatır mı?
Hayır; kanun kasten yeni suç arar.
Yeni suçta tekrar HAGB alabilir miyim?
Hayır; denetim süresinde kasıtlı suçta bir daha HAGB verilemez (CMK m.231/8).
Yükümlülüğe uymazsam?
Hüküm açıklanabilir; mahkeme durumu değerlendirerek yeni hüküm kurabilir (CMK m.231/11).
Yeni hüküm ne olabilir?
Cezanın yarısına kadar infaz edilmemesi, erteleme veya seçenek yaptırım.
Açıklanan hükme itiraz edilebilir mi?
Evet; 2 hafta içinde (CMK m.231/11, 268).
İtiraz mercii neyi inceler?
Yalnız 231/11 koşullarını.
HAGB kararına karşı hangi yol var?
1/6/2024 ve sonrasındaki kararlarda istinaf (CMK m.231/12); öncekilerde itiraz.
Denetim süresinde zamanaşımı işler mi?
Hayır; durur (CMK m.231/8).
Beş yıl sorunsuz geçerse?
Hüküm ortadan kaldırılır, dava düşer (CMK m.231/10).
HAGB adli sicilde görünür mü?
Hayır; özel sistemde tutulur (CMK m.231/13).
Hüküm açıklanırsa sicile işler mi?
Kesinleşince adli sicile kaydedilir (5352 m.4).
Yeni dava açıldı, hemen hüküm açıklanır mı?
Suçun işlendiği yargılama sonucunda belirlenir; sonucun beklenmesi istenebilir.
Zararı taksitle ödeyebilir miyim?
Derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle (CMK m.231/9).
HAGB kararı nedir?
Kurulan hükmün, müsadere hariç, hukuki sonuç doğurmaması (CMK m.231/5).
HAGB şartları nelerdir?
2 yıl veya altı ceza; kasıtlı suçtan mahkûmiyet yokluğu; kanaat; zararın giderilmesi (CMK m.231/5-6).
Denetim süresinde taksirli suçta HAGB alabilir miyim?
Kanundaki yasak kasıtlı suçlar içindir; diğer şartlar varsa mümkündür.
HAGB kaldırıldı mı?
Hayır; AYM iptalinden sonra 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi.
Hangi suçlarda HAGB yok?
İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin AY m.17 kapsamındaki kötü muameleleri (CMK m.231/14).
HAGB’li hükümde erteleme var mı?
Hayır; HAGB’li hükümde hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez (CMK m.231/7).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
HAGB denetim süresi: yeni suç, yükümlülük ve itiraz
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki CMK, TCK ve 5352 sayılı Kanun hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Soruşturmasında Tedbirler Kaldırıldı: 45 Şirket ve 19 Fon İçin Ne Değişti, Gerçek Kişilerde Tedbir Sürüyor mu? 2026 — CMK m.127/4, 128, 131, 141 ve SPKn m.53, 101, 115 ile Adım Adım Hukuki Rehber
- ▸ Borsa Robotu ve Al-Sat Botu Satanlar 2026: Yazılım mı, İzinsiz Yatırım Danışmanlığı mı? — III-37.1 m.37/3 ve m.45, SPKn m.109/2, Borsa İstanbul Algoritmik İşlemler Prosedürü, API ile Otomatik İşlem, Kazanç Vaadi, 6502 Ayıplı Hizmet ve Parayı Geri Alma
- ▸ Başkasının Parasını Borsada İşletmek veya Arkadaşlardan Para Toplayıp Hisse Almak Suç mu? 2026: SPKn m.37, m.39/1 ve m.109/2 — İzinsiz Portföy Yöneticiliği, “Düzenli Uğraşı, Ticari veya Mesleki” Ölçütü, Kopya İşlem, MASAK m.15 Bildirimi ve Parayı Geri Alma Yolları
- ▸ Aracı Kurum Çalışanı Paramı veya Hisselerimi Kullandı 2026: SPKn m.110 Güveni Kötüye Kullanma — Üç Yıl Alt Sınır, Kayıtları Bozma (m.110/2), SPK Başvurusu Şartı (m.115), Elkoyma, Tazminat ve Şikâyet Dilekçesi
Bu konuda hukuki destek almak için


