Cezanın infazı tamamlanınca adli sicil (sabıka) kaydı re’sen silinir ve arşiv kaydına alınır (5352 s.K. m.9). Silinmemişse dilekçe ile başvurulur. Memnu hakların iadesi ise infazdan 3 yıl sonra, hükmü veren mahkemeden istenir (m.13/A).
ADLİ SİCİL VE İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE
TALEPTE BULUNAN: [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres], [Telefon]
KONU: Adli sicil / arşiv kaydımın silinmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Hakkımda … Mahkemesi’nin 20…/……… E., 20…/……… K. sayılı dosyası ile [suç adı] suçundan mahkûmiyet kararı verilmiş; karar …/…/20… tarihinde kesinleşmiştir.
2. Söz konusu ceza [hapis cezası …/…/20… tarihinde bihakkın (tam olarak) infaz edilmiş / adli para cezası …/…/20… tarihinde tamamen ödenmiştir]. İnfaz süreci tamamlanmıştır.
3. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9 uyarınca, cezanın infazının tamamlanması hâlinde adli sicil kaydının Genel Müdürlüğünüzce re’sen silinerek arşiv kaydına alınması gerekmektedir. Ancak yapılan sorgulamada kaydın hâlen adli sicilde göründüğü tespit edilmiştir.
4. [Arşiv kaydı için:] Kaydın arşive alınmasından itibaren kanunda öngörülen süre dolmuş olup, 5352 s.K. m.12 uyarınca arşiv kaydının da silinmesi koşulları oluşmuştur.
5. [Varsa:] Hakkımda … Mahkemesi’nin …/…/20… tarih ve 20…/……… sayılı kararı ile yasaklanmış hakların geri verilmesine (memnu hakların iadesine) karar verilmiştir (ekte sunulmuştur).
HUKUKİ SEBEPLER: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9, m.12, m.13/A; Adli Sicil Yönetmeliği.
EKLER: 1) Mahkeme kararı örneği 2) İnfaz tamamlama/müddetname belgesi 3) Adli sicil kaydı çıktısı 4) [Memnu hakların iadesi kararı]
SONUÇ ve TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle, adli sicil ve/veya arşiv kaydımdaki mahkûmiyet bilgilerinin silinmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20…
Talepte Bulunan
[Ad Soyad] — İmza
MEMNU HAKLARIN İADESİ TALEBİ (Ayrı Dilekçe)
… (HÜKMÜ VEREN) MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: 20…/……… E. — 20…/……… K.
TALEPTE BULUNAN (HÜKÜMLÜ): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
KONU: Yasaklanmış hakların geri verilmesi (memnu hakların iadesi) talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyası ile hakkımda [suç adı] suçundan … hapis cezası hükmolunmuş; karar kesinleşerek infaz edilmiştir.
2. Cezamın infazı …/…/20… tarihinde bihakkın tamamlanmıştır. Bu tarihten itibaren 3 yıldan fazla süre geçmiştir.
3. Bu süre içerisinde yeni bir suç işlemedim; hayatımı iyi hâlli olarak sürdürdüm. [Çalışma durumu, aile durumu, sosyal uyumu gösteren bilgiler.]
4. Mahkûmiyetim nedeniyle TCK m.53 kapsamında yoksun kaldığım haklar (kamu görevine atanma, seçilme hakkı, vesayet/kayyımlık, ticaret şirketi yöneticiliği, silah ruhsatı vb.) hayatımı olumsuz etkilemektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: 5352 s.K. m.13/A, TCK m.53 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ ve TALEP: Hakkımda yasaklanmış hakların geri verilmesine (memnu hakların iadesine) karar verilmesini ve kararın Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20…
Talepte Bulunan
[Ad Soyad] — İmza
Adli Sicil ≠ Arşiv Kaydı — Fark Kritiktir
Çoğu kişinin karıştırdığı iki ayrı kayıt vardır:
| Adli Sicil Kaydı (Sabıka) | Arşiv Kaydı |
|---|---|
| İnfaz devam ederken/bitince görünen kayıt | Adli sicilden silinen kaydın taşındığı bölüm |
| Herkes tarafından sorgulanabilir | Yalnızca belirli kurumlar görebilir |
| İnfaz bitince re’sen silinir (m.9) | Ek süreler geçince silinir (m.12) |
En sık yapılan hata: “Sabıkam silindi, artık temizim” düşüncesi. Kayıt yok olmaz — arşive taşınır. Memuriyet, özel güvenlik, avukatlık gibi güven gerektiren mesleklerde kurumlar arşiv kaydına da bakar.
Not: Beraat, HAGB, düşme ve takipsizlik kararları adli sicile işlenmez. Sehven işlenmişse derhal silinmesi talep edilmelidir.
Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir?
5352 s.K. m.9 uyarınca adli sicil kaydı, başvuruya gerek olmaksızın re’sen silinir ve arşive alınır. Silinme sebepleri:
- Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması (bihakkın infaz — koşullu salıverilme yetmez, denetim süresi dâhil tüm infazın bitmesi gerekir),
- Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık,
- Genel af,
- Ceza zamanaşımının dolması,
- Kişinin ölümü (bu hâlde tamamen silinir),
- Suçun kanunen suç olmaktan çıkarılması.
Kayıt silinmemişse: Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne dilekçe ile (veya e-Devlet üzerinden “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmetiyle) başvurabilirsiniz.
Talep reddedilirse veya cevap verilmezse: İdari işleme karşı idari yargıda iptal davası açma yolu açıktır (genel dava açma süresi 60 gündür).
⚠️ Arşiv Kaydının Silinme Süresi Tartışmalıdır
Arşiv kaydının silinmesi (5352 s.K. m.12) uygulamada en çok tartışılan konudur ve tek bir rakam vermek doğru olmaz.
Görüş ayrılığının özü:
- Bir görüşe göre, hak yoksunluğuna sebep olmayan mahkûmiyetlerde arşiv kaydı, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren belirli bir süre geçmesiyle silinir. Danıştay 10. Dairesi’nin 10.12.2020 tarihli, E.2019/9278, K.2020/6088 sayılı kararı bu yöndedir.
- Diğer görüşe göre, Anayasa m.76 ve “affa uğramış olsalar bile” ibaresi taşıyan özel kanunlarda sayılan, süresiz hak yoksunluğu doğuran suç ve mahkûmiyetlerde çok daha uzun süreler uygulanır. Bu hâlde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınıp alınmadığı süreyi doğrudan etkiler.
Pratik sonuç: Sizin dosyanızda hangi sürenin uygulanacağı, suçun türüne, ceza miktarına ve hak yoksunluğu doğurup doğurmadığına bağlıdır. Bu değerlendirme mutlaka avukatınızca yapılmalıdır. Memnu hakların iadesi kararı almak, arşiv kaydının silinme süresini kısaltan en önemli araçtır.
Memnu Hakların İadesi: 3 Şart
Memnu hakların iadesi (yasaklanmış hakların geri verilmesi — 5352 s.K. m.13/A), mahkûmiyet nedeniyle kaybedilen hakların mahkeme kararıyla geri verilmesidir.
Şartlar (üçü birlikte):
- İnfazın bihakkın tamamlanması. Koşullu salıverilme yeterli değildir — denetim süresi dâhil tüm infazın bitmesi gerekir.
- İnfazın tamamlanmasından itibaren 3 yıl geçmiş olması.
- Bu 3 yıl içinde yeni suç işlenmemiş olması ve kişinin hayatını iyi hâlli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede kanaat oluşması.
Başvuru: Hükmü veren mahkemeye dilekçe ile yapılır.
Geri verilen haklar: Kamu görevine atanma, seçme–seçilme, vesayet/kayyımlık, vakıf-dernek yöneticiliği, ticaret şirketi yöneticiliği, silah ruhsatı gibi TCK m.53 kapsamındaki haklar.
Önemli: Memnu hakların iadesi kararı, arşiv kaydını silmez; ancak silinme süresini kısaltır ve özel kanunlardan doğan hak yoksunluklarını ortadan kaldırır. Karar kesinleşince ilgili kurumlara (Adli Sicil GM, Nüfus, EGM) bildirilmelidir.
📖 İlgili Rehberler
Kaydın Hangi Kapıları Kapattığı
Silme talebinin aciliyeti, kaydın hangi alanlarda engel oluşturduğuna bağlıdır.
| Alan | Etkisi |
|---|---|
| Kamu görevi | Memuriyete giriş şartları bakımından arşiv kaydı da istenebilir |
| Meslek belgeleri | Belirli mesleklerde ruhsat ve yetki belgesi engeli |
| Silah ruhsatı | Belirli suçlarda ruhsat verilmez veya iptal edilir |
| İhale | Katılım ve yasaklılık değerlendirmesinde gözetilir |
| Özel sektör | İşe alımda belge istenmesi; kural olarak adli sicil kaydı sorulur |
| Vize ve göç | Yabancı ülke başvurularında belge talep edilebilir |
İlk satırdaki ayrım kritiktir. Günlük hayatta istenen belge çoğunlukla adli sicil kaydıdır; ancak kamu görevine giriş ve bazı özel mevzuat başvurularında arşiv kaydını da içeren belge talep edilir. Bu nedenle “sicilim temiz” değerlendirmesi yapılmadan önce, hangi türde belge istendiği tespit edilmelidir. Arşiv kaydı görünen bir belgeyle yapılan başvuru, beklenmedik bir ret doğurabilir.
Memnu Hakların İadesi: Üç Şartın Kurulması
Mahkûmiyete bağlı hak yoksunlukları, ayrı bir kararla kaldırılır. Başvuruda gösterilmesi gerekenler:
- Cezanın infazı. Cezanın tamamen infaz edildiği veya infaz yetkisinin ortadan kalktığı belgelenmelidir.
- Süre. İnfazın tamamlanmasından itibaren kanunda öngörülen sürenin geçmiş olması.
- İyi hâl. Bu süre içinde yeni bir suç işlenmemiş ve hayatını iyi hâlle sürdürmüş olması.
- Zarar. Hükmedilen tazminat veya yargılama giderlerinin ödenmiş olması aranabilir.
- Mahkeme. Talep, hükmü veren mahkemeye veya ikametgâh mahkemesine sunulur.
Dördüncü madde başvuruları en çok geciktiren eksikliktir. Mahkûmiyetle birlikte hükmedilen yargılama giderleri veya tazminatların ödenmemiş olması, iade talebinin reddine yol açabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde; ilamdaki tüm mali yükümlülükler tespit edilmeli, ödeme yapılmışsa dekont ve tahsilat belgeleri dosyaya eklenmelidir. Ödeme yapılmamışsa önce bu borçlar kapatılmalıdır.
Başvuru Dosyası ve Sonrası
Silme veya iade talebinde sunulacak belgeler ve izlenecek adımlar:
| Belge | Nereden? |
|---|---|
| Güncel sicil belgesi | Arşiv kaydını da gösterir biçimde alınmalıdır |
| İlam örneği | Kesinleşme şerhli; hükmü veren mahkemeden |
| İnfaz belgesi | Cezanın infaz edildiğine dair yazı |
| Ödeme belgeleri | Adli para cezası, gider ve tazminat tahsilatları |
| Karar sonrası | Kesinleşen karar ilgili kuruma bildirilmeli; kayıt güncellemesi takip edilmeli |
Son satır olmadan süreç tamamlanmaz. İade veya silme kararı verilmesi, kayıtların kendiliğinden güncelleneceği anlamına gelmez. Kesinleşen kararın ilgili birime ulaşması ve kaydın düzeltilmesi izlenmelidir. Karar alındıktan birkaç hafta sonra yeni bir sicil belgesi alınarak güncellemenin yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. Bu kontrol yapılmadığında, kişi hakkını kazanmış olduğu hâlde eski kayıtla başvuru yapmaya devam eder.
Arşiv kaydının silinme sürelerine ilişkin uygulamada farklılıklar bulunabilmektedir. Bu nedenle talep reddedilirse gerekçe incelenmeli, hangi sürenin esas alındığı tespit edilmeli ve gerekiyorsa itiraz yoluna başvurulmalıdır.
İnfazın tamamlanması ve müddetname süreçleri için infaz hesaplama rehberimize, denetimli serbestlik döneminin yükümlülükleri için denetimli serbestlik rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sabıka kaydı ne zaman silinir?
Cezanın infazının tamamlanması (bihakkın infaz), şikâyetten vazgeçme, genel af veya ceza zamanaşımı hâllerinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından re’sen silinir ve arşiv kaydına alınır (5352 s.K. m.9).
Silme için başvuru yapmam gerekir mi?
Kural olarak hayır; silme re’sen yapılır. Ancak kayıt silinmemişse dilekçe ile veya e-Devlet üzerinden ‘Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi’ ile başvurabilirsiniz.
Arşiv kaydı ne kadar sürede silinir?
Bu konu tartışmalıdır ve suçun türüne, ceza miktarına, hak yoksunluğu doğurup doğurmadığına göre değişir. Tek bir süre vermek doğru olmaz; dosyanız avukatınızca değerlendirilmelidir.
Memnu hakların iadesi ne zaman istenebilir?
Cezanın infazının tamamlanmasından itibaren 3 yıl geçtikten sonra, bu sürede yeni suç işlenmemiş ve iyi hâlli yaşanmışsa hükmü veren mahkemeden istenebilir (5352 s.K. m.13/A).
HAGB sabıka kaydında görünür mü?
Hayır. CMK m.231/13 uyarınca HAGB kararları adli sicile ve arşive kaydedilmez; yalnızca yargı mercilerinin görebildiği özel bir sicilde tutulur.
Koşullu salıverildim, kaydım silinir mi?
Hayır. Silme için infazın bihakkın (tam olarak) tamamlanması gerekir; koşullu salıverilme yeterli değildir. Denetim süresi dâhil tüm infaz bitmelidir.
