Hangi yola başvuracağınızı kararın tarihi belirler. 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulur (CMK m.231/12). Bu tarihten önce verilen kararlarda ise itiraz yolu işlemeye devam eder (CMK geçici m.6). Süre, istinafta gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273/1).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararına karşı başvurulacak kanun yolu, kararın verildiği tarihe göre değişir. 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlarda istinaf, bu tarihten önce verilenlerde itiraz yolu işler. HAGB mahkûmiyet hükmü değildir ve adli sicile kaydedilmez; kendisine mahsus bir sistemde tutulur (CMK m.231/13). Ancak beş yıllık denetim süresi boyunca kasten suç işlenirse hüküm açıklanır.
Önce Şunu Belirleyin: Kararınız Hangi Tarihli?
HAGB kararlarına karşı istinaf yolu, 7499 sayılı Kanunun 15’inci maddesiyle açılmıştır (Resmî Gazete: 12 Mart 2024). Aynı değişiklikle sanığın HAGB’yi kabul etmesi şartı da kaldırılmıştır. Ancak bu yeni rejim geçmişe dönük uygulanmaz: 7499 sayılı Kanunla CMK’ya eklenen geçici 6’ncı madde, ayrımı 1 Haziran 2024 tarihine bağlamıştır.
| Kararın tarihi | Kanun yolu | Sanığın kabulü şartı | İnceleyen merci |
|---|---|---|---|
| 1 Haziran 2024 öncesi | İtiraz | Aranır | Bir üst merci (genellikle ağır ceza mahkemesi) |
| 1 Haziran 2024 ve sonrası | İstinaf (CMK m.272/3 istisnaları saklı) | Aranmaz | Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi |
Bu ayrımın pratik sonucu büyüktür. İtiraz incelemesi ağırlıkla şeklî kalırken, istinafta inceleme usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden yapılır; yani delil değerlendirmesine yönelik itirazlarınız dinlenebilir.
2026 notu: 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 15’inci maddesi, CMK 231’in beşinci ilâ ondördüncü fıkralarını yeniden düzenlemiştir. Yürürlükteki metinde istinaf yolu korunmuş, sanığın kabulü şartına yer verilmemiştir. Kanunun geçici maddesi CMK 231 bakımından ayrı bir geçiş kuralı içermediğinden, kanun yolunun belirlenmesinde yukarıdaki 1 Haziran 2024 ayrımı esas alınmaya devam eder. Yeni metnin öne çıkan başlıkları için aşağıdaki bölümlere bakınız.
Eski dilekçe örneklerine dikkat: İnternette dolaşan pek çok örnekte “HAGB’yi kabul etmiyorum, CMK m.231/6-son uyarınca sanığın kabulü şarttır” şeklinde bir gerekçe yer alır. Bu gerekçe yalnızca 1 Haziran 2024 öncesi kararlar bakımından anlamlıdır; sonraki kararlarda dayanaksız kalır.
Süre: İki Hafta — Başlangıç Anına Dikkat
- Süre: CMK m.273/1 uyarınca hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta.
- Başlangıç artık tefhim değil tebliğdir. Duruşmada kararın açıklanması süreyi başlatmaz; gerekçeli kararın size veya müdafiinize tebliği başlatır.
- Süre tutum dilekçesi kaldırılmıştır. Ayrıca bir “süre tutum” verip sonra gerekçeli dilekçe sunma usulü artık yoktur; tek bir gerekçeli istinaf dilekçesi verilir.
- Nereye verilir: Dilekçe, hükmü veren mahkemeye verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunulur; beyan tutanağa geçirilip hâkime onaylattırılır. Dosya bölge adliye mahkemesine oradan gider.
Kararınız 1 Haziran 2024 öncesiyse: Kanun yolu itiraz, süre CMK m.268 uyarınca kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır (7499 sayılı Kanunla yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır). Dilekçe yine kararı veren mahkemeye verilir.
Güvenlik ağı: Hangi yolun işleyeceğinde tereddüde düşerseniz, süresinde başvurmak esastır. CMK m.264 uyarınca kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz — dilekçenizi yanlış adlandırsanız bile süresinde verdiyseniz hakkınız düşmez.
… BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİ’NE
Gönderilmek Üzere
… MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: 20…/……… E. — 20…/……… K.
İSTİNAF BAŞVURUSUNDA BULUNAN (SANIK): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
MÜDAFİİ: Av. [Ad Soyad] (varsa)
KONU: Mahkemenizin …/…/20… tarihli, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) ilişkin kararına karşı istinaf taleplerimizin sunulmasıdır.
GEREKÇELİ KARARIN TEBLİĞ TARİHİ: …/…/20… (İşbu istinaf başvurusu, CMK m.273/1 uyarınca iki haftalık yasal süre içindedir.)
AÇIKLAMALAR:
1. Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası yazılı dosyasında, hakkımda [suç adı] suçundan … ceza tayin edilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.
2. Karar usul ve yasaya aykırıdır. İstinaf gerekçelerim şunlardır: [Aşağıdakilerden dosyanıza uygun olanı/olanları seçiniz]
a) BERAAT EDİLMESİ GEREKİRDİ: Dosya kapsamında üzerime atılı suçu işlediğime dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmamaktadır. HAGB kararı, mahkemenin sanığın suçu işlediği yönünde kanaate varmasını gerektirir; beraati gerektiren bir dosyada HAGB’ye hükmedilmesi hatalıdır. [Şüpheden sanık yararlanır — “in dubio pro reo”.]
b) KOŞULLAR OLUŞMAMIŞTIR (CMK m.231/5-6): [Hükmolunan ceza iki yılı aştığından / daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyetim bulunduğu kabul edilerek hataya düşüldüğünden / yeniden suç işlemeyeceğim yönündeki değerlendirme dosya kapsamına aykırı olduğundan] HAGB koşulları bakımından eksik veya hatalı değerlendirme yapılmıştır.
c) ZARARIN GİDERİLMESİ KOŞULU (CMK m.231/6-c, 231/9): [Mağdurun zararı giderilmiş olmasına rağmen bu husus değerlendirilmemiştir / Zararı derhal gideremeyeceğimi beyan etmeme rağmen, denetim süresince aylık taksitlerle ödeme suretiyle HAGB verilebileceği (m.231/9) hiç değerlendirilmemiştir.]
d) HAGB UYGULANAMAYACAK BİR SUÇ SÖZ KONUSUDUR (CMK m.231/14): [İşkence veya eziyet suçu / kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek bir suç] bakımından HAGB hükümleri uygulanamaz.
e) DENETİMLİ SERBESTLİK YÜKÜMLÜLÜĞÜ ORANTISIZDIR (CMK m.231/8): Belirlenen yükümlülük, eylemin niteliği ve kişisel durumumla orantısız olup, kanunda öngörülen bir yılı aşmayacak sürenin belirlenmesinde de gerekçe gösterilmemiştir.
f) USULE İLİŞKİN HUKUKA AYKIRILIKLAR: [Savunma tanıklarım dinlenmemiştir / Ek savunma hakkı tanınmamıştır / Son söz hakkı verilmemiştir / Gerekçe denetime elverişli değildir.]
HUKUKİ SEBEPLER: CMK m.223, m.231, m.272, m.273, m.280 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ ve TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle istinaf başvurumun KABULÜ ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın KALDIRILMASINA; [beraatime karar verilmesine / dosyanın esastan yeniden incelenerek hüküm kurulmasına] karar verilmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20…
İstinaf Başvurusunda Bulunan (Sanık) / Müdafii
[Ad Soyad] — İmza
En Güçlü Gerekçe: “Beraat Etmeliydim”
HAGB kararı verilebilmesi için mahkemenin önce sanığın suçu işlediğine kanaat getirmesi gerekir. Deliller yetersizse, şüphe varsa veya fiil suç oluşturmuyorsa verilmesi gereken karar beraattir — HAGB değil.
İstinaf usulünün bu gerekçeyi güçlendiren bir yanı var: CMK m.231/12’ye göre istinaf incelemesi usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden yapılır. Eski itiraz usulünde inceleme çoğu zaman şeklî kalıyordu; artık esas denetimi kanun metnine açıkça yazılmıştır. Bu, delil değerlendirmesine yönelik itirazların dinlenme ihtimalini artırır.
Buna karşılık dikkatli kullanılması gereken gerekçe: “HAGB’yi kabul etmiyorum.” Bu gerekçe yalnızca 1 Haziran 2024 öncesinde verilmiş kararlar bakımından geçerlidir; sonraki kararlarda sanığın kabulü şart olmadığından dayanaksız kalır (CMK geçici m.6).
Denetim Süresinde Ne Olur?
Beş yıllık denetim süresi boyunca:
- Kasten yeni bir suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsanız → açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir.
- Kasten yeni bir suç işler veya yükümlülüklere aykırı davranırsanız → mahkeme hükmü açıklar.
- Taksirli bir suç (örneğin trafik kazası) kural olarak HAGB’yi düşürmez.
- Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur ve bu süre içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez.
Yeni ve önemli bir esneklik: Yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanık bakımından mahkeme, durumu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir (CMK m.231/11). Yani ihlal artık otomatik olarak cezanın tamamının infazı anlamına gelmez. Açıklanan veya yeni kurulan hükme karşı itiraz edilebilir; itiraz mercii bu fıkradaki koşullarla sınırlı bir değerlendirme yapar.
📖 İlgili Rehberler
- 📚 Ceza ve İnfaz Örnek Dilekçeler (Tümü)
- İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Şikâyet Dilekçesi Örneği
- Takipsizlik (KYOK) Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
- Adli Sicil / Arşiv Kaydı Silme ve Memnu Hakların İadesi Dilekçesi
- Müddetnameye İtiraz Dilekçesi Örneği
- Denetimli Serbestlik Talebi Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Kararımın hangi kanun yoluna tabi olduğunu nasıl anlarım?
Belirleyici olan, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği tarihtir. 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar istinafa, bu tarihten önce verilenler itiraza tabidir (CMK geçici m.6). Tereddüt hâlinde süresinde başvurun; CMK m.264 uyarınca kanun yolunda yanılma hakkınızı düşürmez.
HAGB kararına başvuru süresi kaç gündür?
İstinafta, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273/1); süre kararın duruşmada açıklanmasıyla değil, gerekçeli kararın tebliğiyle başlar. İtiraz yoluna tabi kararlarda da süre iki haftadır (CMK m.268); 7499 sayılı Kanunla yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır.
HAGB kararına itiraz mı, istinaf mı edilir?
Kararın tarihine bağlıdır. 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulur (CMK m.231/12; CMK m.272/3 istisnaları saklıdır). Bu tarihten önce verilen kararlarda itiraz yolu işlemeye devam eder (CMK geçici m.6). Her iki hâlde de dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir.
Dilekçemi yanlışlıkla ‘itiraz’ diye adlandırırsam hakkım düşer mi?
Hayır. CMK m.264 uyarınca kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz. Önemli olan başvurunun süresinde yapılmış olmasıdır.
HAGB’yi kabul etmek zorunda mıyım?
Kararın tarihine bağlıdır. Sanığın kabulü şartı 7499 sayılı Kanunla kaldırılmış olup, CMK geçici m.6 uyarınca 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlarda aranmaz. Bu tarihten önce verilen kararlar bakımından kabul şartı aranmaya devam eder. Yürürlükteki CMK m.231/6’da üç koşul sayılmıştır: daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve zararın tamamen giderilmesi.
HAGB adli sicile işler mi?
Hayır. CMK m.231/13 uyarınca HAGB kararları kendilerine mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir.
Hangi suçlarda HAGB uygulanamaz?
İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar bakımından HAGB hükümleri uygulanmaz (CMK m.231/14).
Denetim süresinde yükümlülüğü ihlal edersem cezanın tamamı mı infaz edilir?
Zorunlu değildir. Mahkeme, yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir (CMK m.231/11).
Güncelleme Geçmişi
- 31 Temmuz 2026 (ikinci düzeltme) — Sayfanın aynı gün yapılan ilk güncellemesinde, istinaf yolunun ve sanığın kabulü şartının kaldırılmasının 7589 sayılı Kanunla geldiği belirtilmişti. Bu atıf hatalıydı: her iki değişiklik de 7499 sayılı Kanunla (RG 12.03.2024) yapılmış olup, CMK geçici m.6 uyarınca 1 Haziran 2024 ayrımına tabidir. Sayfa tarih esaslı olarak düzeltilmiş, itiraz yoluna tabi kararlar için de süre bilgisi eklenmiştir.
- 31 Temmuz 2026 — 7589 sayılı Kanunla CMK 231 yeniden düzenlendi. Sayfa baştan yenilendi: kanun yolu itirazdan istinafa çevrildi, süre iki hafta olarak düzeltildi, dilekçe örneği yeni gerekçelerle yeniden yazıldı, kaldırılan “sanığın kabulü” şartına dayanan gerekçe çıkarıldı, CMK m.264 güvenlik ağı ve m.231/11 esnekliği eklendi.
- 13 Temmuz 2026 — Sayfa, o tarihte yürürlükte olan itiraz usulüne göre yayımlandı.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Sosyal Medya ve E-Posta Hesabının Ele Geçirilmesi 2026: İlk 24 Saat, Suç Duyurusu, İçerik Kaldırma ve Tazminat (TCK 243-245)
- ▸ Hazine Arazisinde Ceza Boyutu: Hakkı Olmayan Yere Tecavüz (TCK 154) ve İmar Kirliliği (TCK 184)
- ▸ Çarpıp Kaçan Sürücü: Mağdurun Yapacakları ve Dilekçe Örnekleri (2026) — KTK m. 81, TCK m. 98
- ▸ Meraya Müdahalenin Yaptırımları: Otlatma Hakkının Kaldırılması, Eski Hâle Getirme ve Üç Ayrı Süreç
Bu konuda hukuki destek almak için
